k.p.c. strona może żądać udzielenia zabezpieczenia w każdej sprawie cywilnej, podlegającej rozpoznaniu przez sąd, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Zgodnie z art. 730 § 2 k.p.c., sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Ustawa nie wskazuje jednak sposobu zabezpieczenia. Przedmiotem sprawy nie jest roszczenie pieniężne, zatem do jego zabezpieczenia ma zastosowanie art. 755 k.p.c., który nakazuje sądowi udzielić zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd powinien kierować się ogólną dyrektywą postępowania zabezpieczającego wyrażoną w art.
k.p.c.: powinien uwzględnić interesy stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Decydując o sposobie zabezpieczenia, sąd jest związany żądaniem wniosku (art. 738 k.p.c.). Oznacza to, że de facto swoboda wyboru przez sąd sposobu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego jest ograniczona do rodzajów zabezpieczenia zaproponowanych przez uprawionego. W celu udzielenia uprawionemu należytej ochrony, o jakiej mowa w art.
k.p.c., wystarczającym jest stosowanie sposobów zabezpieczenia polegających na zawieszeniu postępowania egzekucyjnego (art. 755 § 1 pkt 3 k.p.c.). Warunek uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia określonych faktów, z których jest ono wywodzone. Kwestia oceny wiarygodności roszczenia może być uzależniona od stanu materiału dowodowego w sprawie, przedstawionych dokumentów, oraz treści wniosku. W przedmiotowej sprawie, przesłanki udzielenia zabezpieczenia, o których mowa w art. 730 i
k.p.c. – zostały spełnione. W ocenie Sądu Okręgowego uprawniony uprawdopodobnił roszczenie załączonymi do wniosku dokumentami w postaci umowy powierniczego przelewu wierzytelności, faktury VAT, odpisów ksiąg wieczystych, porozumienie w sprawie spłaty, kopie wezwań do zapłaty i akty notarialne ( k. 12-114 akt). Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że przeniesienie własności nieruchomości przez (...) Sp. z o.o. na rzecz (...) Sp. z o.o. S.K.A. spowodowało stan niewypłacalności dłużnika. Na skutek dokonanej czynności dłużnik wyzbył się jedynych składników majątku trwałego. Trzeba także wskazać, że (...) Sp. z o.o. S.K.A. zawarła warunkową umowę sprzedaży nieruchomości na rzecz spółki prawa cypryjskiego (...) oraz umowę pożyczki na rzecz (...), która ma zostać udzielona przez spółkę powiązaną z (...) Sp. z o.o. S.K.A., spółkę (...) Sp. z o.o. S.K.A. Powyższa umowa przewiduje ponadto dalsze przeniesienie własności przedmiotowych nieruchomości tytułem zabezpieczenia pożyczki na rzecz (...) Sp. z o.o. S.K.A. Przechodząc do analizy kwestii interesu prawnego, zwrócić należy uwagę, że z art.
wynika, iż interes prawny w zabezpieczeniu roszczeń niepieniężnych istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Powyższej przedstawione okoliczności sprawiają, że w ocenie Sądu uprawniony uprawdopodobnił interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Cel postępowania, o którym mowa w końcowej części cytowanego wyżej przepisu, nie jest pojęciem jednolicie rozumianym w doktrynie, niemniej jednak zasadnie wskazuje się, że nie ogranicza się on do merytorycznego orzeczenia, lecz obejmuje swoim zakresem również zapewnienie porządku prawnego w ten sposób, aby nie doszło do naruszenia praw uprawionego w okresie trwania postępowania. Ponieważ celem (funkcją) zabezpieczenia jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej podmiotowi potrzebującemu, interes prawny, jako przesłanka zabezpieczenia, istnieje zatem w przypadku, gdy zachodzi potrzeba zapewnienia uprawionemu należytej ochrony prawnej, zanim uzyska on ochronę definitywną, czyli zanim zostanie osiągnięty cel postępowania w sprawie, w związku z którym następuje udzielenie zabezpieczenia. Należyta ochrona prawna polega na usunięciu naruszenia albo zagrożenia naruszenia praw uprawionego. Chodzi zatem o udzielenie ochrony prawnej nie przez zapewnienie wykonania orzeczenia w sprawie, ale o usunięcie lub zapobieżenie wyrządzenia szkody uprawionemu w toku postępowania dlatego, że sprawa nie została jeszcze prawomocnie zakończona. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują, że ochrona znajdująca swoje oparcie w skardze pauliańskiej będzie bezskuteczna, jeżeli zostanie dokonane rozporządzenie nieruchomościami zgodnie z zapisami warunkowej umowy sprzedaży z dnia 25 września 2017 roku. Zabezpieczenie roszczenia o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną może nastąpić przez zakazanie zbywania i obciążania nieruchomości, mimo iż ma urządzoną księgę wieczystą (post. SA w Gdańsku z 21.11.1996 r., I ACZ 867/96, Wokanda 1997, Nr 7, s. 49). Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Krakowie w uzasad. post. z 21.3.2013 r. (I ACZ 2170/12, Legalis), w sprawie o uznanie czynności za bezskuteczną jest to jedyny środek, który gwarantuje, że w przypadku uwzględnienia powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną, wyrok będzie miał praktyczne znaczenie dla powoda wyrażające się uniemożliwieniem nabywcy rzeczy jej dalszego zbycia. Wskazany przez uprawnionego w niniejszej sprawie sposób zabezpieczenia przyczyni się do osiągnięcia celu postępowania, pozostaje w funkcjonalnym związku z tym celem i dlatego też w żądaniu zastosowania wskazanego we wniosku sposobu zabezpieczenia uprawiony ma interes prawny w rozumieniu art.
Wobec powyższego, na podstawie art. 730 i
oraz 755 § 1 k.p.c., sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W punkcie 2 postanowienia Sąd oddalił wniosek uprawnionego o zasądzenie od obowiązanego na jego rzecz kosztów postępowania zabezpieczającego w oparciu o treść art. 745 § 1 k.p.c., który mówi, że o kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, a o kosztach postępowania zabezpieczającego później powstałych rozstrzyga na wniosek strony sąd, który udzielił zabezpieczenia. O treści punktu 3 postanowienia Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treść art. 733 k.p.c. SSO Iwona Grzegorzewska Zarządzenie: (...) (...) (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.