Sygn. akt IV P 138/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2019 roku Sąd Rejonowy w Gdyni IV Wydział Pracy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Joanna Wojnicka-Blicharz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Grażyna Mrozik po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 roku na rozprawie sprawy z powództwa A. L. przeciwko (...) spółce z o.o. spółce komandytowo- akcyjnej w G. o odszkodowanie za okres obowiązywania zakazu konkurencji I. oddala powództwo; II. zasądza od powódki A. L. na rzecz pozwanej (...) spółki z o.o. spółki komandytowo- akcyjnej w G. kwotę 2700 złotych /dwa tysiące siedemset/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. przenosi na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni opłatę sądową oraz wydatki poniesione w sprawie tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Gdyni. Sędzia Joanna Wojnicka-Blicharz Sygn. akt IV P 138/19 UZASADNIENIE Powódka A. L. pozwem z dnia 10.04.2019 r. domagała się zasądzenia od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w G. (zwanej dalej (...)) kwoty 42.760,05 zł wraz z ustawowymi odsetkami od poszczególnych kwot (szczegółowo wymienionych w treści pozwu) wymagalnych pomiędzy 11.12.2017 r. a 11.11.2018 r. Nadto, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że A. L. pozostawała zatrudniona u strony pozwanej od 2008 r. W ostatnim okresie przed ustaniem stosunku pracy powódka zajmowała stanowisko kierownika regionalnego, w związku z którym posiadała dostęp do ważnych informacji o charakterze finansowym i organizacyjnym. Pracodawcę z powódką łączyła umowa o zakazie konkurencji, której czas obowiązywania na mocy aneksu z dnia 2.08.2010 r. został wydłużony do 12 miesięcy od chwili rozwiązania stosunku pracy. Pracodawca w zamian za przestrzeganie klauzul konkurencyjnych zobowiązał się do wypłacić powódce odszkodowanie w umówionej wysokości. Po upływie okresu wypowiedzenia powódka otrzymała pierwszą, niepełną w jej ocenie ratę odszkodowania, po czym pracodawca pismem z dnia 2.11.2017 r. oświadczył, że zwalnia ją z dalszego obowiązku przestrzegania zakazu konkurencji. A. L. wskazała, że powyższe oświadczenie w świetle zapisów łączącej strony umowy o zakazie konkurencji pozostawało bezpodstawne, bowiem brak było uzasadnionych i prawdziwych podstaw umożliwiających zwolnienie pracownika z obowiązku przestrzegania zakazu konkurencji, wobec czego powódka w dalszym ciągu respektowała zapisy umowne do końca trwania przedmiotowego zobowiązania, co rodziło po stronie pracodawcy obowiązek dokonywania comiesięcznych wypłat odszkodowania na rzecz byłego pracownika. Pismem opatrzonym datą 19.04.2019 r. powódka sprecyzowała kwotę dochodzonego roszczenia, wskazując, że domaga się zapłaty 42.749,05 zł, zaś w pozostałym zakresie cofnęła powództwo. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że pozwana nie kwestionuje stanu faktycznego w niniejszej sprawie, jednakże w sposób odmienny od powódki ocenia dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania umowy o zakazie konkurencji. Pozwana, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazała, że to pracodawca samodzielnie ocenia czy ustały okoliczności uzasadniające zakaz konkurencji, bowiem tego rodzaju umowa służy ochronie interesów pracodawcy, tym samym ewentualne ryzyko związane z wcześniejszym jej rozwiązaniem ponosi wyłącznie pracodawca. W świetle powyższego (...) był uprawniony do jednostronnego rozwiązania przedmiotowej umowy, co czyni żądanie pozwu bezzasadnym. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka A. L. od 23.06.2008 r. pozostawała zatrudniona w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w G. przy ul. (...) (wcześniej, tj. do 30.09.2012 r. - Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. w G.) na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Stosunek pracy pomiędzy stronami ustał w dniu 31.10.2017 r. w wyniku rozwiązania przez pracownika umowy o pracę za wypowiedzeniem. W okresie wypowiedzenia A. L. na swój wniosek, zaakceptowany przez pracodawcę, została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy. W ostatnim okresie przed ustaniem stosunku pracy A. L. zajmowała stanowisko kierownika regionalnego, uzyskując średnie miesięczne wynagrodzenie wynoszące 7.251,68 zł brutto. /okoliczności bezsporne; nadto: umowa o pracę – k. 13; świadectwo pracy – k. 14-15; zaświadczenie o okresie pracy, stanowisku i zarobkach – k. 86; oświadczenie pracownika o wypowiedzeniu umowy o pracę – k. 19; wniosek o zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy –k. 20; oświadczenie pracodawcy o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy - k.20; zeznania A. L. – k. 124-125, e protokół/ Strony umowy o pracę łączyła także zawarta w dniu 02.08.2010 r. umowa o zakazie konkurencji, obowiązująca po ustaniu stosunku pracy. Na jej mocy A. L. zobowiązała się do niepodejmowania w okresie 9 miesięcy od dnia rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy działalności konkurencyjnej, której zakres został szczegółowo opisany w treści § 1-3 przedmiotowej umowy. Na podstawie aneksu z dnia 01.03.2013 r. strony ustaliły m.in., że czas trwania zakazu konkurencji zostaje wydłużony do 12 miesięcy. W okresie obowiązywania zakazu powódka była zobowiązana do składania comiesięcznych pisemnych oświadczeń, że nie prowadzi działalności konkurencyjnej, która to czynność stanowiła warunek wypłaty raty odszkodowania, o którym mowa w § 5 umowy. Strony uzgodniły, że w zamian za powstrzymanie się o działalności konkurencyjnej przez okres obowiązywania umowy pracownik otrzymywać będzie każdego miesiąca trwania zakazu konkurencji odszkodowanie w wysokości nie mniejszej niż 25% wynagrodzenia, jakie otrzymywał przed ustaniem stosunku pracy w okresie odpowiadającym okresowi, na który zakaz konkurencji został ustanowiony. W treści § 5 ust. 2 umowy wskazano, że wspomniane odszkodowanie będzie uzależnione od stażu pracy u pracodawcy – w przypadku pracowników z łącznym stażem powyżej 5 lat do 10 lat odszkodowanie będzie powiększone o 4% wynagrodzenia za każdy pełen rok pozostawania pracownika w stosunku pracy, a nadto, że odszkodowanie będzie płatne na rachunek bankowy wskazany przez pracownika do 10-go dnia każdego miesiąca. W § 7 umowy strony postanowiły, że pracodawca zastrzega sobie prawo do zwolnienia pracownika z obowiązku przestrzegania zakazu konkurencji w wypadku wystąpienia przyczyny uzasadniającej bezzasadność dalszego jego trwania. W takim przypadku pracownikowi nie przysługują kolejne raty odszkodowania, o którym mowa w § 5 umowy. W § 9 A. L. oświadczyła, że zapoznała się z treścią umowy oraz że wyraża zgodę na wszystkie jej postanowienia. /dowód: umowa o zakazie konkurencji – k.16-17; aneks do umowy o zakazie konkurencji – k. 18; zeznania A. L. – k. 124-125/ Pismem skierowanym do A. L. z dnia 02.11.2017 r., (otrzymanym przez adresata w dniu 20.11.2017 r.), powołując się na brzmienie § 7 umowy o zakazie konkurencji z dnia 02.08.2010 r., pozwany (...) oświadczył, że zwalnia ją z obowiązku przestrzegania zakazu konkurencji od dnia otrzymania tegoż pisma w związku z wystąpieniem okoliczności uzasadniających bezzasadność dalszego trwania zakazu oraz tego, że w związku z powyższym A. L. nie będzie przysługiwało odszkodowanie z tytułu przedmiotowej umowy. / bezsporne; nadto: oświadczenie pracodawcy o zwolnieniu z zakazu konkurencji – k.21; pismo z dnia 02.11.2018 r. –k. 34; zeznania A. L. – k. 124-125/ Pismami z dnia 02.11.2017r., 30.11.2017 r., 29.12.2017 r., 31.01.2018 r., 28.02.2018 r., 30.03.2018 r.,27.04.2018 r., 30.05.2018 r., 29.06.2018 r., 27.07.2018 r., 30.08.2018 r., 30.09.2018 r. A. L. informowała byłego pracodawcę o niepodjęciu pracy konkurencyjnej, stosownie do treści umowy o zakazie konkurencji oraz aneksu do tejże umowy. /bezsporne: nadto: oświadczenia A. L. o niepodjęciu pracy konkurencyjnej – k.22-33/ Powódce A. L. zostało wypłacone odszkodowanie za okres od dnia 01.11.2017 r. do 20.11.2017 r. w kwocie 2.518,79 zł. W zakresie obejmującym umówiony przez strony okres trwania umowy o zakazie konkurencji, w odpowiedzi na przesłane przez A. L. oświadczenia o niepodejmowaniu działalności konkurencyjnej, jak również wezwanie do zapłaty z dnia 2.11.2018 r., pracodawca odmówił wypłaty odszkodowania, powołując się na przesłane oświadczenie o zwolnieniu byłego pracownika z obowiązku przestrzegania zakazu konkurencji. / bezsporne; nadto: pisma (...)–k. 35-37; pismo A. L. – k. 34/ Sąd zważył, co następuje: Okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawały pomiędzy stronami w istocie bezsporne, albowiem oś sporu dotyczyła ocen o charakterze stricte prawnym, nie zaś faktycznym. Mimo powyższego stwierdzić wypada, że powoływane przez strony fakty znajdowały odzwierciedlenie w dowodach o charakterze dokumentarnym, które nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności, jak również nie były kwestionowane przez żadną ze stron niniejszego postępowania. W zakresie adekwatnym do rozpoznania przedmiotu sporu, Sąd rekonstruując stan faktyczny w sprawie za wiarygodne uznał również zeznania powódki, albowiem w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału brak było podstaw do kwestionowania ich rzetelności. Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było roszczenie powódki o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania wynikającego z umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Zgodnie z art. 101 1 § 1 k.p. w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Z kolei art. 101 2 § 1 k.p. statuuje, że przepis art. 101 1 § 1 k.p. stosuje się odpowiednio, gdy pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, zawierają umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W umowie określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy, z zastrzeżeniem przepisów § 2 i 3. Podnieść należy, że do umów o zakazie konkurencji mają zastosowanie ogólne zasady dotyczące rozwiązywania umów. Podkreślić wypada, że możliwości zastrzeżenia przy zawieraniu umowy prawa jej wcześniejszego rozwiązania przez pracodawcę nie sprzeciwia się odpowiednio stosowany przepis art. 353 1 k.c. w związku z art. 300 k.p., wyrażający zasadę swobody umów. Umowa o zakazie konkurencji jest bowiem stosunkiem zobowiązaniowym, chociaż ma charakter szczególny. W związku z tym umowa o zakazie konkurencji może być rozwiązana w taki sposób, w jaki doszło do jej nawiązania, czyli w drodze porozumienia stron. W tym samym trybie może nastąpić zmiana zawartej umowy, a ponadto strony mogą w umowie zamieścić postanowienia przewidujące wcześniejsze rozwiązanie umowy przez wypowiedzenie, prawo odstąpienia lub ziszczenie się określonego warunku rozwiązującego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd musiał odpowiedzieć na pytanie, jak interpretować zastrzeżenie umowne stron o możliwości złożenia oświadczenia przez pracodawcę o zwolnieniu z zakazu konkurencji w wypadku wystąpienia przyczyny uzasadniającej bezzasadność dalszego jej trwania ze skutkiem odmowy wypłaty powódce odszkodowania, biorąc pod uwagę instrumenty prawa cywilnego. Odwołując się w tym zakresie do dorobku doktryny (Raczkowski Michał. Art. 101
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.