Wyrok Sądu Rejonowego w Puławach w II Wydziale Karnym z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II K 3/20
Sygn. akt II K 3/20 WYROK ŁĄCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2020 roku Sąd Rejonowy w Puławach w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Rejonowego Marek Szociński-Klein Protokolant: starszy sekretarz sądowy Joanna Woźniak w obecności Prokuratora: Anny Komy-Bociańskiej po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2020r., sprawy D. B. s. H. i M. z d. D., ur. (...) w P. skazanego prawomocnymi wyrokami:
II. na mocy art. 577 k.p.k. w zw. z art. 63 § 1 k.k. zalicza skazanemu na poczet orzeczonej w pkt. I niniejszego wyroku kary łącznej pozbawienia wolności okresy rzeczywistego pozbawienia wolności odbyte w sprawie II K 684/11 i w sprawie II K 805/15 - odpowiadający 2 miesiącom i 11 dniom kary pozbawienia wolności oraz okres dotychczas odbytej kary łącznej orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 16 lipca 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K 723/18 od dnia 22 czerwca 2019r. do dnia 17 listopada 2020r.;
III. w pozostałym zakresie połączone wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu;
IV. na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz § 2, § 4 i § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Puławach na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokat M. A. kwotę 196,80 (sto dziewięćdziesiąt sześć 80/100) zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu;
V. na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. zwalnia skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego.
UZASADNIENIE Formularz UWŁ Sygnatura akt II K 3/20 Z uwagi na zakres wniosku o uzasadnienie, który został złożony jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i działając w oparciu o art. 423 § 1a k.p.k. wypełniono jedynie część 3–8 formularza.
1.
USTALENIE FAKTÓW 1.1.
Wyroki wydane wobec skazanego Lp.
Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny Data wyroku albo wyroku łącznego Sygnatura akt sprawy 1.2. Inne fakty 1.2.1. Fakty uznane za udowodnione Lp.
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp.
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
Ocena Dowodów 2.1.
Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.
PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ Lp.
Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy Kary lub środki karne podlegające łączeniu 1. wyrok łączny Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 16 lipca 2019r. wydany w sprawie o sygnaturze akt II K 723/18 którym połączono kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczone: wyrokami Sądu Rejonowego w Puławach wydanymi w sprawach o sygnaturach: II K 684/11, II K 805/15, II K 1044/16, II K 367/18, II K 894/14 oraz Sądu Rejonowego w Opolu Lubelskim wydanym w sprawie II K 336/18, Sądu Rejonowego w Częstochowie wydanym w sprawie XVI K 1171/18 i Sądu Rejonowego w Brzesku wydanym w sprawie IIK 700/18 orzekając karę łączną 4 (czterech) lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tak orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres wykonanej już w sprawie II K 684/11 kary pozbawienia wolności od dnia 22 czerwca 2019 roku oraz okres wykonanej kary ograniczenia wolności w sprawie II K 805/15 - odpowiadający 2 miesiącom i 11 dniom kary pozbawienia wolności, która to kara łączna pozbawienia wolności jest wykonywana w okresie od 22 czerwca 2019r. do 1 stycznia 2023r.
Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej Zasady orzekania kary łącznej i procedowania w sprawach o wydanie wyroku łącznego określone są zarówno w kodeksie karnym, jak i w kodeksie postępowania karnego.
I tak art. 568a § 1 pkt. 2 k.p.k. statuuje ogólną zasadę zgodnie z którą Sąd orzeka karę łączną m. in. w wyroku łącznym. Zgodnie zaś z art. 569 § 1 k.p.k. jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów, właściwy do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu.
Z kolei art. 85 § 1 i 2 k.k. – w brzemieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020r. – mówi, iż jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, a podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniem art. 89, w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa, o których mowa w § 1.
Kierując się wskazanymi wytycznymi, Sąd uznał, iż w realiach niniejszej sprawy połączeniu podlegają jedynie kary pozbawienia wolności ujęte w pkt. 21 i 22 części wstępnej wyroku łącznego i opisane w części 3 uzasadnienia, albowiem są to jedyne kary tego rodzaju podlegające obecnie wykonaniu.
Idąc dalej, art. 86 § 1 i 4 k.k. – w brzemieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020r. – przewidywał, iż Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach, a zasady wymiaru kary łącznej określone w § 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli przynajmniej jedna z kar podlegającą łączeniu jest już orzeczona kara łączna.
Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż Sąd wydając w niniejszej sprawie wyrok łączny, władny był orzec karę łączną w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności (działając zgodnie z zasadą pełnej absorpcji), w wymiarze 5 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności (działając zgodnie z zasadą kumulacji) oraz w wymiarze oscylującym pomiędzy wskazanymi wyżej - działając zgodnie z zasadą asperacji.
Sąd procedując w niniejszej sprawie, wydając wyrok zdecydował się na wymierzenie skazanemu kary łącznej przy zastosowaniu zasady asperacji. Sąd w pełni podziela bowiem poglądy liczne przytaczane w doktrynie i orzecznictwie zgodnie z którymi wskazuje się, że niezależnie od możliwości zastosowania przy wymiarze kary łącznej zasady pełnej absorpcji, asperacji jak i zasady pełnej kumulacji, oparcie wymiaru kary łącznej na zasadzie absorpcji lub kumulacji traktować należy jako rozwiązanie skrajne, stosowane wyjątkowo i wymagające szczególnego uzasadnienia (por. A. Marek, Kodeks... ), dla dokonania którego wymagane jest zaistnienie pewnych szczególnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem jednego z dwóch skrajnych rozwiązań.
Okoliczności takich, Sąd w niniejszej sprawie nie dostrzegł i to zarówno takich, które wskazywałyby na konieczność zastosowania zasady kumulacji, jak i takich, które uzasadniałyby możliwość zastosowania zasady pełnej absorpcji.
W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się również na to, że wymiar kary łącznej powinien różnić się od mechanicznego do wydawania kar, a priorytetową zasadą wymiaru kary łącznej powinna być zasada asperacji.
Rozstrzygnięcie, która z dających się odczytać z treści art. 86 k.k. dyrektyw wymiaru kary łącznej powinna stanowić podstawę wymiaru tej kary w konkretnym przypadku związane jest z dwoma okolicznościami. Pierwsze z nich to zagadnienie wskazań wynikających z dyrektyw prewencyjnych, drugie wynika ze znaczenia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych uwzględnianych przy wymiarze kary łącznej, w tym zwłaszcza charakterem związku zachodzącego pomiędzy pozostającymi w zbiegu przestępstwami. Oba elementy, a więc zarówno dyrektywy prewencyjne, jak i związek zachodzący pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami, stanowią podstawowe okoliczności mające niekwestionowany wpływ na wybór określonej dyrektywy wymiaru kary łącznej.
Odnosząc się do omawianego zagadnienia, Sąd Najwyższy stwierdził, że „wymierzając karę łączną sąd powinien rozważyć przede wszystkim, czy pomiędzy poszczególnymi czynami, za które wymierzono kary, istnieje ścisły związek podmiotowy lub przedmiotowy, czy też związek ten jest dość odległy lub w ogóle go brak” (wyrok SN z 15 maja 1990 r., IV KR 80/90, LEX nr 22064).
Z kolei Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał, że „ orzeczenie kary łącznej nie musi przynosić skazanemu korzyści, to jest oznaczenia kary łącznej w wymiarze niższym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar. Wymiar kary łącznej zależy od stopnia związku przedmiotowego i podmiotowego zbiegających się przestępstw. Może on być łagodzony, gdyby kara tak oznaczona jako kara zasłużona nie była celowa. Nie może jednak być zaostrzony ze względów celowości ponad granice kary zasłużonej” (wyrok SA w Krakowie z 4 października 2000 r., II Aka 175/00, KZS 2000, z. 10, poz. 31).
Z tych właśnie względów uznaje się, że zasada asperacji jest najwłaściwszą przy ferowaniu wyroku łącznego. Pozwala ona bowiem z jednej strony unikać nieuzasadnionego premiowania sprawcy popełniającego kilka przestępstw, do czego prowadzi dyrektywa absorpcji oznaczająca w istocie wymiar kary za jedno z pozostających w zbiegu przestępstw oraz praktyczną bezkarność w zakresie pozostałych, a z drugiej pozwala uniknąć konsekwencji w postaci kumulacji dolegliwości wynikającej z orzeczonych kar jednostkowych, a tym samym naruszenia zasady racjonalności wymiaru kary i zasady humanitaryzmu stosowania kar i środków karnych oraz poszanowania godności człowieka, do czego prowadzi oparcie wymiaru kary łącznej na dyrektywie kumulacji.
Uwzględniając powyższe Sąd wymierzył skazanemu karę pozbawienia wolności przy zastosowaniu zasady asperacji, gdyż związek podmiotowy - przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi czynami jest bliski. Po pierwsze są to czyny popełnione bez dłuższych przerw w danym okresie czasu, mimo, że sam okres czasu jest długi, a po drugie są to czyny głównie przeciwko mieniu, co więcej znakomita większość z nich wyczerpuje znamiona tego samego przestępstwa ( art. 286 k.k. ). Za tego rodzaju czyny D. B. został skazany wyrokiem opisanym w pkt. 22 części wstępnej wyroku łącznego. Ponadto sprawy jednostkowe objęte wyrokiem łącznym opisanym w pkt. 21 części wstępnej wyroku łącznego również głównie obejmowały skazania za czyny właśnie z art. 286 k.k. (wyroki: Sądu Rejonowego w Puławach wydane w sprawach o sygnaturach: II K 805/15, II K 1044/16, II K 367/18, II K 894/14, Sądu Rejonowego w Częstochowie wydany w sprawie XVI K 1171/18 i Sądu Rejonowego w Brzesku wydany w sprawie IIK 700/18 – wymierzyły skazanemu kary właśnie za przestępstwa z art. 286 k.k., jedynie wyrok Sądu Rejonowego w Puławach wydany w sprawie o sygnaturze akt II K 684/11 zapadł za przestępstwo z art. 270 k.k. i wyrok Sądu Rejonowego w Opolu Lubelskim wydany w sprawie II K 336/18 zapadł za przestępstwo z art. 242 § 3 k.k.).
Jak wynika z przedstawionego zestawienia działania przestępcze skazanego skierowane były głównie przeciwko mieniu, niemniej jednak były wśród nich również takie działania, które godziły w inne dobra prawnie chronione, co przesądza o tym, iż w realiach niniejszej sprawy wyrok łączny należało oprzeć przy zastosowaniu zasady absorpcji. Z opisanych wyżej względów wymierzenie skazanemu kary przy zastosowaniu zasady absorpcji byłoby nadmiernym premiowaniem go za popełnione przez niego liczne przestępstwa, zaś zasada kumulacji prowadziłaby z kolei do nadmiernej dolegliwości, a jak wskazano, zdaniem Sądu nie ma w niniejszej sprawie szczególnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem względem skazanego jednego z dwóch skrajnych rozwiązań.
4.
WYMIAR KARY Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej Przechodząc do uzasadnienia wymiaru orzeczonej kary łącznej, to zdaniem Sadu adekwatną do wszystkich okoliczności sprawy będzie kara łączna w wymiarze 5 lat i 4 miesięcy. Ujęcie skazanemu aż półrocznego okresu izolacji ( 5 lat i 10 miesięcy – liczone, jako suma kar orzeczonych i opisanych w pkt. 21 i 22 części wstępnej wyroku /lub kara łączna orzeczona z zastosowaniem zasady kumulacji/ wobec orzeczonej kary łącznej 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności) uzasadnia w dużym stopniu dotycząca osoby skazanego opinia Dyrektora Zakładu Karnego w C.. Z jej treści wynika, że skazany przed osadzeniem, był w swoim środowisku postrzegany jako osoba konfliktowa i arogancka względem której konieczne było podejmowanie interwencji policji oraz wdrożenie procedury Niebieskiej Karty dla osób dlań najbliższych. Posiada on również negatywną opinię dzielnicowego. Już samo to przemawia przeciwko głębszej, niż dokonana ingerencji w wymiar kar orzeczony w wyrokach podlegających łączeniu.
Z drugiej strony, tak orzeczona kara uwzględnia to, że po osadzeniu (co miało miejsce w dniu 18 maja 2018r., a więc stosunkowo dawno, co z kolei daje podstawę do zapoznania się z funkcjonowaniem skazanego w warunkach izolacji), skazany zachowuje się poprawnie, w gronie współosadzonych funkcjonuje właściwie nawiązując prawidłowe relacje i nie generując konfliktów. Był on również trzykrotnie nagradzany kodeksowo i raz korzystał z ulgi. Z drugiej strony nie był objęty uczestnictwem w systemie przepustowym – z uwagi na brak pozytywnych przesłanek do korzystania z tak wysokich form nagrodowych, co nie przeszkodziło mu jednak być nieodpłatnie zatrudnionym, a nawet zatrudnionym odpłatnie u kontrahenta zewnętrznego, jednak na terenie jednostki.
Nie oznacza to jednak, że resocjalizacja skazanego przebiega wyłącznie pozytywnie i bezproblemowo. Skazany w dalszym ciągu zachowuje dystans w kontaktach z przełożonymi, na co z pewnością ma wpływ jego stan zdrowia psychicznego i zdiagnozowane choroby.
Nie można również nie wspomnieć i nie uwzględnić tego, że skazany dokonał samouszkodzenia w dniu 19 stycznia 2020r. i nie przejawia on chęci do uzupełnienia wykształcenia w warunkach izolacji, pomimo tego, że posiada jedynie wykształcenie podstawowe.
Przejawia on jednak chęć do uczestnictwa w zajęciach grupowych w ramach programu resocjalizacji sprzyjającemu przygotowaniu do readaptacji skazanych, a stopień zaangażowania skazanego i jego aktywność oceniono bardzo dobrze.
Na plus należy również zaliczyć skazanemu to, że nie jest on również uczestnikiem podkultury przestępczej i stanowczo odcina się on od tego zjawiska, nie przejawia zachowań agresywnych oraz nie zachodziła potrzeba stosowania względem niego środków przymusu bezpośredniego.
Niestety, skazany nie jest podatny na działania mające zwiększyć zaangażowanie jego samego w zwalczanie i leczenie trapiących go chorób (w tym depresji), wykształcenie i rozwijanie zainteresowań, ograniczając się do spędzania czasu wolnego na oglądaniu telewizji i rozmowach ze wspólosadzonymi (vide opinia o skazanym k. 41 i nast.).
Konkludując, postawy prezentowane przez skazanego stanowią typowy misz masz i trudno jest jednoznacznie wskazać, czy przeważają okoliczności korzystne, czy nie. Z tych względów po raz kolejny powtórzyć potrzeba, że kara łączna wymierzona w podanym wymiarze na zasadzie asperacji jest rozwiązaniem adekwatnym do całokształtu postaw i zachowań przejawianych przez skazanego. Nie jest ona karą przesadnie łagodną i uwzględnia wszystkie okoliczności dotyczące popełnionych przezeń przestępstw i zachowania skazanego po ich dokonaniu. Z drugiej nie może być uznana za karę surową (o rażącej surowości nie mówiąc) z uwagi na sam okres o jaki została skrócona.
W ocenie Sądu tak orzeczona kara łączna uwzględnia z jednej strony cel prewencji indywidualnej – będzie ona działała na skazanego wychowawczo i sprawi, że skazany w dalszym ciągu przebywając w warunkach izolacji będzie podejmował trud pracy nad sobą, a po odbyciu kary nie popełni ponownie przestępstwa oraz z drugiej cel prewencji ogólnej – będzie one działała, przez swą nieuchronność, odstraszająco na innych potencjalnych sprawców.
5.
Wymiar Środka karnego Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego 6.
Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III W pozostałym zakresie wyroki wymienione w punkcie I wyroku podlegają odrębnemu wykonaniu, bowiem nie podlegały połączeniu inne rozstrzygnięcia zawarte w połączonych wyrokach, chociażby obowiązki naprawienia szkody, grzywny itp.
II Zgodnie z art. 577 k.p.k. w zw. z art. 63 § 1 k.k. Sąd zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej w pkt. I niniejszego wyroku kary łącznej pozbawienia wolności okresy rzeczywistego pozbawienia wolności odbyte w sprawie II K 684/11 i w sprawie II K 805/15 - odpowiadający 2 miesiącom i 11 dniom kary pozbawienia wolności oraz okres dotychczas odbytej kary łącznej orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 16 lipca 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K 723/18 od dnia 22 czerwca 2019r. do dnia 17 listopada 2020r.
IV Na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz § 2, § 4 i § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu Sąd zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Puławach na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokat M. A. kwotę 196,80 (sto dziewięćdziesiąt sześć 80/100) zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Występująca w sprawie adwokat została wyznaczona do reprezentowania skazanego z urzędu, a wykonana przez nią pomoc nie została w żadnej części opłacona przez stronę. Z kolei pracę wykonaną przez obrońcę należy ocenić wyłącznie pozytywnie. Zapoznała się ona bowiem wnikliwie z aktami sprawy przed terminem rozprawy, po czym swe wnioski i zapatrywania przekazała substytutowi na rozprawie, co z kolei uzasadnia wysokość przyznanego wynagrodzenia. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że osoba, którą reprezentowała była skazywana wielokrotnie, co z pewnością generowało dla wyznaczonego obrońcy dużo pracy.
7.
KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności V Przepis art. 624 § 1 k.p.k. stanowi, że Sąd może zwolnić oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego w całości lub w części od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, jeżeli istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla nich zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności.
Stosownie do brzmienia powołanego przepisu i na jego podstawie, Sąd Rejonowy w Puławach zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, gdyż ze względu na to, że jest on osobą odbywającą karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym i nieosiągającą dochodów, ponoszenie przez niego tych kosztów byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe.
7.
PODPIS