← Polska

I Ca 352/20

Sygn. akt I.Ca. 352/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2020r. Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aneta Ineza Sztukowska

§ 1k.p.c.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż w uzasadnieniu uchwały z dnia 31 stycznia 2008 roku (III CZP 49/07, OSNC 2008, Nr 6, poz. 55 z glosą częściowo krytyczną A. U. i G. R., P.. 2009, Nr 1–2, s. 270), Sąd Najwyższy

(7)przypisał apelacji w postępowaniu uproszczonym charakter apelacji ograniczonej wiążący się z zakazem przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji. Apelacja ograniczona – w odróżnieniu od apelacji pełnej, funkcjonującej w postępowaniu zwykłym – ma inne cele; jej funkcją nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, lecz wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji. Sąd apelacyjny nie rozpoznaje powództwa (roszczenia), lecz tylko ocenia trafność (słuszność) zaskarżonego rozstrzygnięcia. Apelacja ograniczona wiąże Sąd apelacyjny, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co w apelacji zarzuci skarżący (tantum devolutum, quantum appellatum). Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się skarżący. Ponadto, Sąd Najwyższy zaznaczył, że apelacja ograniczona nie służy – jak apelacja pełna – badaniu trafności (słuszności) zaskarżonego orzeczenia z punktu widzenia zgodności z rzeczywistością (z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym), lecz z punktu widzenia jego zgodności z materiałem procesowym pozostającym w dyspozycji Sądu orzekającego; w centrum uwagi Sądu II instancji pozostaje zaskarżone orzeczenie i ocena jego poprawności, nie zaś rozpoznanie sprawy i orzekanie in merito (Komentarz. Art. 505 9 KPC T. III red. Marciniak 2020, wyd. 1/Kulski). Wobec powyższego Sąd Okręgowy, na podstawie wniesionej przez pozwanego apelacji stwierdził, że musiała ona podlegać uwzględnieniu z uwagi na wspomniane już naruszenie przed Sąd Rejonowy prawa materialnego w postaci art. 75c ustawy prawo bankowe. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy strony łączyła umowa kredytu unormowana w treści art. 69 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W myśl natomiast art. 75c ust. 1 ustawy prawo bankowe, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia (ust. 2). Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy (ust. 3). Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę (ust. 4). Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację (ust. 5). Wspomniany przepis art. 75c wprowadzony został mocą ustawy z dnia 25 września 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1854), a zgodnie z art. 13 tej ustawy weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie miało miejsce 12 listopada 2015 roku, zatem art. 75c ustawy prawo bankowe zaczął obowiązywać od 27 listopada 2015 roku, czyli obowiązywał w dacie składania przez powoda czy to wezwania do zapłaty, czy pisma zatytułowanego jako wypowiedzenie umowy kredytowej (tj. w 2018 roku). Wprawdzie ww. przepis został dodany już po zawarciu w dniu 06 lipca 2015 roku umowy kredytowej stron, ale ma on zastosowanie także do umów zawartych przed tą nowelizacją. Należy podkreślić, że art. 12 wspomnianej ustawy z dnia 25 września 2015 roku wyznaczał bowiem bankom termin 30 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy, na dostosowanie ich działalności do wymagań określonych w art. 75c ustawy prawo bankowe. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy powodowy bank pozwem z dnia 27 grudnia 2019 roku wystąpił w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko J. J. o zapłatę zaległości wynikającej z zawartej przez strony umowy o wydanie i używanie karty kredytowej na skutek jej wypowiedzenia przez bank i postawienia całej zaległej kwoty w stan wymagalności (k. 3-5). W sprzeciwie od nakazu zapłaty natomiast pozwany wskazał m.in. na zarzut braku wymagalności roszczenia (k. 7v), czemu powód w piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2020 roku zaprzeczył, zaznaczając jednocześnie, że wypowiedzenie umowy zostało skierowane na aktualny adres zamieszkania pozwanego, a termin wypowiedzenia liczył się od dnia następującego po dniu doręczenia wypowiedzenia i okres wypowiedzenia wynosił 2 miesiące. Brak natomiast spłaty zadłużenia wymagalnego w okresie wypowiedzenia spowodował, że cała kwota wraz z odsetkami i opłatami stała się przeterminowana i wymagalna, a umowa została skutecznie wypowiedziana z dniem 20 lipca 2018 r. i roszczenie nie jest dlatego też przedwczesne (k. 20v). Powód do pisma procesowego z dnia 24 lipca 2020 roku dołączył m.in. wypowiedzenie umowy datowane na dzień 20 lipca 2018 roku wraz z potwierdzeniem odbioru przez pozwanego oraz wezwanie do zapłaty całości wymagalnego zadłużenia w związku z wypowiedzeniem umowy datowanego na dzień 24 grudnia 2018 roku wraz z potwierdzeniem odbioru przez pozwanego (k. 79-82v). W odpowiedzi, pozwany J. J. pismem z dnia 20 sierpnia 2020 roku podtrzymał swoje stanowisko wskazane w sprzeciwie od nakazu zapłaty i w uzasadnieniu zarzutu o braku wymagalności roszczenia wskazał, iż powód nie wypełnił czynności z art. 75c ustawy prawo bankowe, albowiem nie doręczył mu wezwania do zapłaty poprzedzającego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, a przedstawione do akt wezwanie do zapłaty datowane było na dzień 24 grudnia 2018 roku, a zatem po dniu wypowiedzenia umowy (k. 96-99v). Sąd Rejonowy złożył do akt niniejsze pismo strony pozwanej z dnia 20 sierpnia 2020 roku, jednakże z akt tych nie wynika, aby zostało ono doręczone powodowi. Wręcz przeciwnie, z akt sprawy wynika, że pismo takie powodowi doręczone nie zostało albowiem jego odpis (załączony do oryginału) w aktach tych zalega. Uniemożliwiło to powodowi odniesienie się do zarzutu niewymagalności roszczenia i ewentualne wykazanie faktu wystosowania do pozwanego wezwania, o jakim mowa w art. 75c ustawy prawo bankowe. Zarzut ten – co należy podkreślić – został też pominięty przez Sąd I instancji, który uwzględniając w całości żądanie pozwu, w pisemnych motywach wydanego przez siebie wyroku kwestię wymagalności roszczenia w aspekcie art. 75c ustawy prawo bankowe całkowicie pominął. Ów zarzut został natomiast podniesiony przez pozwanego w złożonej przez niego apelacji, co – wobec treści odpowiedzi na apelację i załączonego do niej monitu z dnia 18 czerwca 2018 roku (a zatem datowanego jeszcze przed wypowiedzeniem umowy kredytowej) zawierającego informację o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania – spowodowało przeniesienie sporu o wymagalność roszczenia dochodzonego pozwem na etap postępowania odwoławczego. Spór ten – co do zasady – Sąd II instancji władny byłby przy tym rozstrzygnąć. Na przeszkodzie powyższemu stanęły jednak braki postępowania dowodowego, zawinionego przez Sąd Rejonowy niedoręczeniem powodowi odpisu pisma pozwanego z dnia 20 sierpnia 2020 roku. Podkreślić bowiem należy, że załączony do apelacji monit z dnia 18 czerwca 2018 r. wraz z kserokopią książki nadawczej i numerem nadania (k. 140-141v) stanowił dowód, do którego pozwany nie mógł się ustosunkować. Weryfikacja tego dowodu (tj. czy został on skutecznie pozwanemu doręczony) nie mogła zaś zostać dokonana przez Sąd II instancji albowiem na stronie internetowej Poczty Polskiej, po wpisaniu wskazanego numeru nadania, brak jest informacji w tym zakresie (z uwagi na zbyt długi upływ czasu od chwili nadania wezwania do dnia dzisiejszego). Wszystko to – zdaniem Sądu Okręgowego – skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu na mocy art.

§ 1k.p.c.

Orzekając w sprawie niniejszej Sąd I instancji naruszył bowiem prawo materialne w postaci art. 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz.U. Nr 140, poz. 939 ze zm.), a zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie dawał podstaw do ewentualnego wydania wyroku reformatoryjnego (ustalenie okoliczności skutecznego doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty wraz z propozycją restrukturyzacji zadłużenia z dnia 18 czerwca 2018 roku nie jest możliwe na podstawie informacji dołączonych przez powodowy bank do odpowiedzi na apelację - o czym była mowa już wcześniej). W ocenie Sądu Okręgowego, uwzględnienie pierwszego zarzutu apelacji pozwanego zbędnym czyniło ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów, albowiem na obecnym etapie postępowania nie wiadomym jest czy w ogóle roszczenie zgłoszone w pozwie jest wymagalne, a od tego należałoby rozpocząć rozważanie zasadności powództwa. Na marginesie Sąd Okręgowy chciałby też zauważyć, iż powód w piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2020 roku zmodyfikował żądanie powództwa w zakresie obniżenia stopy kredytu lombardowego NBP, a tym samym obniżenia dochodzonego roszczenia (k. 19v-20), jednak z uwagi na treść art. 505 4 § 1 k.p.c. zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna. W takim przypadku Sąd Rejonowy ewentualnie mógłby rozważyć kwestię umorzenia postępowania w części obniżonego roszczenia, gdyby powód cofnął powództwo w tym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy przeprowadzi zatem stosowne postępowanie dowodowe i dokona ustaleń faktycznych we właściwych, wskazanych wyżej kierunkach, które znajdą odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia. W szczególności ustali, czy doszło do skutecznego doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty wraz z propozycją restrukturyzacji zadłużenia, a tym samym, czy zostały spełnione w sprawie warunki wypowiedzenia kredytu opisane w art. 75c ustawy prawo bankowe i czy doszło do skutecznego wypowiedzenia przez powodowy bank umowy kredytu zawartej przez strony w dniu 06 lipca 2015 roku. Dopiero na tej podstawie, po analizie okoliczności sprawy, argumentacji stron postępowania i ocenie prawnej ich żądań, możliwym będzie wydanie merytorycznego orzeczenia w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art.

§ 1

k.p.c., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Olecku do ponownego rozpoznania. SSO Aneta Ineza Sztukowska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.