WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2Dnia 26 maja 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący sędzia Ewa Taberska Sędziowie Piotr Gerke Hanna Bartkowiak 2.1 Protokolant p.o. stażysty Mariola Urbanowicz przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej Jacka Bedryja po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020r. sprawy: - D. F. oskarżonego z art. 56 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 62 ust. 1 i ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i z art. 263 § 2 k.k. - R. S. oskarżonego z art. 56 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 §1 k.k., z art. 65 § 1 k.k. i z art. 12 k.k., z art. 62 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. i z art. 276 k.k. z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora, obrońców oskarżonych i oskarżonego R. S. od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 3 października 2019r. sygn. akt III K 588/18 1. Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że podstawę prawną orzeczenia zawartego w punkcie 14 uzupełnia o przepis art. 44 § 6 k.k. 2. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie 3. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. K. kwotę 516,60 złotych brutto z tytułu zwrotu kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu R. S.w postępowaniu odwoławczym 4. Zwalnia oskarżonych od zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Hanna Bartkowiak Ewa Taberska Piotr Gerke UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 188/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 3 października 2019 r., sygn. akt III K 588/18 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. 1. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych (podniesiony przez oskarżonegoR. S. - k. 552 - 554) polegający na: - niewłaściwym ustaleniu okresu, w którym oskarżony przekazywał K. S. siarczan amfetaminy - wadliwym ustaleniu ilości przekazywanej K. S. amfetaminy - wadliwym przyjęciu , że w dniu 2 listopada 2017r. oskarżony R. S. zdziałał według wcześniej ustalonego z D. F.planu - wadliwym ustaleniu, że w dniu 2 listopada 2017r. na parkingu marketu Castorama oczekując na D. F., był gotów do szybkiego odjazdu i nie wyłączył silnika ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Mimo iż oskarżony R. S.w swojej apelacji wskazał, że zaskarża wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, to jednak zawarł w tym środku zaskarżenia zarzuty, z których wynika że kwestionuje także ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy zatem przyjął, że apelacja oskarżonego R. S. zaskarża wyrok w całości. Po przeprowadzeniu wnikliwego i szczegółowego postępowania dowodowego Sąd Rejonowy poddał ocenie wszystkie zgromadzone w jego toku dowody dotyczące zarówno oskarżonego R. S. jak i D. F. i nie pominął żadnego z nich. Przy ocenie każdego z tych dowodów Sąd I instancji miał na względzie zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Nadto dokonując weryfikacji materiału dowodowego Sąd Rejonowy zestawił go ze sobą i ostatecznie dokonał trafnej jego oceny, wyraźnie wskazując którym dowodom (bądź ich częściom) przyznał przymiot wiarygodności, a którym cechy tej odmówił, jednocześnie przywołując logiczne argumenty na uzasadnienie takiego kształtu oceny dowodowej. Sąd II instancji nie dostrzegł więc powodów by nie zaakceptować tak przedstawionej weryfikacji materiału dowodowego. W pierwszej kolejności podnieść należy, że jak wynika z materiału dowodowego Sąd Rejonowy analizował w niniejszym postępowaniu tylko wyjaśnienia K. S., przesłuchiwanego w charakterze podejrzanego w marcu 20018r. I tak w wyjaśnieniach z dnia 22.03.2018r. K. S. bardzo szczegółowo podał jakie ilości narkotyków i w jakim czasie kupował od R. S.- k. 113 T. I - teczka osobowa R. S.. W wyjaśnieniach tych K. S. podał m.in. że czerwcu, lipcu i sierpniu i wrześniu 2017r. zakupił od tego oskarżonego każdorazowo po 300 gram amfetaminy, za co płacił - za każde 300 gram po 3000 złotych. Dodatkowo K. S. podał w tych wyjaśnieniach, że z S. kontaktował się osobiście lub telefonicznie od czerwca do listopada 2017r. Świadek potwierdził też kontakt z R. S. w grudniu 2017r. Także przesłuchana w charakterze świadka I. W. - k. 388 – 389 potwierdziła kilkakrotny zakup narkotyków od R. S.. Podała, że było to w okresie od w okresie od maja do grudnia 2017r., a w zeznaniach na K. 162 podała – „K., z tego co pamiętam kupował narkotyki chyba jakoś od lata 2017r.” Taka treść wyjaśnień K. S. i zeznań I. W. jest istotnie niespójna z jednorazowym stwierdzeniem K. S. zawartym w wyjaśnieniach z dnia 24 marca 2018r. – k. 151 teczka osobowa R. S. Tom I, że kontaktował się z S. od lipca 2017. W pierwszych bowiem wyjaśnieniach K. S. podał szczegóły i daty poszczególnych transakcji, dwukrotnie wskazując, że były od czerwca 2017r. Wyjaśnienia te zostały mu odczytane i je podtrzymał, a mimo to podał, że kontaktował się z S. osobiście od lipca 2017r. Kwestia to nie została ostatecznie wyjaśniona, albowiem K. S. odmówił składania zeznań przed Sądem Rejonowym korzystając z prawa wynikającego z treści art. 183 § 2 k.p.k. ,podtrzymując jednoczenie treść obydwu protokołów wyjaśnień. Zdaniem Sądu Okręgowego zatem, szczegółowe wyjaśnienia K. S. co do znajomości i kontaktów handlowych związanych z narkotykami z R. S., złożone w trakcie przesłuchania w dniu 22 marca 2018r, nie mogą zostać obalone poprzez enigmatyczne twierdzenia świadka co do początku znajomości, zawarte w wyjaśnieniach z dnia 24 marca 2018r., co przytoczył bezrefleksyjnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy, mimo iż prawidłowo ustalił okres transakcji narkotykowych. W pełni pozwala to zatem Sądowi odwoławczemu ostatecznie na akceptację opisu czynu przypisanego oskarżonemu R. S. w punkcie 5 zaskarżonego wyroku, zarówno co do ilości transakcji jak i ilości i wartości będąc przedmiotem obrotu amfetaminy. Zatem zarzut oskarżonego R. S.w tym zakresie należy uznać za niezasadny. Nie ma także podstaw do zdezawuowania ustaleń i ocen Sądu Rejonowego w zakresie udziału R. S. w zdarzeniu z dnia 2 listopada 2017r. W tym zakresie pomocne i wiarygodne okazały się być przede wszystkim zeznania funkcjonariuszy Policji M. T. i K. D., którzy wykorzystując informacje pozyskane w drodze kontroli operacyjnych, znane w chwili wyrokowania, zabezpieczyli teren dookoła sklepu (...) położonego przy ul. (...) w P.. Świadkowie ci cały przebieg zdarzenia obserwowali na kamerach monitoringu, stąd potrafili precyzyjnie opisać zachowania zarównoD. F., M. D. jak i oskarżonego R. S., który przywiózł D. F. na spotkanie, zaparkował pojazd na placu parkingowym przylegającym do budynku sklepu (...) i nie wyłączając silnika oczekiwał na powrót D. F., który po odebraniu narkotyku od M. D., od razu zaczął pośpiesznie biec w stronę samochodu marki A. (...), w którym czekał na niego R. S.. Stąd Sąd I instancji, analizując materiał dowodowy osobowy i rzeczowy, miał w pełni wystarczające dowody do przyjęcia, że R. S. współdziałał z D. F. i M. D. i brał udział w obrocie znacznych ilości substancji psychotropowych w przyjętym w punkcie 5 zaskarżonego wyroku okresie, a zdarzenie z 2 listopada 2017r. było kontynuacją z góry powziętego zamiaru współpracy oskarżonych w tym obrocie. Także i w tym zakresie zarzut oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku, po uwzględnieniu błędów w ustaleniach faktycznych j/w, po dokonaniu zmiany opisu czynu przypisanego w punkcie 5 i wymierzenie oskarżonemu kary 2 lat i 10 miesięcy za przestępstwo przypisane w punkcie 5 i wymierzenie kary łącznej pozbawienia wolności w rozmiarze 3 lat i 2 miesięcy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia wniosku z uwagi na niezasadność zarzutów opisanych w apelacji jako błędy w ustaleniach faktycznych. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie potwierdziła by Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny wartości dowodowej wyjaśnień i zeznań złożonych przed Sądem Rejonowym przez K. S. czy I. W.(A.), jak również funkcjonariuszy Policji. Także wartość materiału dowodowego rzeczowego nie został przez oskarżonego podważona. Brak było zatem podstaw do wydania wyroku reformatoryjnego w zakresie punktu 5 zaskarżonego wyroku, poprzez inny opis czynu przypisanego, czy przyjęcie zmienionej kwalifikacji prawnej, co mogłoby rzutować na wymiar kary jednostkowej i kary łącznej. Lp. Zarzut 3.2. Zarzut rażącej niewspółmierności kary: - kary jednostkowej wymierzonej w punkcie 5 zaskarżonego wyroku za przestępstwo z art. 56 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. z art. 65 § 1 k.k. i kary łącznej wymierzonej w punkcie 9b) – podniesiony w apelacji oskarżonego R. S. - rażąca niewspólmierność kar jednostkowych wymierzonych oskarżonemu R. S.za poszczególne przestępstwa w oderwaniu od dyrektyw wymiaru kary i kar wymierzonych oskarżonemu D. F.– (podniesiony w apelacji obrońcy oskarżonego R. S.- k. 556 – 560) ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Po przeanalizowaniu okoliczności kontrolowanej sprawy i uwzględnieniu danych osobopoznawczych dotyczących R. S., a także mając na uwadze niezasadność zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, co zostało już omówione powyżej w uzasadnieniu, Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że orzeczona wobec oskarżonego R. S. kara jednostkowa za przestępstwo przypisane w punkcie 5 była ze wszech miar słuszna, tj. celowa, oczekiwana i sprawiedliwa z punktu widzenia względów indywidualnie i ogólnoprewencyjnych. W pierwszej kolejności podnieść należy, że Sąd Rejonowy bardzo szczegółowo przeanalizował wyjaśnienia oskarżonego R. S. w zakresie w jakim oskarżony przyznał się on do winy na rozprawie w dniu 18.10.2018r. i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazując jednocześnie słusznie, że w części wyjaśnienia oskarżonego, podającego jednak swoją wersję przebiegu wydarzeń, nie mogą zostać zaakceptowane. Sad Rejonowy nie uwzględnił zatem słusznie, wskazując na jakich oparł się w tym zakresie dowodach, przede wszystkim wyjaśnień R. S., w których oskarżony ten starał się umniejszyć faktyczną ilość substancji psychotropowych przekazanych K. S., a także w których twierdził, że jego działalność miała charakter incydentalny, co miałoby przekreślać możliwość przypisania mu działania w warunkach art. 65 k.k. Sąd ten nie uwzględnił także wyjaśnień oskarżonego, w których zaprzeczył, aby amfetaminę przekazywaną K. S. nabywał od D. F.. Słusznie Sąd Rejonowy uznał zatem, że bezspornym było prowadzenie przez oskarżonego rozwiniętej działalności związanej z obrotem substancjami psychotropowymi i uzyskiwanie z niej w istocie stałego dochodu, czemu dał wyraz w opisie czynu w punkcie 5. Tylko bowiem taka wersja przyjęta przez oskarżyciela w świetle wszystkich zabezpieczonych dowodów jest logiczna, spójna i jedynie możliwa i musiała w sposób dominujący wpłynąć na wymiar kary. Zatem wyjaśnienia R. S. nie mogą zostać ocenione jako w pełni przyznanie się do czynów mu zarzucanych, lecz w części musiały zostać ocenione przez Sąd Rejonowy jako realizacja przyjętej wcześniej linii obrony, zmierzającej do uzyskania dla siebie jak najlepszej sytuacji procesowej. Nie oznacza to, że Sąd Rejonowy przy wymiarze kary m.in. za przestępstwo przypisane w punkcie 5, nie uwzględnił jako okoliczności łagodzącej przy wymiarze kary faktu, że oskarżony R. S. złożył częściowo wiarygodne wyjaśnienia, czemu Sąd I instancji dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie mniej jednak kwestia ta nie mogła przeważyć, czy też dominująco wpłynąć na decyzję wymiaru kar jednostkowych oskarżonemu R. S.. Trzeba bowiem zaakceptować przedstawione precyzyjnie przez Sąd Rejonowy przesłanki jakimi kierował się przy wyborze wymiaru tych kar, które są adekwatne do wszystkich czynów jakich dopuścił się R. S.. Sąd Rejonowy wziął przede wszystkim pod uwagę okoliczności obciążające jaką była przede wszystkim uprzednia wielokrotna karalność oraz działanie przez R. S. w warunkach powrotu do przestępstwa., które to okoliczności miały przede wszystkim znaczenie w konstrukcji kary pozbawienia wolności wymierzonej R. S. za przestępstwo opisane w punkcie 5. Nie sposób jednocześnie uznać, by zaskarżony wyrok I instancji zawierał przy wymiarze kar wewnętrzną niesprawiedliwość między oskarżonym R. S. a D. F., który to oskarżony uprzednio był karany tylko raz i nie działał w niniejszej sprawie w warunkach recydywy. Tak więc orzeczona R. S. w punkcie 5 kara 3 lat i 6 miesięcy roku pozbawienia wolności, za przestępstwo za które Sąd Rejonowy mógł wymierzyć karę pozbawienia wolności w granicach od 2 do 12 lat, mimo iż dotyczyło mniejszej ilości narkotyku sprzedanego K. S., niż to zarzucał prokurator w akcie oskarżenia, ale jednak ilości znacznej, oscyluje ewidentnie bliżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia i w żadnym razie nie mogła być uznana za nadmiernie surową. Kara w takim kształcie jest dostosowana do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu i nie sposób ją uznać za karę rażąco surową. Sąd Okręgowy nie miał również żadnych zastrzeżeń co do decyzji Sądu Rejonowego w zakresie wymiaru oskarżonemu R. S. kary grzywny za przestępstwo przypisane w punkcie 5. Podważając trafność wymiaru kary w punkcie 5 oskarżony R. S. oraz jego obrońca co do wszystkich czynów przypisanych, skupili się na wyeksponowaniu okoliczności łagodzącej (przyznanie się do popełnienia przestępstwa), a jednocześnie pominęli milczeniem wymienione wyżej okoliczności obciążające, które przeważyły okoliczności korzystne dla tego oskarżonego. Taki sposób konstruowania zarzutów nie mógł skutecznie doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie wymiaru orzeczonych kar jednostkowych. Na marginesie jedynie podnieść należy, iż przyznanie się oskarżonego R. S.do czynu przypisanego w punkcie 8 miało jedynie charakter formalny i pozostaje bez żadnego wpływu na treść czynu zarzucanego i przypisanego, a tym samym na wymiar kary, albowiem dowód osobisty należący do I. K. został u oskarżonego znaleziony podczas przeszukania, a R. S. wskazał jedynie że go znalazł i zamiast zwrócić go do najbliższego urzędu miejskiego lub komisariatu Policji, zachował go dla siebie, czym wyczerpał znamiona występku z art. 275 § 1 k.k. Natomiast sygnalizowany przez oskarżonego w apelacji fakt opieki nad M. Ś., jakkolwiek zasługujący na pochwałę, nie miał zdaniem Sądu Okręgowego, żadnego znaczenia przy wymiarze żadnej z kar. Niesłusznym zatem okazał się także zarzut oskarżonego R. S. co do wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił związek podmiotowo-przedmiotowy pomiędzy popełnionymi przez tego oskarżonego przestępstwami, uwzględnił wymienione w art. 85a k.k. główne cele kary łącznej i trafnie zastosował w tej sytuacji zasadę asperacji. W zakresie ewentualnego nieprawidłowego zaliczenia okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania oskarżonego R. S., na co wskazuje oskarżony w apelacji, Sąd Okręgowy nie miał możliwości działania na niekorzyść oskarżonego. W tym zakresie istnieje jedynie możliwość wydania przez Sąd Rejonowy z urzędu lub na wniosek stron, czy też służby więziennej, zaskarżonego postanowienia w trybie art. 420 § 2 k.p.k. W dniu 6 maja 2020r. do Sądu Okręgowego w Poznaniu wpłynęło pismo oskarżonego R. S. zatytułowane „Uzupełnienie apelacji”. Zgodnie m.in. z treścią wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2019 r. sygn. II KK 178/18 – LEX art. 445 k.p.k. - przyzwolenie na uzupełnienie przez stronę apelacji w postaci rozszerzenia zakresu zaskarżenia i podniesienia nowych zarzutów po upływie terminu zakreślonego art. 445 § 1 k.p.k., byłoby swoistym przedłużeniem terminu do jej wniesienia. Termin dla oskarżonego R. S. do wniesienia apelacji minął w dniu 17 grudnia 2019r., albowiem oskarżony odpis wyroku z uzasadnieniem otrzymał w dniu 18.11.2017r. a jego obrońca w dniu 3.12.2019r. – k. 544 i 546. W konsekwencji nowy zarzut dotyczący kwalifikacji prawnej przestępstwa z art. 275 § 1 k.k. przypisanego w punkcie 8 i twierdzenia zawarte w piśmie oskarżonego z 1 maja 2020 r. w tym zakresie nie można było potraktować jako integralną część wniesionego przezeń środka odwoławczego i rozpoznać stosownie do standardu kontroli odwoławczej wynikającego z treści art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. Natomiast w zakresie wysokości wymiaru wszystkich kary jednostkowych, zarzuty stawiał obrońca oskarżonego i Sąd Okręgowy odniósł się już do tej kwestii powyżej. Nie mniej jednak należy wskazać, że Sąd Okręgowy z urzędu skontrolował także prawidłowość orzeczenia Sądu Rejonowego w punkcie 8 i nie znalazł żadnych uchybień w rozumowaniu tego Sądu jak i w ocenie materiału dowodowego ten zarzut konstruującego. Także obrońca w apelacji własnej nie miał zastrzeżeń co do kwalifikacji prawnej tego czynu z art. 275 § 1 k.k.. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie niższych wszystkich kar jednostkowych i kary łącznej pozbawienia wolności ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia wniosku z uwagi na niezasadność zarzutu. Lp. Zarzut 3.3. Zarzut obrazy prawa procesowego, tj. art. 4, art. 5 § 2, art. 7 i art. 410 k.p.k. (podniesiony przez obrońcę D. F.) – zarzut 1
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.