Sygn. akt I Ns 3461/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w G.Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Joanna Zachorowska Protokolant: Sylwia Pordzik po rozpoznaniu w dniu 10

§ 1k.c.

ustawodawca uregulował sądowy tryb ustanowienia służebności przesyłu. Z wnioskiem takim może wystąpić zarówno przedsiębiorca, który jest właścicielem urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. lub który zamierza wybudować takie urządzenia, jak również właściciel nieruchomości, na której znajdują się lub mają być usytuowane urządzenia przesyłowe. Przesłanki wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu przez właściciela nieruchomości określa art.

§ 2k.c.

Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. W dacie złożenia wniosku urządzenia wodociągowe należące do uczestniczki postępowania były już wybudowane i eksploatowane przez nią. Wnioskodawcy przed wystąpieniem do Sądu bezskutecznie domagali się od przedsiębiorstwa ustanowienia służebności. Uczestnik nie zgadzał się na zaproponowaną wartość jednorazowego wynagrodzenia. W tych okolicznościach zasadne było wystąpienie do Sądu z przedmiotowym wnioskiem. W sprawie została spełniona przesłanka ustanowienia służebności przesyłu przewidziana w art.

§ 2k.c.

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w N. konsekwentnie kwestionowało wysokość wynagrodzenia za jej ustanowienie. W odpowiedzi na wniosek uczestniczka podniosła zarzut zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu z końcem 2015 roku. Zarzut ten nie mógł być uznany za trafny. Zgodnie art.

1. k.c., stanowiącym o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie, posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio do nabycia służebności gruntowej. Zgodnie z art. 176 k.c. jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Z przepisem tym koresponduje art. 305 3 § 1 k.c., zgodnie z którym służebność przesyłu przechodzi na nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. Uczestnik postępowania przedłożył dokumenty z których wynikało, że w lipcu 1995 roku jego poprzednik prawny odczytywał wodomierze zlokalizowane przy ul. (...) w N.. Nie jest wiadome jednak, którym wodociągiem woda była doprowadzana. Z usytuowania sieci w terenie wynika, ze mógł to być (...). Tymczasem z załącznika do umowy z dnia 21.9.2009 r. przeniesienia przedsiębiorstwa do (...) Sp. z o.o. wynika, że w jego skład wchodziła jedynie sieć wodociągowa N. (...). Nawet, gdyby oznaczenie to okazało się błędne w wyniku omyłki pisarskiej ( (...)), zarzut zasiedzenia służebności przesyłu nie mógł się ostać. Sąd stoi na stanowisku, że zarówno uczestnik postępowania, jak i jego poprzednik prawny, w chwili wybudowania urządzeń (objęcia w posiadanie) nie legitymowali się dobrą wiarą. Uczestnik nie przedłożył żadnej dokumentacji, z której wynikałoby, że zakład budżetowy Gminy P. budując linię wodociągową pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że przysługuje mu prawo do władania nieruchomością. Podmiot gospodarczy korzystający z profesjonalnych prawników winien znać prawa przejmowane w drodze umowy, w szczególności istniejące służebności gruntowe, które zazwyczaj są uwidocznione w księgach wieczystych. W złej wierze pozostaje przedsiębiorca przesyłowy który wie, że nie przysługuje mu prawo do rzeczy lub przy dochowaniu należytej staranności mógł się o tym dowiedzieć. Do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego niezbędne jest złożenie oświadczenia właściciela ustanawiającego ograniczone prawo rzeczowe w formie aktu notarialnego. Uczestnik postępowania nie dysponuje żadnym tego rodzaju oświadczeniem. Nie przedstawił też stosownej decyzji administracyjnej na okoliczność ustanowienia prawa do nieruchomości. Poziom staranności wymaganej od przedsiębiorcy przesyłowego należy określić z uwzględnieniem zawodowego charakteru prowadzonej działalności (art. 355 § 2 k.c.). Mimo że funkcjonuje domniemania dobrej wiary przedsiębiorca przesyłowy, który zajmuje cudzy grunt bez tytułu prawnego, pozostaje w złej wierze (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2010 roku, sygn. akt II CSK 439/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2009 roku, sygn. akt II CSK 594/08). Trzydziestoletni okres wymagany do zasiedzenia służebności w niniejszej sprawie nie upłynął. W zakresie ustalenia przebiegu służebności przesyłu na działce wnioskodawców z uwzględnieniem potrzeb eksploatacyjnych, modernizacyjnych i konserwacyjnych sieci wodociągowej Sąd oparł się na opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji P. S., który wyznaczył pas sieci wodociągowej o łącznej długości 46,5 m i obszarze 140 m
2. Ekspertyza biegłego nie była kwestionowana przez zainteresowanych. Biorąc pod uwagę powyższe zasadnym było ustanowienie na rzecz uczestnika postępowania (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. służebności przesyłu polegającej na korzystaniu z nieruchomości położonej w N., obejmującej działkę o numerze (...), dla której Sąd Rejonowy w G.prowadzi księgę wieczystą o nr (...) na łącznym obszarze 140 m 2 zobrazowanym na mapie znajdującej się na k. 109 akt niniejszego postępowania, w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń przesyłowych. Niezasadne było natomiast żądanie wnioskodawców ustanowienia służebności przesyłu w zakresie przyłączy położonych na działce. W myśl art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7.6.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci (art. 15 ust. 2 ustawy). Przyłącze nie jest własnością przedsiębiorcy, a zatem wykluczone jest obciążenie nieruchomości na jego rzecz w oparciu o art. 305 1 k.c. Wynagrodzenie to co do zasady powinno mieć charakter świadczenia jednorazowego. Ustalając jego wysokość Sąd oparł się na treści opinii biegłej sądowej z zakresu (...). Jak już wcześniej wskazano była ona jasna, konkretna i rzetelna. Po złożeniu przez biegłą opinii uzupełniającej zainteresowani nie wnieśli dodatkowych zastrzeżeń. W konsekwencji zasadnym było zasądzenie od (...) Sp. z o.o. w N. solidarnie na rzecz małżonków U. G. i P. G. kwotę 9800 zł. Zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym podstawową zasadą jest ponoszenie przez każdego z uczestników kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zastosowanie tej reguły oznacza, że uczestnika obciążają koszty tej czynności, której sam dokonał, jak i czynności podjętej w jego interesie przez sąd, na jego wniosek lub z urzędu. Wyjątek od tej zasady przewiduje m.in. art. 520 § 2 k.p.c., który stanowi, że jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. W przedmiotowej sprawie sama konieczność ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości należącej do wnioskodawców nie była kwestionowana, spór sprowadzał się natomiast do wysokości należnego wynagrodzenia. Jako że wnioskodawcy domagali się zasądzenia kwoty 50000 zł, a uczestniczka postępowania wskazywała, że wysokość wynagrodzenia nie powinna przekraczać kwoty 1000 zł, tymczasem Sąd ustalił wynagrodzenie na 9 800 zł należało przyjąć, że zarówno wnioskodawcy, jak i uczestnik postępowania nie utrzymali się w zakresie żądania objętego wysokością należnego wynagrodzenia. Ponadto w części wniosek oddalono. Dlatego też zasadnym w ocenie Sądu było obciążenie zainteresowanych opłatą i wydatkami po połowie. Jako że wnioskodawcy uiścili zaliczkę na poczet wynagrodzenia opinii biegłego w łącznej wysokość 4000 zł oraz opłatę od wniosku w wysokości 40 zł, należało zasądzić od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę 2020 zł tytułem połowy opłaty oraz wydatków. Pozostałymi kosztami postępowania Sąd obciążył uczestników w zakresie przez nich poniesionym. Orzeczenie w punktach 5 i 6 uzasadnione jest treścią art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. W niniejszej sprawie do rozliczenia niepokrytych kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie miał przepis art. 520 § 2 k.p.c. W konsekwencji Sąd nakazał pobrać od wnioskodawców solidarnie oraz od uczestnika postępowania na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Gliwicach kwoty po 509,38 zł tytułem wydatków tymczasowo poniesionych w toku postępowania przez Skarb Państwa. SSR Joanna Zachorowska