UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 984/19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 31 października 2019 roku w sprawie VII K 238/17 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.1.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
- Ustalenie faktów 1.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- S. R. przeciwko oskarżonemu toczyły się inne postępowania karne związane z urządzeniem gier losowych na automatach bez posiadania wymaganej koncesji dot. czynów I - IV -kopie dokumentacji z akt sprawy II K 442/19 Sądu Rejonowego w Obornikach - kopie dokumentacji z akt sprawy II K 35/18 Sądu Rejonowego w Radomiu - kopie dokumentacji z akt sprawy II K 207/19 Sądu Rejonowego w Limanowej 665 - kopie dokumentacji z akt sprawy VII K 847/16 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim 577- 585, 695 – 700 659- 664 665 666 – 670 2.1.1.
- S. R. przeciwko Z. K. jako dyrektorowi generalnemu (...) sp. z o.o. i J. N. toczyło się postępowanie o urządzanie gier na automatach bez koncesji na prowadzenie kasyna dot. czynów I - IV - kopie dokumentacji z akt spraw II K 829/16 i II K 841/16 Sądu Rejonowego w Płocku 612- 658 1.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- S. R. od złożenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki oskarżony nie wykonywał na jej rzecz jakichkolwiek czynności, nie reprezentował spółki, nie był jej pracownikiem, ani pełnomocnikiem dot. czynów I – IV - kopia pisma Sądu Rejonowego w Katowicach Wschód – VIII Wydział Gospodarczy KRS z dnia 19.05.2017 roku - kopia pisemnego oświadczenia Z. K. z dnia 5.05.2016 roku 530 530v 1.
- Ocena dowodów 1.1.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu - kopie dokumentacji z akt sprawy II K 442/19 Sądu Rejonowego w Obornikach - kopie dokumentacji z akt sprawy II K 35/18 Sądu Rejonowego w Radomiu - kopie dokumentacji z akt sprawy II K 207/19 Sądu Rejonowego w Limanowej - kopie dokumentacji z akt sprawy VII K 847/16 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim fakt wynika wprost z kopii dokumentacji, która posiada walor obiektywny - kopie dokumentacji z akt spraw II K 829/16 i II K 841/16 Sądu Rejonowego w Płocku fakt wynika wprost z kopii dokumentacji, która posiada walor obiektywny 1.1.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1..2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu - kopia pisma Sądu Rejonowego w Katowicach Wschód – VIII Wydział Gospodarczy KRS z dnia 19.05.2017 roku - kopia pisemnego oświadczenia Z. K. z dnia 5.05.2016 roku Kopie dokumentów przedłożonych przez obronę nie budzą wątpliwości co do ich prawdziwości. Natomiast nie były one w stanie przekonać o słuszności sformułowanej przez wnioskodawcę tezy dowodowej, co przede wszystkim wykazano w rozważaniach zawartych w dziale 3.
- Przedłożone przez obronę dowody w postaci oświadczenia Z. K. z dnia 5.05.2016 roku oraz pisma Sądu Rejonowego w Katowicach Wschód – Wydział Gospodarczy KRS z 19.05.2017 roku nie mogą przekonać, iż rezygnacja oskarżonego z funkcji prezesa zarządu (...) sp. z o.o. nie była obarczona wadą pozorności, o której mowa w art. 83 § 1 k.c. To, że sprawami (...) sp. z o.o. zajmował się w okresie objętym aktem oskarżenia także Z. K. – jedyny wspólnik tej spółki, nie budzi wątpliwości. Nie wyklucza to jednak, że oskarżony S. R. był w tym czasie prezesem zarządu przedmiotowej spółki. Natomiast fakt, iż poza działaniami oskarżonego w dniu 24.09.2015 roku, nie przedstawiono dowodów na inną aktywność oskarżonego w ramach (...) sp. z o.o. w czasokresie wskazanym w zarzutach aktu oskarżenia, nie oznacza, iż nie może on ponosić odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialności takiej podlegać może także osoba wykorzystana przez innych jako tak zwany „słup”. W tym przypadku objęcie stanowiska prezesa zarządu spółki z o.o., a następnie oddanie prowadzenia spółki innym osobom i pozbawienie się wpływu na jej funkcjonowanie, świadczy o przestępczych powodach takiego kamuflażu. Każdy nawet przeciętnie doświadczony człowiek ma świadomość, że przyczyną tego typu pozoracji jest z reguły ukrycie rzeczywistego sprawcy nielegalnych działań, w tym przestępczych.
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- - zawarty w apelacji prokuratora zarzut błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co miało wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził faktu popełnienia przez oskarżonego zarzucanych mu czynów, co skutkowało jego uniewinnieniem, podczas gdy prawidłowa analiza całokształtu materiału dowodowego nakazuje uznać, że pomimo złożenia przez oskarżonego w dniu 11.09.2015 roku oświadczenia o zrzeczeniu się funkcji prezesa zarządu (...) sp. z o.o. nadal działał jako jej prezes. - zawarty w apelacji (...) Skarbowego w P. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził faktu popełnienia przez oskarżonego zarzucanych mu czynów, co skutkowało jego uniewinnieniem od popełnienia zarzucanych mu czynów. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Oba zarzuty odwołujące się w istocie do tej samej argumentacji, mogą zostać omówione łącznie. Sąd odwoławczy uznał, że skarżący mają rację, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał Sądu Rejonowego do wydania wyroku uniewinniającego. Bezspornym jest, iż podmiot (...) sp. z o.o. nie posiadał koncesji, czy też zezwolenia na urządzanie gier hazardowych, które były prowadzone na zakwestionowanych urządzeniach. Jednocześnie z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika jednoznacznie, że w czasie popełnienia czynów zarzucanych w akcie oskarżenia (listopad 2015 roku i styczeń 2016 roku), Prezesem Zarządu spółki (...) sp. z o.o. był właśnie oskarżony S. R.. Sąd Rejonowy uznał, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym nie odpowiadał rzeczywistości, gdyż w dniu 11.09.2015 roku oskarżony S. R. złożył rezygnację z funkcji prezesa zarządu spółki (...) Sp. z o.o., a w dniu 21.09.2015 roku rezygnacja ta została przyjęta przez zgromadzenie wspólników (składające się z jednej osoby – Z. K.). Jednakże Sąd odwoławczy podziela twierdzenia skarżących, iż całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego przemawia za tym, iż były to działania pozorne, a więc nieważne z prawnego punktu widzenia. Sąd meriti, bezkrytycznie dając wiarę oskarżonemu, czy też świadkowi Z. K., zakładając ich działanie w dobrej wierze, nie zauważa jakby, że przedsięwzięcie pod nazwą spółka (...) Sp. z o.o. nakierowane było w tym czasie na prowadzenie, i to na szeroką skalę, przestępczej działalności, polegającej na urządzaniu gier na automatach, wbrew przepisom ustawy z dnia 19.11.2009 roku o grach hazardowych. Absolutnie nie do uwierzenia jest, aby po rzekomej rezygnacji oskarżonego z funkcji prezesa jednoosobowego zarządu, spółka (...) funkcjonowała następnie przez kilkanaście miesięcy bez zarządu. Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest przecież obligatoryjnym organem takiej spółki (który, w odróżnieniu od zgromadzenia wspólników, musi zostać powołany). W strukturze organizacyjnej spółki zarządowi przyznana została rola organu w zasadzie wyłącznie uprawnionego do prowadzenia spraw i reprezentowania spółki. Art. 163 pkt 3 k.s.h. wymienia powołanie zarządu jako jeden z warunków zarejestrowania spółki. Jest to zresztą o tyle istotne, że funkcjonowanie spółki uzależnione jest od istnienia zarządu, skoro – poza wyjątkami wynikającymi z przepisów szczególnych – zarząd jest organem wyłącznie uprawnionym do prowadzenia i reprezentowania spółki. Ewidentnym dowodem na to, że mieliśmy do czynienia z pozornością w działaniach oskarżonego i innych osób bezpośrednio zaangażowanych w działalność (...) sp. z o.o. jest fakt, że w dniu 24.09.2015 roku, a więc w dniu, w którym – wg. twierdzeń oskarżonego – nie był on już prezesem zarządu (...) sp. z o.o., osobiście podpisał wniosek o zmianę w rejestrze przedsiębiorców, między innymi w zakresie wpisania go jako prezesa zarządu przedmiotowej spółki, jak również podpisał szereg załączników. Nie był to jeden podpis, a więc trudno tu mówić o jakiejkolwiek pomyłce. Na dokumentach, które oskarżony podpisywał, widniała wyraźnie data ,,24 września 2015 r.” a więc gdyby rzeczywiście prawdziwą była jego rezygnacja z funkcji kilkanaście dni wcześniej, przecież musiałby wiedzieć on, że w tym dniu nie jest już prezesem zarządu. Takich dokumentów oskarżony nie powinien zatem podpisywać i nie do przyjęcia jest teza – wynikająca z zeznań świadka R. F. – że podpisanie przez oskarżonego dokumentów było li tylko wynikiem błędu leżącego po stronie pracownika kancelarii. Nie do uwierzenia zresztą jest, aby nie tylko oskarżony, ale i właściciel wszytkach udziałów – Z. K., czy też osoba obsługująca spółkę od strony prawnej, także nie zorientowali się, że dokumenty w imieniu spółki podpisuje osoba, która nie jest już prezesem zarządu. Przemawia to natomiast za tezą o pozornej rezygnacji S. R. z funkcji prezesa zarządu (...) sp. z o.o. Zauważyć należy, iż tego rodzaju działanie zapewniało ,,alibi” zarówno Z. K., który mógł powołać się na to, że przecież nie on jest prezesem zarządu, ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym (taką linię obrony np. prezentowano w sprawie II K 829/16 Sądu Rejonowego w Płocku), jak i oskarżonemu, który z kolei mógł się tłumaczyć, że był prezesem zarządu (...) sp. z o.o. tylko kilka dni, po czym z funkcji tej zrezygnował. Oskarżony S. R. nie był osobą niedoświadczoną i naiwną, gdyż sam, jako dyrektor innej spółki – (...), także prowadził działalność polegającą na urządzaniu gier na automatach, nie mając na to zezwolenia. M.in. za tego rodzaju czyny popełnione w tym samym lokalu, co w niniejszej sprawie (G. 26A) został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie VII K 847/
- Trudno zatem uwierzyć, że oskarżony nie wiedział, co i w jakim charakterze, podpisuje w dniu 24.09.2015 roku. Należy przyjąć, że oskarżony miał wiedzę, iż to on zostaje wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, jako prezes zarządu spółki, a więc jest osobą, która będzie ryzykowała odpowiedzialnością karną, w wypadku ujawnienia przestępczego przedsięwzięcia. Tymczasem oskarżony w ogóle nie interesował się, czy został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego i nie podjął, jako podmiot, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym, żadnych czynności zmierzających do zakwestionowania wpisu niezgodnego z rzeczywistym stanem. Oskarżony dopiero w dniu 29.03.2017 roku złożył do Sądu Rejestrowego K.-Wschód w K. wniosek o wykreślenie go z KRS jako prezesa zarządu (...) sp. z o.o. Sąd Rejonowy bezkrytycznie dał w całości wiarę zeznaniom świadków Z. K., R. F. i J. N.. Tymczasem Z. K. w czasie objętym aktem oskarżenia był przecież jedynym właścicielem udziałów w (...) sp. z o.o. i de facto zajmował się prowadzeniem jej spraw. Świadek R. F., to osoba od dłuższego czasu prowadząca (...) sp. z o.o., a także do września 2015 roku – jeden z jej współwłaścicieli. Z kolei J. N. był Prezesem (...) sp. z o.o. – podmiotu współpracującego z (...) sp. z o.o. w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach (por. także ustalenia w sprawie II K 829/16 Sądu Rejonowego w Płocku, gdzie Z. K. i J. N. zostali prawomocnie skazani). Są to więc osoby mające ścisły zawiązek z działalnością (...) sp. z o.o. i nie można uznać, aby ich relacje były całkowicie obiektywne. Wręcz przeciwnie – ich zeznania należy potraktować, jako zmierzające do uniknięcia odpowiedzialności karnej przez oskarżonego. Uniewinnienia oskarżonego nie może też – jak sugeruje obrona – przesądzać okoliczność, że wobec oskarżonego zapadały w innych postępowaniach wyroki uniewinniające. Faktem jest, że w innych postępowaniach zapadały wobec oskarżonego różne rozstrzygnięcia (zarówno uniewinnienia jak i skazania), jednakże w polskiej procedurze karnej obowiązuje zasada samodzielności jurysdykcyjnej (art. 8 § 1 k.p.k.), zgodnie z którą sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn podanych wyżej, Sąd odwoławczy nie mógł zgodzić się na utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów. Natomiast zgodnie z treścią art. 454 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Jedynym rozstrzygnięciem w takiej sytuacji mogło być tylko uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- całość wyroku ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd odwoławczy doszedł do przekonania, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, decyzja Sądu meriti, co do wydania wyroku uniewinniającego wobec oskarżonego, była chybiona. W konsekwencji zaskarżony wyrok należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim. Zachodzi tu bowiem sytuacja, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie 2 k.p.k. w związku z art. 454 § 1 k.p.k. 1.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien powtórzyć postępowanie dowodowe. Pamiętać należy, że o ile - w świetle art. 442 § 3 k.p.k. - sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, jest związany zapatrywaniami prawnymi oraz wskazaniami, co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez sąd wyższego rzędu, to zachowuje całkowitą autonomię w zakresie oceny dowodów, które weryfikuje w oparciu o własne przekonanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 k.p.k., a także – co jest oczywiste – ma pełną możliwość poczynienia własnych ustaleń faktycznych, wynikających z przeprowadzonych dowodów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2014 roku - V KK 144/14; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2009 roku - II KK 224/08). 1.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 0.1.1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację (...) Urząd C. – Skarbowy w P. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 0.1.1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
🔗 Do źródła urzędowego
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.