postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W myśl art.
2 k.c. nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Według art.
jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. W myśl art.
nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Według art.
ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Na podstawie art. 385 2 k.c. oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, dodatkowe koszty pożyczki obejmujące koszty ubezpieczenia, opłatę przygotowawczą i wynagrodzenie umowne zostały określone na zawyżonym, nieznajdującym żadnego uzasadnienia poziomie. Opłaty te zostały ustalone w stałej zryczałtowanej wysokości, niezależnie od faktycznie poniesionych wydatków, przez co dochodzi do braku ekwiwalentności świadczeń stron umowy pożyczki i skutkuje bezpodstawnym wzbogaceniem się strony powodowej. Wprowadzenie przez powoda opłat w wysokości wskazanej w umowie godziło w dobre i uczciwe praktyki kupieckie oraz w sposób rażący naruszało interes pozwanego jako konsumenta. Sąd zaznacza, że za niedozwolone klauzule umowne, w świetle art.
k.c., należy uznać takie postanowienie umowne, które pod postacią opłaty pobieranej formalnie na poczet pokrycia kosztów konkretnych czynności, w rzeczywistości stanowią dla pożyczkodawcy źródło dodatkowego zysku, ukryte przed konsumentem, pozwalającego mu omijać przepisy dotyczące wysokość odsetek maksymalnych oraz niedopuszczalności kary umownej za niespełnienie świadczenia pieniężnego (art. 483 § 1 k.c.). W ocenie Sądu całkowity koszt pożyczki w kwocie 11.856,00 zł przekraczał w sposób znaczny samą sumę pożyczki. Zdaniem Sądu realizacja umowy przez pozwanego miała skutkować tym, iż pożyczkodawca poza przekazaną do dyspozycji pozwanego kwotą 6.000,00 zł wraz z wynikającymi z umowy opłatami, miał otrzymać dodatkowe wynagrodzenie w wysokości prawie dwukrotności pożyczonej kwoty. Powyższej opisane działanie pożyczkodawcy skierowane było na generowanie niczym nieuzasadnionych kosztów. Zdaniem Sądu ustalenie całkowitego kosztu pożyczki na kwotę 11.856,00 zł w przypadku pożyczki w kwocie 6.000,00 zł udzielonej na okres 48 miesięcy naruszało przepis art. 359 § 2 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r., znajdującym zastosowanie w sprawie niniejszej, według którego to przepisu maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie mogła w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Ponadto całkowite koszty pożyczki stanowiły w rzeczywistości dodatkowe wynagrodzenie pożyczkodawcy, rażąco naruszając interesy konsumenta. Zdaniem Sądu tym samym, dochodzenie powyższych kwot w drodze procesu nie mogło być skuteczne, gdy postanowienia te jako niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą pozwanego. Ponadto są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (zasadą ekwiwalentności świadczeń stron, rzetelności kupieckiej, osiągania adekwatnego, normalnego zysku z prawidłowo prowadzonej działalności gospodarczej) i mające na celu obejście przepisów prawa (art. 359 § 2 1 k.c. ) Tym samym kontrola powyższych postanowień w tej konkretnej sprawie również prowadzi do wniosku, że postanowienia powyższe nie wiążą – art.
Zdaniem Sądu dodatkowe koszty pożyczki obejmujące koszty ubezpieczenia, opłatę przygotowawczą i wynagrodzenie umowne nie kwalifikowały się jako główne świadczenia stron. Tego rodzaju świadczeniami były bowiem zwrot pożyczki w myśl art. 720 § 1 k.c. Okoliczność, że postanowienia umowy przewidujące zobowiązanie pozwanego do zapłaty kosztów ubezpieczenia, opłaty przygotowawczej i wynagrodzenia umownego nie były z nim indywidualnie uzgadniane, nie budziła również wątpliwości Sądu, zważywszy na formę umowy, sporządzonej z wykorzystaniem formularza udostępnionego przez powoda, jedynie własnoręcznie podpisanego przez pozwanego. Ponadto w niniejszej sprawie strona powodowa nie wykazała, że postanowienia umowy dotyczące danych pożyczki były indywidualnie negocjowane z pozwanym. Powód nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność tego, że indywidualnie uzgadniał z pozwanym warunki umowy pożyczki. Wskazać w tym miejscu należy, że pozwany zeznał, że dostał gotowy wzorzec umowy, nie było możliwości jej renegocjacji, przed jej podpisaniem pobieżnie przeczytał jej warunki i treść, było powiedziane, że jeśli spłaci wszystko w terminie, to nie będą pobierane żadne opłaty dodatkowe. Reasumując zobowiązanie pozwanego do zwrotu całkowitego kosztu pożyczki w kwocie 11.856,00 zł, przy pożyczce w kwocie 6.000,00 zł, stanowiło zobowiązanie rażąco wygórowane, a przez to w sposób rażący naruszało interes pozwanego jako konsumenta w rozumieniu art.
i było sprzecznie z dobrymi obyczajami. Nieskuteczność zobowiązań pozwanego do zapłaty opłaty przygotowawczej w kwocie 1.092,00 zł, kosztów ubezpieczenia w kwocie 9.516,00 zł i wynagrodzenia umownego w kwocie 1.248,00 zł sprawiała, że zapłacona przez pozwanego na rzecz powoda łączna kwota 6.556,00 zł, nie mogła być zaliczona przez powoda na poczet tych zobowiązań. Sposób jej zaliczenia należało zatem ustalić według pkt 6.1 pkt
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.