Sygn. akt V Ca 2839/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Ewa Talarczyk Sędziowie: Bożena Miśkowiec Beata Gutkowska (spr.) Protokolant: protokolant Aleksandra Kaczyńska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa I. K. przeciwko (...) Bank S.A. w W. i Towarzystwu (...) S.A. we W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z dnia 14 października 2019 r., sygn. akt I C 3111/16 1. oddala obie apelacje; 2. zasądza od (...) Bank S.A. w W. i Towarzystwa (...) S.A. we W. na rzecz I. K. kwoty po 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Sygn. akt V Ca 2839/19 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 18 grudnia 2020 r. Pozwem z dnia 28 kwietnia 2016 roku I. K. wystąpił przeciwko (...) Bank spółce akcyjnej z siedzibą w W. (pozwany ad. 1) i Towarzystwu (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. (pozwany ad. 2). Wniosła o zasądzenie od pozwanych na jej rzecz kwoty 13676,96 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 11 marca 2013 roku do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia ze zobowiązania drugiego pozwanego (in solidum) (pozew oraz pismo powódki z dnia. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu na swoją rzecz od obydwu pozwanych. Ewentualnie w razie nie uwzględnienia tego roszczenia wniosła o zasądzenie in solidum od pozwanych na swoją rzecz kwoty 11307,05 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 marca 2015 do dnia zapłaty tytułem nienależnie pobranej opłaty likwidacyjnego i administracyjnej. W uzasadnieniu pozwu wskazała ona, że jako konsument, w wyniku zawartej z pozwanym ad. 2 w dniu 29 lipca 2010 roku umowy przystąpiła do (...) i została objęte ochroną ubezpieczeniową przez pozwanego ad. 2 . Tytułem składek uiściła przez czas trwania w produkcie kwotę 22392,99 złotych. Rozwiązała umowę w dniu 19.02.2015 r. i zamiast zysku lub przynajmniej zwrotu tego co świadczyła, otrzymała kwotę (...). Niniejszym pozwem dochodzi zwrotu wpłaconej kwoty. Wskazała,, że jej zdaniem produkt (...) był oszukańczy i wprowadzał konsumentów w błąd, o czym mają świadczyć m.in. argumenty z cytowanych przez powódkę wyroków sądów powszechnych. Jako podstawę prawną swego żądania wskazała art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Wskazał, że nie uzyskała pełnej informacji o ryzykach związanych z produktem, sądziła, że nie ma ryzyka, a ów produkt to trzyletnia lokata. W dniu 9 lipca 2016 r., Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Woli po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu upominawczym, uwzględnił powództwo w całości. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany ad. 1 wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu na swoją rzecz od powódki. Zarzucił, że nie przysługuje mu legitymacja bierna do działania w niniejszej sprawie, ponieważ według niego, przedmiotowa umowa została zawarta jedynie pomiędzy powódką a pozwanym ad. 2. Ponadto wskazał, że decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (...), w jakiej Prezes napiętnował działanie pozwanego, jako oferującego produkt (...), jest nieprawomocna, a działania pozwanego faktycznie nie mały cech niedozwolonych praktyk rynkowych. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany ad. 2 wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu na swoją rzecz od powódki. W uzasadnieniu podał, że roszczenia powódki są bezzasadne. Pozwany ad. 2 podniósł, że bezpodstawne są argumenty powódki o wprowadzeniu jej w błąd, a nadto wskazał, że zatrzymane przez niego kwoty nie stanowią żadnej sankcji nakładanej w związku z przedterminowym rozwiązaniem stosunku ubezpieczenia, ani nie są rażąco wygórowane. Strony w toku niniejszego procesu podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Z tym, powódka wskazała, że decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (...) krytycznie oceniająca działania pozwanego ad 1 przy sprzedawaniu produktu (...). Wyrokiem z dnia 14 października 2019 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Woli w Warszawie w punkcie I zasądził od pozwanych (...) Bank spółki akcyjnej z siedzibą w W. i Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki I. K. kwotę 13 676,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty od dnia 30 maja 2015 roku do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem że zapłata tej kwoty przez jednego z pozwanych zwalnia z obowiązku zapłaty drugiego pozwanego (in solidum); w punkcie II. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; w punkcie III. zasądził od pozwanych (...) Bank spółki akcyjnej z siedzibą W. i Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki I. K. kwotę 4985,00 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 3600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; w punkcie IV. zwrócił ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 392,00 zł tytułem wpłaconej zaliczki na wynagrodzenie biegłego. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych Sądu Rejonowego: W dniu 3 lutego 2012 roku K. W. udał się do placówki (...) Bank spółki akcyjnej z siedzibą w W. (dalej: Bank lub (...)), w którym miał lokatę. Chciał ulokować swoje kolejne pieniądze, by oszczędzać na przyszłość. Na miejscu, pracownik Banku - M. Ś. - zaproponowała jej przystąpienie do umowy ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym (...). Przy czym wskazała na przewidywany zysk. Pozostając pod wpływem informacji o możliwych zyskach, I. K. przystał na umowę, podpisując stosowne dokumenty przystąpienia do zaproponowanej mu oferty zawarcia ww. umowy oraz otrzymując Warunki Ubezpieczenia Tabelę Opłat i Limitów oraz Regulamin Funduszu, stanowiące część umowy. Przy czym poszczególne warunki umowy nie zostały indywidualnie uzgodnione z klientem. I. K. miała być ubezpieczonym, ubezpieczającym był Bank, natomiast Ubezpieczycielem, z którym zawierano umowę była Towarzystwo (...) S.A. spółka akcyjna z siedzibą w W. (dalej: Ubezpieczyciel lub (...)). Powódka miała wpłacać składki do pozwanego ad. l, który następnie, po potrąceniu jakiejś niewielkiej kwoty, przekazywał, pozwanemu ad. 2 I. K. otrzymała następnie potwierdzenie zawarcia ww. umowy sporządzonej w dniu 6 sierpień 2010 roku, w którym wskazano, że kwoty wpłacanych przez nią składek w okresie trwania tej umowy będzie lokowana w 100% w fundusz o nazwie (...). Środki ww. funduszu lokowane były w obligacje wyemitowane przez (...) S.A., z których wypłata oparta była na indeksie (...) ( (...)) (...) ( (...): (...)). Zgodnie z Regulaminem tego funduszu wartość aktywów netto tego funduszu miała być ustalana według wartości rynkowej. Przy czym żaden z pozwanych nie wykazał, aby obligacje wyemitowane przez (...) S.A były oferowane na jakimś rynku papierów wartościowych (jakiejś giełdzie). Na pytanie Sędziego Referenta o rynek. na jakim oferowane były obligacje teuo podmiotu, pełnomocnicy pozwanych odpowiedzieli, że nie wiedzą na jakim rynku były oferowane. Biegły sądowy powołany w sprawie na okoliczność rynkowego lub strukturyzowanego charakteru (...) wskazał, że jest to produkt strukturyzowany. W dniu podpisania deklaracji przystąpienia do ww. umowy I. K. wpłaciła kwotę 9000,00 złotych. Następnie przez 3 lata co miesiąc wpłacał po 248,00 złotych miesięcznie na numer rachunku wskazany w deklaracji przystąpienia prowadzony w (...). Łącznie wpłaciła - 22392,99 złotych. Z uwagi na pisemną deklarację powódki przedmiotowa umowa z dniem 25 lutego 2015 roku. Ubezpieczyciel dokonał wypłaty I. K. tzw. Wartości wykupu. W efekcie, czego przekazało jej kwotę 8715,04 złotych. Pełnomocnik I. K. w pismach skierowanych do (...) i (...) S,A. wskazał, że jego mandant rezygnuje z umowy ubezpieczenia zawartej przez niego oraz wezwał do zapłaty wpłaconych dotąd składek wyznaczając termin 7 dni. Pismo to odebrane zostało przez Bank, natomiast przez Ubezpieczyciela w dniu 10 lipca 2015 roku. Powyższy stan faktyczny został ustalony przez Sąd Rejonowy w oparciu o dowody z ww. dokumentów, a także z zeznania świadka M. Ś. i przesłuchania powoda i opinii biegłego złożonej na piśmie, jaka zdanie sądu była spójna i logiczna. Prawdziwość ani autentyczność dowodów z ww. dokumentów nie została podważona przez żadną ze stron. Sąd uznał je zatem za wiarygodne. Sąd I instancji uznał za wiarygodne zeznanie świadka M. Ś. i przesłuchanie powódki. Osoby te przedstawiały okoliczności zawarcia umowy w sposób wzajemnie spójny i uzupełniający się. Nadto zeznania te nie zawierają żadnych wewnętrznych sprzeczności. Osoby te przestawiły logiczną relację z wydarzeń dotyczących zawarcia i realizacji przedmiotowej umowy, pokrywającą się w całości ze zgromadzonym w niniejszej sprawie pozostałym materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu Rejonowego powództwo podlegało uwzględnieniu. Sąd Rejonowy mając na względzie treść art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu niedozwolonym praktykom rynkowym (dalej u.p.n.p.r.) wskazał, iż praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Zdaniem Sądu Rejonowego za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, jeżeli działania te spełniają przesłanki określone w ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 grudnia 2014 roku, mającego zastosowanie na podstawie art. 51 ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta - Dz. U. z 2014 roku, poz. 827 ze zm. do umów zawartych przed wejściem w życie tej ustawy) Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, iż ustalenie nieuczciwości praktyki rynkowej stosowanej przez przedsiębiorcę odbywa się przez dokonanie jej oceny pod kątem sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz wpływu jej na zniekształcenia zachowania gospodarczego konsumentów W dalszej kolejności Sąd Rejonowy powołał się na treść art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.n.p.r. Sąd I instancji mając na względzie również treść art. 6 ust. 1 u.p.n.p.r. podkreślił, iż praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Z kolei Sąd I instancji mając na uwadze treść 7 pkt 18 u.p.n.p.r. wskazał, iż nieuczciwymi praktykami rynkowymi w każdych okolicznościach są praktyki rynkowe wprowadzające w błąd polegające na przekazywaniu nierzetelnych informacji dotyczących warunków rynkowych lub dostępności produktu, z zamiarem nakłonienia konsumenta do zakupu produktu na warunkach mniej korzystnych niż warunki rynkowe Sąd I instancji podkreślił też, że ciężar dowodu, że dana praktyka rynkowa nie stanowi nieuczciwej praktyki wprowadzającej w błąd spoczywa na przedsiębiorcy, któremu zarzuca się stosowanie nieuczciwej. Tak więc według Sądu Rejonowego to przedsiębiorca musi udowodnić, że umowa, jaka zawarł z konsumentem, nie została zawarta i nie trwała w wyniku stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych. Sąd Rejonowy cytując treść art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.n.p.r. podkreślił, iż poszkodowany konsument może wystąpić z roszczeniem o naprawienie wyrządzonej (w wyniku popełnienia nieuczciwej praktyki rynkowej) szkody na zasadach ogólnych określonych w k.c. Zastosowanie znajdzie zatem odesłanie do zasad ogólnych w zakresie naprawienia szkody (art. 361-363 k.c.) oraz art. 415 k.c. dotyczący odpowiedzialności deliktowej. Wskazane odesłanie oznacza, że w kwestii wystąpienia z roszczeniem o naprawienie szkody wyrządzonej nieuczciwą praktyką rynkową stosuje się przepisy k.c. dotyczące odpowiedzialności za czyny niedozwolone wraz z zasadami obowiązującymi w zakresie ustalenia odszkodowania. Jak wskazał Sąd I instancji roszczenie o naprawienie wyrządzonej szkody ma charakter odszkodowawczy. Zatem możliwość wystąpienia przez konsumenta z roszczeniem o naprawienie wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych została uwarunkowana wystąpieniem pewnych przesłanek. Według Sądu I instancji należało zatem ustalić, jakie przesłanki pozwalają konsumentowi w razie dokonania nieuczciwej praktyki rynkowej na wystąpienie z roszczeniem o naprawienie wyrządzonej szkody. Sąd Rejonowy wskazał, iż należą do nich: 1) dokonanie nieuczciwej praktyki rynkowej (tj. praktyki rynkowej, która jest sprzeczna z prawem lub dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta); 2) wystąpienie szkody o charakterze majątkowym lub niemajątkowym; 3) zdarzenie, którego wystąpienie warunkuje odpowiedzialność (zdarzeniem warunkującym odpowiedzialność za powstałą szkodę jest stosowana przez pozwanego przedsiębiorcę nieuczciwa praktyka rynkowa); 4) związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem wyrządzającym szkodę a zaistnieniem szkody; 5) wina po stronie sprawcy nieuczciwej praktyki rynkowej. W dalszej kolejności Sąd Rejonowy podkreślił, iż u podstaw wystąpienia przez konsumenta z roszczeniem o naprawienie wyrządzonej szkody leży rzeczywista szkoda, która powstała po jego stronie. Jak wskazał Sąd I instancji wyrządzenie szkody w majątku poszkodowanego konsumenta może przedstawiać się jako rzeczywista szkoda (damnum emergens) lub jako utrata spodziewanych korzyści (lucrum cessans ). W zakres rzeczywistej szkody wchodzą straty, które poniósł konsument w wyniku dokonania nieuczciwej praktyki rynkowej. Wystąpienie rzeczywistej szkody jest uzależnione od rodzaju nieuczciwej praktyki rynkowej i zawsze będzie oznaczać zmniejszenie (zubożenie) po stronie konsumenta. Utrata spodziewanych korzyści dotyczy tych korzyści, które konsument mógłby osiągnąć, gdyby szkoda nie została przez przedsiębiorcę dokonana wskutek nieuczciwej praktyki rynkowej. Stwierdzenie lucrum cessans odnosić się będzie w szczególności do takich praktyk rynkowych, których stosowanie skłoniło konsumenta do zakupu produktu wskutek stworzenia po stronie konsumenta przeświadczenia o istnieniu pewnych pozytywnych faktów. Sąd Rejonowy mając na uwadze treść art. 361 § 1 k.c. wskazał, że podmiot zobowiązany do naprawienia szkody jest odpowiedzialny tylko za normalne następstwa swego działania lub zaniechania, z którego powodu powstała szkoda. Na marginesie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym weszła w życie dnia 21 grudnia 2007 roku. Stanowi ona implementację do prawa polskiego postanowień dyrektywy 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym. Jest ona pierwszą całościową regulacją prawną, która służy wyłącznie ochronie interesów konsumentów przed stosowaniem przez przedsiębiorców nieuczciwych praktyk rynkowych. Przenosząc powyższe rozważania prawne na ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny Sąd Rejonowy doszedł do wniosku że proponowana powodowi przez pozwanego ad. 2 za pośrednictwem pozwanego ad. 1 umowa ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym (...) jest umową, która w świetle ww. przytoczonych przepisów u.p.n.p.r., uznana być musi za nieuczciwą praktykę rynkową. Praktyka stosowana przez obu pozwanych, działających w ramach wzajemnych powiązań zobowiązaniowych jako Ubezpieczyciel i Ubezpieczający, jest praktyką, która doprowadziła niewątpliwie do wprowadzenia powoda jako konsumenta w błąd. Ów „błąd” w znaczeniu ustawy o p.n.p.r. jest innym „błędem” niż instytucja regulowana w art. 84 k.c. Ustawa o p.n.p.r., stanowi, że „wprowadzającym w błąd” jest działanie powodujące lub tylko mogące spowodować podjęcie decyzji przez konsumenta jakiej by inaczej nie podjął, a więc obojętne jest czy dotyczył on treści czynności prawnej bądź czy był bezpośrednio wywołany przez przedsiębiorcę, co ma znaczenie przy „błędzie” z art. 84 k.c. Sąd I instancji podkreślał, że rola (...) nie ograniczała się do pośredniczenia w zawarciu przedmiotowej umowy, ów Bank był stroną umowy ubezpieczenia, a powód — osobą trzecią (ubezpieczonym), na której koszt była zawarta umowa i która była zobowiązana do wpłacania składek. Składki były wpłacane przez powoda Ubezpieczającemu, a więc Bankowi - pozwanemu ad. 1 , który następnie przekazywał je Ubezpieczycielowi -pozwanemu ad. 2 (z zestawienia wpłat powoda przedstawionych przez pozwanego ad 2, jakie są niższe niż faktycznie kwoty wpłacane tytułem składek, wynika, że Bank musiał pobierać jakąś opłatę za przyjęcie i przekazania składki). Co do zachowania pozwanego ad. 2 - Towarzystwo (...) S. A., Sąd Rejonowy wskazał, iż proponowane powodowi jako konsumentowi produktu, którego celem było ulokowanie bezpiecznie pieniędzy i oszczędzanie, niewątpliwie wprowadza w błąd w znaczeniu ustawy o p.n.p.r., jeśli ma się na uwadze sposób skonstruowania tej umowy, który de facto niewiele ma wspólnego z oszczędzaniem, tzn. z co najmniej z zachowaniem kwoty wpłaconego kapitału. Jak zauważył Sąd Rejonowy Klient -powód zawierał umowę, jaka zobowiązywała go do dokonywania miesięcznych wpłat, przy czym uzyskanie chociaż kwoty wpłaconej było zagrożone. Dodatkowo Sąd Rejonowy wskazał, że środki pochodzące ze składek wpłacanych przez powoda, były inwestowane w fundusz, który nie był funduszem lokującym swoje środki na wolnym rynku, wynika to z opinii biegłego sądowego dopuszczonej w sprawie, a przynajmniej pozwani nie wykazali, że owe obligacje w jakie lokowane były środki funduszu : (...)”, były produktami, których wartość zależy tylko od obiektywnego rynku kapitałowego, w tym zakresie ich obciążał ciężar dowodu. Fundusz ten środki na niego wpłacone inwestował w obligacje wyemitowane przez (...)...”, a więc w jakąś konstrukcję nierynkową, tymczasem w umowie zawarto postanowienie, że wypłata jego środków oparta będzie na systemie rynkowym (tak w Regulaminie Funduszu, jaki był częścią umowy). Przez co według Sądu Rejonowego klient po pierwsze pozostawał w błędnym przekonaniu, że środki przez niego wpłacone nie zostaną uszczuplone (wynika to z zapewnień pośrednika), poza tym sądził, że wypłata zgromadzonych środków nastąpi w oparciu o system rynkowy, gdy tymczasem wartość obligacji, w jaki były inwestowane składki powoda, nie była ustalona w oparciu o żaden mechanizm rynkowy, nie wiadomo w oparciu, o jaki system była dokonana owa wycena. Co niewątpliwie uznać należało w ocenie Sądu Rejonowego w każdym z okoliczności za nieuczciwą praktykę rynkową wprowadzającą w błąd w świetle art. art. 7 pkt 18 u.p.n.p.r., bowiem nierzetelne informacje nakłoniły konsumenta do zakupu produktu na warunkach mniej korzystnych niż warunki rynkowe. Co do działania pozwanego ad. 1 - (...), Sąd Rejonowy wskazał, że osoba oferująca za Bank powodowi ową ofertę wskazywała na zyski, jakie klient osiągnie z tej inwestycji, tymczasem oferował klientowi umowę, w jakiej klient mógł i było to bardziej prawdopodobne niż osiągnięcie jakiegokolwiek zysku, stracić nawet kwoty wpłacone. Co uznać należy za nieuczciwą praktykę rynkową wprowadzającą w błąd w świetle art. art. 7 pkt 18 u.p.n.p.r., bowiem nierzetelne informacje nakłoniły konsumenta do zakupu produktu na warunkach mniej korzystnych niż warunki rynkowe Jak zauważył Sąd Rejonowy pozwane w żadnym zakresie nie wykazały, aby było inaczej, a to po ich stronie zgodnie z cyt. wyżej art. 13 u.p.n.p.r. spoczywał ciężar dowodu wykazania, że tak nie jest. Według Sądu Rejonowego po stronie powoda zgodnie z ogólna zasadą zawartą w art. 6 k.c. spoczywał natomiast ciężar udowodnienia przesłanek wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.n.p.r., któremu podołał. Wykazał wysokość poniesionej szkody - jest nią suma wpłaconych przez niego na rzecz Ubezpieczyciela na rachunek Banku składek. Szkoda ta została wyrządzona w kwocie złotych 13676,96 zł- to jest uszczerbek, który poniósł powód. Zdaniem Sądu Rejonowego stanowi to różnicę między kwotą wpłaconych składek w łącznej wysokości 22392,99 złote, a wypłaconej powodowi przez pozwanego ad. 2 wartości wykupu. Sąd Rejonowy zauważył również, iż zdarzeniem wywołującym ww. szkodę było zawarcie umowy, którą uznać należało w świetle ww. przepisów prawa jako nieuczciwa praktyka rynkowa. Pomiędzy tym zdarzaniem a wyrządzoną szkodą niewątpliwie istnieje adekwatny związek przyczynowy, bowiem bez zawarcia tej umowy powód nie wpłaciłby ww. sumy składek. Według Sądu I instancji niewątpliwa jest też wina obu pozwanych w wywołaniu tego zdarzenia a w konsekwencji powstania szkody w majątku powoda. To działania pozwanej ad. 1 jako pośredniczki pozwanej ad. 2 doprowadziły do zawarcia przez powoda jako konsumenta do zawarcia przedmiotowej umowy. Zdaniem Sądu I instancji pozwane za wyrządzoną szkodę odpowiadają solidarnie na zasadzie art. 441 § 1 k.c., bowiem to ich obu działania doprowadziły powoda do wyrządzenia szkody w jego majątku. Pozwany ad. 2 stworzył produkt, który zawierał w sobie nieuczciwe praktyki rynkowe, którego zawarcie w następstwie doprowadzało do powstania u powoda szkody majątkowej, a pozwany ad. 1 produkt ten jako Ubezpieczający oferował i był stroną umowy, zawartej na całkowite ryzyko klienta. Niewątpliwym był fakt istnienia ścisłego związku pomiędzy pozwanym ad. 2, jako ubezpieczycielem i pozwanym ad. 1 ubezpieczającym, działającymi na rynku jako przedsiębiorcy. Oba te podmioty ze sobą współpracując oferowały ww. produkt ubezpieczeniowy. Jednakże powód żądał zasądzenia należnej mu kwoty nie solidarnie, lecz in solidum. Dlatego też Sąd Rejonowy mając na uwadze zakaz wychodzenia ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.), a takim naruszeniem zakazu byłoby niewątpliwie zasądzenie tej kwoty solidarnie, zasądził ww. sumę pieniężną in solidum. Z uwagi na uwzględnienie roszczenia na ww. podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.n.p.r. Sąd Rejonowy uznał rozważania prawne odnośnie wprowadzenia w błąd w rozumieniu k.c. za zbędne i bezprzedmiotowe. Z powyższych względów Sąd Rejonowy w punkcie I wyroku zasądził od obu pozwanych spółek na rzecz powoda kwotę 13676,96 złotych, z tym zastrzeżeniem, że zapłata tej kwoty przez jednego z pozwanych zwalnia z obowiązku zapłaty drugiego pozwanego (in solidum). Jednocześnie Sąd I instancji zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. od dnia następującego po dniu wymagalności roszczenia tj. od dnia 30 maja 2015 roku, mając na uwadze zgłoszone przez powoda żądanie. Jak zauważył Sąd I instancji strony nie zastrzegły w umowie wysokości odsetek za opóźnienie, dlatego należały się one w wysokości ustawowej, o której mowa w art. 481 § 2 k.c. Orzekając w tym przedmiocie Sąd Rejonowy miał na uwadze zmiany prawne, które zaszły w związku z pojawieniem się w kodeksie cywilnym od 1 stycznia 2016 roku instytucji "odsetek ustawowych za opóźnienie" uregulowanej w art. 481 § 2 k.c., które są instytucją odmienną od „odsetek ustawowych" - obecnie dotyczących jedynie odsetek kapitałowych zastrzeżonych w umowie. Z twierdzeń pozwu jednoznacznie wynika podstawa dochodzonych odsetek, iż są to odsetki za opóźnienie, należało zatem wskazać ten charakter, mając na uwadze, iż przed 1 stycznia 2016 roku ich wysokość winna być ustalona na podstawie obowiązujących w tamtym okresie przepisów prawa tzn. mają być to odsetki ustawowe. Zdaniem Sądu Rejonowego świadczenie w postaci naprawienia wyrządzonej szkody (odszkodowanie), o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.n.p.r. ma charakter bezterminowy i ma tutaj zastosowanie przepis art. 455 k.c. Powód wezwał obie pozwane spółki do zapłaty tego świadczenia, wskazując im termin 7 dni od daty doręczenia wezwania, na jej dokonanie. Wezwania zostały doręczone pozwanym Dlatego mając na uwadze zgłoszone żądanie Sąd I instancji zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie jak wskazał powyżej. O kosztach Sąd Rejonowy orzekł w oparciu o art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. przy zastosowaniu art. 100 zd. 2 k.p.c. Jak wskazał Sąd Rejonowy na powyższe koszty (łącznie 4985,00 złotych) składają się kwoty: 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (k. 8), 684,00 złotych tytułem uiszczonej opłaty od pozwu (k. 9), koszty dojazdu powódki do Sądu w celu przesłuchania oraz 3600,00 złotych tytułem kosztów zastępstwa prawnego powoda (ustalonej na podstawie § 6 pkt w zw. z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, tekst jedn. Dz. U z 2013 roku, poz. 461 ze zm., który ma zastosowanie do niniejszej sprawy na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz. U. z 2015 roku. poz. 1800). Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódło pozwane Towarzystwo (...) za Życie Europa S.A. zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w całości Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany AD.2 zarzucił: I. Nierozpoznanie istoty sprawy poprzez uznanie, że: 1. Towarzystwo (...) S.A. stosowało wobec powoda nieuczciwą praktykę rynkową wprowadzającą w błąd (bez wskazania czy chodzi o praktykę polegającą na działaniu wprowadzającym w błąd, czy też na zaniechaniu wprowadzającym w błąd); 2. Konstrukcja samej umowy ubezpieczenia z (...) stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, podczas gdy ustawodawca w przepisach prawa wprost przewidział oferowanie takich ubezpieczeń przez ubezpieczycieli, w tym dopuścił ich oferowanie w formie ubezpieczeń grupowych. II. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która miało wpływ na wynik sprawy, polegające na: a. nieznajdującym podstaw w materiale dowodowym uznaniu, że środki pochodzące ze składek wpłacanych przez Powoda, były inwestowane w fundusz, który nie był funduszem lokującym swoje środki „na wolnym rynku" jak również, że wartość obligacji w jakie lokował fundusz nie „zależy od obiektywnego rynku kapitałowego”, pomimo że wartość aktywów funduszu kapitałowego, wynika z mechanizmów rynkowych co wynika z § 4 ust. 4 regulaminu (...); b. nieznajdującym podstaw w materiale dowodowym uznaniu, że Powód pozostawał w błędnym przekonaniu, że środku przez niego wpłacone nie zostaną uszczuplone, pomimo,że powód uzyskał od doradcy (...) Bank S.A. informację dotyczącą ryzyka inwestycyjnego związanego ze sporną umową, która przewidywała gwarancję wypłaty Składki Zainwestowanej jedynie na koniec okresu ubezpieczenia, a nie w każdym momencie trwania ochrony ubezpieczeniowej; c. nieznajdującym podstaw w materiale dowodowym uznaniu, że Wartość obligacji, w jakie były inwestowane składki powoda, nie była ustalona w oparciu o żaden mechanizm rynkowy podczas gdy Regulamin (...) wskazuje zasady wyceny aktywów netto (...) (od których zależy wartość świadczeń z umowy ubezpieczenia z (...)), które są wyceniane według wartości godziwej, tj. pozwalającej na rzetelne odzwierciedlenie ich wartości rynkowej, co jest uregulowane ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1047, ze zmianami) oraz rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i reasekuracji (Dz. U. nr 226, poz. 1825, ze zmianami), jak również rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 277); d. wadliwej ocenie treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności Deklaracji Przystąpienia do Umowy Ubezpieczenia, pisemnych Oświadczeń powoda z dnia 29 lipca 2007 r., oraz treści Warunków Ubezpieczenia i Regulaminu (...), które dowodzą, iż Pozwane (...) S.A. w sposób pisemny poinformował powoda o wszelkich warunkach ubezpieczenia, w tym o istotnych ryzykach związanych z umową ubezpieczenia, do której przystąpił powód oraz nie przekazywał powodowi żadnych informacji w sposób ustny, a więc nie mógł w zakresie informacji przekazanych powodowi ustnie przez pracownika (...) Bank S.A. dopuścić się nieuczciwej praktyki rynkowej, za którą można by pozwanemu przypisać odpowiedzialność; e. niesłusznym obdarzeniu walorem wiarygodności zeznań powoda, które w zakresie niepoinformowania o ryzyku związanym z umową, opłatami pobieranymi w trackie trwania umowy oraz w razie jej wcześniejszego zakończenia są niespójne, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz, co najistotniejsze z treścią oświadczeń Powoda złożonych na Deklaracji Przystąpienia, oraz treścią Oświadczenia z 29.07.2010 r., których prawdziwości powód nie zaprzeczył, zaś Sąd nie znalazł podstaw aby je zakwestionować z urzędu; f. braku przydania należytej wagi zeznaniom Powoda, który przesłuchiwany na rozprawie w dniu 12 marca 2018 r., przyznał że nie zapoznał się z otrzymanymi dokumentami przed przystąpieniem do umowy, co uniemożliwia uznanie Powoda jako konsumenta uważnego i ostrożnego, a w konwencji nieuprawnione przyznanie Powodowi ochrony na gruncie uprawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym g. brak rozważenia okoliczności, z Komisja Nadzoru Finansowego urzędowo ustaliła m.in. iż aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych w przedmiotowym produkcie spełniają wszelkie wymogi stawiane przez ustawę o działalności ubezpieczeniowej; h. wadliwe przyjęcie, że składki opłacane przez Powoda były obciążane „jakąś opłatą za przyjęcie i przekazanie" mimo że żaden dowód przeprowadzony w sprawie nie potwierdza tej okoliczności. III. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. przez dowolną ocenę dowodu z opinii biegłego i błędne uznanie, że sporządzona w sprawie opinia była spójna i logiczna w sytuacji, gdy opinia biegłego była niewyczerpująca, niedokładna oraz nie zawierała jasnego objaśnienia wniosków jakie biegły wywiódł, bez wskazania precyzyjnie na postawie czego doszedł do wniosków przedstawionych w opinii, na nadto biegły nie wykazał się znajomością instrumentów strukturyzowanych, zaś do dokonania wyceny jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego koniczna jest wiedza specjalistyczna, ale każda wiedza rachunkowa. IV. Naruszenie art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, poprzez uznanie, iż powód spełniał standard „przeciętnego konsumenta" w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, podczas gdy konsument, który jest dostatecznie poinformowany, uważny i ostrożny zapoznaje się z warunkami umowy, zwłaszcza jeżeli podejmuje wieloletnie zobowiązanie w znacznej wysokości oraz zapoznaje się z treścią oświadczeń, które podpisuje, a w przypadku wątpliwości co do treści dokumentów, prosi o wyjaśnienia i powstrzymuje się od podpisania dokumentu, którego treści nie rozumie, jak również ma świadomość znaczenia prawnego podpisania się pod treścią dokumentu, podczas gdy powód nie zapoznał się przed przystąpieniem do umowy z dokumentami regulującymi jego prawa i obowiązki. V. Naruszenie art. 6 ust 1, w zw. z art. 6 ust 2, w zw. z art. 6 ust 6 pkt 1 - 5, w zw. z art. 4 ust 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, poprzez błędne ich zastosowanie, podczas gdy Sąd nie ustalił, iż jakiekolwiek zachowanie pozwanego spełnienia przesłanki praktyki rynkowej polegającej na zaniechaniu wprowadzającym w błąd, w szczególności Sąd I instancji nie ustalił, aby pozwany pominął w przygotowanych materiałach informacje, których podanie jest konieczne na podstawie odrębnych przepisów prawa, czy też zataił informacje, o których mowa w art. 6 ust 6 pkt 1 - 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. VI. Naruszenie art. 7 pkt 18 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym poprzez jego błędne zastosowanie, albowiem Pozwany nie przekazywał Powodowi żadnych informacji dotyczących warunków rynkowych lub dostępności produktu, a tym bardziej nie przekazywał informacji nierzetelnych. VII. Naruszenie art. 414 k.c. w zw. z art. 429 k.c. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zw. z art. 12 ust. 1 pkt. 4) ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowy poprzez ich błędne niezastosowanie, podczas gdy (...) Bank S.A. profesjonalnie zajmował się sprzedażą produktów finansowych, w tym produktów ubezpieczeniowych, a więc pozwany Towarzystwo (...) S.A. nie ponosi winy w wyborze. Z uwagi na powyższe pozwany ad.2 wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz poprzez zasądzenie na rzecz Pozwanego od Powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 2. zasądzenie na rzecz Pozwanego od Powoda kosztów procesu za drugą instancję według norm przepisanych. lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądu I Instancji z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Ponadto, wniósł o przeprowadzenie rozprawy celem rozpoznania niniejszej apelacji. Apelację od powyższego wyroku wniósł również pozwany (...) Bank S.A. w części, tj. co do punktu I i III wyroku. Powyższemu orzeczeniu pozwany ad. 1 zarzucił: Naruszenie przepisów postępowanie tj. art. 233 k.p.c. poprzez dowolne zamiast swobodne i wszechstronne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego tj.: 1) zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń, czy działania Powódki odpowiadają modelowi „przeciętnego konsumenta", o którym mowa w art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym; 2) przyjęcie, że osoba przedstawiająca ofertę Powódce wskazywała na zyski, jakie klient osiągnie z tej inwestycji, tymczasem oferował klientowi umowę, w jakiej klient mógł i było to bardziej prawdopodobne niż osiągnięcie jakiegokolwiek zysku, stracić nawet kwoty wpłacone, w sytuacji gdy z treści Regulaminu (...) (...), który Powódka otrzymała i mogła się z nim zapoznać przy zawieraniu Umowy i który zgodnie z oświadczeniem Powódki został jej wyjaśniony, wynikało iż:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.