1W Y R O K 2W I M I E N I U 2.1RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2.2.0.0.0.1 Dnia 8 września 2020 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Małgorzata Ziołecka Sędziowie: SO Jarosław Ochocki SO Leszek Matuszewski Protokolant: p.o. stażysty Mariola Urbanowicz przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań Grunwald w Poznaniu Marka Piegata po rozpoznaniu w dniu 8 września 2020 roku sprawy E. B., oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 62 ust. 1, z art. 59 ust. 1 w związku z art. 12 k.k. i z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, oraz sprawy L. B., oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 62 ust. 1, dwóch przestępstw z art. 59 ust. 1 i o przestępstwo z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, z powodu apelacji, wniesionych przez obrońcę oskarżonych i przez Prokuratora Rejonowego P. w P. od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 28 lutego 2020 roku sygnatura akt III K 1205/18 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu do ponownego rozpoznania. /Jarosław Ochocki/ /Małgorzata Ziołecka/ /Leszek Matuszewski/ UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 497/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, wyrok z 28 lutego 2020 roku, sygnatura akt III K 1205/18 0.11.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.
- Granice zaskarżenia 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ Zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.
- Ustalenie faktów 0.12.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.12.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.12.
- Ocena dowodów 0.12.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu XXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.12.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu XXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie będzie ustosunkowywał się do tego zarzutu apelacji obrońcy oskarżonych, gdyż z urzędu dostrzegł konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek przedwczesny z uwagi na konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania Lp. Zarzut
- Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie będzie ustosunkowywał się do tego zarzutu apelacji obrońcy oskarżonych, gdyż z urzędu dostrzegł konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek przedwczesny z uwagi na konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania Lp. Zarzut
- Rażąca niewspółmierność kary ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Sąd Okręgowy nie będzie ustosunkowywał się do tego zarzutu apelacji oskarżyciela publicznego, gdyż z urzędu dostrzegł konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zmiana wyroku ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Wniosek przedwczesny z uwagi na konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- W niniejszej sprawie doszło do złamania jednej z podstawowych zasad postępowania karnego, to jest zasady prawa oskarżonego do obrony (art. 6 k.p.k.). Prawo do obrony stanowi fundamentalną zasadę postępowania karnego, podniesioną na mocy art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej do rangi zasady konstytucyjnej. Prawo to gwarantowane jest także w aktach prawa międzynarodowego wiążących Państwo Polskie, to jest w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 6 ust. 3 lit. c) i w Międzynarodowym Pakcie Praw Politycznych i Obywatelskich (art. 14 ust. 3 lit. d). Przepis art. 85 § 1 k.p.k. dopuszcza możliwość prowadzenia przez jednego obrońcę obrony kilku oskarżonych, lecz tylko wtedy, gdy ich interesy ze sobą nie kolidują. Ocena, czy kolizja ta zachodzi, należy nie tylko do obrońcy i oskarżonego, lecz również do prowadzącego postępowanie przygotowawcze, jak i do sądu. Taka sprzeczność interesów wystąpiłaby w sytuacji, w której jeden i ten sam obrońca musiałby wybierać, którego oskarżonego interesy procesowe realizuje w trakcie prowadzonej obrony, a tym samym drugi oskarżony byłby w sytuacji tożsamej z tą, w której nie posiada obrońcy w toku całej rozprawy lub jej części. Sprzeczność interesów oskarżonych zachodzi wtedy, gdy obrona jednego z oskarżonych w sposób nieuchronny naraża dobro drugiego z nich albo, inaczej mówiąc, gdy wyjaśnienia jednego z oskarżonych czy też dowody przez niego powołane oraz ich ocena godzą w interesy drugiego oskarżonego, w rezultacie czego rodzi się kolizja interesów prowadząca w takiej sytuacji do unicestwienia roli obrońcy w procesie karnym. Stanowi to niewątpliwie pogwałcenie uprawnień oskarżonych przewidzianych w art. 6 k.p.k. (SN V KRN 375/71, OSNKW 1972, nr 2, poz. 36). W przypadku więc dostrzeżenia wspomnianej kolizji, prokurator bądź sąd zobowiązany jest, zgodnie z art. 85 § 2 k.p.k., poinformować o tym oskarżonego, w celu umożliwienia mu powierzenia obrony innemu obrońcy i tym samym skorzystania w pełni z unormowanego w art. 6 k.p.k., a stanowiącego jedną z konstytucyjnych gwarancji obywatelskich, prawa do obrony i korzystania z pomocy obrońcy. W niniejszej sprawie oskarżeni E. B. i L. B., reprezentowani byli przez tego samego obrońcę z wyboru, gdy tymczasem składali w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnienia wzajemnie obciążające się, które następnie w trakcie ostatniego przesłuchania w toku postępowania przygotowawczego odwołali, podtrzymując takie swoje stanowisko w toku rozprawy. Podkreślić przy tym należy, że złożone w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnienia tych oskarżonych stały się podstawą odtworzonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego i w konsekwencji uznania oskarżonych winnymi dokonania wszystkich zarzucanych im czynów. Podjęcie się przez jednego adwokata obrony kilku oskarżonych w tej samej sprawie, w sytuacji gdy interesy tych oskarżonych są ze sobą sprzeczne, stanowi naruszenie podstawowego prawa oskarżonego, jakim jest prawo do obrony w procesie karnym, i z reguły ma wpływ na treść wyroku (SN II KR 163/80, OSNKW 1980, nr 8, poz. 69). Co więcej sprzeczność interesów najpierw podejrzanych, a potem oskarżonych w niniejszej sprawie powinna była zostać dostrzeżona już przez prokuratora, prowadzącego postepowanie przygotowawcze, w momencie kiedy nie podtrzymali oni swoich wcześniejszych wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym, a także przez Sąd I instancji. W konsekwencji powyższego nie może budzić wątpliwości, iż interesy oskarżonych E. B. i L. B. są oczywiście sprzeczne i w związku z tym nie powinni byli być reprezentowani przez tego samego obrońcę z wyboru. „Zaniedbanie albo niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez obrońcę nie może szkodzić oskarżonemu wówczas, gdy ten nie ponosi żadnej winy w niedopełnieniu obowiązków przez obrońcę” – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1973 roku sygn. akt II KZ 220/73 OSNKW 3/1974 poz. 56). Powyższe uchybienie bez wątpienia miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku i dlatego Sąd Okręgowy uznał, iż w zaskarżony wyrok należy uchylić i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd Rejonowy winien przede wszystkim zapewnić wszystkim oskarżonym realne prawo do obrony, nakazując oskarżonym, którzy dotychczas mieli jednego wspólnego obrońcę z wyboru, wyznaczenie nowych odrębnych obrońców. W warunkach kolizji obrony konieczna jest zmiana obrońcy w stosunku do każdego z oskarżonych, których interesy pozostają w sprzeczności (art. 85 § 1 i 2 k.p.k.). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Przedstawiono to powyżej.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.
- Przedmiot utrzymania w mocy 0.1XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Zwięźle o powodach utrzymania w mocy XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.
- Przedmiot i zakres zmiany 0.0.1XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Zwięźle o powodach zmiany XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Okazało się to konieczne z uwagi na naruszenia prawa oskarżonych do obrony, poprzez reprezentowanie ich przez jednego, tego samego, obrońcę, pomimo zaistnienia kolizji ich interesów. 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd Rejonowy winien przede wszystkim zapewnić wszystkim oskarżonym realne prawo do obrony, nakazując oskarżonym, którzy dotychczas mieli jednego wspólnego obrońcę z wyboru, wyznaczenie nowych odrębnych obrońców. W warunkach kolizji obrony konieczna jest zmiana obrońcy w stosunku do każdego z oskarżonych, których interesy pozostają w sprzeczności (art. 85 § 1 i 2 k.p.k.). 0.15.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności XXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
- PODPIS /Jarosław Ochocki/ /Małgorzata Ziołecka/ /Leszek Matuszewski/