VII U 127/14

Sygn. akt VII U 127/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Zabrocka Protokolant: st. sekr. sądowy Sylwia Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. w Gdańsku sprawy A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do emerytury na skutek odwołania A. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 13 grudnia 2013 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. i przyznaje ubezpieczonemu A. B. prawo do emerytury od 1 października 2013 r. / na oryginale właściwy podpis/ Sygn. akt VII U 127/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 grudnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił wnioskodawcy A. B. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa przewidzianych przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w wobec nie udowodnienia 15 letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Organ rentowy wyjaśnił, iż nie zaliczył do pracy w szczególnych warunkach okresu od 22.04.1974 r. do 30.06.1977 r. oraz 01.07.1991r. do 31.08.1993 r. z tytułu zatrudnienia w Zakładzie Budownictwa (...) w G. z uwagi na brak powołania w sposób prawidłowy przepisów resortowych, oraz okresu od 01.02.1994 r. do 31.12.1998 r. z tytułu zatrudnienia w Zakładach Budownictwa (...) w G.. z uwagi na nie wskazanie charakteru pracy z powołaniem się na przepisy rozporządzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wniósł o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wskazując, iż wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyższej (...) tony. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków G. M. i T. T.. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony A. B., urodzony dnia (...).,z zawodu kierowca, w dniu 16 października 2013 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 26 listopada 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach, z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa. Decyzja ta została następnie uchylona kolejną decyzją pozwanego z dnia 13 grudnia 2013 r., wydaną na skutek złożenia przez wnioskodawcę pisma z dnia 04.12.2013 r. zatytułowanego odwołanie od decyzji z dnia 26.11.2013 r. Zaskarżoną decyzją z dnia 13.12.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. ponownie odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach, z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa. Wnioskodawca nie jest członkiem OFE. W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczony udowodnił na dzień 01 stycznia 1999 r. staż ubezpieczeniowy wymiarze 28 lat, 11 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 12 lat , 3 miesiące i 16 okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do pracy w szczególnych warunkach okresy od 01.07.1977 r. do 30.06.1982 r., od 01.07.1982 r. do 21.10.1985 r., od 07.07.1987 r. do 30.06.1991 r. z tytułu zatrudnienia w Zakładzie Budownictwa (...) w G. na stanowisku kierowcy – (wcześniejsza nazwa zakładu pracy to Przedsiębiorstwo (...) w G.). Okoliczności bezsporne, vide : wniosek – k. 1 – 4 plik akt ubezpieczeniowych, karta przebiegu zatrudnienia z dnia 13.12.2013 r. nienumerowana karta akt ubezpieczeniowych, decyzja ZUS z dnia 13.12.2013 r. nienumerowana karta akt ubezpieczeniowych, W okresie od 22.04.1974 r. do 31.08.1993r. wnioskodawca był zatrudniony w Zakładzie Budownictwa (...) w G. na stanowisku kierowcy – (wcześniejsza nazwa zakładu pracy to Przedsiębiorstwo (...) w G.). Od 01.10.1993 r. do 31.01.1994r. wnioskodawca był zatrudniony w (...) Sp.z o.o. w G., na stanowisku kierowcy (poprzednia nazwa Przedsiębiorstwo (...) w G. ), od 01.02.1994 r. do 07.06.2003 r. wnioskodawca był zatrudniony w Zakładach Budownictwa (...) w G. na stanowisku kierowcy (poprzednia nazwy przedsiębiorstwa to Przedsiębiorstwo (...) w G.). Zakład Budownictwa (...) w G. (po zmianie nazwy ) prowadził szeroko zakrojone prace budowlane w tym przy układaniu torów , a także przy budowie różnego rodzaju obiektów np. dworca (...) w T., Zakładów (...) w K., dworca (...) K. i (...) w G. oraz Szpitala (...) w G. . W okresie od 1977 r. do 1991 r. przedsiębiorstwo było zakładem przynależnym do (...). W czasie zatrudnienia w Zakładzie Budownictwa (...) w G. od 22.04.1974 r. wnioskodawca jeździł gazikiem. Uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. C i E A. B. posiada od 05.12.1975 r. Po otrzymaniu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i E tj. od 05.12.1975 r. wnioskodawca zgłosił się do bazy w T., gdzie przydzielono mu samochód skrzyniowy Z. 130- tj. samochód ciężarowy o dopuszczalnym ciężarze całkowitym do (...) ton , którym jeździł do 1980 r., następnie jeździł samochodem marki K. - tj. samochodem ciężarowym o dopuszczalnym ciężarze całkowitym do (...) ton. W okresie tegoż zatrudnienia przebywał na budowie eksportowej w Iraku od 22.(...).1985r. do 14.05 1987 r., gdzie jeździł wywrotką o ładowności do 40 ton, a następnie korzystał z urlopu wypoczynkowego do 07.07.1987 r. Po powrocie do kraju jeździł samochodem marki T. tj. samochodem ciężarowym o dopuszczalnym ciężarze całkowitym do (...) ton i tym samochodem jeździł do 2002 r. Wnioskodawca przewoził różnego rodzaju materiały budowlane np. pustaki, cegły, cement, żwir , piasek , tłuczeń . Wnioskodawca , po uzyskaniu uprawnień , pracę kierowcy samochodów ciężarowych wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. G. M. był zatrudniony w Zakładzie Budownictwa (...) w G. (przed zmianą nazwy w Przedsiębiorstwo (...) w G.) od 31.03.1975 r. do 31.07.1991 r., na stanowisku mechanika samochodowego. T. T. był zatrudniony w Zakładzie Budownictwa (...) w G. (przed zmianą nazwy w Przedsiębiorstwo (...) w G.) od 04 marca 1977 r. do 31.05.2005 r., na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych. Ma przyznane prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach na podstawie orzeczenia Sądu. Dowód : - akta osobowe w tym umowa o pracę z dnia 22.04.1974r . k. 1, umowa o pracę z dnia 01.02.1994 r. k.47, umowa o pracę z dnia 31.07.1997r. k. 48, umowa o pracę z dnia 30.12.1994r. k. 50, umowa o pracę z dnia 20.09.1995 r. k. 54, umowa o pracę z dnia 21.06,19955 r. k. 52, umowa o pracę z dnia 15.12.1995 r. k. 56, umowa o pracę z dnia27.06.1996 r. k. 58, umowa o pracę z dnia 24,12.1996r . k. 61, umowa o pracę z dnia 05.07.1997r/ k. 62, świadectwo pracy z dnia 31.01.1994 r. k. 6, świadectwo pracy z dnia 16.08.1993r k. 5, świadectwo pracy z dnia 06.06.2003r. , zaświadczenie z d i23.09.2002r. , zaświadczenie z dnia 27.09.2002r.,zestawienie k.49; - akta sprawy w tym zeznania świadków G. M. k. 24-25 wraz z nagraniem na płycie CD k. 27, zeznania świadka T. T. k. 25 wraz nagraniem na płycie CD k. 27, zeznania wnioskodawcy k. 25 w związku z słuchaniem informacyjnym k. 23 wraz nagraniem na płycie CD k. 27. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach ubezpieczeniowych pozwanego organu emerytalnego, aktach osobowych, aktach sprawy, których prawdziwości i rzetelności nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodności z urzędu. Podstawę ustaleń stanu faktycznego stanowiły także zeznania świadków w tym świadka G. M. i świadka T. T. współpracowników wnioskodawcy za sporny okres zatrudnienia w Zakładzie Budownictwa (...) w G. (przed zmianą nazwy w Przedsiębiorstwo (...) w G.), które zasługiwały na wiarę, albowiem były one jasne, spójne, rzetelne i razem z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie tworzyły zwartą i logiczną całość. W poczet materiału dowodowego Sąd zaliczył także zeznania wnioskodawcy, które ocenił w pełni za wiarygodne, spójne i zbieżne z zeznaniami świadków. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle poczynionych ustaleń faktycznych odwołanie skarżącego A. B. zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia ustalenia prawa ubezpieczonego do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wyniki przeprowadzonego przez Sąd postępowania dowodowego wykazały, że wnioskodawca legitymuje się wymaganym 15 – letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, co sprawia, że stanowisko organu emerytalnego odmawiające wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury, nie jest słuszne. Ogólne zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 1948 r. zostały uregulowane w treści art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009, Nr 153 poz. 1227 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, tj. spełniają łącznie następujące warunki: 1)legitymują się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż: 65 lat - dla mężczyzn, 60 dla kobiet, 2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej: 25 lat dla mężczyzn, 20 dla kobiet, 3 ) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa; Podkreślenia wymaga, iż art. 184 ust 2, zmieniony został przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. (Dz.U.2012.637) z dniem 1 stycznia 2013r., co skutkuje tym iż od 1 stycznia 2013 r. aby uzyskać uprawnienia do emerytury w warunkach szczególnych nie ma konieczności spełniania przesłanki rozwiązania stosunku pracy. Podkreślenia wymaga, iż w niniejszej sprawie zmiana art. 184 nie wywołuje żadnych skutków prawnych, ponieważ wniosek o świadczenie został przez wnioskodawcę złoży po dacie wprowadzenia nowelizacji do art. 184 ustawy. Godzi się wskazać, iż dla uzyskania uprawnień do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wymagane jest osiągnięcie wskazanego w przepisach wykonawczych wieku, a także przepracowanie określonej ilości lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Aktem wykonawczym, do którego odsyła ustawa o emeryturach i rentach z FUS, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Stosownie do treści § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W wykazie A – prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego – stanowiącym załącznik do rozporządzenia, w dziale VIII ( w transporcie i w łączności ) pod poz. 2 wskazano m. in. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej (...) tony. Dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z przepisem § 2 ust 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy natomiast, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2). Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z utartą praktyką i orzecznictwem w postępowaniu przed sądem okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84), a więc wszelkimi dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi. Bezspornym jest, iż ubezpieczony osiągnął 60 rok życia, na dzień 01 stycznia 1999 r. udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 28 lat, 11 miesięcy i 8 dni w tym 12 lat , 3 miesiące i 16 dni okresu pracy w szczególnych warunkach, nie jest członkiem OFE. Pozwany odmawiając zaliczenia okresu od 22.04.1974 r. do 30.06.1977 r. oraz 01.07.1991r. do 31.08.1993 r. z tytułu zatrudnienia w Zakładzie Budownictwa (...) w G. wskazywał na powołania się na przepisy resortowe, natomiast odnośnie okresu od 01.02.1994 r. do 31.12.1998 r. z tytułu zatrudnienia w Zakładach Budownictwa (...) w G. wskazywał na brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach . Na początku rozważań wskazać należy, że świadectwo pracy, czy świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c., gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Dlatego też w ramach postępowania sądowego Sąd ocenia zarówno zasadność odmowy wydania przez pracodawcę świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, jak i zasadność umieszczenia w świadectwie pracy wzmianki, że pracownik wykonywał pracę w warunkach szczególnych (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619/98, OSNP 2000 Nr 11, poz. 439). Ponadto przepisy regulujące postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, które regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Ewentualne ograniczenia dowodowe mogą zatem wynikać jedynie z przepisów tego kodeksu, przy czym przepisy regulujące postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477