postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przyjętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3). Obie wskazane w art.
formuły prawne służą ocenie tego, czy klauzule umowne przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron konsumenckiego stosunku obligacyjnego twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta. W rozumieniu art.
„rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Występuje gdy zachodzi do zachwiania równowagi kontraktowej, gdy przedsiębiorca, profesjonalista zastrzega dla siebie nadmierne korzyści lub uprzywilejowaną pozycję, wyraźnie i w znacznym stopniu przewyższające korzyści uzyskane przez konsumenta lub pod innym względem znacznie pogarszające sytuację konsumenta (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13.07.2005 r., I CK 832/04). Określenie „rażąco” należy przy tym interpretować jako znaczne odbieganie przyjętego uregulowania od zasad uczciwego wyważenia praw i obowiązków. „Działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Abuzywne postanowienie umowne kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, która to sprzeczność rażąco narusza jego interesy. Istotą dobrych obyczajów jest szeroko rozumiany szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien wyrażać się on informowaniem o wynikających z umowy uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty przy zawieraniu umowy i jej realizacji, rzetelnym traktowaniu konsumenta jako równorzędnego partnera umowy. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można więc uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Działania te potocznie określa się jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania ( porównaj: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 roku VI ACa 262/11). W badanej sprawie w ocenie Sądu samo nałożenie na pożyczkobiorcę obowiązku uiszczenia prowizji za udzielenie pożyczki i opłaty przygotowawczej nie może być postrzegane za naruszające dobre obyczaje lub rażąco naruszające interesy konsumenta. Stosowanie tego rodzaju opłat przez instytucje finansowe jest powszechnie praktykowane, gdyż ma zrekompensować w sposób zryczałtowany koszty ponoszone przez powyższe podmioty celem zawarcia umowy z konsumentami. Wskazać należy, ze wysokość opłat została ustalona i wpisana do umowy w dniu jej podpisania, a tym sam pozwany był o nich poinformowany. Sąd nie znalazł również podstaw aby uznać opłatę za elastyczny plan spłat za niezgodną z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadą elementarnej uczciwości kontraktowej. Pozwany reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, nie przedstawił żadnych okoliczności świadczących, że nie mógł skorzystać z usługi umożliwiającej mu zmianę warunków spłaty pożyczki, bądź nie był poinformowany na czym polega ww. usługa . Podkreślić również należy, ze ww. opłaty jak i opłata za elastyczny plan spłat łącznie nie przekraczają poziomu wyznaczonego art. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim. Przepis ten określa górny limitu prowizji i innych opłat dodatkowych, jakimi może zostać obciążony pożyczkobiorca, dookreślając, że opłaty te nie mogą być dowolnie kształtowane. Unormowanie to określa maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu lub pożyczki. Wprowadzone wskazaną ustawą ograniczenia stanowić mogą wskazówkę przy ocenie, czy pozaodsetkowe koszty w umowie pożyczkowej lub kredytowej nie są nadmierne. R. legis wprowadzenia tego unormowania miało bowiem na celu ukrócenie niewłaściwych praktyk rynkowych polegających na zawyżaniu opłat w odpowiedzi na często powtarzające się praktyki tego typu. Dokonując oceny umowy i jej postanowień umownych, Sąd uznał, że charakteru sprzecznego z zasadami współżycia społecznego nie mają postanowienia umowne ustalające wysokość ww. opłat, albowiem nie naruszają norm przepisu art. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim . Zgodzić się jednak należy z pozwanym, że to na powodzie ciążył obowiązek wykazania okoliczności, na które się powoływał. W procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód jest zobowiązany udowodnić, że pozwany zawarł umowę, że pożyczkodawca przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilości pieniędzy. Pożyczkobiorca ma obowiązek wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu pieniędzy jak i kosztów jakimi był obciążony. Nie budzi bowiem wątpliwości, że zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, obowiązek przedstawienia dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne – art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące zawarcia przez pozwanego umowy, zdaniem Sądu powód wykazał istnienie swojej wierzytelności będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Powód w celu wykazania zwarcia umowy przedłożył wniosek złożony przez pozwanego jak i umowę, którą strony zawarły. Okoliczność udostepnienia pozwanemu kwoty 6.000 zł. była bezsporna, albowiem pozwany przyznał tę okoliczność. Zakwestionował jednak, aby powód przekazał ubezpieczycielowi środki w kwocie 180 zł Wskazać należy, ze zgodnie z treścią art. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W związku z powyższym to na stronach ciąży obowiązek twierdzenia i obowiązek dowodzenia tych wszystkich okoliczności, którą są stosownie do przepisu art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu, w szczególności tych, które są w sprawie sporne. Zgodnie z treścią art. 210 § 2 k.p.c. każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych. Strony obowiązane są przedstawiać stan faktyczny, z którego wywodzą swoje prawa i obowiązki, a które stanowią dla sądu merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia. Strona ma obowiązek złożyć oświadczenie co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych. Ich niezłożenie pociąga za sobą możliwość przyjęcia przez sąd, iż fakty objęte tymi twierdzeniami zostały przez stronę przyznane ( art. 230 k.p.c.). Nadmienić należy, ze pozwany wnosząc o oddalenie powództwa zakwestionował przekazanie przez powoda kwoty 180 zł. na rzecz ubezpieczyciela, a tym samym roszczenie w tym zakresie było bezpodstawne. Podkreślał, że zalegał z płatnością rat, ale biorąc pod uwagę bezzasadność kwoty 180 zł, była to inna zaległość w innej kwocie niż twierdzi powód. Podkreślić należy, ze strona powodowa nie ustosunkowała się do ww. zarzutu pozwanego, nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego przekazanie składki zgodnie z umową. W związku z powyższym należy uznać, ze roszczenie w tym zakresie jest niewykazane przez powoda i należało je oddalić. W ocenie Sądu również roszczenie co do kwoty 712,71 zł. tytułem odsetek podlegało oddaleniu. Sposób naliczenia ich również był zakwestionowany przez pozwanego i również w tym zakresie powód nie ustosunkował się do zarzutów strony przeciwnej. Wprawdzie powód przedłożył tabelę wyliczenia odsetek karnych (k. 7), jednakże brak jest dowodu wykazującego jakie kwoty i w jakich terminach były uiszczane przez pozwanego oraz jak wpłacane kwoty były zaliczane na poczet należności. W związku z powyższym brak przedłożenia dowodów w tym zakresie uniemożliwił sądowi zweryfikowanie, czy wpłaty pozwanego były prawidłowo zaliczone oraz czy powód prawidłowo naliczał odsetki. Podkreślić należy, ze analiza całości materiału dowodowego jaki i okoliczności przytoczone przez strony, doprowadziły Sąd do przekonania, ze pozwanego łączyła umowa, która została wykonana przez pożyczkodawcę w zakresie kwoty 6.000 zł., a pozwany nie dokonał jej spłaty w całości W związku z powyższym Sąd uznał, ze powód wykazał swoje roszczenie co do kwoty 4.048,16 zł. i w pkt 1 uwzględnił w tym zakresie powództwo. W pkt 2 wyroku oddalił powództwo, jako niewykazane, co do kwoty 180 zł. dochodzonej przez powoda tytułem składki na ubezpieczenie oraz kwoty 712,71 zł. tytułem dochodzonych odsetek. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 100 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Do niezbędnych kosztów po stronie powoda zaliczono uiszczoną opłatę sądową od pozwu w kwocie 400 zł, 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 900,00 zł, co łącznie dało kwotę 1317 zł. Przyjmując, iż powód wygrał w 82%, należne na jego rzecz koszty wynosiły 1079,94 zł. Do niezbędnych kosztów po stronie pozwanego zaliczono 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 900,00 zł, co łącznie dało kwotę 917 zł. Przyjmując, iż pozwany wygrał w 18%, należne na jego rzecz koszty wynosiły 165,06 zł. W związku z powyższym zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 914,88 zł (1079,94 zł. – 165,06 zł.) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.