K.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.§ 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, określony w art.
jest terminem o charakterze procesowym i może być przywrócony przy zastosowaniu art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem przywrócenie terminu jest możliwe na prośbę zainteresowanej osoby jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ rentowy odmówił przywrócenia terminu jedynie z tej przyczyny, że uznał iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminowi. Przy czym przepisy procedury administracyjnej nie definiują samodzielnie pojęcia winy, zatem przy ocenie tego elementu trzeba uwzględnić konkretny stan faktyczny i ocenić go z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności wymaganej w danych okolicznościach. Nie można postępować w sposób schematyczny i zbyt ogólnikowy. Należy zauważyć, że termin przewidziany w art.
jest nie tylko relatywnie krótki, ale też początek jego biegu – ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dzienniku urzędowym – może być stronie niewiadomy. Zgodnie z art.
K.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić tylko na wniosek ubezpieczonego. Zatem zastosowanie tego przepisu ma miejsce tylko wówczas gdy ubezpieczony złożył do organu rentowego skargę o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu rentowego w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Termin ten jest zakreślony w art.
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zastosowanie ma przepis art. 477 10 § 2 K.p.c., w którym podkreślona jest kontrola funkcji postępowania sądowego i zasada, że jego przedmiotem może być tylko żądanie będące przedmiotem rozpoznania przed organem rentowym. W konsekwencji zakres zaskarżonej decyzji wyznacza też zakres rozpoznania sprawy przez sąd. W niniejszej sprawie kwestia sporna dotyczyła wyłącznie wznowienia postępowania oraz – jako przesłanki wznowienia - przywrócenia terminu do złożenia przez ubezpieczoną skargi o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury przysługującej ubezpieczonej w powszechnym wieku emerytalnym, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019 roku. Poza sporem było, że ubezpieczona złożyła skargę o wznowienie postępowania z uchybieniem miesięcznego terminu. Na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu podała, że o sytuacja rodzinna uniemożliwiła jej złożenie skargi wcześniej a nadto, doznała kontuzji nogi i została objęta specjalistycznym leczeniem. O treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6.03.2019 roku dowiedziała się na początku maja 2019 roku i niezwłocznie po tym złożyła skargę o wznowienie postępowania do ZUS. Dodatkowo wskazać trzeba, że ubezpieczona jest osobą starszą (66 lat) i nie korzysta z Internetu. Gdyby nie informacja od znajomych, którzy mieli wiedzę o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6.03.2019 roku, nie dowiedziałby się o tym wyroku. Skargę do organu rentowego złożyła niezwłocznie po powzięciu informacji o wyroku. Termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego określony w art.
K.p.a., jest terminem o charakterze procesowym i może być przywrócony na podstawie art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem przywrócenie terminu jest możliwe na wniosek zainteresowanej osoby jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ rentowy odmówił przywrócenia terminu z tej przyczyny, że uznał, iż ubezpieczona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 K.p.a. może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności konkretnego przypadku, z pomocą wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21.05.2019 roku, III SA/Rz 85/19, Legalis). Przy ocenie winy bez wątpienia trzeba uwzględnić konkretny stan faktyczny i ocenić go z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności wymaganej w danych okolicznościach. Należy zauważyć, że terminy procesowe w większości rozpoczynają swój bieg od daty dokonania jakieś czynności w stosunku do strony, np. doręczenia jej odpisu decyzji z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Stąd, w sytuacji kiedy strona była prawidłowo pouczona o przysługującym środku zaskarżenia oraz terminie jego wniesienia. Zastosowanie surowszych kryteriów oceny winy w przekroczeniu terminu należy uznać za uzasadnione. Wówczas strona posiada wiedzę o istnieniu terminu do złożenia odwołania oraz dacie rozpoczęcia jego biegu. Natomiast termin przewidziany w art.
jest nie tylko krótki, ale też początek jego biegu - w niniejszej sprawie ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6.03.2019 roku w dzienniku urzędowym – nie jest łatwy do ustalenia, zwłaszcza biorąc pod uwag grupę społeczną której wyrok dotyczy. K. S. nie jest osobą aktywną zawodowo. Nie wiedziała jaki jest termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Nie można obarczać ubezpieczonej obowiązkiem bieżącego sprawdzania publikacji spraw emerytalnych w dziennikach urzędowych oraz doniesień w mediach. Tym bardziej, że sprawa która wpłynęła do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 3.10.2016 roku została rozpoznana trzy lata później tj. w dniu 6.03.2019 roku. Ponadto, trudno także przyjąć, że ubezpieczona z łatwością mogła odnieść treść wyroku z dnia 6.03.2019 roku stwierdzającego niekonstytucyjność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, do swojej sytuacji prawnej. Tym bardziej, że już od kilku lat pobierała emeryturę przyznana jej w wieku powszechnym. Z art. 58 K.p.a. wynika, że terminu nie przywraca się w sytuacji, gdy uchybienie terminowi było zawinione przez stronę. Zdaniem sądu ubezpieczonej nie można przypisać winy w jakiejkolwiek postaci, nawet winy rozumianej jako niedołożenie należytej staranności jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wobec braku informacji ze strony ZUS o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019 roku oraz o tym, że wyrok ten odnosi się do sytuacji prawnej skarżącej, nie miała ona możliwości powzięcia wiadomości na temat tego wyroku nawet przy dołożeniu należytej staranności i złożenia skargi w terminie. Trudno też wymagać od ubezpieczonej aby na bieżąco śledziła doniesienia w mediach o sprawach emerytalnych, a powziętą wiedzę odnosiła do swej sytuacji. Ubezpieczona nie korzysta z Internetu. Zaś doniesienia medialne sprowadzały się jedynie do ogólnikowych informacji, że kobiety z rocznika 1953 mogą dokonać korzystnego dla siebie przeliczenia emerytur. Na uwagę zasługuje fakt, że ubezpieczona niezwłocznie po powzięciu wiadomości o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019 roku niezwłocznie wystąpiła do ZUS ze skargą o wznowienie postępowania. Gdyby nie przypadkowa rozmowa ubezpieczonej ze znajomymi skarżąca nie wiedziałaby, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019 roku w ogóle jej dotyczy. Zdaniem sądu nie można zarzucić ubezpieczonej braku staranności jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W ocenie sądu skarżącej nie sposób przypisać jakąkolwiek postać winy, jak również zawinionej nieznajomości prawa. Sąd faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego i aktach sądowych. Wiarygodność tych dowodów nie została podważona przez żądną ze stron, a więc sąd uznał je za wiarygodne bowiem wzajemnie się uzupełniały, tworząc logiczną całość. Wobec powyższego sąd, w oparciu o art. 477 14 § 2 K.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przywrócił ubezpieczonej termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania od decyzji z 24.07.2013 roku. Tomasz Korzeń Sygn. akt III AUa 606/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2020 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk (spr.) Sędziowie: Barbara Białecka SSA Jolanta Hawryszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2020 r. w Szczecinie sprawy K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wznowienie postępowania w przedmiocie wysokości emerytury na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt VI U 695/19 uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i sprawę przekazuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. do ponownego rozpoznania. SSA Jolanta Hawryszko Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk Barbara Białecka Sygn. akt III AUa 606/19 UZASADNIENIE Decyzją z 31 maja 2019 roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił K. S. wznowienia postępowania. Ubezpieczona K. S. odwołała się od tej decyzji. Wniosła o zmianę decyzji i przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Wskazała, że trudno jest emerytowi śledzić wszystkie zmiany w prawie jakie odnoszą się do osób urodzonych w (...) roku. Nadto podała, że jest osobą w podeszłym wieku, cierpi na żylaki nóg, a w maju 2019 roku spadła ze schodów co spowodowało u niej kontuzję nogi i objęcie specjalistycznym leczeniem. Pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podając, że ubezpieczona przekroczyła termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, który upłynął jej w dniu 23 kwietnia 2019 roku, tymczasem skarżąca złożyła skargę w dniu 6 maja 2019 roku. Wyrokiem z dnia 15 listopada 2019 roku Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 31 maja 2019 roku, znak: (...) w ten sposób, że przywrócił K. S. termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania od decyzji z 24 lipca 2013 roku. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: K. S. urodziła się (...). Pobierała emeryturę „wcześniejszą” przyznaną na podstawie art. 29 i 46 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2018.1270; dalej jako ustawa emerytalna). Wysokość świadczenia od 5 maja 2008 roku wyniosła 1 531,14 zł. Emerytura po waloryzacji od 1 marca 2011 roku wyniosła 1 757,29 zł. Decyzją z 24 lipca 2013 roku przyznano ubezpieczonej emeryturę na podstawie art. 24 i 26 ustawy emerytalnej. Wysokość emerytury pozwany ustalił na kwotę 1 384,76 zł; kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji – 51 284,76 zł; średnie dalsze trwanie życia – 253,7 miesięcy; kwotę pobranych emerytur w wysokości 105 793,10 zł. Decyzją z 2 lipca 2015 roku ZUS przeliczył emeryturę skarżącej. Wysokość emerytury pozwany ustalił na kwotę 1 507,85 zł; kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji – 51 284,76 zł; średnie dalsze trwanie życia – 253,7 miesięcy; kwotę pobranych emerytur w wysokości 105 793,10 zł. Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 20/16 stwierdził, że art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2017 roku, w zakresie w jakim dotyczy kobiet urodzonych w (...) roku, które nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Dnia 6 maja 2019 roku ubezpieczona, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego wniosła o ponowne obliczenie emerytury. Decyzją z 31 maja 2019 roku organ rentowy odmówił wznowienia postępowania wskazując, że skarga ubezpieczonej została wniesiona po ustawowym terminie, a trudna sytuacja rodzinna, na którą powołuje się skarżąca nie uzasadnia przywrócenia terminu. Ubezpieczona ma 66 lat. Cierpi na kontuzję nogi i żylaki. Jest objęta specjalistycznym leczeniem. O treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 roku dowiedziała się w maju 2019 roku. Niezwłocznie po powzięciu informacji o treści wyroku złożyła skargę o wznowienie postępowania. Skarżąca nie potrafi i nie korzysta z Internetu. Sąd Okręgowy uznał odwołanie ubezpieczonej za zasadne podnosząc, iż zgodnie z art.
k.p.a., można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Sąd pierwszej instancji wskazał, iż termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, określony w art.
jest terminem o charakterze procesowym i może być przywrócony przy zastosowaniu art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem przywrócenie terminu jest możliwe na prośbę zainteresowanej osoby jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ rentowy odmówił przywrócenia terminu jedynie z tej przyczyny, że uznał iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminowi. Przy czym przepisy procedury administracyjnej nie definiują samodzielnie pojęcia winy, zatem przy ocenie tego elementu trzeba uwzględnić konkretny stan faktyczny i ocenić go z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności wymaganej w danych okolicznościach. Nie można postępować w sposób schematyczny i zbyt ogólnikowy. Sąd meriti zauważył, że termin przewidziany w art.
jest nie tylko relatywnie krótki, ale też początek jego biegu – ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dzienniku urzędowym – może być stronie niewiadomy. Zgodnie z art.
k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić tylko na wniosek ubezpieczonego. Zatem zastosowanie tego przepisu ma miejsce tylko wówczas gdy ubezpieczony złożył do organu rentowego skargę o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu rentowego w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Termin ten jest zakreślony w art.
Sąd Okręgowy podkreślił, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zastosowanie ma przepis art. 477 10 § 2 k.p.c., w którym podkreślona jest kontrola funkcji postępowania sądowego i zasada, że jego przedmiotem może być tylko żądanie będące przedmiotem rozpoznania przed organem rentowym. W konsekwencji zakres zaskarżonej decyzji wyznacza też zakres rozpoznania sprawy przez sąd. W niniejszej sprawie kwestia sporna dotyczyła wyłącznie wznowienia postępowania oraz – jako przesłanki wznowienia - przywrócenia terminu do złożenia przez ubezpieczoną skargi o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury przysługującej ubezpieczonej w powszechnym wieku emerytalnym, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 roku. Poza sporem było, że ubezpieczona złożyła skargę o wznowienie postępowania z uchybieniem miesięcznego terminu. Na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu podała, że o sytuacja rodzinna uniemożliwiła jej złożenie skargi wcześniej a nadto, że doznała kontuzji nogi i została objęta specjalistycznym leczeniem. O treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6.03.2019 roku dowiedziała się na początku maja 2019 roku i niezwłocznie po tym złożyła skargę o wznowienie postępowania do ZUS. Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że ubezpieczona jest osobą starszą (66 lat) i nie korzysta z Internetu. Gdyby nie informacja od znajomych, którzy mieli wiedzę o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 roku, nie dowiedziałby się o tym wyroku. Skargę do organu rentowego złożyła niezwłocznie po powzięciu informacji o wyroku. Sąd meriti stwierdził, iż termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego określony w art.
k.p.a., jest terminem o charakterze procesowym i może być przywrócony na podstawie art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem przywrócenie terminu jest możliwe na wniosek zainteresowanej osoby jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności konkretnego przypadku, z pomocą wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21.05.2019 roku, III SA/Rz 85/19, Legalis). Przy ocenie winy bez wątpienia trzeba uwzględnić konkretny stan faktyczny i ocenić go z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności wymaganej w danych okolicznościach. Sad Okręgowy zauwazył, że terminy procesowe w większości rozpoczynają swój bieg od daty dokonania jakieś czynności w stosunku do strony, np. doręczenia jej odpisu decyzji z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Stąd, w sytuacji kiedy strona była prawidłowo pouczona o przysługującym środku zaskarżenia oraz terminie jego wniesienia. Zastosowanie surowszych kryteriów oceny winy w przekroczeniu terminu należy uznać za uzasadnione. Wówczas strona posiada wiedzę o istnieniu terminu do złożenia odwołania oraz dacie rozpoczęcia jego biegu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, termin przewidziany w art.
jest nie tylko krótki, ale też początek jego biegu - w niniejszej sprawie ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 roku w dzienniku urzędowym – nie jest łatwy do ustalenia, zwłaszcza biorąc pod uwag grupę społeczną której wyrok dotyczy. K. S. nie jest osobą aktywną zawodowo. Nie wiedziała jaki jest termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Nie można obarczać ubezpieczonej obowiązkiem bieżącego sprawdzania publikacji spraw emerytalnych w dziennikach urzędowych oraz doniesień w mediach. Tym bardziej, że sprawa która wpłynęła do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 3 października 2016 roku została rozpoznana trzy lata później tj. w dniu 6 marca 2019 roku. Ponadto, trudno także przyjąć, że ubezpieczona z łatwością mogła odnieść treść wyroku z dnia 6 marca 2019 roku stwierdzającego niekonstytucyjność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, do swojej sytuacji prawnej. Tym bardziej, że już od kilku lat pobierała emeryturę przyznaną jej w wieku powszechnym. Sąd meriti wskazał, iż z art. 58 k.p.a. wynika, że terminu nie przywraca się w sytuacji, gdy uchybienie terminowi było zawinione przez stronę. Zdaniem tego Sądu, ubezpieczonej nie można przypisać winy w jakiejkolwiek postaci, nawet winy rozumianej jako niedołożenie należytej staranności jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wobec braku informacji ze strony ZUS o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 roku oraz o tym, że wyrok ten odnosi się do sytuacji prawnej skarżącej, nie miała ona możliwości powzięcia wiadomości na temat tego wyroku nawet przy dołożeniu należytej staranności i złożenia skargi w terminie. Trudno też wymagać od ubezpieczonej, aby na bieżąco śledziła doniesienia w mediach o sprawach emerytalnych, a powziętą wiedzę odnosiła do swej sytuacji. Ubezpieczona nie korzysta z Internetu. Zaś doniesienia medialne sprowadzały się jedynie do ogólnikowych informacji, że kobiety z rocznika 1953 mogą dokonać korzystnego dla siebie przeliczenia emerytur. W ocenie Sądu Okręgowego, na uwagę zasługuje fakt, że ubezpieczona niezwłocznie po powzięciu wiadomości o treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 roku niezwłocznie wystąpiła do ZUS ze skargą o wznowienie postępowania. Gdyby nie przypadkowa rozmowa ubezpieczonej ze znajomymi skarżąca nie wiedziałaby, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w ogóle jej dotyczy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można zarzucić ubezpieczonej braku staranności jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W ocenie tego Sądu skarżącej nie sposób przypisać jakąkolwiek postać winy, jak również zawinionej nieznajomości prawa. Wobec powyższego Sąd Okręgowy w oparciu o art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przywrócił ubezpieczonej termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się organ rentowy, zaskarżając je w całości i zarzucając mu:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.