5 w zw. z art. 227 k.p.c. przez nieuzasadnione uznanie, iż prawidłowo zgłoszony dowód, co do przesłuchania w charakterze świadków zgłoszonych we wniosku o zniesienie współwłasności z dnia 18 lutego 2019 roku, a także ponownie na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 roku jest dowodem zmierzającym jedynie do przedłużenia postępowania, a fakty, które miały być wykazane przy pomocy tego dowodu, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy mają one istotne znaczenie dla sprawy i pominięcie tego dowodu wpłynęło na błędne ustalenie stanu faktycznego, w tym w szczególności ustalenie okoliczności przemawiających za przyznaniem na własność nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni P. D.; 2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 212 § 2 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uchylnie się od oceny wszystkich okoliczności sprawy wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym okoliczności, w świetle których objęta wnioskiem nieruchomość ma zostać przyznana na rzecz jednego ze współwłaścicieli, ograniczając się w tym zakresie wyłącznie do kryterium nieposiadania przez uczestnika postępowania nieruchomości mieszkalnej. Formułując w/w zarzuty P. D. wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia, tj.: dokonanie zniesienia współwłasności spornej nieruchomości poprzez przyznanie jej na rzecz wnioskodawczyni oraz zasądzenie spłaty w orzeczonej wysokości na rzecz uczestnika postępowania. Domagała się zasądzenia od uczestnika postępowania na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznania w trybie art. 380 k.p.c. postanowienia Sądu z dnia 21 lipca 2019 roku -w przedmiocie odmowy przesłuchania wskazanych przez wnioskodawczynię świadków. Odpowiadając na apelację uczestnik postępowania wnosił o jej oddalenie i orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego. Podkreślał przy tym, iż wystosowana przez wnioskodawczynię apelacja jest bezzasadna, zaś podniesione w niej zarzuty chybione. W ocenie uczestnika postępowania złożony środek odwoławczy stanowi jedynie przejaw niezadowolenia względem wydanego przez Sąd I instancji orzeczenia, a zatem jako pozbawiony podstaw, winien zostać oddalony. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja skutkowała zmianą zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do pierwszego z kreowanych zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj.: naruszenia art.
k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. dostrzec należy, iż zawarty w art.
k.p.c. katalog ustawowych przyczyn pominięcia dowodu zawiera zbiór otwarty i niejednorodny, obejmujący zarówno przyczyny czyniące wniosek bezzasadnym ab initio, np. art.
pkt 1, 3 i 4 k.p.c., jak i przyczyny pominięcia dowodu z uwagi na stan postępowania i wynik dotychczasowych czynności, np. art.
pkt 2, 3 i 6 k.p.c. Jak stanowi zaś z art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. W konsekwencji dopuszczalne jest pominięcie dowodu, jeżeli teza dowodowa wskazuje, że chodzi o okoliczność, która nie ma i nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, w żadnym zakresie, a zatem np. tak co do zasady, jak i ewentualnie co do wysokości roszczenia. W konkretnej sytuacji możliwe jest przyjęcie, że fakty prima facie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy mogą okazać się jednak irrelewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy w następstwie ustalenia innych faktów przesądzających o wyniku prowadzonego postępowania. Fakty nieistotne odnoszą się do kwestii ubocznych niezwiązanych z przedmiotem postępowania, okoliczności, które nie będą brane pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Okoliczności irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogą stanowić przedmiotu dowodu, gdyż dowód który zmierzałby w swej naturze do wykazania okoliczności nieistotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy powinien przez sąd zostać pominięty jako bezcelowy. W ramach apelacji wnioskodawczyni dążyła do wykazania uchybienia sądu I instancji w postaci naruszenia art.
5 w zw. z art. 227 k.p.c. z uwagi na pominięcie wniosku dowodowego co do przesłuchania zawnioskowanych świadków, gdyż miał on być dowodem zmierzającym jedynie do przedłużenia postępowania. Dostrzec jednakże w tym miejscu należy, iż wydając w dniu 21 listopada 2019 roku postanowienie oddalające wniosek o przesłuchanie świadków, Sąd Rejonowy uznał, iż fakty i okoliczności na jakie mieliby zeznawać świadkowie, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy a zatem przepisem, którego treści ewentualnie mógł uchybić Sąd I instancji pozostawał jedynie art.
2 k.p.c. nie zaś jak wskazywano w apelacji art.
5 k.p.c. Na kanwie powyższego zaznaczyć należy, iż judykatura stoi na zgodnym stanowisku, w świetle którego zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. ma sens tylko wówczas, gdy w sposób należyty wykazane zostanie, że sąd przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w sprawie, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a jego pośrednie naruszenie może polegać na odmowie przeprowadzenia przez sąd dowodu z uwagi na powołanie go do udowodnienia okoliczności niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sytuacji, kiedy ocena ta była błędna. Z powyższego względu przyjmuje się, iż sam art. 227 k.p.c. nie może być podstawą skutecznego zarzutu bez równoczesnego powołania uchybienia innym przepisom postępowania, istotnym dla podejmowania decyzji dowodowych (vide. wyrok SN z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II CSK 481/13, Legalis, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II PK 218/14, M.P. 2015/12/650, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2011 r., I CSK 237/10, Legalis). Przyjmując zatem, iż apelująca zmierzała do wykazania wadliwości decyzji procesowej w przedmiocie przeprowadzenia określonych dowodów, to zarzut naruszenia art. 227 k.p.c., bez jednoczesnego trafnego i odpowiedniego powołania uchybienia innym konkretnym przepisom, nie mógł odnieść oczekiwanego skutku w postaci uznania zarzutu za skuteczny i zmierzający do zmiany skarżonego orzeczenia. Jednocześnie gwoli ścisłości podkreślenia wymaga, że Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę następstwie wniesionej apelacji, jest związany podniesionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego i nie dokonuje kontroli z urzędu w tym zakresie. Jeśli zaś chodzi o drugi z podnoszonych zarzutów, w zakresie naruszenia art. 212 § 2 k.c., to należało go w ocenie Sądu Okręgowego uznać za trafny. W świetle powołanego artykułu rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Sąd może zatem, w przypadku niemożności fizycznego podziału rzeczy, przyznać rzecz jednemu ze współwłaścicieli jeżeli żądają tego zgodnie współwłaściciele albo żaden z nich nie wnosi o podział rzeczy, a przyznanie rzeczy jednemu z nich jest w ocenie sądu najbardziej optymalnym rozwiązaniem. W ramach zniesienia współwłasności poprzez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty na rzecz pozostałych współwłaścicieli ustawodawca nie przewidział jednak nawet przykładowego katalogu przesłanek warunkujących wybór współwłaściciela, któremu rzecz ma być przyznana na własność, pozostawiając tą decyzję w zakresie kompetencji orzekającego w sprawie Sądu. Z uwagi na brak wynikających z ustawy wytycznych, podjęcie przez Sąd decyzji o tym komu z zainteresowanych należy przyznać nieruchomość, winno być poprzedzone oceną interesów uprawnionych osób. W okolicznościach niniejszej sprawy przyjęte przez Sąd I instancji kryterium, w oparciu o które dokonany został podział było niewłaściwe, gdyż żadna ze stron, mimo deklaracji, nie wykazała w należytym stopniu, iż posiada znaczne środki pozwalające na budowę domu na spornej nieruchomości, zatem oświadczenia zainteresowanych w tym zakresie należało uznać za iluzoryczne. Przy czym uczestnik postępowania pozostaje stroną tym bardziej materialnie niestabilną gdyż, jak wynikało z okoliczności sprawy środki zgromadzone na jego koncie bankowym, które miał przeznaczyć na spłatę wnioskodawczyni, pochodziły z darowizny otrzymanej od matki w dniu 23 czerwca 2020 roku (na 6 dni przed rozprawą w której pełnomocnik uczestnika wskazał, iż nagłej zmianie uległa jego sytuacja życiowa k. 286 i k. 324) zaś „stałe” zatrudnienie uczestnik podjął dopiero w dniu 09 lipca 2020 roku. Skonstatować również trzeba, iż ustalając sposób podziału spornej nieruchomości za wyznacznik należało przyjąć jakkolwiek bardziej adekwatne i aktualne w realiach sprawy kryterium w postaci możliwości korzystania z rzeczonej nieruchomości w celach rekreacyjnych. Uwzględniając zatem fakt, iż stałym miejscem pobytu dzieci stron jest miejsce pobytu ich matki – wnioskodawczyni, celowym było przyznanie nieruchomości na rzecz P. D. z obowiązkiem spłaty na rzecz uczestnika postępowania. Za takim rozstrzygnięciem, w ocenie Sądu Okręgowego, przemawia zarówno stabilna sytuacja materialna wnioskodawczyni, wysoka zdolność kredytowa, jak również większe prawdopodobieństwo, w przyszłości, korzystania przez dzieci z nieruchomości w trakcie wakacji i przerw świątecznych. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności, w tym sytuację materialną zainteresowanych, fakt ustalenia stałego miejsca pobytu dzieci stron przy wnioskodawczyni, jako pierwszoplanowym z rodziców, oraz fakt, iż wnioskodawczyni jako stabilna zawodowo i życiowo daje większą rękojmię realnego zaadoptowania nieruchomości w przyszłości, Sąd Okręgowy uznał za uzasadnione zmienić zaskarżone postanowienie w zakresie pkt. I i II sentencji, poprzez przyznanie spornej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni P. D. z obowiązkiem spłaty na rzecz uczestnika postępowania A. D.. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto w myśl regulacji z art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. SSO Mirosław Krzysztof Derda SSO Aneta Ineza Sztukowska SSO Elżbieta Iwona Cembrowicz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.