Sygn. akt I Ca 249/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2020 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia Elżbieta Zalewska-Statuch Sędzio
§1
kpc poprzez niewyjaśnienie: jacy biegli, w jakich sprawach i przy jakich stanach faktycznych wyliczali spadki wartości od 3 do 6 % podczas gdy biegli K. N., L. B. czy T. S. wydają opinie w których spadek ten szacują na około 1%; błędne wskazanie, że biegły B. K.
(1)określił spadek wartości nieruchomości na 3,9% w sytuacji w której biegły spadek oszacował na 1,5 % a w celu określenia dokładnego spadku wartości konieczne jest indywidualne zbadanie i ocena danej nieruchomości czego biegły nie uczynił; przyjęcie, że właściciele lokali nie ponoszą opłat eksploatacyjnych w przeciwieństwie do członków spółdzielni podczas gdy te opłaty są ponoszone przez wszystkich właścicieli i bez znaczenia jest postać władztwa nad lokalem, a w konsekwencji że różnica we władztwie ma wpływ na wartość nieruchomości czy też spadek wartości nieruchomości; błędne przyjęcie, że wskazane przez biegłego B. K.
(1)wskaźniki nie odbiegają od średnich wskaźników spadku nieruchomości podczas gdy w celu określenia spadku wartości nieruchomości koniecznym jest wykonanie zindywidualizowanego operatu szacunkowego i na jego podstawie wyliczenie spadku wartości, o wymaga wiedzy specjalistycznej; - art. 227 kpc w związku z art. 157 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie w związku z podjęciem przez sąd wątpliwości co do prawidłowości opinii biegłej T. S. oraz zgłaszanych wątpliwości przez stronę pozwaną co do prawidłowości opinii biegłego B. K.
(1); - art. 231 kpc przez błędne przyjęcie, iż większość biegłych przyjmuje spadki wartości nieruchomości ze względu na utworzenie strefy ograniczonego użytkowania dla lotniska w Ł. w sytuacji w której większość z nich spadek ten przyjmuje na 1% a tylko dwóch biegych spadek ten szacują w granicach 3-6 %, a także że sam biegy B. K.
(1)w nowszych opiniach przyjmuje spadek na poziomie 1,5%; 2. naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 129 ustawy prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, iż hałas dochodzący z lotniska ma wpływ na spadek wartości nieruchomości podczas gdy przepis ten określa odpowiedzialność za szkody legalne powstałe wskutek ograniczenia prawa własności w związku z wejściem w życie uchwały sejmiku Województwa (...) oraz art. 133 tejże ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji w której przepis jasno wskazuje, że w celu określenia spadku wartości nieruchomości ustalenie wysokości odszkodowania oraz ceny wykupu następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości według zasad i trybu określonych w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 363 § 1 kc poprzez błędną wykładnię i ustalenie, że zasada pełnej kompensacji szkody nastąpi poprzez przyznanie stronie odszkodowania w wysokości 12 3133,66 zł podczas gdy zindywidualizowana opinia biegłej odnosząca się do danego stanu faktycznego wskazała spadek wartości na 4 200 zł i to wskazana przez biegłą kwota stanowi pełne odszkodowanie. W konkluzji strona pozwana – mimo ze zaskarżyła wyrok powyżej kwoty 1500 zł, co korelowało ze wskazaną wartością przedmiotu zaskarżenia - wniosła o zasądzenie 4 200 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 7 grudnia 208 roku do dnia zapłaty, dokonanie stosunkowego rozliczenia kosztów procesu w oparciu o wynik sprawy oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za druga instancję. Strona pozwana wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego na potrzeby ustalenia czy nastąpił spadek wartości lokalowej powodów, a jeśli tak to czym spowodowany ze wskazaniem biegłego K. N. oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do apelacji na potrzeby wykazania, że spadek wartości nieruchomości jest na poziomie 1,3 %. Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Postanowieniem z 27 listopada 2020 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu dopuścił dowód z opinii biegłego B. K.
(1)w celu oszacowania wysokości zmiany wartości rynkowej lokalu mieszkalnego powódki w związku z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego w Ł.. Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił i zważył, co następuje: Apelacja co do zasady zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępnie należy przypomnieć, że odpowiedzialność odszkodowawcza przewidziana w art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska obejmuje konkretną szkodę, przy czym jest nią także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, iż właściciel nieruchomości będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje np. hałas (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z 25 maja 2012 r., I CSK 509/11). Również w literaturze przedmiotu zasadnie przyjmuje się, że podmiotom będącymi właścicielami nieruchomości na obszarze ograniczonego użytkowania przysługuje odszkodowanie za szkodę pojmowaną szeroko, z uwagi na konieczność znoszenia przez te podmioty większych uciążliwości związanych z oddziaływaniem na środowisko, niż inne podmioty (B. Rakoczy, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, PPOŚ 2010, nr 2, s. 165). Celem ustalenia czy nieruchomość powódki położona w strefie ograniczonego użytkowania oznaczonej symbolem B, ustalonej na mocy uchwały nr XXIX/379/16 Sejmiku Województwa (...) z dnia 25 października 2016 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego Ł., straciła na wartości, Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłej ds. szacowania wartości nieruchomości T. S.. W opinii biegła wyliczyła wartość rynkową nieruchomości na kwotę 138 100 złotych, zaś utratę wartości rynkowej nieruchomości na kwotę 1 500 złotych, a więc ubytek wartości zdaniem biegłej wyniósł 1,08 %. Sąd opinii biegłej nie wykorzystał jednak dla potrzeb rozstrzygnięcia z uwagi na przyjętą metodologię, ponieważ biegła nie uwzględnia w cechach nieruchomości lokalizacji, uznając, iż położenie w pobliżu lotniska nie ma żadnego wpływu na wartość, gdyż nabywcy nie zwracają uwagi na hałas wynikający z lotów samolotowych. Sąd z takim wnioskowaniem się nie zgodził i zdecydował się na wykorzystanie opinii biegłego B. K.
(1), sporządzonej w sprawie I C 1230/18, w której zadaniem biegłego było Biegły B. K.
(1)wskazał na średni spadek wartości 1 m 2 wyliczony odrębnie dla 3 kategorii powierzchni, tj. powierzchni lokali mieszkalnych dla prawa odrębnej własności lokalu wraz ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, dla powierzchni lokali mieszkalnych dla prawa odrębnej własności do lokalu oraz dla powierzchni lokali mieszkalnych dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Sąd przyjął, iż uśredniony spadek wartości 1 m 2 dla lokalu powódki wynosi 135,73 zł, co daje kwotę 5 381,53 zł, która stanowi 3,8 % wartości lokalu. Strona pozwana zasadnie więc w apelacji zwróciła uwagę, że powinnością w sprawach odszkodowawczych jest zindywidualizowanie wysokości szkody poprzez wskazanie w odniesieniu do konkretnego lokalu czy i w jakiej wysokości doszło do utraty jego wartości rynkowej, a tym samym odniesienie się do kwestii związanej z reakcją rynku obrotu nieruchomościami na wprowadzenie strefy ograniczonego użytkowania. Niemniej jednak powiązanie powyższego z treścią wskazanych w apelacji przepisów art. 278 1 kpc, art. 131 § 1 kpc czy art. 205 12 § 2 kpc nie ma takiego znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia jakiego oczekuje apelujący. Apelujący nie wyjaśnia w czym upatruje istotności skutku wadliwego przywołania przez Sąd daty sporządzenia opinii ze sprawy I C 1230/18 dla prawidłowości zaskarżonego wyroku, nie wyjaśnia z treści jakich przepisów wywodzi obowiązek doręczania postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego B. K.
(1)- wykonanej na potrzeby sprawy I C 1230/18 na okoliczność przyczyn spadku wartości lokali mieszkalnych w związku z wprowadzeniem strefy ograniczonego użytkowania oraz średniego wskaźnika spadku tych cen - zapadłego na rozprawie, na którą prawidłowo zawiadomiony się nie stawił, zwłaszcza w kontekście swojej tożsamości podmiotowej po stronie pozwanej także w sprawie I C 1230/18 i niewątpliwego faktu posiadania tejże opinii na skutek jej doręczenia wykonanego w sprawie I C 1230/18. Natomiast czynienie zarzutu z niezastosowania w sprawie zawisłej przed Sądem w dacie 3 grudnia 2018 roku przepisów dotyczących organizacji postępowania poprzedzającego wyznaczenie pierwszej rozprawy opartego na treści art. 205 12 § 2 kpc, obowiązującego od 7 listopada 2019 roku, wydaje się być zabiegiem nie do końca przemyślanym. Za nieskuteczny został także uznany zarzut uchybienia art. 233 § 1 kpc w związku z art.
§ 1kpc.
Powołany przepis dotyczy oceny dowodów przez Sąd i stanowi, że ten ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W orzecznictwie wskazano, iż jego naruszenie może polegać na błędnym uznaniu, że przeprowadzony w sprawie dowód ma moc dowodową i jest wiarygodny albo, że nie ma mocy dowodowej lub nie jest wiarygodny. Jednocześnie przyjęto, że prawidłowe postawienie tego zarzutu wymaga wskazania przez skarżącego konkretnych zasad lub przepisów, które naruszył Sąd przy ocenie poszczególnych, określonych dowodów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2004 roku, V CK 398/03, LEX nr 174215; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 roku, III CK 245/04, LEX nr 174185). Zarzut obrazy przepisu art. 233 § 1 k.p.c. może być zatem skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, że sąd orzekający - oceniając dowody - naruszy zasady logicznego rozumowania, nie uwzględnił przy ich ocenie wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Tego rodzaju uchybień w ocenie materiału dowodowego w żadnym stopniu nie uwiarygodniła strona pozwana. Nie jest skuteczne również powiązanie uchybienia art. 233 § 1 kpc z art.
§ 1
kpc Odwołując się do pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie można przyjąć, by nie ujęto w nim któregoś z elementów wymaganych ustawą, objętych dyspozycją art.
§ 1kpc.
Wszak Sąd Rejonowy przedstawił ustalony w toku postępowania stan faktyczny i wskazał dowody, na których się oparł. Podkreślenia wymaga, że postępowanie dowodowe skupiało się w rozpoznawanej sprawie na opiniach biegłych. Wreszcie prawidłowo zidentyfikowano w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia podstawę materialnoprawną żądania powódki i w jej kontekście wyjaśniono przyczyny, dla których uznano, iż ustalone okoliczności faktyczne poddają się subsumcji pod przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania zapłaty od pozwanego. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art.
§ 1kpc jawi się jako chybiony.
Sąd Rejonowy nie mógł także uchybić art. 227 kpc poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Dlatego też art. 227 k.p.c. znajduje zastosowanie nie przy ustalaniu faktów przez sąd, lecz przy podejmowaniu określonych rozstrzygnięć dowodowych. Sąd przy ustalaniu faktów nie uchybił również art. 231 kpc, ponieważ w oparciu o tę regulację nie ustalał spornych w sprawie faktów bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 231 k.p.c. sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Przepis ten, obok przepisów zawartych w art. 228, art. 229, art. 230 i art. 234 k.p.c., pozwala sądowi na dokonanie ustaleń faktycznych w inny sposób, niż poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego. Zastosowanie tego przepisu polega na ustaleniu określonego faktu (lub jego braku) istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy za pomocą wnioskowania uwzględniającego reguły logicznego rozumowania, zasady wiedzy i doświadczenia życiowego na podstawie innych ustalonych w sprawie faktów. Niewątpliwe też skorzystanie z możliwości poczynienia ustaleń faktycznych przy zastosowaniu domniemania faktycznego, powinno mieć miejsce tylko w razie braku bezpośrednich środków dowodowych albo gdy istnieją znaczne utrudnienia dla wykazania istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2010 r., I CSK 11/10, z dnia 2 kwietnia 2001 r., II CKN 410/00, nie publ. i z dnia 18 maja 2012 r., IV CSK 486/11, nie publ. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2014 r., V CSK 87/13, nie publ.), a taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Argumentacja uzasadnienia zarzutu nie przystaje do jego treści. Zastosowanie domniemania faktycznego powoduje bowiem tylko to, że strony, na której spoczywał ciężar dowodu, nie dotkną negatywne konsekwencje wynikające z nieprzedstawienia przez nią dowodów na okoliczność, z której istnieniem wiąże ona korzystne dla siebie skutki prawne. Innymi słowy, zastosowanie domniemania faktycznego zwalnia tę stronę z konieczności przedstawienia bezpośrednich dowodów na sporny fakt, jeżeli wykaże ona inne okoliczności uzasadniające ustalenie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu na podstawie wnioskowania opartego na podstawie art. 231 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego, trafny był co do zasady jedynie zarzut strony skarżącej, oparty na twierdzeniu, że Sąd pierwszej instancji wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe poprzez poczynienie ustaleń w oparciu o uśrednione wielkości współczynnika spadku wartości rynkowej, dopuszczając się naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z 150 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.1990 t.j.). Z treści art. 382 k.p.c. wynika uprawnienie i obowiązek sądu drugiej instancji rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych dowodów (patrz: uzasadnienie postanowienia SN z dnia 17 kwietnia 1998 r., II CKN 704/97). Sąd ten nie ogranicza się zatem tylko do kontroli sądu pierwszej instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a rozważając wyniki postępowania przed sądem pierwszej instancji, władny jest ocenić je samoistnie. Z tych też względów Sąd Okręgowy, dokonując kontroli instancyjnej wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 382 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. oraz 286 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., dopuścił dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy B. K.
(1), któremu zlecił oszacowanie spadku wartości rynkowej lokalu powódki w wyniku wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa (...) o utworzeniu strefy ograniczonego użytkowania i konieczności znoszenia hałasu związanego z działalnością lotniska wojskowego w Ł.. W oparciu o tę opinię Sąd Okręgowy dokonał ustalenia, że spadek wartości wyniósł w tym wypadku 4 000 złotych, przy przyjęciu wyjściowej wartości prawa odrębnej własności lokalu przed wprowadzeniem strefy ograniczonego użytkowania na poziomie 151 350 złotych i po jej wprowadzeniu na poziomie 147 350 złotych. (opinia pisemna biegłego sądowego rzeczoznawcy majątkowego B. K.
(1)k.422- 437). Powyższe oznacza przyjęcie współczynnika utraty wartości na poziomie 2,64 %. Z treści opinii wynika, że analiza cen transakcyjnych na rynku lokalnym wykazała, iż usytuowanie nieruchomości w określonej strefie oddziaływania lotniska ma wpływ na jej wartość rynkową. W odbiorze uczestników rynku czynnikiem negatywnym jest hałas, a potencjalni nabywcy są skłonni zawierać transakcje, lecz za odpowiednio niższą cenę. Jednocześnie z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania wiąże się niemożność dochodzenia roszczeń o zaniechanie działań szkodliwych dla środowiska, przekraczających standardy jego ochrony, a przejawiających się w nadmiernej immisji hałasu. Do wyliczeń biegły wykorzystał aktualne na dzień wydawania opinii dane z około 90 transakcji z rynku lokalnego z okresu od października 2018 roku do lipca 2020 roku. W ramach przyjętej metodyki wyceny biegły zdecydował o niewiązaniu czynnika lokalizacyjnego z koniecznością znoszenia immisji w aspekcie cechy wagowej przy ustalaniu ewentualnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Takie rozwiązanie byłoby skuteczne, gdyby w obrocie rynkowym występowały nieruchomości porównywalne różniące się tylko tą jedną cechą, co pozwoliłoby z dużym prawdopodobieństwem określić na tej podstawie jej wagę. Jednak przy małej reprezentatywności transakcji w obszarze ograniczonego użytkowania oraz dużym zróżnicowaniu cech nieruchomości metoda ta może być obarczona zbyt dużym błędem. Z tego względu należało podzielić konstatację biegłego, że bardziej miarodajne jest określenie zmiany wartości poprzez porównywanie poziomów cen transakcyjnych dla danego segmentu nieruchomości w zależności od ich lokalizacji w stosunku do lotniska - w obszarze ograniczonego użytkowania bądź poza nim, a następnie ustalenie na tej podstawie współczynnika odzwierciedlającego różnicę w tych poziomach na podstawie reprezentatywnej jednostki odniesienia (m 2 powierzchni). W ocenie Sądu Okręgowego ustalenie takiego współczynnika również prowadzi do określenia wagi cechy lokalizacyjnej w ujęciu procentowym (w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości – 2,64 %). Współczynniki różnicujące wartość nieruchomości w zależności od położenia względem lotniska zostały określone na podstawie kształtowania się cen transakcyjnych w zależności od lokalizacji. Biegły zwrócił uwagę na specyfikę rynku obrotu nieruchomościami w Z. wynikającą z braku nowych inwestycji budownictwa mieszkaniowego i popytu na lokale, co w jego ocenie powoduje, iż położenie lokalu w podobszarze B nie jest zasadniczą przeszkodą w zakupie lokalu, gdyż większość lokali położonych w podobszarze B posiada korzystniejsze położenie pod względem dostępu do centrum, instytucji publicznych, szpitala, jednostek handlowych czy komunikacji. Sąd nie dopatrzył się w opinii błędów logicznych lub metodologicznych. Na istnienie takich nie wskazywały również strony. Apelujący odpis opinii otrzymał 20 października 2020 roku i w zakreślonym terminie 14 dni nie zgłosił uwag do opinii. Nie dostrzeżono przy tym żadnych czynników osłabiających zaufanie do bezstronności biegłego. W konsekwencji trafny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) w związku z art. 361 § 2 kc oraz art. 133 ww. ustawy polegającego na ustaleniu wartości odszkodowania nie odpowiadającego poniesionej przez stronę powodową szkodzie w oparciu o błędne założenie Sądu zobowiązujące biegłego do przedstawienia średniego spadku wartości rynkowych lokali mieszkalnych położonych w podobszarze B obszaru ograniczonego użytkowania w ramach wydawanych opinii na potrzeby postępowań toczących się przed Sądem Rejonowym w Łasku a pominięciu obowiązku zindywidualizowania szkody w odniesieniu do konkretnego lokalu w sytuacji w której nie doszło do zastosowania przez Sąd uprawnienia opartego na treści art. 505 7§ 2 kpc. Skarżący nie podał argumentów merytorycznych uzasadniających pogląd, że hałas generowany przez samoloty nie ma związku ze spadkiem wartości lokalu powódki w sposób powiązany z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z wnioskami opinii biegłego, zobowiązanego w postępowaniu apelacyjnym do badania czy skutkiem wprowadzenia strefy ograniczonego użytkowania było obniżenie wartości lokalu jako konsekwencji tego zdarzenia. Założenia metody przyjętej przez biegłego odpowiadają różnicowemu (dyferencyjnemu) sposobowi ustalenia szkody, opartemu na badaniu wartości stanu majątkowego osoby poszkodowanej dla wykrycia różnicy, jaką wywołało zjawisko szkody przed i po jej ujawnieniu się. Są również - zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego - wystarczające do wywiedzenia wniosku, że obawa przed skutkami hałasu powstaje tam, gdzie człowiek o normalnym poziomie postrzegania dostrzega istnienie tego rodzaju zagrożenia z uwagi na sposób korzystania z nieruchomości o określonym przeznaczeniu. Obawa ta w odbiorze uczestników rynku ujawniła się i została odnotowana jako czynnik negatywny przekładający się na wartość lokalnych transakcji. Należy również zauważyć, iż oddziaływanie hałasu samolotowego w obszarze strefy będzie inaczej wpływało na korzystanie, lub powstanie obawy o zagrożeniu zakresu korzystania w przyszłości, w odniesienia do mieszkań położonych w różnych konfiguracjach kondygnacyjnych i w różnej odległości od lotniska czy bezpośrednio pod korytarzami powietrznymi. Dlatego przedłożenie przez stronę skarżącą opinii zawierających ocenę utraty wartości przez inne nieruchomości położone w strefie nie było przydatne dla ustalenia wysokości spadku wartości lokalu w tej sprawie na poziomie 1,3%. Skarżący nie przedstawił też argumentacji wykazującej wyłączną prawidłowość metody stosowanej przez biegłego K. N. w korelacji do metody przyjętej przez biegłego B. K.
(2). W konsekwencji tego nie można biegłemu B. K.
(2)postawić zarzutu, że opracowana przez niego opinia nie jest przydatna dla poczynienia ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie. Natomiast w odniesieniu do zarzutu apelacji upatrywanego w naruszeniu art. 363 § 1 kc poprzez błędną wykładnię i ustalenie, że zasada pełnej kompensacji szkody nastąpi poprzez przyznanie stronie odszkodowania w wysokości 12 3133,66 zł podczas gdy zindywidualizowana opinia biegłej odnosząca się do danego stanu faktycznego wskazała spadek wartości na 4 200 zł i to wskazana przez biegłą kwota stanowi pełne odszkodowanie Sąd Okręgowy uznaje, iż jest on wynikiem niestarannego przygotowania pisma, gdyż nie przystaje do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy - na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. - zmienił zaskarżony wyrok i obniżył odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości powódki w sposób opisany w sentencji, a dalej idąca apelację oddalił na podstawie art. 385 kpc. Takie rozstrzygnięcie jest konsekwencją oznaczenia przez stronę pozwaną granic zaskarżenia wyroku. Ze względu na zmianę wysokości zasądzonego świadczenia, należało także dokonać - na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c. i art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - korekty rozstrzygnięcia o kosztach procesu poniesionych przez strony, jak i o kosztach pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa, obciążając nimi pozwanego w 74% w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. O kosztach postępowania apelacyjnego - na które składa się wynagrodzenie pełnomocników obu stron oraz wydatek w wysokości 1431,72 zł związany z wynagrodzeniem biegłego - Sąd Okręgowy orzekł również na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c. w z art. 391 § 1 k.p.c. Pozwany z uwagi na wskazaną w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia ponosi je w 64 % w postępowaniu apelacyjnym. Powódkę i pozwanego obciąża obowiązek zwrotu części wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa na wynagrodzenie biegłego – powódkę w 36 % ich wysokości a pozwanego w 64 %.