i art. 5 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Apelująca wniosła o zmianę postanowienia przez zasądzenie od uczestnika na jej rzecz kwoty 28.294,80 zł tytułem spłaty w związku z przyznaniem uczestnikowi w wyniku podziału majątku wspólnego prawa najmu do lokalu nr (...) przy ul. (...) w Ł. o wartości 56.589,60 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 4 marca 2014 roku uczestnik wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja jest w znacznej mierze zasadna i skutkuje zmianą zaskarżonego orzeczenia. Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny zebranego materiału dowodowego i z tego względu Sąd odwoławczy w pełni podziela ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, przyjmując je za własne i uznając za zbędne powielanie ich w treści uzasadnienia. Wnosząc apelację wnioskodawczyni nie zakwestionowała prawidłowo ustalonego przez Sąd I instancji składu majątku wspólnego byłych małżonków U. Jordan i R. C., ani przyjętej przez Sąd za opiniami biegłych do spraw wyceny ruchomości i rzeczoznawcy majątkowego wartości ruchomości znajdujących się w lokalu nr (...) przy ul. (...) w Ł. oraz pozostających we władaniu wnioskodawczyni, jak również wartości samochodów osobowych. Apelująca wskazała ponadto, że nie sprzeciwia się również przyznaniu wnioskodawcy prawa najmu do wspólnego lokalu. Zanegowała jednak stanowisko Sądu I instancji o braku podstaw do przyznania wnioskodawczyni spłaty wynikającej z orzeczonego podziału majątku w sposób opisany w zaskarżonym postanowieniu. Stanowisko to jest słuszne. W pierwszym rzędzie należy jednak zauważyć, że choć Sąd I instancji w sposób prawidłowy uznał, że w skład majątku wspólnego wchodzi również prawo najmu lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w Ł., to jednak jako podstawę takich ustaleń nietrafnie przywołał przepis art.
w brzmieniu z daty orzeczenia rozwodu. Zdaniem Sądu odwoławczego ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje prawo najmu, wymaga zastosowania przepisów obowiązujących w dacie powstania tego stosunku, a nie w dacie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód. Powołany zaś art.
został wprowadzony do porządku prawnego z dniem 10 lipca 2001 r. przez ustawę z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 150), a zatem nie obowiązywał w dacie wstąpienia przez uczestnika w stosunek najmu po zmarłym ojcu, co nastąpiło poprzez zawarcie umowy najmu wskazanego lokalu w dniu 19 lutego 1999 r. W tym momencie obowiązywał natomiast art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 120, poz. 787 ze zm.). Wedle zaś tego przepisu małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich. Zatem, mimo wskazania błędnej podstawy prawnej ustalenie Sądu I instancji, wedle którego nie tylko uczestnikowi, lecz także wnioskodawczyni, przysługiwało prawo najmu wskazanego lokalu, uznać należy za prawidłowe. Niesłusznie jednak Sąd I instancji – przyznając przedmiotowe prawo uczestnikowi – jednocześnie zwolnił go z obowiązku spłaty na rzecz wnioskodawczyni. Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał, że zasądzeniu spłaty rzecz wnioskodawczyni sprzeciwiają się zasady współżycia społecznego. Nie uzasadnia tego ani fakt, że uczestnik wstąpił w stosunek najmu po swoim zmarłym ojcu, ani okoliczność, że wnioskodawczyni nabyła w drodze spadkobrania prawo własności lokalu mieszkalnego po swoim ojcu. Powyższe okoliczności nie mogą stać na przeszkodzie zasądzeniu na rzecz wnioskodawczyni od uczestnika spłaty – wobec przyznania prawa najmu lokalu uczestnikowi. Jednocześnie należy jednak zaznaczyć, że Sąd odwoławczy nie uwzględnił twierdzeń apelującej, jakoby zapłata z tytułu kaucji mieszkaniowej pochodziła z majątku wspólnego uczestników. Wskazane twierdzenie należy ocenić po pierwsze, jako spóźnione, a po wtóre, apelująca nie wykazała, że w istocie środki pieniężne przeznaczone na kaucję pochodziły z majątku wspólnego, a nadto, by wpłata dokonana we wrześniu 1997 r. dotyczyła umowy najmu podpisanej w dniu 19 lutego 1999 r. Wobec jednak tego, że wskazane prawo najmu weszło w skład majątku wspólnego uczestników i jako takie wskutek ustania wspólności majątkowej małżeńskiej podlega podziałowi, a nadto, wobec przyznania tego prawa uczestnikowi, wnioskodawczyni jest uprawniona do otrzymania spłaty w wysokości połowy wartości tego prawa w kwocie 28.295 zł (1/2 z 56.589,60 zł). Dokonując wyliczenia spłat z tytułu podziału majątku wspólnego uczestników należy również uwzględnić różnicę pomiędzy wartościami przyznanych uczestnikom ruchomości. Sąd I instancji przyznał bowiem na rzecz wnioskodawczyni ruchomości o łącznej wartości 13.220 zł, a na rzecz uczestnika – o łącznej wartości 12.566 zł. Oznacza to, że na rzecz uczestnika do spłaty pozostaje kwota 327 zł stanowiąca wyrównanie pomiędzy wartościami ruchomości, w tym samochodów, przyznanych uczestnikom. Kwota ta obniża wnioskowaną przez apelującą wielkość spłaty na jej rzecz. Konkludując, w ocenie Sądu odwoławczego Sąd Rejonowy poczynił niewadliwe ustalenia w przedmiocie składu, stanu i wartości majątku wspólnego wnioskodawczyni i R. C.. Błędnie jednak ustalił, że mimo przyznania uczestnikowi prawa najmu lokalu nr (...) przy ul. (...) w Ł., uczestnik nie ma obowiązku spłaty na rzecz wnioskodawczyni z tego tytułu. Z tego względu Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie II.1 i dodatkowo tytułem spłaty zasądził od R. C. na rzecz U. Jordan kwotę 27.968 zł, ustalając na podstawie art. 320 k.p.c., że będzie ona płatna w trzech ratach, pierwsza w kwocie 7.968 zł w terminie do 31 grudnia 2014 r., druga w kwocie 10.000 zł w terminie do 31 grudnia 2015 r. i trzecia w kwocie 10.000 zł w terminie do 31 grudnia 2016 r. – z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności którejkolwiek z rat. W pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu, a to na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy ustalił, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego zgodnie ze swoim udziałem w sprawie, albowiem w tym samym stopniu byli zainteresowani jego wynikiem i nie było podstaw do odstąpienia od ogólnej zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.