Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt I ACa 812/18

Klauzulę wykonalności nadano w dniu 20.11.2020r. na pkt I ppkt3 i III na wniosek pełn. wierz. /K. 991/ adw. P. B.

Na zarządzenie Sędziego z up. Kierownika Sekretariatu Starszy Sekretarz Sądowy J.Guzowska-Dereń Klauzulę wykonalności nadano w dniu 20.11.2020 r. na pkt I ppkt 2 i II na wniosek pełn. wierz. /K. 989/ r.pr. R. G..

Na zarządzenie Sędziego z up. Kierownika Sekretariatu Starszy Sekretarz Sądowy J.Guzowska-Dereń Sygn. akt I ACa 812/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2020 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Halina Zarzeczna Sędziowie:

SSA Krzysztof Górski (sprawozdawca) SSA Leon Miroszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 29 września 2020 roku, w Szczecinie, sprawy z powództwa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w (...) przeciwko A. C. (1), A. C. (2) o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2018 roku, sygn. akt I C 543/16 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

II. zasądza od powoda (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w (...) na rzecz pozwanej A. C. (1) kwotę 6588 zł (sześciu tysięcy pięciuset osiemdziesięciu ośmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym;

III. zasądza od powoda (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w (...) na rzecz pozwanego A. C. (2) kwotę 6588 zł (sześciu tysięcy pięciuset osiemdziesięciu ośmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.

Krzysztof Górski Halina Zarzeczna Leon Miroszewski I ACa 812/18 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23 marca 2016 roku powódka (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozew o solidarne zasądzenie na jej rzecz od pozwanych A. C. (1) i A. C. (2) kwoty 656.833,62 zł z odsetkami ustawowymi od 7 marca 2015 roku do dnia zapłaty, a nadto o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych w wysokości 8.211,00 zł, zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz pozostałych kosztów w wysokości 82,11 zł.

Powódka w uzasadnieniu podała, że wierzytelność dochodzona od pozwanych solidarnie wynika z umowy o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 2 marca 2007 roku. Na podstawie ww. umowy poprzednik prawny powódki zobowiązał się do udzielenia pozwanym solidarnie kredytu. Pozwani nie wywiązywali się należycie ze swoich zobowiązań, w związku z czym po ich stronie powstało wymagalne zadłużenie względem wierzyciela. Powódka w dniu 19 października 2014 roku wypowiedziała umowę o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 2 marca 2007 r. wzywając jednocześnie pozwanych solidarnie do zapłaty wszystkich należności. W związku z powyższym powódka w dniu 6 marca 2015 roku sporządziła wyciąg z ksiąg banku będący podstawą roszczenia, wskazujący wysokość zobowiązań pozwanych solidarnie na kwotę 656.833,62 zł, na którą składa się należność główna i należności uboczne wskazane na wyciągu z ksiąg banku. Powódka podała, że wnosi dodatkowo o zasądzenie dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia następnego po dniu wystawienia wyciągu z ksiąg banku tj. od dnia 7 marca 2015 r. do dnia zapłaty, obliczonych od kwoty należności głównej 656.833,62 zł. Podstawę prawną do żądania odsetek umownych stanowi art. 481 § 2 k.c. Powódka podniosła, że w dniu 19.09.2011 r. utworzony został bank krajowy (...) SA, który wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki dotychczasowego wierzyciela tj. (...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce.

Sąd Rejonowy w Lublinie, rozpoznający sprawę pod sygnaturą VI Nc-e 421326/16, stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty, po czym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 roku przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Szczecinie według właściwości ogólnej pozwanych.

W piśmie z 3 czerwca 2016 r. powódka wskazała, że wnosi o:

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że jej poprzednik prawny w dniu 2 marca 2007 roku zawarł z pozwanymi umowę o kredyt hipoteczny nr (...), następnie zmienioną aneksem nr (...) sporządzonym w dniu 05.12.2011 r., a zawartym w dniu 13.12.2011 r. Powódka podała, że pozwani nie wywiązywali się należycie ze swoich zobowiązań w związku z czym w dniu 12.09.2014 r. powódka przesłała do pozwanych wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego. W ocenie powódki, w związku z brakiem spłaty należności, przedmiotowa umowa uległa rozwiązaniu, a całe roszczenie stało się wymagalne.

Na skutek powyższego powódka w dniu 18.03.2016 r. sporządziła wyciąg z ksiąg bankowych (...) Bank (...) S. A. nr (...) będący podstawą roszczenia, wskazujący wysokość zobowiązań pozwanego na kwotę 656.833,62 zł, na którą składają się następujące należności:

Roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 656.833,62 zł według spółki znajduje oparcie w art. 481 § 1 i § 2 zd. 1 k.c. oraz art. 482 § 2 w zw. z art. 482 § 1 k.c. Powódka wniosła o zasądzenie ich od dnia następnego po dniu wystawienia wyciągu z ksiąg banku tj. od dnia 19 marca 2016 r. do dnia zapłaty. Z ostrożności procesowej, w przypadku gdyby Sąd uznał, że nie doszło do wypowiedzenia (a następnie do rozwiązania) przez powódkę umowy, spółka podniosła, że niniejszego pozwu stanowi wypowiedzenie tejże umowy zawartej z pozwanym. W takim przypadku podała, że wnosi o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na pozew z dnia 19 lipca 2016 roku pozwany A. C. (2) wniósł o oddalenie powództwa w całości.

W uzasadnieniu pisma pozwany podniósł, że nie zgadza się z pozwem. Uważa, że został oszukany przez bank, gdyż umowa kredytu jest nieuczciwa. Wskazał, że chciałby unieważnić kredyt, albo przynajmniej rozliczyć go w sposób uczciwy. Zarzucił nadto, że kredyt nie został skutecznie wypowiedziany, zaś bank nie wykazał swoich roszczeń wobec niego. Zarzucił, że nie może być tak, że po zaciągnięciu kredytu w kwocie 400.000 zł i po jego częściowej spłacie, do zapłaty mu pozostało dużo więcej, niż w dacie zaciągnięcia kredytu. Wskazał, że zachowanie banku doprowadzi go do ruiny.

W odpowiedzi na pozew z dnia 27 października 2016 roku pozwana A. C. (1) wniosła o oddalenie powództwa w całości.

W uzasadnieniu pisma pozwana podniosła, że nie zgadza się z pozwem. Wskazała, że roszczenie powódki nie zostało wykazane. W jej ocenie powódka wyliczyła swoje roszczenie w oparciu o abuzywne zapisy umowne dotyczące sposobu wyliczania wysokości raty kredytowej - nie wykazała więc roszczenia, ponieważ nie może powoływać się na bezskuteczne wobec pozwanej zapisy umowne. Pozwana podniosła również, że umowa kredytu jest sprzeczna między innymi z prawem bankowym i jako taka jest nieważna. Jej zdaniem bank nie ma prawa do naliczania odsetek od kwot uprzednio przez siebie zwaloryzowanych, a jedynie - ewentualnie - w oparciu o kwoty faktycznie przekazane kredytobiorcy. W jej ocenie nie doszło również do skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2017 roku pozwany A. C. (2) wniósł o oddalenie powództwa w całości.

W uzasadnieniu podniósł zarzuty:

Pozwany podniósł zarzut braku wykazania przez powódkę wysokości roszczenia wobec pozwanych solidarnie. Podniósł, zarzut nieważności umowy wskazując, że w związku z nim zobowiązanie powódki należy uznać za nieistniejące. Jako przyczynę nieważności umowy pozwany wskazał wyrażenie w niej kwoty kredytu przy wskazaniu jej wartości we frankach szwajcarskich. Za podstawę tego twierdzenia pozwany uznał art. 358 §1 k.c. podnosząc, że wynika z niego brak możliwości wyrażenia zobowiązań w terenie Rzeczypospolitej Polskiej w walucie innej niż złotówka.

Jako kolejny zarzut pozwany wskazał abuzywność niektórych zapisów umowy z dnia 2 marca 2007 r., w tym zapis dotyczący kursu, według którego dokonywana jest wypłata środków. Pozwany wskazuje także na abuzywność zapisu § 9 ust. 2 pkt 1 Regulaminu twierdząc, że nie spełnia on przesłanek szczegółowego określenia sposobu i terminu określenia kursu waluty w przypadku umów indeksowanych. Ponadto podniósł, że zapisy zawarte w umowie nie zostały z nim uzgodnione indywidualnie, lecz narzucone przez powódkę. Pozwany zarzucił, że kurs CHF jest przez powódkę kształtowany w sposób dowolny. Podniósł także, że uznanie sposobu wskazania obliczania kursu franka szwajcarskiego w umowie powinno skutkować niestosowaniem klauzuli indeksacyjnej w ogóle. W ocenie pozwanego zastosowanie w przedmiotowej sprawie kursu średniego NBP nie zmieni niekorzystnej sytuacji pozwanych solidarnie, w związku z czym klauzulę indeksacyjną należy wyeliminować z umowy.

W dalszej kolejności pozwany zaznaczył, że umowa powinna zostać uznana za nieważną w związku z niespełnieniem przez nią ustawowych znamion umowy kredytowej, w tym w szczególności ekwiwalentności świadczeń. Podjął także rozważania dotyczące funkcji waloryzacyjnej odsetek, które miałyby stanowić wynagrodzenie powódki za korzystanie z kapitału przez pozwanych solidarnie, w związku z czym dalszy zysk powódki z tytułu zmiany kursu waluty jest nieuzasadniony.

Pozwany powołał się także na sprzeczność umowy z zasadami współżycia społecznego - wskazał, że zawierając z pozwanymi solidarnie umowę powódka naruszyła zasady etyki bankowej, wykorzystując niewiedzę przeciwnej strony umowy. Podniósł także, że w umowie nie zostały zabezpieczone interesy pozwanych dotyczące ewentualnej zmiany sytuacji życiowej czy spadku wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie wierzytelności.

A. C. (2) zarzucił, że kredyt indeksowany, był w dniu zawarcia umowy reklamowany przez powódkę jako korzystny i bezpieczny. Ponadto powołał się na generalny brak korzyści płynących z kredytów indeksowanych CHF, z której powódka zdawała sobie sprawę w chwili zawarcia umowy.

Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia w związku z nieważnością umowy. Co więcej, wskazał, że wypowiedzenie umowy zostało przez powódkę złożone z zastrzeżeniem warunku, co powinno skutkować jego bezskutecznością.

W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2017 roku pozwana A. C. (1) wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu poparła argumentację przedstawioną przez pozwanego A. C. (2) w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r.

Pismem z dnia 2 listopada 2017 roku powódka (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie roszczenia zgodnie z żądaniem pozwu. Jednocześnie odniosła się do zarzutów zaprezentowanych przez stronę pozwaną.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. I C 543/16, zasądzono od pozwanych A. C. (2) i A. C. (1) solidarnie na rzecz powoda (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. 656 833,62 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 19 marca 2016 r. (pkt I); zasądzono od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 82,11 złotych (pkt II); zasądzono od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 8.211,00 złotych tytułem zwrotu opłaty od pozwu oraz 14.417,00 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (pkt III). Nadto, zasądzono od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Szczecinie na rzecz pozwanego r.pr. P. B. 7 200 złotych, powiększone o należny podatek od usług, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu A. C. (2) z urzędu (pkt IV), zaś wniosek r.pr. R. G., pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla pozwanej A. C. (1), o przyznanie kosztów pomocy prawnej od Skarbu Państwa oddalono (pkt V).

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I Instancji oparł o poczynione przez siebie ustalenia faktyczne, z których wynika, że: w dniu 2 marca 2007 roku (...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocników J. B. i D. K., zawarła z A. C. (1) i A. C. (2) umowę o kredyt hipoteczny nr (...).

Zgodnie z § 1 i 2 umowy bank udzielił pozwanym kredytu w kwocie, na cel i na warunkach określonych w umowie, zaś kredytobiorcy zobowiązali się do korzystania z kredytu na warunkach określonych w umowie i Regulaminie oraz zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami, opłatami, prowizjami i innymi kosztami w terminach spłaty określonych w umowie. Udzielony pozwanym kredyt był indeksowany do waluty obcej CHF. Bank zobowiązał się oddać do dyspozycji kredytobiorcom kwotę w złotych, która stanowiła równowartość kwoty w wysokości: 181.275,33 CHF. Obliczenie równowartości w złotych nastąpiło według zasad opisanych w Regulaminie.

Kredyt miał być przeznaczony na nabycie prawa własności do domu jednorodzinnego oraz refinansowanie wydatków poniesionych na zakup. Okres kredytowania wynosił 360 miesięcy. Kredytobiorca zobowiązał się do zapłaty prowizji od udzielenia kredytu w wysokości 6.704,01 zł.

Kredyt, zgodnie z § 3 umowy, oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, która na dzień sporządzenia umowy wynosiła 3,42333 % w stosunku rocznym, z zastrzeżeniem postanowień Regulaminu w zakresie ustalania wysokości oprocentowania. Oprocentowanie kredytu ulegało zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF).

Z treści § 5 umowy wynikało, że bank był uprawniony do pobierania opłat i prowizji określonych w Taryfie oprocentowania, opłat i prowizji dla kredytów hipotecznych (...). Nadto zastrzegł sobie prawo do zmiany wysokości opłat i prowizji.

W § 6 postanowiono, że kredytobiorcy dokonają spłaty rat kredytu obejmujących część kapitałową oraz część odsetkową w terminach i wysokościach określonych w umowie. Spłata kredytu miała nastąpić w miesięcznych ratach równych. W okresie karencji kapitału, płatne były wyłącznie raty odsetkowe.

Umowa stanowiła o zabezpieczeniu zobowiązania w § 7. Jako zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi należnościami wynikającymi z umowy strony ustanowiły następujące zabezpieczenia:

Koszty związane z zabezpieczeniem kredytu zobowiązał się ponieść kredytobiorca.

Od zadłużenia przeterminowanego bank był uprawniony pobierać odsetki o charakterze zmiennym, które w dniu sporządzenia umowy kredytowej wynosiły 16 % w stosunku rocznym.

Kredytobiorcy w § 9 oświadczyli, że w zakresie roszczeń banku wynikających z umowy poddają się egzekucji oraz wyrażają zgodę na wystawienie przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego do kwoty 893.868,65 zł.

W ramach § 10 umowy, kredytobiorcy zobowiązali się między innymi do informowania banku o zaciąganych zobowiązaniach finansowych oraz umożliwienia przedstawicielom banku prowadzenia oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz gospodarczej kredytobiorców. Pozwani wyrazili zgodę na dokonanie przez bank przelewu wierzytelności z tytułu umowy kredytowej na osoby trzecie. Ponadto oświadczyli, że w dniu podpisania umowy otrzymali Regulamin i aktualną na dzień sporządzenia umowy Taryfę, i że zapoznali się z nimi.

Pozwani udzielili bankowi pełnomocnictwa w celu umożliwienia obciążania ich rachunku bankowego na pokrycie zobowiązań wobec banku z tytułu kredytu, odsetek, prowizji, opłat, składek z tytułu ubezpieczeń, a także w innych sytuacjach określonych w umowie oraz Regulaminie.

Wraz z podpisaniem umowy, pozwani oświadczyli na piśmie, że:

W związku z zawarciem Umowy o kredyt hipoteczny indeksowany do waluty obcej kredytobiorcy oświadczyli także, że

Powyższej treści oświadczenie zostało w dniu 2 marca 2007 roku podpisane przez A. C. (1), zarówno w imieniu własnym, jak również działając w imieniu i na rzecz A. C. (2), o czym pozwana uczyniła wzmiankę w oświadczeniu.

Pozwani A. C. (1) i A. C. (2) zdecydowali się na zaciągnięcie zobowiązania kredytowego w walucie obcej CHF z uwagi na atrakcyjne oprocentowanie i najniższą marżę. Kredyt jawił się jako atrakcyjny wobec niskich rat. Propozycję takiej formy kredytowania przedstawił pozwanym pracownik banku, który wskazał również na istnienie ryzyka związanego ze zmianą kursu waluty CHF.

W związku z ubieganiem się o kredyt hipoteczny indeksowany kursem waluty obcej pozwani jeszcze przed zawarciem umowy – w dniu 2 lutego 2007 r. potwierdzili powyższe oświadczając na piśmie, iż zostali zapoznani przez pracownika banku z kwestią ryzyka kursowego w przypadku udzielenia kredytu indeksowanego do waluty obcej, oraz że:

Ponadto oświadczyli, iż są świadomi, że:

Oświadczenie zostało podpisane przez A. C. (1) w imieniu własnym oraz w imieniu A. C. (2) z jego upoważnienia, o czym uczyniono wzmiankę przy podpisie. Pod oświadczeniem podpisał się również pracownik banku B. S..

Pozwani nie negocjowali z bankiem warunków umowy o kredyt hipoteczny.

Regulamin kredytu hipotecznego udzielanego przez (...), stanowiący załącznik do umowy kredytu, określał warunki udzielania kredytu hipotecznego osobom fizycznym przez (...) Spółkę Akcyjną Oddział w Polsce.

W zgodzie z § 4 Regulaminu kredyt udzielany jest w złotych. Na wniosek Wnioskodawcy bank udziela kredytu indeksowanego do waluty obcej. W przypadku kredytu indeksowanego do waluty obcej wnioskodawca wnioskuje o kwotę kredytu wyrażoną w złotych, z zaznaczeniem, iż wniosek dotyczy kredytu indeksowanego do waluty obcej. W takim przypadku kwota kredytu w umowie zostaje ustalona w walucie obcej na podstawie kursu kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w dniu sporządzenia umowy.

W § 5 Regulamin stanowi, że kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej, o ile postanowienia umowy nie stanowią inaczej. Odsetki naliczane są codziennie od bieżącego salda zadłużenia, przy założeniu, że rok ma 365 dni, a miesiąc rzeczywistą ilość dni. Odsetki od kredytu naliczane są od dnia uruchomienia kredytu.

Zmienna stopa procentowa w pierwszym okresie bazowym przyjmuje wartość ustaloną jako suma:

Częstotliwość zmian oprocentowania zależy od rodzaju stopy referencyjnej.

Zgodnie z Regulaminem marża banku jest stała, z zastrzeżeniem sytuacji kiedy kredytobiorca składa w banku dyspozycję zmiany waluty kredytu. W takich przypadkach nowa wysokość marży banku określona zostaje w aneksie do umowy, zgodnie z zasadami obowiązującymi w banku.

Strony ustaliły w § 6 Regulaminu, że w przypadku opóźnień w spłacie kredytu bank stosuje oprocentowanie od zadłużenia przeterminowanego. Odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczane są od przeterminowanego kapitału kredytu, który nie został spłacony przez kredytobiorcę w terminie - począwszy od dnia wymagalności do dnia poprzedzającego dzień spłaty włącznie. Od dnia rozwiązania umowy, bank ma prawo stosować oprocentowanie od zadłużenia przeterminowanego w stosunku do całkowitej wymagalnej kwoty, obejmującej w szczególności kapitał kredytu, odsetki oraz inne należności wynikające z umowy.

Oprocentowanie od zadłużenia przeterminowanego ma charakter zmienny i jego wysokość ustalana jest przez bank w aktualnej Taryfie. Bank jest uprawniony do zmiany jego wysokości.

Zgodnie z § 7 w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej, wypłata kredytu następuje w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków z kredytu.

Regulamin w § 9 stanowił, że raty spłaty kredytu pobierane są z rachunku bankowego - kredytobiorcy, prowadzonego w złotych, wskazanego w umowie. W przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej raty kredytu podlegające spłacie wyrażone są w walucie obcej i w dniu wymagalności raty kredytu pobierane są z rachunku bankowego, według kursu sprzedaży zgodnie z Tabelą obowiązującą w banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu. Kredytobiorca zobowiązany jest zapewnić środki na poczet spłaty raty kredytu najpóźniej w dniu roboczym poprzedzającym dzień wymagalności raty spłaty kredytu.

W § 10 Regulaminu wskazano, że bank, na wniosek kredytobiorcy, może wyrazić zgodę na zmianę waluty kredytu. W § 15 unormowano, że na kredytobiorcy ciąży obowiązek zapłaty wszelkich opłat, prowizji oraz innych kosztów związanych z zawartą umową zgodnie z obowiązującą w banku taryfą.

Zgodnie z § 16 Regulaminu kredytobiorca zobowiązany jest ustanowić wszystkie zabezpieczenia prawne spłaty kredytu określone w umowie, utrzymywać ich ważność w całym okresie kredytowania oraz ponosić wszelkie koszty z nimi związane, włącznie z uiszczeniem opłaty skarbowej od udzielonych bankowi pełnomocnictw. Podstawowym zabezpieczeniem spłaty kredytu jest hipoteka ustanowiona na nieruchomości położonej na terytorium RP. Ponadto zabezpieczenie stanowi cesja praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie od ognia i innych zdarzeń losowych.

W § 20 Regulaminu postanowiono, że należności banku zaspakajane są w następującej kolejności: prowizje i opłaty; odsetki od zadłużenia przeterminowanego; pozostałe odsetki; kapitał kredytu.

W przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej, bank w § 21 Regulaminu zastrzegł sobie prawo między innymi do wypowiedzenia umowy w całości lub części, z zachowaniem okresu wypowiedzenia w wysokości 30 dni, a w przypadku zagrożenia upadłością przedsiębiorcy - 7 dni. Za niedotrzymanie warunków udzielenia kredytu uznaje się między innymi niewywiązywanie się ze zobowiązań wynikających z umowy oraz warunków dodatkowych nałożonych przez bank; nieterminową spłatę kapitału kredytu, odsetek, prowizji i innych należności wynikających z Umowy; czy też pogorszenie się sytuacji finansowej kredytobiorcy, które zagraża w ocenie banku terminowej spłacie kredytu. W przypadku postawienia kredytu indeksowanego do waluty obcej w stan wymagalności, bank dokonuje zamiany waluty kredytu na złote według kursu sprzedaży zgodnie z aktualną tabelą obowiązującą w banku.

Sumę kredytu wypłacono na rzecz B. R. w kwocie 420.000,00 zł – tytułem zapłaty ceny za zakup nieruchomości, oraz na rzecz A. C. (1) w kwocie 5.000,00 zł. Dyspozycję wypłaty podpisała w dniu 15 marca 2007 roku A. C. (1) w imieniu własnym oraz działając w imieniu i na rzecz A. C. (2).

Następnie umowa o kredyt hipoteczny nr (...) została zmieniona aneksem nr (...) sporządzonym w dniu 05 grudnia 2011 roku, a zawartym w dniu 13 grudnia 2011 roku.

Zgodnie z jego treścią zawartą w § 1, saldo zadłużenia z tytułu umowy, według stanu na dzień sporządzenia Aneksu wyrażane w walucie, do której indeksowany jest kredyt, wynosi łącznie 162.894,21 CHF i obejmuje:

Kredytobiorca w Aneksie oświadczył, że uznaje zadłużenie z tytułu umowy, co do zasady oraz co do wysokości określonej powyżej. Kredytobiorca wyraził zgodę na doliczenie do należności głównej kwot wskazanych w ust. 1 lit. b, c, d, powyżej oraz odsetek naliczonych od dnia sporządzenia Aneksu do 7 dnia roboczego od daty wejścia w życie Aneksu i na naliczanie dalszych odsetek umownych od tak skapitalizowanej kwoty.

Zgodnie z § 3 Aneksu: Postanowienia § 9 Umowy o kredyt otrzymuje następujące brzmienie: „OŚWIADCZENIE O PODDANIU SIĘ EGZEKUCJI 1. Kredytobiorca niniejszym oświadcza, że w zakresie roszczeń Banku wynikających z Umowy zmienionej Aneksem nr (...) sporządzonym w dniu 05-12-2011 poddaje się egzekucji w trybie art. 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. Nr 140, poz. 939 z póżn. zm.) oraz wyraża zgodę na wystawienie przez Bank bankowego tytułu egzekucyjnego do kwoty 1 236 790,58 zł (słownie: jeden milion dwieście trzydzieści sześć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt 58/100 zł). Bank ma prawo objąć bankowym tytułem egzekucyjnym - obok wierzytelności kapitałowych - także odsetki i koszty związane z realizacją Umowy. Bank będzie mógł wystąpić o nadanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności w terminie 5 lat od dnia rozwiązania Umowy wraz z późniejszymi zmianami.

Aneks został podpisany w dniu 5 grudnia 2011 roku zarówno przez A. C. (1), jak i przez A. C. (2), a nadto przez pracownika banku K. N..

Dnia 19 września 2011 r. utworzony został bank krajowy (...) S.A., który wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki dotychczasowego wierzyciela tj. (...) Spółki Akcyjnej Oddział w Polsce.

W dniu 31 grudnia 2012 r. (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., jako spółka przejmująca, połączyła się z (...) Spółka Akcyjna (spółka przejmowana) poprzez przeniesienie całego jej majątku na spółkę przejmującą. Połączenia dokonano w oparciu o uchwałę Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki przejmowanej z dnia 14 listopada 2012 r. oraz uchwałę Zarządu spółki przejmującej z dnia 14 listopada 2012 r.

Harmonogram spłaty kredytu stanowił załącznik do umowy o kredyt hipoteczny i do momentu zawarcia Aneksu nr (...) przedstawiał się następująco:

HARMONOGRAM KAPITAŁ ODSETKI UMOWNE RATA OPROCENTOWANIE 2007-04-15 227.08 689.74 916.82 4.48 2007-05-15 250.17 666.65 916.82 4.48 2007-06-15 228.90 687.92 916.82 4.48 2007-07-15 243.41 695.93 939.34 4.68917 2007-08-15 221.18 718.16 939.34 4.68917 2007-09-15 222.06 717.28 939.34 4.68917 2007-10-15 230.69 751.56 982.25 5.08333 2007-11-15 252.41 623.04 875.45 4.08333 2007-12-15 273.36 602.09 875.45 4.08333 2008-01-15 258.91 606.76 865.67 3.98833 2008-02-15 259.78 605.89 865.67 3.98833 2008-03-15 299.70 565.97 865,67 3.98833 2008-04-15 260.77 606.77 867.54 4.00667 2008-05-15 281.20 586.34 867.54 4.00667 2008-06-15 262.62 604.92 867.54 4.00667 2008-07-15 278.62 599.01 877.63 4.10583 2008-08-15 259.62 618.01 877.63 4.10583 2008-09-15 260.53 617.10 877.63 4.10583 2008-10-15 289.13 570.78 859.91 3.93 2008-11-15 271.07 588.84 859.91 3.93 2008-12-15 290.94 568.97 859.91 3.93 2009-01-15 378.54 304.19 682.73 2.03667 2009-02-15 379.20 303.53 682.73 2.03667 2009-03-15 409.16 273.57 682.73 2.03667 2009-04-15 407.13 239.61 646.74 1.615 2009-05-15 415.40 231.34 646.74 1.615 2009-06-15 408.26 238.48 646.74 1.615 2009-07-15 417.68 227.39 645.07 1.595 2009-08-15 410.66 234.41 645.07 1.595 2009-09-15 411.22 233.85 645.07 1.595 2009-10-15 424.65 213.03 637.68 1.505 2009-11-15 418.09 219.59 637.68 1.505 2009-12-15 425.69 211.99 637.68 1.505 2010*01-15 422.59 210.77 633.36 1.45167 2010-02-15 423.12 210.24 633.36 1.45167 2010-03-15 443.93 189.43 633.36 1.45167 2010-04-15 424.30 208.93 633.23 1.45 2010-05-15 431.54 201.69 633.23 1.45 2010-06-15 425.35 207.88 633.23 1.45 2010-07-15 442.06 178.53 620.59 1.29 2010-08-15 436.60 183.99 620.59 1.29 2010-09-15 437.08 183.51 620.59 1.29 2010-10-15 438.57 188.46 627.03 1.3725 2010-11-15 432.80 194.23 627.03 1.3725 2010-12-15 439.55 187.48 627.03 1.3725 2011-01-15 433.97 192.86 626.83 1.37 2011-02-15 434.47 192.36 626.83 1.37 2011-03-15 453.55 173.28 626.83 1.37 2011-04-15 434.88 192.72 627.60 1.38 2011-05-15 441.59 186.01 627.60 1.38 2011-06-15 435.91 191.69 627.60 1.38 2011-07-15 442.88 184.34 627.22 1.375 2011-08-15 437.25 189.97 627.22 1.375 2011-09-15 437.76 189.46 627.22 1.375 2011-10-15 454.12 160.47 614.59 1.20667 2011-11-15 449.24 165.35 614.59 1,20667 2011-12-15 455.02 159.57 614.59 1.20667 Po podpisaniu Aneksu nr (...) w dniu 5 listopada 2011 r. do umowy o kredyt hipoteczny harmonogram spłaty kredytu przedstawiał się następująco:

HARMONOGRAM KAPITAŁ ODSETKI UMOWNE RATA OPROCENTOWANIE 2012-01-15 174.08 139.73 313.81 1.25167 2012-02-15 140.73 173.08 313.81 1.25167 2012-03-15 152.03 161.78 313.81 1.25167 2012-04-15 134.71 179.10 313.81 1.2975 2012-05-15 140.63 173.18 313.81 1.2975 2012-06-15 135.01 178.80 313.81 1.2975 2012-07-15 466.02 172.00 638.02 1.29083 2012-08-15 460.80 177.22 638.02 1.29083 2012-09-15 461.31 176.71 638.02 1.29083 2012-10-15 470.10 164.60 634.70 1.246 2012-11-15 465.11 169.59 634.70 1.246 2012-12-15 471.06 163.64 634.70 1.246 2013-01-15 467.96 164.54 632.50 1.216 2013-02-15 468.44 164.06 632.50 1.216 2013-03-15 484,76 147.74 632.50 1.216 2013-04-15 469,05 163.88 632.93 1.222 2013-05-15 474.81 158.12 632.93 1.222 2013-06-15 470.03 162.90 632.93 1.222 2013-07-15 475.99 156.66 632.65 1.218 2013-08-15 471.26 161.39 632.65 1.218 2013-09-15 471.75 160.90 632.65 1.218 2013-10-15 477,24 155.62 632.86 1.221 2013-11-15 472.55 160.31 632.86 1.221 2013-12-15 478.20 154.66 632.86 1.221 2014-01-15 473.48 159.45 632.93 1.222 2014-02-15 473,97 158.96 632.93 1.222 2014-03-15 489.79 143.14 632.93 1.222 2014-04-15 475.09 157.70 632.79 1.22 2014-05-15 480.65 152.14 632.79 1.22 2014-06-15 476.08 156.71 632.79 1.22 A. C. (1) i A. C. (2) nie wywiązywali się należycie ze swoich zobowiązań. Z uwagi na trudną sytuację finansową i podwyższenie raty kredytu wynikające ze zmiany kursu waluty CHF, pozwani zaprzestali spłacania rat kredytu.

W okresie od 2 marca 2007 roku do daty zawarcia Aneksu nr (...) do umowy kredytowej, rzeczywiste wpłaty z tytułu rat zobowiązania kredytowego oraz kurs waluty franka szwajcarskiego przyjęty do obliczenia raty kredytu prezentowały się następująco:

DATA TRANSAKCJI DATA WALUTY SZCZEGÓŁY TRANSAKCJI KWOTA PLN KWOTA CHF KURS 2007-04-13 2007-04-15 Kapitał 433.31 180.51 2.4005 2007-04-13 2007-04-15 Odsetki umowne 1 655.72 689.74 2.4005 2007-04-24 2007-04-24 Kapitał 109.93 46.57 2.3605 2007-04-24 2007-04-24 Odsetki karne 0.42 0.18 2.3333 2007-05-15 2007-05-15 Odsetki umowne 48.69 20.95 2.3241 2007-05-30 2007-05-30 Kapitał 594.18 250.17 2.3751 2007-05-30 2007-05-30 Odsetki umowne 1 533.60 645.70 2.3751 2007-05-30 2007-05-30 Odsetki karne 3.90 1.64 2.3780 2007-06-15 2007-06-15 Odsetki umowne 78.31 33.23 2.3566 2007-06-25 2007-06-25 Kapitał 535.49 228.90 2.3394 2007-06-25 2007-06*25 Odsetki umowne 1 531.58 654.69 2.3394 2007-06-25 2007-06-25 Odsetki karne 2.34 1,00 2.3400 2007-07-13 2007-07-15 Odsetki umowne 190.59 82.68 2.3052 2007-07-31 2007-07-31 Kapitał 570.16 243.41 2.3424 2007-07-31 2007-07-31 Odsetki umowne 1 436.48 613.25 2.3424 2007-07-31 2007-07-31 Odsetki karne 4.01 1.71 2.3450 2007-08-14 2007-08-15 Odsetki umowne 349.34 148.29 2.3558 2007-08-16 2007-08-16 Kapitał 531.65 221.18 2.4037 2007-08-16 2007-08-16 Odsetki umowne 1 369.80 569.87 2.4037 2007-09-14 2007-09-15 Odsetki umowne 358.63 152.81 2.3469 2007-09-18 2007-09-18 Kapitał 521.66 222.06 2.3492 2007-09-18 2007-09-18 Odsetki umowne 1 326.05 564.47 2.3492 2007-09-18 2007-09-18 Odsetki karne 0.68 0.29 2.3448 2007-10-15 2007-10-15 Odsetki umowne 411.67 181.29 2.2708 2007-10-15 2007-10-15 Kapitał 522.24 230.69 2.2638 2007-10-15 2007-10-15 Odsetki umowne 1 290.98 570.27 2.2638 2007-11-15 2007-11-15 Odsetki umowne 446.89 197.79 2.2594 2007-11-16 2007-11-16 Kapitał 578.04 252.41 2,2901 2007-11-16 2007-11-16 Odsetki umowne 973.87 425.25 2.2901 2007-12-14 2007-12-15 Odsetki umowne 388.16 175.37 2.2134 2007-12-28 2007-12-28 Kapitał 605.11 273.36 2.2136 2007-12-28 2007-12-28 Odsetki umowne 944.59 426.72 2.2136 2007-12-28 2007-12-28 Odsetki karne 3.45 1.56 2.2115 2008-01-15 2008-01-15 Odsetki umowne 506.92 225.35 2.2495 2008-02-01 2008-02-01 Odsetki karne 0.05 0.02 2.5000 2008-02-20 2008-02-20 Kapitał 1 176.03 518.69 2.2673 2008-02-20 2008-02-20 Odsetki umowne 2 238.51 987.30 2.2673 2008-02-20 2008-02-20 Odsetki karne 10.52 4.64 2.2672 2008-03-14 2008-03-15 Kapitał 686.88 299.70 2.2919 2008-03-14 2008-03-15 Odsetki umowne 1 297.15 565.97 2.2919 2008-04-15 2008-04-15 Kapitał 576.28 260.77 2.2099 2008-04-15 2008-04-15 Odsetki umowne 1 340.90 606.77 2.2099 2008-05-15 2008-05-15 Kapitał 598.42 281.20 2.1281 2008-05-15 2008-05-15 Odsetki umowne 1 247.79 586.34 2.1281 2008-06-13 2008-06-15 Kapitał 566.02 262.62 2.1553 2008-06-13 2008-06-15 Odsetki umowne 1 303.78 604.92 2.1553 2008-07-15 2008-07-15 Kapitał 567.55 278.62 2.0370 2008-07-15 2008-07-15 Odsetki umowne 1 220.18 599.01 2.0370 2008-08-14 2008-08-15 Kapitał 113.95 54.97 2.0729 2008-08-14 2008-08-15 Odsetki umowne

1 281.07 618.01 2.0729 2008-08-27 2008-08-27 Kapitał 429.48 204.65 2.0986 2008-08-27 2008-08-27 Odsetki karne 2.27 1.08 2.1019 2008-09-15 2008-09-15 Odsetki umowie 1 228.43 571.76 2.1485 2008-09-30 2008-09-30 Kapitał 570.14 260.53 2.1884 2008-09-30 2008-09-30 Odsetki umowne 99.22 45.34 2.1884 2008-09-30 2008-09-30 Odsetki karne 3.74 1.71 2.1871 2008-10-15 2008-10-15 Odsetki umowne 87.02 37.91 2.2954 2008-10-17 2008-10-17 Kapitał 694.95 289.13 2.4036 2008-10-17 2008-10-17 Odsetki umowne 1 280.81 532.87 2.4036 2008-10-17 2008-10-17 Odsetki karne 0.60 0.25 2.4000 2008-11-14 2008-11-15 Odsetki umowne 23,65 9.28 2.5485 2008-11-28 2008-11-28 Kapitał 675.75 271.07 2.4929 2008-11-28 2008-11-28 Odsetki umowne 1 444.79 579.56 2.4929 2008-11-28 2008-11-28 Odsetki karne 3.84 1.54 2.4935 2008-12-15 2008-12-15 Odsetki umowne 95.60 36.96 2.5666 2008-12-17 2008-12-17 Kapitał 779.98 290.94 2.6809 2008-12-17 2008-12-17 Odsetki umowne 1 426.27 532.01 2.6809 2009-01-15 2009-01-15 Odsetki umowne 53.76 18.70 2.8749 2009-01-28 2009-01-28 Kapitał 1 131.46 378.54 2.9890 2009-01-28 2009-01-28 Odsetki umowne 853.33 285.49 2.9890 2009-01-28 2009-01-28 Odsetki karne 6.46 2.16 2.9907 2009-02-13 2009-02-15 Odsetki umowne 8.75 2.74 3.1934 2009-02-27 2009-02-27 Kapitał 1 220.87 379.2Ó 3.2196 2009-02-27 2009-02-27 Odsetki umowne 968.42 300.79 3.2196 2009-02-27 2009-02-27 Odsetki karne 6.41 1.99 3.2211 2009-03-13 2009-03-15 Odsetki umowne 24.29 8.13 2.9877 2009-03-27 2009-03-27 Kapitał 1 278.58 409.16 3.1249 2009-03-27 2009-03-27 Odsetki umowne 829.47 265.44 3.1249 2009-03-27 2009-03-27 Odsetki karne 6.72 2.15 3,1256 2009-04-15 2009-04-15 Kapitał 0.03 0.01 3.0000 2009-04-15 2009-04-15 Odsetki umowne 145.22 49.71 2.9213 2009-04-30 2009-04-30 Kapitał 1 229.67 407.12 3.0204 2009-04-30 2009-04-30 Odsetki umowne 573.57 189.90 3.0204 2009-04-30 2009-04-30 Odsetki karne 8.09 2.68 3.0187 2009-05-15 2009-05-15 Odsetki umowne 248.65 80.41 3.0923 2009-05-26 2009-05-26 Kapitał 1 262.32 415.40 3.0388 2009-05-26 2009-05-26 Odsetki umowne 458.65 150.93 3.0388 2009-05-26 2009-05-26 Odsetki karne 6.08 2.00 3.0400 2009-06-15 2009-06-15 Odsetki umowne 332.96 108.08 3.0807 2009-06-30 2009-06-30 Kapitał 1 238.54 408.26 3.0337 2009-06-30 2009-06-30 Odsetki umowne 395.59 130.40 3.0337 2009-06-30 2009-06-30 Odsetki karne 8.13 2.68 3.0337 2009-07-15 2009-07-15 Odsetki umowne 27.74 9.28 2.9892 2009-07-20 2009-07-20 Kapitał 1 224.47 417.68 2.9316 2009-07-20 2009-07-20 Odsetki umowne 639.41 218.11 2.9316 2009-08-14 2009-08-15 Kapitał 1 150.18 410.66 2.8008 2009-08-14 2009-08-15 Odsetki umowne 656.54 234.41 2.8008 2009-09-15 2009-09-15 Odsetki umowne 249.40 86.18 2.8939 2009-10-23 2009-10-23 Kapitał 2 394.43 835.87 2.8646 2009-10-23 2009-10-23 Odsetki umowne 1 033.26 360.70 2.8646 2009-10-23 2009-10-23 Odsetki karne 23.89

8.34 2.8645 2009-11-13 2009-11-15 Kapitał 1 170.19 418.09 2.7989 2009-11-13 2009-11-15 Odsetki umowne 614.61 219.59 2.7989 2009-12-15 2009-12-15 Kapitał 40.11 14.09 2.8467 2009-12-15 2009-12-15 Odsetki umowne 603.51 211.99 2.8469 2009-12-18 2009-12-18 Kapitał 1 19356 411.60 2.8998 2010-01-15 2010-01-15 Odsetki umowne 16.43 5.77 2.8475 2010-02-15 2010-02-15 Kapitał 1 208.44 422.59 2.8596 2010-02-15 2010-02-15 Odsetki umowne 775.15 271.07 2.8596 2010-02-15 2010-02-15 Odsetki karne 16.41 5.74 2.8589 2010-03-17 2010-03-17 Kapitał 2 414.13 867.05 2.7843 2010-03-17 2010-03-17 Odsetki umowne 928.84 333.60 2.7843 2010-03-17 2010-03-17 Odsetki karne 15.48 5.56 2.7842 2010-04-15 2010-04-15 Kapitał 1 192.16 424.30 2.8097 2010-04-15 2010-04-15 Odsetki umowne 587.03 208.93 2.8097 2010-05-14 2010-05-15 Kapitał 1 289,92 431.54 2.9891 2010-05-14 2010-05-15 Odsetki umowne 602.87 201.69 2.9891 2010-06-15 2010-06-15 Odsetki umowne 69.59 22.72 3.0629 2010-06-30 2010-06-30 Kapitał 1 387.00 425.29 3.2613 2010-06-30 2010-06-30 Odsetki umowne 603.86 185.16 3.2613 2010-06-30 2010-06-30 Odsetki karne 9,13 2.80 3.2607 2010-07-29 2010-07-29 Kapitał 1 350.41 442.12 3.0544 2010-07-29 2010-07-29 Odsetki umowne 545.30 178.53 3.0544 2010-07-29 2010-07-29 Odsetki karne 8.28 2.71 3.0554 2010-08-13 2010-08-15 Odsetki umowne 16.01 5.16 3.1027 2010-08-30 2010-08-30 Kapitał 1 392.10 436.60 3.1885 2010-08-30 2010-08-30 Odsetki umowne 570.20 178.83 3.1885 2010-08-30 2010-08-30 Odsetki karne 9.15 2.87 3.1882 2010-09-15 2010-09-15 Odsetki umowne 38.55 12.02 3.2072 2010-10-14 2010-10-14 Kapitał 1 341.01 437.08 3.0681 2010-10-14 2010-10-14 Odsetki umowne 526.15 171.49 3.0681 2010-10-14 2010-10-14 Odsetki karne 17.06 5.56 3.0683 2010-10-15 2010-10-15 Odsetki umowne 75.78 24.70 3.0680 2010-10-29 2010-10-29 Kapitał 1 340.53 438.57 3.0566 2010-10-29 2010-10-29 Odsetki umowne 500,55 163.76 3.0566 2010-10-29 2010-10-29 Odsetki karne 8.22 2.69 3.0558 2010-11-15 2010-11-15 Odsetki umowne 110.69 35.67 3.1032 2010-11-29 2010-11-29 Kapitał 1 381.93 432.80 3.1930 2010-11-29 2010-11-29 Odsetki umowne 506.28 158.56 3.1930 2010-11-29 2010-11-29 Odsetki karne 8.49 2.66 3.1917 2010-12-15 2010-12-15 Odsetki umowne 63.30 19.62 3.2263 2011-01-10 2011-01-10 Kapitał 1 431.61 439.55 3.2570 2011-01-10 2011-01-10 Odsetki umowne 546.72 167.86 3.2570 2011-01-10 2011-01-10 Odsetki karne 16.32 5.01 3.2575 2011-01-14 2011-01-15 Odsetki umowne 65.36 20.66 3.1636 2011-01-27 2011-01-27 Kapitał 1 374.04 433.97 3.1662 2011-01-27 2011-01-27 Odsetki umowne 545.22 172.20 3.1662 2011-01-27 2011-01-27 Odsetki karne 7.22 2.28 3.1667 2011-02-15 2011-02-15 Odsetki umowne 33.51 10.63 3.1524 2011-03-14 2011-03-14 Kapitał 1 413.64 434.47 3.2537 2011-03-14 2011-03-14 Odsetki umowne 591.29 181.73 3.2537 2011-03-14 2011-03-14 Odsetki karne 16.72 5.14

3.2529 2011-03-15 2011-03-15 Kapitał 1 475.72 453.55 3.2537 2011-03-15 2011-03-15 Odsetki umowne 563.80 173.28 3.2537 2011-04-15 2011-04-15 Odsetki umowne 18.95 5.91 3.2064 2011-05-04 2011-05-04 Kapitał 1 404.97 434,88 3.2307 2011-05-04 2011-05-04 Odsetki umowne 603.53 186.81 3.2307 2011-05-04 2011-05-04 Odsetki karne 11.70 3.62 3.2320 2011-05-13 2011-05-15 Odsetki umowne 39.82 12.26 3.2480 2011-05-30 2011-05-30 Kapitał 1 494.40 435.90 3.4283 2011-05-30 2011-05-30 Odsetki umowne 595.67 173.75 3.4283 2011-05-30 2011-05-30 Odsetki karne 9.94 2.90 3.4276 2011-06-30 2011-06-30 Kapitał 1 527.98 441.60 3.4601 2011-06-30 2011-06-30 Odsetki umowne 663.27 191.69 3.4601 2011-06-30 2011-06-30 Odsetki karne 10.21 2.95 3.4610 2011-07-15 2011-07-15 Odsetki umowne 18.52 5.07 3.6529 2011-10-31 2011-10-31 Kapitał 1 632.66 437.44 3.7323 2011-10-31 2011-10-31 Odsetki umowne 669.09 179.27 3.7323 2011-10-31 2011-10-31 Odsetki karne 78.27 20.97 3.7325 2011-11-15 2011-11-15 Kapitał 1 624.99 435.35 3.7326 2011-11-15 2011-11-15 Odsetki umowne 709.08 189.97 3.7326 2011-11-15 2011-11-15 Odsetki karne 65.92 17.66 3.7327 Po zawarciu aneksu restrukturyzacyjnego w dniu 5 grudnia 2011 r. - do 5 maja 2017 roku rzeczywiste wpłaty z tytułu rat zobowiązania kredytowego oraz kurs waluty franka szwajcarskiego przyjęty do obliczenia raty kredytu prezentowały się następująco:

DATA TRANSAKCJI DATA WALUTY SZCZEGÓŁY TRANSAKCJI KWOTA PLN KWOTA CHF KURS 2012-01-19 2012-01-19 Kapitał 604.68 160.85 3.7593 2012-01-19 2012-01-19 Odsetki umowne 525.29 139.73 37593 2012-01-20 2012-01-20 Kapitał 0.04 0.01 4.0000 2012-02-27 2012-02-27 Kapitał 560-61 153.95 3.6415 2012-02-27 2012-02-27 Odsetki umowne 630.27 173.08 3.6415 2012-02-27 2012-02-27 Odsetki karne 4.62 1.27 3.6378 2012-03-15 2012-03-15 Odsetki umowne 24.47 6.88 3.5827 2012-04-03 2012-04-03 Kapitał 547.32 152.03 3.6001 2012-04-03 2012-04-03 Odsetki umowne 557.84 154.95 3.6001 2012-04-03 2012-04-03 Odsetki karne 4.57 1.27 3.5984 2012-04-13 2012-04-15 Odsetki umowne 150.29 41.21 3.6469 2012-04-25 2012-04-25 Odsetki umowne 197.83 54.23 3.6480 2012-04-25 2012-04-25 Odsetki karne 2.15 0.59 3.6441 2012-05-08 2012-05-08 Kapitał 493.31 134.71 3.6620 2012-05-08 2012-05-08 Odsetki umowne 306.36 83.66 3.6620 2012-05-08 2012-05-08 Odsetki karne 2.82 0.77 3.6623 2012-05-15 2012-05-15 Odsetki umowne 17.51 4.67 3.7495 2012-05-21 2012-05-21 Kapitał 530 48 140.63 3.7722 2012-05-21 2012-05-21 Odsetki umowne 635.65 168.51 3.7722 2012-05-21 2012-05-21 Odsetki karne 1.40 0,37 3,7838 2012-06-15 2012-06-15 Odsetki umowne 32.48 8.63 3.7636 2012-07-12 2012-07-12 Kapitał 495.45 135.01 3.6697 2012-07-12 2012-07-12 Odsetki umowne 638.67 174.04 3.6697 2012-07-12 2012-07-12 Odsetki karne 5.87 1.60 3.6688 2012-07-26 2012-07-26 Kapitał 1 702.79 466.02 3.6539 2012-07-26 2012-07-26 Odsetki umowne 614.33 168.13 3.6539 2012-07-26 2012-07-26 Odsetki karne 8.22 2.25 3.6533 2012-08-14 2012-08-15 Odsetki umowne 74.68 20.93 3.5681 2012-08-22 2012-08-22 Kapitał 1 637.87 460.80 3.5544 2012-08-22 2012-08-22 Odsetki umowne 555.52 156.29 3.5544 2012-08-22 2012-08-22 Odsetki karne 5.01 1.41 3.5532 2012-09-14 2012-09-15 Odsetki umowne 201.60 57.64 3.4976 2012-09-18 2012-09-18 Kapitał 1 643.88 461.31 3.5638 2012-09-18 2012-09-18 Odsetki umowne 424.31 119.07 3.5635 2012-10-15 2012-10-15 Kapitał 0.04 0.01 4.0000 2012-10-15 2012-10-15 Odsetki umowne 331,78 93.40 3.5522 2012-10-22 2012-10-22 Kapitał 1 671.88 470.09 3.5565 2012-10-22 2012-10-22 Odsetki umowne 253.22 71.20 3.5565 2012-10-22 2012-10-22 Odsetki karne 5.12 1.44 3.5556 2012-11-15 2012-11-15 Odsetki umowne 469.77 129.43 3.6295 2012-11-21 2012-11-21 Kapitał 1 670.07 465.11 3.5907 2012-11-21 2012-11-21 Odsetki umowne 144.20 40.16 3.5906 2012-11-21 2012-11-21 Odsetki karne 4.38 1.22 3.5902 2012-12 -14 2012-12-15 Odsetki umowne 21.46 6.05 3.5471 2013-01-07 2013-01-07 Kapitał 1 669.33 466.71 3.5768 2013-01-07 2013-01-07 Odsetki umowne 563.67 157.59 3.5768 2013-01-07 2013-01-07 Odsetki karne 16.99 4.75 3.5768 2013-01-10 2013-01-10 Kapitał 15.39 4.35 3.5379 2013-01-10 2013-01-10 Odsetki karne 0.04 0.01 4.0000 2013-01-15 2013-01-15 Odsetki umowne 4.56 1.29 3.5349 2013-01-16 2013-01-16 Kapitał

1 637.35 467.96 3.4989 2013-01-16 2013-01-16 Odsetki umowne 571.20 163.25 3.4989 2013-02-15 2013-02-15 Odsetki umowne 11.47 3.22 3.5621 2013-03-08 2013-03-08 Kapitał 1 648.96 468.44 3.5201 2013-03-08 2013-03-08 Odsetki umowne 566.17 160.84 3.5201 2013-03-08 2013-03-08 Odsetki karne 15.17 4.31 3.5197 2013-03-15 2013-03-15 Odsetki umowne 79.71 22.59 3.5286 2013-04-12 2013-04-12 Kapitał 1 717.89 484.76 3.5438 2013-04-12 2013-04-12 Odsetki umowne 443.61 125.15 3.5438 2013-04-12 2013-04-12 Odsetki karne 21.09 5.95 3.5445 2013-04-15 2013-04-15 Odsetki umowne 77.50 21.87 3.5437 2013-05-13 2013-05-13 Kapitał 1 654.15 469.05 3.5266 2013-05-13 2013-05-13 Odsetki umowne 500.81 142.01 3.5266 2013-05-13 2013-05-13 Odsetki karne 20.31 5.76 3.5260 2013-05-15 2013-05-15 Odsetki umowne 74.72 21.21 3.5229 2013-06-05 2013-06-05 Kapitał 1 723.42 474.81 3.6297 2013-06-05 2013-06-05 Odsetki umowne 496.94 136.91 3.6297 2013-06-05 2013-06-05 Odsetki karne 15.86 4.37 3.6293 2013-06-14 2013-06-15 Odsetki umowne 13.78 3.82 3.6073 2013-07-30 2013-07-30 Kapitał 1 697.33 470.03 3.6111 2013-07-30 2013-07-30 Odsetki umowne 657.91 182.19 3.6111 2013-07-30 2013-07-30 Odsetki karne 44.78 12.40 3.6113 2013-08-26 2013-08-26 Kapitał 1 711.95 475.99 3.5966 2013-08-26 2013-08-26 Odsetki umowne 859.62 239.01 3.5966 2013-08-26 2013-08-26 Odsetki karne 28.41 7.90 3.5962 2013-09-27 2013-09-27 Kapitał 1 778.98 489.51 3.6342 2013-09-27 2013-09-27 Odsetki umowne 788.00 216.83 3.6342 2013-09-27 2013-09-27 Odsetki karne 33.03 9.09 3.6337 2013-10-11 2013-10-11 Kapitał 590.08 165.38 3.5680 2013-10-11 2013-10-11 Odsetki karne S.92 2.78 3.5683 2013-11-25 2013-11-25 Kapitał 2 750.86 765.36 3.5942 2013-11-25 2013-11-25 Odsetki umowne 690.41 192.09 3.5942 2013-11-25 2013-11-25 Odsetki karne 58.73 16.34 3.5942 2014-01-14 2014-01-14 Kapitał 522.58 146.89 3.5576 2014-01-14 2014-01-14 Odsetki umowne 440.57 123.84 3.5576 2014-01-14 2014-01-14 Odsetki karne 36.86 10.36 3.5579 2014-01-29 2014-01-29 Kapitał 992.20 273.44 3.6286 2014-01-29 2014-01-29 Odsetki karne 7.77 2.14 3.6308 2014-02-06 2014-02-06 Kapitał 188.42 52.23 3.6075 2014-02-06 2014-02-06 Odsetki umowne 40.87 11.33 3.6072 2014-02-06 2014-02-06 Odsetki karne 40.73 11.29 3.6076 2014-03-10 2014-03-10 Kapitał 1 746.02 478,19 3.6513 2014-03*10 2014-03-10 Odsetki umowne 588.55 161.19 3.651 i 2014-03-10 2014-03-10 Odsetki karne 65.43 17.92 3.6512 2014-04-10 2014-04-10 Kapitał 1 705 29 473 48 3.6016 2014-04-10 2014-04-10 Odsetki umowne 631.14 175.24 3.6016 2014-04-10 2014-04-10 Odsetki karne 63.57 17.65 3.6017 2014-04-30 2014-04-30 Kapitał 29.13 8.01 3.6367 2014-04-30 2014-04-30 Odsetki umowne 455.78 125.31 3.6372 2014-04-30 2014-04-30 Odsetki karne 15.09 4.15 3.6361 2014-05-16 2014-05-16 Kapitał 1 685.80 465.96 3.6179 2014-05-16 2014-05-16 Odsetki umowne 54.20 14.98 3.6182

2014-05-16 2014-05-16 Odsetki karne 59.98 16.58 3.6176 2014-05-19 2014-05-19 Odsetki karne 14.01 3.88 3.6108 2014-05-19 2014-05-19 Kapitał 1 682.16 465.96 3.6101 2014-05-19 2014-05-19 Odsetki karne 50.36 13.95 3.6100 2014-05-19 2014-05-19 Odsetki umowne 53.48 14.81 3.6111 2014-06-20 2014-06-20 Odsetki karne 24.64 6.87 3.5866 2014-06-20 2014-06-20 Odsetki umowne 460.31 128.33 3.5869 2014-06-20 2014-06-20 Kapitał 1 756.83 489.79 3.5869 2014-06-20 2014-06-20 Odsetki karne 49.32 13.75 3.5869 2014-06-20 2014-06-20 Odsetki umowne 508.90 141.88 3.5868 2014-07-15 2014-07-15 Odsetki karne 18.70 5.21 3.5893 2014-07-15 2014-07-15 Odsetki umowne 56.78 15.82 3.5891 2014-07-15 2014-07-15 Kapitał 1 705.05 475.09 3.5889 2014-07-15 2014-07-15 Odsetki karne 1.51 0.42 3.5952 2014-07-15 2014-07-15 Odsetki umowne 546.02 152.14 3.5889 2014-07-15 2014-07-15 Kapitał 166.94 46.52 3.5886 2014-08-29 2014-08-29 Kapitał 795.00 215.52 3.6888 2014-09-12 2014-09-12 Kapitał 799.11 218.61 3.6554 2014-09-12 2014-09-12 Odsetki karne 25.89 7.08 3.6568 Indeks Marżowy Banku, stanowiący realny przychód ze sprzedaży waluty franka szwajcarskiego klientowi przez bank, w ramach spłaty rat kredytowych indeksowanych w walucie obcej CHF, w przypadku każdej raty oscylował w granicach od 0,01 do 0,056. Marża kontraktowa od kwietnia 2007 roku do grudnia 2008 roku wynosiła 2,3%, zaś po tej dacie do wypowiedzenia umowy kredytowej wynosiła 1,2%. Realne miesięczne oprocentowanie kredytu hipotecznego wynosiło od 1,1% do 5,0% i w okresie trwania umowy wyrażało tendencję malejącą. Całkowity przychód operacyjny banku wyniósł 14.049,77 zł.

W okresie obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny powodowa spółka pięciokrotnie zmieniała zapisy „Regulaminu kredytu hipotecznego udzielanego przez (...) w oparciu o klauzulę modyfikacyjną zawartą w treści § 23. O każdej zmianie powódka informowała kredytobiorców.

Istotne zmiany nastąpiły w § 15 Regulaminu, a polegały na doprecyzowaniu dotychczas obowiązujących zasad ustalania kursów walut. Zgodnie przedmiotową zmianą: „Kurs kupna i sprzedaży walut, jak również wysokość spreadu walutowego wyznaczane są z uwzględnieniem poniższych zasad:

Wysokość Indeksu Marżowego Banku (IMB) wynosi 7,00% Kursu Średniego Bankowego (KŚB). Bank uprawniony jest do stosowania korzystniejszej dla Kredytobiorcy wysokości Indeksu Marżowego Banku, bez uzyskania zgody Kredytobiorcy.”

W przedmiotowej modyfikacji Regulaminu wprowadzono również wzór do wyliczenia kursu kupna oraz sprzedaży dla CHF/PLN następująco:

Kurs Średni Bankowy (KŚB) dla CHF/PLN = (KŚM dla USD/PLN) x (KŚM dla USD/CHF).

W powyższym wzorze „KŚM dla USD/PLN” oznacza Kurs z Reuters kupna USD/PLN + Kurs z Reuters sprzedaży USD/PLN)/2, natomiast „KŚM dla USD/CHF” oznacza Kurs z Reuters kupna USD/CHF + Kurs z Reuters sprzedaży USD/CHF)/2.

Dnia 12 września 2014 r. (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. skierowała do pozwanych wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego, stanowiące w treści, iż pozwany zostaje wezwany do bezzwłocznej spłaty bieżącego zadłużenia, z pouczeniem, że po upływie terminu wypowiedzenia i nie uregulowania należności przez kredytobiorców zadłużenie stanie się natychmiast wymagalne. Jako przyczynę bank wskazał naruszenie postanowień umowy kredytowej i Regulaminu w zakresie, w jakim wskazują na konsekwencje nieterminowej spłaty kapitału kredytu, odsetek i innych należności wynikających z umowy.

Dla potrzeb obliczenia terminu wypowiedzenia ww. umowy powódka przyjęła 14-dniowy okres niezbędny do doręczenia stronie pozwanej przedmiotowego wypowiedzenia, a następnie uwzględniła 30-dniowy okres wypowiedzenia.

Przesyłka zawierająca wypowiedzenie, a zaadresowana do A. C. (1), została zwrócona nadawcy z relacją poczty „nie podjęto w terminie”.

W związku z brakiem spłaty należności, przedmiotowa umowa uległa rozwiązaniu, a całe roszczenie stało się wymagalne.

Powódka w dniu 18 marca 2016 r. sporządziła wyciąg z ksiąg bankowych (...) Bank (...) S.A. nr (...), wskazujący wysokość zobowiązań kredytobiorców na kwotę 656.833,62 zł, na którą składają się następujące należności:

Wyciąg z ksiąg bankowych został podpisany przez pracownika banku należycie do tego umocowanego.

Pozwani w okresie od 2011 roku do 2016 roku generowali zadłużenia z tytułu zobowiązań kredytowych i pożyczkowych zaciąganych również w innych instytucjach finansowych. Także z tych tytułów A. C. (1) i A. C. (2) nie wywiązywali się terminowo, co skutkowało wszczęciem przeciwko nim licznych postępowań windykacyjnych i sądowych.

Toczyło się przeciwko pozwanym również postępowanie egzekucyjne pod sygnaturą KM 13971/11 przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Żaganiu Z. Z. w oparciu o nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydany przez Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie dnia 29 czerwca 2011 r. w sprawie VI Nc-e 547652/11 opatrzony w klauzulę wykonalności.

Przeciwko A. C. (1) toczyło się także postepowanie egzekucyjne pod sygnaturą Km 3664/12 oraz Km 4162/12 przed Komornikiem Sadowym przy Sądzie Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie E. P. w oparciu o nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w sprawie III Nc 761/12 zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Toczyła się także egzekucja w sprawie Km1745/13 przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Goleniowie w oparciu o nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydany przez Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie dnia 20 marca 2012 r. w sprawie VI Nc-e 122481/12 opatrzony w klauzulę wykonalności.

Według stanu na dzień 8 maja 2017 roku kapitał wymagalny z tytułu zobowiązania kredytowego wynosił 558.182,80 zł, natomiast odsetki wymagalne wyniosły na ten dzień odpowiednio: 208,74 zł (odsetki karne), 2.911,85 zł (odsetki umowne) i 113.089,29 zł (odsetki ustawowe).

Do dnia dzisiejszego A. C. (1) i A. C. (2) nie uregulowali dochodzonego pozwem roszczenia. Nie spłacają rat kredytu hipotecznego.

W świetle powyższych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy uznał roszczenie za zasadne.

Na wstępie rozważań Sąd I instancji zwrócił uwagę, że pozwani zawarli umowę na podstawie której Bank oddał do dyspozycji pozwanych 425.000 zł, która stanowiła równowartość 181.275,33 CHF przeznaczonych na nabycie prawa własności do domu jednorodzinnego oraz refinansowanie wydatków na jego zakup; okres kredytowania został ustalony na 30 lat (360 miesięcy).

W odniesieniu do zarzutu niewykazania wysokości roszczenia Sąd miał uwadze, że jego wysokość została wykazana za pomocą dołączonych przez powoda dokumentów prywatnych, w szczególności wyciągu z ksiąg bankowych, harmonogramu spłat, historii spłaty kredytu, zestawienia kursów kupna/sprzedaży dla CHF, zestawienia dołączonego do pisma z 26 czerwca 2018 r., a pozwani, pomimo że dla każdego z nich został ustanowiony osobny pełnomocnik z urzędu, nie podnieśli rzeczowych zarzutów kwestionujących prawidłowość danych stanowiących podstawę obliczeń pod względem rachunkowym. W szczególności nie twierdzili, że powód przy dokonywaniu obliczeń nie uwzględnił konkretnych wpłat dokonywanych przez pozwanych, nieprawidłowo wskazał daty konkretnych wpłat, przyjął inne kursy od wskazanych w Tabelach kursów lub popełnił inne konkretne błędy rachunkowe. Ponadto pozwani nie wnieśli o dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu weryfikacji poprawności obliczeń pod względem rachunkowych. W tej sytuacji Sąd uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska powoda co do poprawności obliczenia dochodzonej kwoty w oparciu przyjęte przesłanki takie jak wysokość kredytu, oprocentowanie, okres kredytowania, przeliczanie spłat według kursu CHF w Tabelach kursów, daty i wysokość spłat i dopuszczanie na te okoliczności dowodu z opinii biegłego z urzędu.

Sąd nie podzielił zarzutu, że umowa jest nieważna z uwagi na naruszenie zasady walutowości. Sąd zwrócił uwagę, że pozwani powołują się na art. 358 § 1 k.c. w brzmieniu z daty zawarcia umowy, stosownie do którego, zobowiązania pieniężne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mogły być wyrażone tylko w pieniądzu polskim i podnoszą, że kwota i waluta kredytu została określona wyłącznie we frankach szwajcarskich. W ocenie Sądu Okręgowego, powyższy zarzut jest chybiony, albowiem stosownie do § 2 umowy z 2 marca 2007 r. kwota kredytu została wyrażona w złotych, na co wskazuje chociażby zapis: „Bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji Kredytobiorcy kwotę w złotych [...]” (k. 45). Sąd zaznaczył, że również wypłata kredytu nastąpiła w złotych. Sąd I instancji przyjął zatem, że zawarta umowa nie jest umową walutową, a jedynie kredytem złotowych waloryzowanym do CHF - co pozwani wskazują na stronie 5 pisma z 18 kwietnia 2017 r.. W tej sytuacji Sąd nie dopatruje się sprzeczności z powołanym przepisem. Niezależnie od powyższego Sąd podzielił także pogląd, że zaciągniecie zobowiązania w walucie obcej z równoczesnym zastrzeżeniem, że wypłata i spłata kredytu będzie dokonywana w pieniądzu krajowym jest dopuszczalne; zastrzeżenie takie dotyczy wyłącznie sposobu wykonania zobowiązania, przez co nie powoduje zmiany waluty wierzytelności.

Sąd podzielił zarzut pozwanych dotyczący abuzywności klauzul, na których podstawie powód wyliczył wartość kapitału kredytu CHF (k. 180v), ale nie podzielił wniosków, jakie pozwani z tego faktu wywodzili, w szczególności co do nieważności umowy kredytu w całości i nieistnienia roszczeń powódki wobec pozwanych. Sąd zgodził się z pozwanymi, że ani w umowie, ani w Regulaminie nie ma zapisów wyjaśniających, w jaki sposób określany jest kurs CHF. W szczególności dotyczy to § 9 ust. 2 pkt 1 Regulaminu, który nakazuje stosowanie kursu sprzedaży zgodnie z „Tabelą” obowiązującą na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu (k. 57), ale nie zawiera wyczerpujących i precyzyjnych podstaw do obliczania tych kursów, co zdaniem Sądu pozostawia kredytodawcy dużą i niczym nieuzasadnioną swobodę uznania, która może, chociaż nie musi, zostać wykorzystana do ustalania tego kursu w sposób rażąco naruszający interesy pozwanych. W ocenie Sądy, istnienie takiej możliwości daje podstawę do uznania danej klauzuli za abuzywną w rozumieniu art. 385 (

Sąd wyjaśnił, że uznanie za bezskuteczne postanowień umowy w zakresie, w jakim odsyłają do Tabeli kursów nie oznacza, że bezskuteczne są także postanowienia nakazujące przeliczanie rat kapitałowo – odsetkowych według kursu dewiz dla CHF. Sąd podkreślił, że nie dochodzi do likwidacji klauzuli indeksującej do CHF, która sama w sobie nie ma charakteru abuzywnego. W ocenie Sądu, istota tego zagadnienia została dobrze oddana w zmianach art. 69 ust. 2 pkt 4a i ust. 3 Prawa bankowego, wprowadzonych ustawą z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011, nr165, poz. 984), które wprost pozwalają na zawierania umów o kredyty denominowane lub indeksowane do waluty obcej, ale przy odebraniu bankowi swobody uznania w zakresie ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu.

Sąd zaznaczył, że brak precyzyjnych kryteriów ustalania kursów kupna i sprzedaży w Tabeli kursów (art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego), czyli tzw. spreadu, nie zwalnia z obowiązku spłaty kredytu, ale pozwala konsumentowi na domaganie się zwrotu odpowiedniej części spreadu także na drodze sądowej. Sąd miał jednak na uwadze, że pozwani nie domagają się od Banku zwrotu kwoty odpowiadającej kursowi sprzedaży w zakresie, w jakim Bank korzystając z niejasnych postanowień umowy zawyżył jego wysokość w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Jak wskazał Sąd orzekający, pozwani najwyraźniej zdają sobie sprawę, że kurs sprzedaży, zwłaszcza w zakresie, w jakim mógłby zostać uznany za zawyżony w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, stanowi znikomą części spłacanych należności i to nie ten kurs jest przyczyną tak znacznego wzrostu spłacanych rat. Dlatego sformułowali zarzuty dalej idące, zmierzające do całkowitego zwolnienia ich z obowiązku spłaty zaciągniętego kredytu (poprzez uznanie umowy za nieważną). W takiej sytuacji, wobec braku odpowiedniego stanowiska procesowego, Sąd nie podejmował działań zmierzających do ustalenia czy, a jeżeli tak to, w jakim stopniu kursy sprzedaży stosowane przez powoda faktycznie były zawyżane w sposób prowadzący do rażącego naruszenia interesów pozwanych, na przykład poprzez porównanie tych kursów z kursami stosowanymi w Narodowym Banku Polskim lub innych bankach komercyjnych.

W ocenie Sądu Okręgowego, okoliczności sprawy nie potwierdzają, że doszło do rażącej nieekwiwalentności, w szczególności, że kosztem powodów Bank osiągnął zysk, którego nie można pogodzić z zasadami rzetelnie prowadzonej działalności gospodarczej. Za chybione Sąd uznał argumenty pozwanych zmierzające do wykazania, że wzrost wysokości rat w złotych powoduje automatycznie wzbogacenie się pozwanego Banku. Zdaniem Sądu, argumentacja pozwanych jest chybiona, albowiem nie uwzględnia faktu, że powodowy Bank, jak każdy bank, finansuje kredyty za pomocą instrumentów, które dla niego samego są źródłem zobowiązań wobec innych podmiotów. W tej sytuacji twierdzenie, iż to powodowy Bank jest beneficjentem wzrostu wartości rat kredytowych jest zdaniem Sądu całkowicie dowolne. Sąd podkreślił, że w rezultacie, w razie uwzględnienia żądań pozwanych uznania umowy za nieważną powodowy Bank zostałby postawiony przed zadaniem uzyskania środków na pokrycie tych zobowiązań, co z jednej strony nie ma oparcia w obowiązujących przepisach, a z drugiej byłoby także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego powoływanymi przez pozwanych.

W odniesieniu do podnoszonego przez pozwanych zagadnienia nieważności umowy na gruncie przepisów prawa wspólnotowego - Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (k. 182) Sąd I instancji podkreślił, że powyższe przepisy zostały implementowane polskiego porządku prawnego przepisami ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U.2012.1225 j.t.), co dotyczy w szczególności przepisów art. 384 k.c. – 385 (

Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności umowy kredytu w świetle ustawy prawo bankowe z uwagi na brak określenia kwoty kredytu. W ocenie Sądu. zawarta umowa jest zgodna z powołanym art. 69 Prawa bankowego, a Sąd nie dostrzega jakichkolwiek sprzeczności prowadzących do jej nieważności na podstawie art. 58 k.c. i nie podziela konkluzji, że umowa kredytu, jako ewidentnie sprzeczna z prawem bankowym z powodu naruszenia przepisów prawa bankowego, złamania zasady oznaczoności świadczenia oraz nieokreślenia w umowie kwoty zobowiązania jest nieważna. Sąd nie podzielił również argumentacji pozwanych, które zostały oparte na wywodach z Raportu Rzecznika Finansowego z czerwca 2016 r., które nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach oraz zebranym materiale dowodowym.

Sąd ocenił, że wbrew stanowisku pozwanych zawarta umowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak podkreślono, analiza materiały dowodowego, w tym zeznań pozwanych A. C. (1) i A. C. (2), prowadzi do wniosku, że istota problemów pozwanych ze spłatą kredytu z umowy z 2 marca 2007 r., oprócz zadłużenia pozwanych wynikającego z innych tytułów, wynika ze wzmocnienia kursu franka szwajcarskiego (CHF) do złotego (PLN), co spowodowało istotny wzrost wartości nominalnej w złotych wymagalnych rat kredytu, który był indeksowany do franka szwajcarskiego.

Sąd zwrócił zatem uwagę, że w rozpoznawanej sprawie strony miały do czynienia ze swego rodzaju prognozą kursu złotego względem franka szwajcarskiego, która się jednak nie sprawdziła. Sąd dostrzegł, że kredytobiorcy - pozwana i jej mąż zakładali, że przez najbliższe 30 lat frank szwajcarski nie ulegnie tak znacznemu wzmocnieniu w stosunku do złotówki pomimo, że relacje kursowe walut ze swojej istoty są nieprzewidywalne. W celu uzyskania kredytu korzystniejszego w stosunku do kredytów złotowych, co potwierdziły złożone zeznania, pozwani podjęli jednak to ryzyko i w tym zakresie – w ocenie Sądu - brak jest podstaw do uznania, że miało to związek z nieuczciwością lub brakiem lojalności ze strony kredytodawcy, że doszło do wypaczenia instytucji kredytu oraz naruszenia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jak wskazał Sąd orzekający, tej oceny nie mogą podważyć także cytowane przez pozwanych fragmenty Kodeksu Etyki Bankowej. W tym kontekście Sąd wyjaśnił, że argumentacja pozwanych nie uwzględnia okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tego, że nawet profesjonalny kredytodawca nie może ponosić odpowiedzialności za wyniki długoterminowych (np. 30 letnich) prognoz dotyczących kursów walut, na których kurs nie ma żadnego wpływu.

Nadto, Sąd podkreślił, że argumentacja pozwanych opiera się na nieprawidłowym założeniu, że to powodowy Bank ustala kurs złotego do franka szwajcarskiego. W szczególności nie jest prawdą, że kurs złotego do franka szwajcarskiego na rynkach walutowych jest wyznaczany przez powodowy Bank w jego „Tabeli kursów” przewidzianej w art. 111 § 1 pkt 4 Prawa bankowego. Sad wyjaśnił, że powiązanie w umowie rat kredytu z wysokością kursu kupna-sprzedaży CHF powoduje, że wysokość spłaconego kapitału ze swojej istoty musi się różnić od otrzymanego kredytu. Sąd dodał przy tym, że wahania kursów walut są pochodną procesów ekonomicznych o zasięgu międzynarodowym oraz decyzji polityczno-ekonomicznych podejmowanych w poszczególnych krajach.

W odniesieniu do CHF tym krajem jest w szczególności Konfederacja Szwajcarska oraz decyzje jej Banku Narodowego. Dalej Sąd wskazał, że jest faktem powszechnie znanym, że do znacznego wzmocnienia kursu franka szwajcarskiego doszło w szczególności na skutek podjętej w styczniu 2015 r. decyzji Szwajcarskiego Banku Narodowego o uwolnieniu kursu tej waluty, a nie na skutek stosowania przez powodowy Bank takiej czy innej Tabeli kursów. Sąd zwrócił także uwagę, że wahania występowały również przed zawarciem umowy przez powodów. Zdaniem Sądu, zmiany kursów walut same w sobie są rzeczą naturalną i jak najbardziej przewidywalną, ale dokładny ich przebieg oraz amplituda wahań w dłuższym, zwłaszcza kilkudziesięcioletnim okresie czasu nie są możliwe do przewidzenia, nawet dla podmiotów dysponujących nieograniczonym potencjałem analitycznym oraz doświadczeniem w formułowaniu tego rodzaju prognoz.

W związku z tym Sąd nie ma podstaw do twierdzenia, że pozwany Bank powinien uprzedzić pozwanych o tym, że kurs CHF ulegnie tak znacznemu podwyższeniu, ponieważ okoliczności podnoszone przez pozwanych i wykazane w niniejszym postępowaniu nie wskazują, że w chwili udzielania kredytu Bank miał taką wiedzę lub przy zachowaniu należytej staranności, nawet przy założeniu profesjonalnego charakteru prowadzonej działalności, mógł taką wiedzę uzyskać. W ocenie Sądu, twierdzenia przeciwne pozwanych, wyraźnie formułowane w odpowiedzi na pozew, nie zostały nawet uprawdopodobnione. Pozwani stanowczo podkreślaną, że kredytodawca miał wiedzę co do realności powyższych zagrożeń, ale zdaniem Sądu te twierdzenia są całkowicie dowolne oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego.

Sąd nie podzielił również stanowiska pozwanych co do nieważności umowy kredytu z powodu rażącej nieekwiwalentności świadczeń. W ocenie Sądu rażąca nieekwiwalentność świadczeń nie jest samodzielną podstawą uznania umowy za nieważną, ale może być przesłanką uznania umowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. Zdaniem Sądu, zebrany materiał procesowy nie pozwala jednak na uznanie, że taka sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie. Sąd stoi na stanowisku, że przesłanki zgodności umowy z zasadami współżycia społecznego powinny być oceniane z perspektywy okoliczności, które występowały w dacie jej zawarcia, podobnie jak ocena, czy postanowienia umowy są niedozwolone. Ocena dokonana z tej perspektywy prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że na dzień zawarcia umowy nie występowała nieekwiwalentność świadczeń mogąca prowadzić do uznania umowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Sąd zauważył, że wzrost wartości nominalnej rat kredytu wyrażonych w złotych pojawił się dopiero później, co wskazuje na niespełnienie się 30 letniej prognozy pozwanych, że przez ten okres czasu kurs złotego do franka szwajcarskiego nie będzie ulegał istotnym zmianom, co jednak nie ma nic wspólnego z ekwiwalentnością świadczeń ocenianą na dzień zawarcia umowy.

Następnie Sąd nie podzielił argumentacji pozwanych, że przedmiotem umowy nie jest produkt kredytowy, tylko produkt strukturyzowany (instrument finansowy), o bardzo wysokim stopniu skomplikowania, prowadzony przez bank w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, w szczególności przepisami dyrektyw MIFID, co ma prowadzić do nieważności umowy kredytu z 2 marca 2007 r. Jak wyjaśnił Sąd, powyższe stanowisko wynika z błędnego założenia, że kredyty hipoteczne są instrumentami finansowymi w rozumieniu dyrektyw MIFID. Celem dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych zmieniająca dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 93/22/EWG (Dz.U.

L 145 z 30.4.2004, str. 1—44) jest wzmocnienie zestawu reguł dla usług inwestycyjnych i rynków regulowanych w celu realizacji dwóch głównych celów: ochrony inwestorów i zachowania integralności rynku poprzez ustanowienie zharmonizowanych wymogów dla prowadzenia działalności przez autoryzowanych pośredników oraz wspierania uczciwości, przejrzystości, efektywności i integracji rynków finansowych. Sąd wskazał, że dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie Unii Europejskiej (w tym także Polskę) do harmonizacji przepisów regulujących usługi inwestycyjne i prowadzenie działalności inwestycyjnej. Tymczasem – jak dostrzegł Sąd - pozwani zawarli umowę kredytu przewidzianą w art. 69 Prawa bankowego, która nie narusza wskazywanych dyrektyw unijnych.

Sąd wyjaśnił, że stosownie do tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w czasie zawierania umowy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu (ust. 1). Zdaniem Sądu, umowa zawarta przez pozwanych jest zatem niczym innym jak umową kredytu w rozumieniu powyższego przepisu, ze zmianami, które w żaden sposób nie naruszają zasady swobody umów. W tej sytuacji odwoływanie się do naruszeń przepisów Unii Europejskiej lub krajowych dotyczących instrumentów finansowych jest – w ocenie Sądu - co do zasady chybione i nie może implikować oddalenia powództwa.

Sąd nie podzielił także argumentu, że roszczenia powoda uległy przedawnieniu. Sąd zauważył, że powyższy zarzut, pomimo że powinien zostać udowodniony (art. 6 k.c.) został sformułowany w sposób bardzo lakoniczny, tj. nawet bez odwoływania się do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Jak dostrzegł Sąd, pozwani powołują się wprawdzie na trzyletni termin przedawnienia, ale nie wskazują okoliczności najistotniejszej dla oceny prawidłowości tego zarzutu, tj. w jakiej dacie nastąpiło przedawnienie. W tej sytuacji Sąd uznał, że odniesienie się do tego zarzutu w sposób wyczerpujący i rzeczowy jest co najmniej utrudnione. Sąd wskazał, iż termin trzyletni z art. 118 k.c. nie upłynął z uwagi na wypowiedzenie umowy kredytu we wrześniu 2014 r., a gdyby wypowiedzenie umowy miało być bezskuteczne, co pozwani podnoszą w następnej części odpowiedzi na pozew to tym bardziej nie mogło dojść do przedawnienia, albowiem okres kredytowania wynosi 30 lat.

Sąd zwrócił uwagę, że pozwani podnieśli także, że umowa kredytu nie została skutecznie wypowiedziana. W celu wykazania zasadności tego zarzutu pozwani wskazali, że w świetle nieważności umowy i abuzywności jej postanowień nie udowodniono, że w chwili wypowiedzenia umowy kredytu pozwani w ogóle mieli jakikolwiek wymagalny dług wobec powódki. Ponadto zarzucili, że wypowiedzenie jest bezskuteczne z uwagi na jego niedopuszczalny warunkowy charakter oraz, że nie jest także możliwe przyjęcie, że do wypowiedzenia umowy doszło w związku z wniesieniem pozwu z uwagi na treść pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu, powyższa argumentacja nie jest przekonująca dlatego, że umowa jest ważna, a abuzywność postanowień dotyczących ustalania kursów sprzedaży dotyczy tylko znikomego fragmentu zobowiązań pozwanych i nie ma wpływu wymagalność kredytu oraz obowiązek jego spłaty.

W odniesieniu do zarzutu warunkowego charakteru wypowiedzenia przewidzianego w art. 75 Prawa bankowego, w ocenie Sądu pismo Banku z 12 września 2009 r. dawało pozwanym możliwość uniknięcia skutków wypowiedzenia umowy przez zapłatę stosunkowo niewielkiej zaległości, co w istocie było dla nich korzystne. Dlatego Sąd uznał, że brak jest podstaw do wykorzystywania tego „warunku” przeciwko Bankowi, w szczególności w świetle okoliczności sprawy brak jest podstaw do uznania, że stworzenie pozwanym takiej możliwości automatycznie skutkuje uznaniem wypowiedzenia za nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. lub tym bardziej jego bezskutecznością.

Sąd wydał wyrok w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, których prawdziwość nie była kwestionowana. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanych w zakresie, w jakim mogłoby z nich wynikać, że kredytodawca lub powodowy Bank postępowali wobec pozwanych w sposób naruszający zasady współżycia społecznego lub w inny sposób mogący skutkować nieważnością umowy. W świetle całego zebranego materiału ocenionego zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego Sąd uznał, że przedstawienie przez pozwanych okoliczności faktycznych sprawy zostało w całości podporządkowane celowi, jakim jest uzyskanie korzystnego wyniku procesowego, ale w sprawach istotnych, w szczególności w odniesieniu do braku odpowiednich pouczeń o ryzykach kursowych, niezgodny z rzeczywistością i niewiarygodny. Dołączone przez powoda dokumenty (np. Oświadczenie o pouczeniu m.in. o ryzyku walutowym k. 53) oraz okoliczności sprawy oceniane w świetle zasad doświadczenia życiowe w ocenie Sądu wskazują, że pozwani mieli dostateczna wiedzę o istocie ryzyka związanego wahaniami kursów walut, ale z perspektywy czasu jest wiadome, że ich prognoza co do stabilności tych kursów okazała się nieprawidłowa. Zdaniem Sądu, pozwani nie wykazali, że Bank działał w sposób nierzetelny i nieuczciwy i nie sprostali spoczywającym na nich ciężarom dowodowym (art. 6 k.c.).

Sąd przeprowadził tylko te dowody, które służyły dostatecznemu wyjaśnieniu okoliczności jednocześnie spornych i istotnych dla rozstrzygnięcia (art. 217 § 3 k.p.c.) w świetle stanowiska procesowego sformułowanego przez pozwanych. W związku z tym za zbędne i powodujące tylko przedłużenie postępowania Sąd uznał w szczególności wnioski o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych. W szczególności w świetle poczynionych ustaleń oraz zarzutów pozwanych, które zostały jasno sprecyzowane Sąd uznał za nieistotne ustalenie przez biegłych, czy i o ile kwoty kredytu wpłacone przez pozwanych przewyższają sumę wymagalnych rat kredytu przy założeniu kwoty kapitału kredytu w wysokości 425 036,27 zł (wniosek: k. 317v), albowiem z jednej strony kwota kapitału kredytu była zmienna i zależała w kursu złotówki do franka szwajcarskiego, czego pozwani nie zdołali skutecznie podważyć, a z drugiej strony pozwani nie podnosili nawet zarzutu potrącenia nadwyżki ponad powyższy kapitał.

Zwrócono przy tym uwagę, że ich stanowisko było zdecydowanie dalej idące, gdyż podnosili, że roszczenia powoda w ogóle nie istnieją, gdyż umowa jest nieważna. Zdaniem Sądu, nieistotne dla rozstrzygnięcia jest również ustalenie wysokości spreadów walutowych, albowiem pozwani nie przedstawili do potrącenia wpłaconych spreadów. Na marginesie Sąd zauważył, że samo istnienie spreadów rozumianych jako różnica pomiędzy kursem kupna i sprzedaży w tabeli przewidzianej w art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego nie narusza obowiązujących przepisów i także w tym znaczeniu nie jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podkreślił, że pozwani mogliby domagać się zapłaty tylko tej części spreadu, w jakiej zostałby on zawyżony rażąco naruszając interes pozwanych, ale powyższy wniosek nie zmierza do ustaleniu tej okoliczności (np. poprzez odniesienie do kursów ustalanych przez NBP lub inne banki).

Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych przez pozwaną w piśmie z 5 czerwca 2018 r. i potwierdzonych w piśmie pozwanego z 28 czerwca 2018 r., albowiem są one spóźnione w rozumieniu art. 207 § 6 k.p.c. i nie występują jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności w rozumieniu tego przepisu pozwalające na ich uwzględnienie. W ocenie Sądu wskazane w tych pismach, w szczególności w piśmie z 28 czerwca 2018 r. zarzuty i korespondujące z nimi wnioski mogły być zgłaszane już w pierwszych pismach składanych przez pełnomocników.

Z powyższych względów Sąd uznał, że żądanie powoda zasługuje na uwzględnienie w całości i orzekł jak w pkt I i II wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd wydał na podstawie art. 98 k.p.c. Sąd przyznał powodowi koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), w brzmieniu obowiązującym na dzień wytoczenia powództwa. Sąd przyznał koszty pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu dla pozwanego A. C. (2) (r. pr. P. B.) na podstawie § 8 pkt 7 w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805) (pkt IV wyroku) i odmówił przyznania tych kosztów pełnomocnikowi ustanowionemu dla pozwanej A. C. (1) (r. pr. R. G.), albowiem nie złożył on oświadczenia przewidzianego w § 3 tego rozporządzenia. Sąd wskazał, że wprawdzie takie oświadczenie zostało złożone w piśmie z 14 lipca 2017 r., ale wydaje się, że celem ustawodawcy było, żeby te oświadczenia były składane przed zamknięciem rozprawy.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając orzeczenie w części co do pkt I-III wyroku. Jednocześnie, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

Uwzględniając powyższe pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I-III i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Nadto, wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a w przypadku oddalenia apelacji o przyznanie pełnomocnikowi pozwanego od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z należnym podatkiem VAT, przy czym pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części.

Apelację od powyższego wyroku wniosła także pozwana, zaskarżając orzeczenie w części co do pkt I, II, III, V. Jednocześnie zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

Uwzględniając powyższe apelująca wniosła zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz poprzez obciążenie powódki obowiązkiem zwrotu pozwanej kosztów postępowania sądowego w I instancji, względnie przyznanie pełnomocnikowi pozwanej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przy czym oświadczam, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Formułując żądanie ewentualne wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto, domagała się zasądzenia od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, względnie przyznanie pełnomocnikowi pozwanej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

Powódka odpowiadając na apelacje pozwanych wniosła o ich oddalenie oraz zasądzenie od pozwanych na swoją rzecz kosztów procesu.

W piśmie z dnia 10 czerwca 2019 r. powódka domagała się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i bankowości, na okoliczności szczegółowo opisane w tymże piśmie. Nadto na wypadek uznania, że umowa jest nieważna sformułowała żądania zasądzenia kwoty 280.000 zł z odsetkami od dnia wniesienia pozwu jako zwrotu nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 410 k.c.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacje pozwanych okazały się uzasadnione i skutkowały zmianą zaskarżonego wyroku. Powództwo podlegało bowiem oddaleniu w całości.

W realiach sprawy bowiem za uzasadniony należało uznać zgłoszony przez pozwanych zarzut nieważności umowy kredytu.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 382 k.p.c. Sąd II instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Z regulacji tej wynika, że postępowanie apelacyjne polega na merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Oznacza to z kolei, że wyrok sądu drugiej instancji musi opierać się na jego własnych ustaleniach faktycznych i konkluzjach prawnych poprzedzonych ponowną oceną materiału procesowego w kontekście stanowisk storn oraz w graniach apelacji.

Wykonując ten obowiązek Sąd Apelacyjny dokonał własnej oceny przedstawionego pod osąd materiału procesowego i w jej wyniku stwierdził, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, a poczynione ustalenia faktyczne (zawarte w wyodrębnionej redakcyjnie części uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie są wadliwe i znajdują odzwierciedlenie w treści przedstawionych w sprawie dowodów. Sąd odwoławczy ustalenia Sądu Okręgowego czyni częścią uzasadnienia własnego wyroku, nie znajdując potrzeby ponownego ich szczegółowego przytaczania.

Zaznaczyć należy że stanowisko to dotyczy jedynie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wyroku. Nie stanowią takich ustaleń zawarte w części uzasadnienia dotyczącej podstawy faktycznej wnioski sądu co do skuteczności wypowiedzenia umowy. Konkluzje takie stanowią wyraz oceny prawnomaterialnej (niezależnie od ich umiejscowienia w uzasadnieniu wyroku) i jako wyraz oceny prawnej ustalonych faktów nie mogą stanowić elementu podstawy prawnej wyroku.

Dokonując oceny prawnej żądań pozwu w kontekście opisanej wyżej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że prawidłowa (i jako takie niewymagająca uzupełnienia i korygowania) jest ta część oceny prawnej, w której Sąd Okręgowy kwalifikuje umowę między stronami na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe i z tej normy tej wywodzi podstawę prawną. Słusznie bowiem uznał Sąd orzekający, iż powód dochodzi swych praw wynikających z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF nr (...) z dnia 2 marca 2007 r.

Zarazem trafnie konstatuje Sąd I instancji, iż postanowienia wspomnianej umowy, w zakresie w jakim przewidują system ustalania kursu franka szwajcarskiego do operacji przeliczeniowych w wyniku których określana była wysokość rat kredytu, są klauzulami abuzywnymi w rozumieniu przepisu art. 385 1 § 1 k.c. oraz w związku z tym nie wiążą powodów jako konsumentów. Także ta część argumentacji Sądu nie wymaga uzupełnienia stanowi element oceny Sądu odwoławczego bez konieczności ponawiania wywodu.

Nie można jednak zaakceptować stanowiska Sądu Okręgowego co do braku wpływu zawarcia w umowie między stronami opisanej wyżej klauzuli abuzywnej na ważność umowy i bytu prawnego roszczenia o spłatę kredytu będącego przedmiotem powództwa. Sąd Okręgowy stanowisko swoje uzasadnia, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym zwłaszcza do orzeczenia z dnia 14 lipca 2017 r. (II CSK 803/16). Z uwagi na treść art. 1 pkt.1) lit. a) ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 825 z późn. zm.) i wynikające stąd obowiązki tego organu judykacyjnego w zakresie zapewnienia jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych, argumenty odwołujące się do wykładni przyjmowanej w (niewiążących w niniejszej sprawie ) orzeczeniach Sądu Najwyższego niewątpliwie są ważkie i muszą być uwzględniane w toku podejmowania decyzji przesądzającej o powództwie.

W związku z tym zwrócić należy uwagę na to, że już po wydaniu zaskarżonego wyroku w judykaturze Sądu Najwyższego na tle analogicznych do obecnie rozpoznawanej spraw i występujących w nich tożsamych z objętymi rozstrzyganym sporem zagadnień prawnych doszło do wyrażenia zapatrywań prawnych odmiennych od przyjętych przez Sąd Okręgowy. Uwzględniono zwłaszcza wnioski wynikające z orzecznictwa TSUE przyjmując konieczność dokonywania wykładni prawa polskiego w zgodzie z wnioskami jakie wprowadza Trybunał z konsumenckiego prawa europejskiego.

W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że już po wydaniu zaskarżonego wyroku, w orzecznictwie TSUE sformułowano (istotne dla wykładni i zastosowania prawa materialnego także w niniejszej sprawie) rozstrzygnięcia dotyczące wykładni art. 5 i 6 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE. L. z 1993 r. Nr 95, str. 29 z późn. zm., dalej cytowanej jako dyrektywa 93/13/EWG). Ze względu na pozycję ustrojową Trybunału, umocowanego zwłaszcza w świetle art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.) do zapewnienia poszanowania prawa unijnego w wykładni i stosowaniu, Sąd polski jest zobowiązany do uwzględniania przy stosowaniu prawa także wykładni prawa europejskiego przyjętej w tych rozstrzygnięciach.

Niekwestionowany jest bowiem obecnie w nauce prawa (por. np. N. Baranowska, Stosowanie wykładni zgodnej z prawem unijnym w sporach horyzontalnych w razie nieprawidłowej implementacji dyrektywy. Europejski Przegląd Sądowy, 2018, nr 2. s. 4-14 i tam prezentowane zestawienie poglądów nauki prawa) oraz orzecznictwie ETS (por. np. wyroki ETS z 13.03.1997 r., C-197/96, Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej, EU:C:1997:155; z 13.07.2000 r., C-160/99, Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej, EU:C:2000:410; z 18.01.2001 r., C-162/99, Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Włoskiej, EU:C:2001:35 wyrok z 5.10.2004 r. w sprawach połączonych od C-397/01 do C-403/01, Pfeiffer i inni przeciwko Deutsches Rotes Kreuz, Kreisverband Waldshut eV, EU:C:2004:584), obowiązek dokonywania przez sąd wykładni prawa krajowego w sposób zapewniający spójność (zgodność) z prawem wspólnotowym (określany w dalszym toku niniejszego wywodu mianem obowiązku wykładni zgodnej).

W świetle tej zasady sąd stwierdziwszy zaniechanie (sprzeczność z prawem unijnym) implementacji dyrektywy ma obowiązek takiego zastosowania (wykładni) prawa krajowego, aby zapewnić efektywność ochrony wynikającej z transponowanej do porządku krajowego normy prawa wspólnotowego.

Skoro więc po wydaniu zaskarżonego wyroku zaprezentowano w orzecznictwie TSUE wykładnię dyrektywy 93/13/EWG istotnie wpływającą na sposób i kierunki wykładni prawa krajowego (przepisów k.c.) dotyczącego skutków stwierdzenia abuzywności postanowienia umownego zawartego w umowie z konsumentem, to wnioski wyprowadzone z tej wykładni muszą stanowić element argumentacji prawnej Sadu Apelacyjnego.

Spośród wypowiedzi judykacyjnych TSUE zapadłych po 27 lipca 2018 (a więc po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy) w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na wyrok z dnia 14 marca 2019 roku, Dunai v. Erste Bank Hungary ZRT. C-118/17. Przyjęto w tym orzeczeniu, że przepis art. 6 Dyrektywy Rady 93/13/EWG wymaga by przepisy prawa krajowego interpretowane były w taki sposób, żeby skutkiem wyeliminowania klauzuli umownej o nieuczciwym charakterze było przywrócenie sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej znajdowałby się konsument w przypadku braku istnienia tego nieuczciwego warunku. Wywód ten stanowi ponowienie poglądów prezentowanych wcześniej w orzecznictwie i posiadających ugruntowana motywację prawną Istotne jest jednak stwierdzenie przez Trybunał w cytowanym wyżej wyroku, że jeśli zostanie stwierdzone, że warunek jest nieuczciwy a umowa bez takiego warunku nie może dalej istnieć, przepis art. 6 dyrektywy wymaga takiej interpretacji norm prawa krajowego, która pozwoli na stwierdzenie nieważności umowy.

Z kolei w wyroku z dnia 3 października 2019 r., w sprawie o sygn. C -260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, przyjęto, że w świetle art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nieuczciwe postanowienia w umowie zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem nie są wiążące dla konsumentów, na warunkach określonych w prawie krajowym państw członkowskich, oraz że umowa pozostaje wiążąca dla stron na tych samych warunkach, jeżeli może obowiązywać bez nieuczciwych postanowień.

Trybunał wskazał, że przepis art. 6 Dyrektywy sam nie określa kryteriów dotyczących możliwości dalszego obowiązywania umowy bez nieuczciwych warunków, lecz pozostawia ich ustalenie sądowi krajowemu zgodnie z krajowym porządkiem prawnym.