Sygn. akt V U 1424/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o emeryturę górniczą na skutek odwołania M. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. z dnia 5 września 2019 r. oddala odwołanie; VU 1424/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 września 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił M. M. przyznania prawa do emerytury górniczej z uwagi na wykazanie 8 miesięcy i 9 dni pracy górniczej wymienionej w art. 50 c ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wobec wymaganego 25-letniego okresu. Do pracy górniczej organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresów: - od dnia 1 sierpnia 1993 roku do dnia 30 listopada 2000 roku na stanowisku (...) oraz od dnia 1 grudnia 2000 roku do dnia 16 listopada 2006 roku na stanowisku starszy (...), ponieważ stanowiska te nie figurują w zał. Nr 2 rozporządzenia MP i PS z dnia 23 grudnia 1994 roku; -od dnia 17 listopada 2006 roku do 5 września 2019 roku na stanowisku górnik na odkrywce, gdyż wnioskodawca wykonywał te same prace co przed dniem 17 listopada 2006 roku; Do pracy górniczej organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy w wymiarze półtorakrotnym okresu od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku na stanowisku (...), ponieważ stanowisko to nie figuruje w zał. Nr 3 rozporządzenia MP i PS z dnia 23 grudnia 1994 roku; W odwołaniu wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury górniczej po zaliczeniu mu do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym okresów zatrudnienia: - od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku na stanowisku (...); - od dnia 1 sierpnia 1993 roku do dnia 30 listopada 2000 roku na stanowisku (...); - od dnia 1 grudnia 2000 roku do dnia 16 listopada 2006 roku na stanowisku starszy (...), ponieważ stanowiska te figurują w zał. do rozporządzenia MP i PS z dnia 23 grudnia 1994 roku; - oraz od dnia 17 listopada 2006 roku na stanowisku górnik na odkrywce, gdyż wykonuje te same prace co przed dniem 17 listopada 2006 roku; W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 roku pełnomocnik wnioskodawcy cofnął odwołanie w zakresie zaliczenia do pracy w górniczej w wymiarze półtorakrotnym okresu od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku, uznając iż w tym okresie wnioskodawca wykonywał zwykłą pracę górniczą, jak ustalił ZUS. Natomiast co do pozostałych spornych okresów zatrudnienia to wniósł o ich zaliczenie na podstawie art. 50 c ust.1 pkt.6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z pkt 6 . Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: M. M., urodzony w dniu (...), złożył w dniu 12 czerwca 2019 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury górniczej. Wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1 – 5 akt emerytalnych) Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do pracy górniczej okres od 23 marca 1989 roku do 30 listopada 1989 roku na stanowisku (...). Do pracy górniczej organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresów zatrudnienia: - od dnia 1 sierpnia 1993 roku do dnia 30 listopada 2000 roku na stanowisku (...); - od dnia 1 grudnia 2000 roku do dnia 16 listopada 2006 roku na stanowisku starszego (...), - od dnia 17 listopada 2006 roku na stanowisku górnik na odkrywce, gdyż wykonuje te same prace co przed dniem 17 listopada 2006 roku; (dowód: decyzja z k. 32 akt emerytalnych) M. M. od dnia 13 maja 1988 roku do chwili obecnej jest zatrudniony w (...) S.A. Oddział (...) na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Od dnia 13 maja 1988 roku do dnia 30 listopada roku wnioskodawca zatrudniony był na stanowisku (...) na oddziale (...). (dowód: umowa o pracę – k. 1 akt osobowych, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 18 kutego 2020 roku od minuty 56: 33 do godziny 1:10) W okresie od 1 grudnia 1989 roku do 31 lipca 1993 wnioskodawca pracował w oddziale (...) jako pomocnik (...). (dowód: angaż z dnia 1.12.1989 – k. 11 w aktach osobowych, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 18 kutego 2020 roku od minuty 56: 33 do godziny 1:10) Po zlikwidowaniu (...) od 1 sierpnia 1993 roku wnioskodawca pracował jako (...) w Oddziale (...) ((...)). Z dniem 1 grudnia 2000 roku powierzono wnioskodawcy stanowisko starszego (...), (dowód: wypowiedzenie warunków pracy z 23.04.1993 roku – k. 23 akt osobowych, umowa o pracę z 20 lipca 1993 r – k. 24 akt osobowych, angaże – k. 25-28, 34-37, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 18 kutego 2020 roku od minuty 56: 33 do godziny 1:10) Z dniem 17 listopada 2006 roku zmieniono wnioskodawcy dotychczasową nazwę stanowiska pracy ze starszego (...) na górnika na odkrywce. Na tym stanowisku wnioskodawca pracował do dnia wydania zaskarżonej decyzji. (dowód: wniosek o zmianę stanowiska pracy – akta osobowe, angaż – k. 52, 56, 57, 61, 66, 67, 69,70, 71,72, 77, 79, 88, 97 akta osobowe) Kopalnia (...) nigdy nie utrzymywała własnych służb (drużyn) ratownictwa górniczego. Tym samym wnioskodawca nie wchodził w skład takich służb (drużyn). (dowód: pismo (...) z 6.03.2020 r. –k. 66 akt) Dział (...) jest w (...) B. jednostką ratownictwa pożarowego, który pracuje w ruchu ciągłym w obłożeniu trzech zastępów pożarniczych na każdej zmianie. Jednostka ta jest wzywana we wszystkich sytuacjach wystąpienia zagrożenia pożarowego. W przypadku zwiększonego zagrożenia informowana jest Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w B., która w zależności od oceny sytuacji kieruje do akcji środki własne oraz Ochotniczych Straży Pożarnych. ( dowód: zarządzenia Kierownika (...) Zakładu (...) w sprawie planu ratownictwa Zakładu (...) – k. 80-190 akt) Powołana przez pracodawcę wnioskodawcy Komisja uznała, że wnioskodawca w okresach zatrudnienia: - od 23 kwietnia 1989 roku do 30 listopada 1989 roku pomimo zajmowania stanowiska (...) wykonywał prace górnika kopalni odkrywkowej, wymienione w załączniku nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. -od 1 sierpnia 1993 roku do 14 stycznia 2007 roku pomimo zajmowania stanowiska (...), starszego (...), górnika na odkrywce wykonywał cały czas prace górnika kopalni odkrywkowej załącznika nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. Okres pracy wnioskodawcy w (...) B. na stanowisku pomocnika (...) od 1 grudnia 1989 roku do 31 lipca 1993 roku Komisja weryfikacyjna zaliczyła mu do pracy w warunkach szczególnych wymienionej w wykazie A dział XIV poz. 23 pkt 1 jako praca (...), (dowód: protokół komisji weryfikacyjnej z 24.05.2012r. –k. 7-8,20 akt emerytalnych) (...) S.A. Oddział (...) wystawił ubezpieczonemu M. M. świadectwo wykonywania pracy górniczej z dnia 13 maja 2019 roku, w którym zaświadczył, że w okresie od dnia 13 maja 1988 roku do nadal jest on zatrudniony w tymże zakładzie, a w okresach: - od 23 kwietnia 1989 roku do 30 listopada 1989 roku wykonywał prace górnika kopalni odkrywkowej, wymienione w dziale III załącznika nr 3 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. -od 1 sierpnia 1993 roku do nadal wykonuje górnika kopalni odkrywkowej wymienione w załączniku nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. (dowód: świadectwo wykonywania pracy k. 6 akt emerytalnych) W okresie od 1 grudnia 1989 roku do 31 lipca 1993 roku wnioskodawca na stanowisku pomocnika (...) miał taki sam zakres obowiązków jak w spornym okresie od 1 sierpnia 1993 roku . Od 1 sierpnia 1993 roku do dnia wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawca pracował przy konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych pod względem przeciwpożarowym. Wykonywane przez wnioskodawcę prace miały na celu zapobieżenie wystąpienia zagrożenia pożarowego. Przy remontach głównych planowych koparek, zwałowarek, przenośników wielkogabarytowych na odkrywce, wnioskodawca mył i czyścił części składowe tych maszyn i urządzeń np. przekładnie, łożyska, taśmy na zwałowarkach i koparkach, udrażniał leje przesypowe przy koparkach, zwałowarkach i przenośnikach przy użyciu łopaty i wody pod ciśnieniem. Odbywało się to w trakcie remontów głównych (planowych) tych urządzeń i miało na celu przygotowanie maszyn do przeprowadzenia bezpiecznego remontu. Wnioskodawca obsługiwał półstałe techniczne instalacje gaśnicze na urządzeniach wydobywczych i przenośnikach wielkogabarytowych. Zajmował się załadunkiem, wyładunkiem, konserwacją oraz kontrolą podręcznego sprzętu gaśniczego, które jest wyposażeniem technicznym na urządzeniach wydobywczych i przenośnikach wielkogabarytowych na odkrywce. Dokonywał obchodów technicznych tras przenośników wielkogabarytowych biegnących na całej odkrywce. Dokonywał pomiarów powietrza na zawartość substancji szkodliwych dla zdrowia w wyrobisku na odkrywce. Zajmował się pompowaniem i wypompowywaniem wody na odkrywce. Brał udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych, jako działaniach wynikających z zakresu działania działu i posiadania uprawnień pożarniczych na odkrywce. W spornym okresie 1993-2019 był jeden większy pożar, do którego były zaangażowane jednostki ratownictwa przeciwpożarowego z całego województwa. Pozostałe zdarzenia miały drobnych charakter. Były to zapłony taśm, ;przenośników, które wymagały użycia jedynie gaśnicy. Działania ratowniczo-gaśnicze zajmowały ok 3% czasu. (dowód: charakterystyka stanowiska pracy z 14.11.2019 roku – k. 23 akt, zeznania świadka T. W.- protokół rozprawy z 18 lutego 2020 roku – od minuty 10:50 do minuty 42:32, zeznania świadka K. K.- protokół rozprawy z 18 lutego 2020 roku – od minuty 42:54 do minuty 55:35, zeznania wnioskodawcy zeznania - protokół rozprawy z 18 lutego 2020 roku – od minuty 56:33 do godziny 1:11) Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określa ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.). Zgodnie z art. 50 a ust 1 i 2 ustawy górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia; 2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej, co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1; 3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Po myśli art. 50 b w/w ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca ta wykonywana była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Z kolei zgodnie z art. 50 c ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy za pracę górniczą uważa się zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa. Potwierdza to również wykaz stanowisk stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia, wymieniający wśród stanowisk, na których wykonywana jest praca górnicza w zakresie kierowcy-operatora samochodowego sprzętu technicznego na odkrywce, które jest wymienione pod pozycją
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.