Sygn. akt VIII U 1453/20 UZASADNIENIE WYROKU W CAŁOŚCI Decyzją z 4.06.2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. po rozpoznaniu wniosku z 25.05.2020 r. o uwzględnienie w podstawie wymiaru dodatkowego składnika wynagrodzenia przeliczył J. B. rentę od 1.05.2020 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Do ustalenia podstawy wymiaru renty Zakład przyjął: przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1984 r. do 2011 r. oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 69,57% (załączając kwoty podstawy wymiaru składek i obliczenie wwpw). Zakład wskazał, że podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 69,57% przez kwotę bazową 3308,33 zł wynosi 2301,61 zł. ZUS do obliczenia wysokości renty uwzględnił okresy: składkowe w ilości 30 lat, 1 miesiąca, 26 dni, tj. 361 miesięcy, a nieskładkowe w ilości 1 roku, 6 miesięcy, 5 dni, tj. 18 miesięcy. Wysokość renty została obliczona w następujący sposób: 24%x3308,33zł=794zł, (361x1,3%)/12x2301,61zł=900,16zł, (18x0,7%)/12x2301,61zł=24,17zł, co razem dało 1718,33zł. Organ rentowy wyjaśnił, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i wynosi 1443,06zł. Końcowo ZUS wskazał, że przeliczenie renty z uwzględnieniem wynagrodzenia za 2012 r. pozostaje bez wpływu na wysokość świadczenia. (decyzja k. 21 akt ZUS) Uznając powyższą decyzję za krzywdzącą wnioskodawczyni złożyła od niej odwołanie wnosząc o jej zmianę poprzez ponowne obliczenie jej renty z uwzględnieniem do stażu pracy i podstawy wymiaru okresu zatrudnienia w (...) Spółkę z o.o. w W. (poprzednio G4S (...) S.A) od 1.01.2012 r. do 30.09.2012 r. (odwołanie k. 3-4) W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. (odpowiedź na odwołanie k. 10) W piśmie procesowym z 31.08.2020 r. wnioskodawczyni poparła odwołanie wnosząc o przeliczenie jej świadczenia rentowego wraz ustawowymi odsetkami. ( pismo procesowe wnioskodawczyni k. 18) Postanowieniem z 3.09.2020 r. Sąd Okręgowy ustanowił dla wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. ( postanowienie k. 25) W piśmie procesowym z 12.11.2020 r. pełnomocnik z urzędu wnioskodawczyni poparł odwołanie, wniósł o przeliczenie świadczenia rentowego skarżącej zgodnie z art. 114 ust.1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS poprzez jego zwiększenie w związku z pozyskaniem nowych dowodów mających wpływ na wysokość świadczenia, a także o zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, oświadczając, że koszty nie zostały opłacone w całości, ani w części. ( pismo procesowe pełnomocnika z urzędu wnioskodawczyni k. 43-44) Na rozprawie w dn. 26.11.2020 r. – bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku – strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie, przy czym wnioskodawczyni zarzuciła, że po wyroku w sprawie P X 406/18 ZUS i po opłaceniu przez pozwanego pracodawcę składek ubezpieczeniowych z tytułu zatrudnienia pracowniczego, ZUS nie zaliczył do jej stażu ubezpieczeniowego jako okresu składkowego okresu pracy, który wynikał z umów zlecenia uznanych rzeczonym wyrokiem za umowy o pracę, dodając, że poprzednio był on zaliczony jako okres nieskładkowy ( stanowiska stron - e-prot. z 26.11.2020 r.: 00:02:09, 00:02:54,00:14:37, 00:21:07, 00:22:32, 00:23:21). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawczyni - J. B., urodzona (...), ma od 1.09.2015 r. przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na mocy decyzji z 9.02.2016 r. Do obliczenia wysokości świadczenia ZUS przyjął: okresy składkowe w ilości 30 lat, 1 miesiąca i 26 dni, tj. 361 miesięcy oraz okresy nieskładkowe w ilości 1 roku, 6 miesięcy i 5 dni, tj. 18 miesięcy oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 69,57% z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1984 r. do 2011 r. Ustalając staż ubezpieczeniowy wnioskodawczyni w/w decyzją z 9.02.2016 r. ZUS sporny okres od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r. zaliczył odwołującej do okresów składkowych, ponieważ w tym czasie skarżąca była zatrudniona początkowo na podstawie dwóch umów zlecenia zawartych z firmą (...) (Polska) (obecnie (...) Spółkę z o.o. w W.). Zgodnie z poświadczeniem dla celów emerytalno – rentowych skarżąca w (...) (Polska) w okresie od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r. uzyskała zarobki w łącznej kwocie 435 zł. ( decyzja k. 169 akt ZUS, poświadczenie dla celów emerytalno – rentowych k. 91-91 v. akt ZUS,karta przebiegu zatrudnienia wnioskodawczyni k. 166 akt ZUS) Do ustalenia w najkorzystniejszym wariancie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia 69,57%, który został przyjęty w decyzji z 9.02.216 r., ZUS uwzględnił zarobki wnioskodawczyni z następujących 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia we wskazanych poniżej kwotach: 1984 r. – 143633,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 71,09% 1985 r. – 167499,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 69,77% 1986 r. – 192645,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 66,63% 1987 r. – 244465,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 69,81% 1988 r. – 6300663,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 98,99% 1989 r. – 2489816,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 100,35% 1990 r. – 10064138,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 81,45% 1991 r. – 14265080,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 67,16% 1992 r. – 24158200,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 68,59% 1993 r. – 32726000,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 68,26% 1994 r. – 42781200,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 66,91% 1995 r. – 5503,80 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 65,28% 1996 r. – 6954,80 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 66,39% 1997 r. – 8588,63 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 67,40% 1998 r. – 8656,33 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 58,20% 1999 r. – 12325,33 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 60,18% 2001 r. – 16546,40 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 66,88% 2002 r. – 16026,55 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 62,61% 2003 r. – 15366,08 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 58,17% 2011 r. – 23345,77 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wyniósł 57,23% (obliczenie wwpw - k. 168 akt ZUS) Prawomocnym wyrokiem z 23.11.2018 r. w sprawie X P 480/18, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, ustalił, że (...) Spółkę z o.o. w W. w okresie od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r. łączyła umowa o pracę. (wyrok k. 5, a nadto k. 135 załączonych akt X P 480/18) W związku z w/w wyrokiem pozwany pracodawca - (...) Spółkę z o.o. w W., zgłosił wnioskodawczynię do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r., sporządził dokumenty rozliczeniowe i opłacił składki na pracownicze ubezpieczenia społeczne za odwołującą.( okoliczność niesporna) Wnioskodawczyni o powyższym została poinformowana przez pozwanego pismem z 14.05.2020 r. (pismo ZUS k. 6) Decyzją z 1.03.2020 r. ZUS dokonał waloryzacji świadczenia rentowego odwołującej od 1.03.2020 r. wskaźnikiem waloryzacji wynoszącym 103,56%,w ten sposób, że wysokość świadczenia ubezpieczonej wynosząca na dzień 28.02.2020 r. 1390,56 zł została pomnożona przez w/w wskaźnik waloryzacji 103,56% co dało 1440,06 zł, a ponieważ kwota podwyżki była niższa od kwoty 52,50 zł (70 zł x 75% dotyczącej renty pobieranej przez wnioskodawczynię), to świadczenie od 1.03.2020 r. po waloryzacji wyniosło 1443,06 zł.( decyzja k. 20) W dniu 25.05.2020 r. odwołująca złożyła wniosek o ponowne przeliczenie jej świadczenia rentowego z uwzględnieniem jej okresu zatrudnienia pracowniczego w (...) Spółce z o.o. w W. od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r. powołując się na pismo ZUS z 14.05.2020 r.( wniosek w aktach ZUS za nienumerowaną kartą) ZUS po uwzględnieniu wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni u w/w pracodawcy - (...) Spółkę z o.o. w W. w 2012 r. w kwocie 10392,90 zł, wynikającej ze złożonego zaświadczenia o zarobkach ubezpieczonej od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r. w tym zakładzie pracy, a także już wcześniej uwzględnionych w 2016 r. zarobków skarżącej w 2012 r. w tej firmie działającej poprzednio pod nazwą (...) (Polska) w kwocie 435 zł, przyjął, że łączna kwota zarobków wnioskodawczyni w 2012 r. wyniosła 10827,90 zł. ZUS obliczył, że przy przyjęciu łącznych zarobków skarżącej za 2012 r. w kwocie 10827,90 zł stosunek podstawy wymiaru składek ubezpieczonej w 2012 r. do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy 2012 wyniósł 25,62%. Nadal najkorzystniejszym wariantem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia rentowego dla wnioskodawczyni pozostał wwpw 69,57% obliczony przy przyjęciu zarobków odwołującej z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1984-1999, 2001-2003, 2011 tak, jak w decyzji z 9.02.2016 r. (zaświadczenia k. 8-9, zestawienie podstaw wymiaru składek k. 52, obliczenie wwpw k. 53-60) W efekcie, po rozpoznaniu wniosku odwołującej z 25.05.2020 r. o przeliczenie jej świadczenia rentowego z uwzględnieniem okresu zatrudnienia pracowniczego w (...) Spółkę z o.o. od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r. i opłaconych składek na ubezpieczenie przez tego pracodawcę, ZUS wydał zaskarżoną decyzją z 4.06.2020 r., w której obliczył wysokość jej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przy przyjęciu przeciętnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1984 r. do 2011 r. oraz najkorzystniejszego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 69,57%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 69,57% przez kwotę bazową 3308,33 zł wynosiła 2301,61 zł. ZUS do obliczenia wysokości renty uwzględnił odwołującej okresy: składkowe w ilości 30 lat, 1 miesiąca, 26 dni, tj. 361 miesięcy (do których został zaliczony badany okres od 1.01.2012 r. do 20.09.2012 r., gdy wnioskodawczyni była zatrudniona w firmie GS4), a nieskładkowe w ilości 1 roku, 6 miesięcy, 5 dni, tj. 18 miesięcy. Wysokość renty została obliczona w następujący sposób: 24%x3308,33zł=794zł, (361x1,3%)/12x2301,61zł=900,16zł, (18x0,7%)/12x2301,61zł=24,17zł, co razem dało 1718,33zł. Organ rentowy wyjaśnił, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy co dało kwotę 1443,06zł, a końcowo wskazał, że przeliczenie renty z uwzględnieniem wynagrodzenia za 2012 r. pozostaje bez wpływu na wysokość świadczenia. (decyzja k. 21 akt ZUS, karta przebiegu zatrudnienia k. 166 akt ZUS) Powyższy stan faktyczny został odtworzony w całości na podstawie powołanych wyżej dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a i Sąd nie znalazł powodów by czynić to z urzędu. Sąd Okręgowy, poza wnioskiem o załączenie akt sprawy X P 480/18, oddalił pozostałe wnioski dowodowe pełnomocnika z urzędu wnioskodawczyni, uznając je za zmierzające do zbędnej zwłoki w postępowaniu, albowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia badanej sprawy okoliczności możliwe były do odtworzenia na podstawie dostępnego materiału dowodowego, który nie wymagał żadnego uzupełnienia w postulowanym przez pełnomocnika skarżącej kierunku (art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz.53 ze zm.), prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Możliwość wzruszenia decyzji rentowych polega przede wszystkim na niwelowaniu tzw. wad materialnoprawnych, czyli uchybień organu rentowego w zakresie rozstrzygania o faktach warunkujących nabycie prawa do emerytur i rent albo zaniedbań samych ubezpieczonych wywołanych nieporadnością w dokumentowaniu prawa do świadczeń lub niedostateczną znajomością warunków, od których spełnienia zależy przyznanie uprawnień ubezpieczeniowych. Niezbędnym warunkiem ponownego ustalenia prawa do świadczeń jest powołanie nowych dowodów lub wskazanie okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji rentowej, które mogą mieć wpływ na istnienie tego prawa. Prawo do świadczenia należy ustalić ponownie (na wniosek zainteresowanego albo z urzędu), jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody albo ujawnione okoliczności wskazujące na błędność decyzji. Zwrot „nowy dowód” obejmuje zarówno przypadki ujawnienia dowodów istniejących przed wydaniem decyzji, jak i sytuacje zgłoszenia dowodów uzyskanych po wydaniu decyzji, pod warunkiem że wynikają z nich fakty powstałe przed tym momentem. Zwrot „ujawnione okoliczności” oznacza zarówno okoliczności faktyczne, jak i okoliczności sprawy, czyli nie tylko fakty, których ustalenie warunkuje wydanie decyzji, lecz także wszelkie zachowania uczestników postępowania w sprawie ustalania prawa. Należy więc przyjąć, że „ujawnione okoliczności” to określane w przepisach prawa materialnego fakty warunkujące powstanie uprawnień ubezpieczeniowych oraz uchybienia normom prawa materialnego lub/i procesowego wpływające na dokonanie ustaleń w sposób niezgodny z ukształtowaną ex lege sytuacją prawną zainteresowanego (Jankowska Karina, Jędrasik-Jankowska Inetta, Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, (w:) Prawo do emerytury. Komentarz do ustaw z orzecznictwem, komentarz do art.114). Zgodnie z art. 62 ust. 1 w/w ustawy, renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi: 1) 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, oraz 2) po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych; 3) po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych; 4) po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych oraz nieskładkowych, przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym rencista osiągnąłby wiek emerytalny 60 lat. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 62 w/w ustawy, renta dla osoby częściowo niezdolnej do pracy wynosi 75% renty dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy. Stosownie do treści art.111 ust.1 ww. ustawy, możliwe jest ponowne obliczenie wysokości emerytury lub renty od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15 ustawy, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, - a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Ustęp 2 tego samego przepisu stanowi, iż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art.15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. Zgodnie z treścią art.15 ust.1 ww. ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust.4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust.6 i art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.