Sygn. akt VI Ka 490/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2021 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk Protokolant: Agnieszka Telega przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. M. Ś. po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy M. M.
(1)ur. (...) w L. s. B., M. z domu P. oskarżonego z art. 158 § 1 kk, art. 288 § 1 kk oraz S. W. ur. (...) w L. s. L., I. z domu W. oskarżonego z art. 158 § 1 kk, art. 288 § 1 kk i art. 178a § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt II K 658/18 I. zmienia wobec oskarżonego M. M.
(1)zaskarżony wyrok w punkcie I części rozstrzygającej w ten sposób, że wymierzoną karę pozbawienia wolności podwyższa do roku; II. zmienia wobec oskarżonego S. W. zaskarżony wyrok w punkcie I części rozstrzygającej w ten sposób, że wymierzoną karę pozbawienia wolności podwyższa do roku; III. stwierdza, że orzeczone w punkcie IV i V części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku kary łączne utraciły moc i na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk wymierza: - oskarżonemu M. M.
(1)karę łączną 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, - oskarżonemu S. W. karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; IV. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; V. zwalnia oskarżonych od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i nie wymierza im opłat. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 490/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 26 sierpnia 2020r. w sprawie II K 658/18 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Rażąca łagodność orzeczonych wobec oskarżonych kar jednostkowych jak i kar łącznych, podczas gdy uwzględnienie i należyte rozważenie przez Sąd wszystkich okoliczności wpływających na wymiar kary, w tym zwłaszcza dużej ilości popełnionych dotychczas przez oskarżonych przestępstw, ich rodzaju oraz czasu ich popełnienia wskazuje, że kary jednostkowe, jak i kara łączna wymierzone przez Sąd nie spełniają swojej roli prewencyjnej i nie czynią zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Autor apelacji słusznie nie kwestionował tego, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności zarówno łagodzące, jak i obciążające, dotyczące obu oskarżonych, bo wynika to z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Podzielić jednak należy zawarty w apelacji pogląd, że Sąd ów nie docenił w stopniu należytym znaczenia okoliczności, wpływających na powinność zaostrzenia kary a przede wszystkim uprzedniej wielokrotnej karalności obu oskarżonych, dużego natężenia ich złej woli w odniesieniu do popełnionych na szkodę D. i M. W. oraz stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonych przestępstwa z art. 158 § 1 kk. Jednocześnie Sąd Rejonowy przydał zbyt wielkie znaczenie okolicznościom łagodzącym. W tym zakresie wskazać należy, że brak spowodowania u pokrzywdzonych ,,dotkliwych” obrażeń ciała mieści się w ramach ustawowych znamion występku pobicia. Wszak skutkiem czynu, opisanego w art. 158 § 1 kk jest wyłącznie narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, nie zaś spowodowanie jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu. Gdyby uszczerbek taki nastąpił, konieczne byłoby zastosowanie instytucji kumulatywnego zbiegu przepisów, to jest art. 158 § 1 kk z art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1 albo § 2 kk. Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia tego, że zdrowie jest w hierarchii dóbr prawem chronionych wartością najważniejszą, poza rzecz jasna życiem człowieka. Te okoliczności sprawiają, że orzeczone w punkcie I części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku kary jawią się jako rażąco łagodne w odniesieniu do każdego z oskarżonych. Przyznanie się zarówno M. M.
(1), jak i S. W. istotnie jest okolicznością łagodzącą, bo wskazuje na swego rodzaju pozytywną refleksję obu sprawców. Jej wymowę zmniejsza jednak uprzednia karalność obu oskarżonych, jaka przemawia za uznaniem ich za przestępców niepoprawnych, o znacznie zaawansowanym poziomie demoralizacji. To z kolei obliguje do ukształtowania ich prawnokarnej odpowiedzialności na takim poziomie, jaki da rękojmię skutecznego wdrożenia ich do przestrzegania porządku prawnego w przyszłości a zarazem uwzględni potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. W ocenie Sądu spełniającą te wymogi karą jest mieszcząca się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia kara roku pozbawienia wolności za popełnione przez obu oskarżonych przestępstwo z art. 158 § 1 kk. Ich współdziałanie przestępne w połączeniu z natężeniem agresji każdego ze sprawców powoduje, że kary w tym samym wymiarze nie pozostają w sprzeczności z zasadą indywidualizacji wymiaru kary. Sąd nie podzielił natomiast zapatrywań autora apelacji co do wymiaru kary za pozostałe przypisane M. M.
(1), jak i S. W. przestępstwa. Jak zostało bowiem wskazane, stopień społecznej szkodliwości tych czynów jest znacząco niższy, zaś dostrzeżone przez Sąd Rejonowy okoliczności tak łagodzące, jak też obciążające znalazły pełne odzwierciedlenie w wymiarze kar za nie orzeczonych. Trafnie jednak powołał się oskarżyciel publiczny na rażąco łagodny wymiar kar łącznych pozbawienia wolności. Do ich podwyższenia obliguje podniesienie wymiaru kar za jedno z przypisanych oskarżonym przestępstw, lecz także i treść art. 85a kk, obowiązująca w dacie popełnienia wszystkich opisanych w wyroku czynów. Zgodnie z tym przepisem orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Są to zatem elementy zbliżone do wskazań, zawartych w art. 53 kk, zaś zbieżność czasowa poszczególnych czynów ma w tej materii znaczenie niepomiernie mniejsze. Każda zatem kara łączna powinna spełniać podstawowe cele, o jakich mowa w art. 53 kk i art. 54 kk, zaś w realiach przedmiotowej sprawy orzeczone przez Sąd I instancji obie kary łączne nie czynią zadość tym wymogom, na co trafnie powołał się autor apelacji. Obliguje to do podwyższenia co do każdego z oskarżonych wymierzonych im w I instancji kar łącznych pozbawienia wolności z uwzględnieniem faktu popełnienia przez S. W. większej liczby przestępstw i bardziej, w odniesieniu do współoskarżonego, zaawansowanego procesu jego demoralizacji, wynikającego z popełnienia w przeszłości większej liczby przestępstw. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 434§1 kpk sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego jedynie wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy, w granicach zaskarżenia (chyba że ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia, lecz w realiach sprawy okoliczność ta nie ma miejsca) oraz w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym, pochodzącym od oskarżyciela publicznego ( a żaden inny podmiot apelacji nie złożył). Zważywszy, że w przedmiotowej sprawie ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od podniesionych zarzutów, Sąd odwoławczy nie był władny do dokonania innej, niż co do orzeczonych kar pozbawienia wolności zmian w zaskarżonym orzeczeniu. Wniosek 1.Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego M. M.
(1)kary pozbawienia wolności w wymiarze - 1 roku za czyn I - 8 miesięcy za czyn II - kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy 2. Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego S. W. kary pozbawienia wolności w wymiarze - 1 roku za czyn I - 8 miesięcy za czyn II - 6 miesięcy za czyn III - kary łącznej 1 roku i 10 miesięcy ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak zostało wyżej wskazane kary, wymierzone M. M.
(1), jak i S. W. za występek z art. 158 § 1 kk są łagodne w stopniu rażącym, co spowodowało potrzebę ich odpowiedniego podwyższenia. To samo spostrzeżenie odnieść należy i do wymiaru kar łącznych pozbawienia wolności, orzeczonych wobec każdego z oskarżonych. Jednocześnie Sąd uznał, że proponowane w apelacji oskarżyciela publicznego zmiany wysokości kar pozbawienia wolności przekraczałyby zarówno stopień winy każdego z oskarżonych, jak też stopień społecznej szkodliwości popełnionych przez nich czynów. Jednocześnie zarówno cele zapobiegawcze i wychowawcze, jak i potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa nie uzasadniają powinności orzeczenia kar tak surowych, jak domagał się tego apelujący.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części, dotyczącej sprawstwa obu oskarżonych co do przypisanych im w tym wyroku czynów, ich kwalifikacji prawnej, wymiaru kar orzeczonych w punktach II i III wyroku Sądu I instancji oraz pozostałych rozstrzygnięć, zawartych w punktach VI, VII, VIII, IX i X tegoż wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Granice apelacji i zakres zaskarżenia eliminowały możliwość dokonania w powyższym zakresie jakichkolwiek zmian na niekorzyść oskarżonych, o czym była już mowa wyżej. Sąd nie stwierdził przy tym okoliczności, o jakich mowa w art. 439 kpk i art. 440 kpk, jak i innych elementów, obligujących do zmiany zaskarżonego wyroku w powyższym zakresie na korzyść któregokolwiek z oskarżonych. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Sąd Odwoławczy zmienił wobec oskarżonego M. M.
(1)zaskarżony wyrok w punkcie I części rozstrzygającej w ten sposób, że wymierzoną karę pozbawienia wolności podwyższył do roku; zmienił ten wyrok także wobec oskarżonego S. W., podwyższając karę pozbawienia wolności do roku. Sąd stwierdził jednocześnie, że orzeczone w punkcie IV i V części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku kary łączne utraciły moc i na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk wymierzył oskarżonemu M. M.
(1)karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, zaś oskarżonemu S. W. karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Zwięźle o powodach zmiany Przyczyny zmiany wyroku Sądu I instancji zostały opisane w sekcji 3 formularza. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności V Podstawę rozstrzygnięcia o wydatkach poniesionych w postępowaniu odwoławczym stanowi przepis art. 624 § 1 k.p.k. Oskarżeni nie posiadają majątku, ani dochodów, orzeczone zostały wobec nich kary pozbawienia wolności a co za tym idzie uiszczenie przez oskarżonych kosztów sądowych byłoby nadmiernie uciążliwe. Z tego powodu Sąd odstąpił od obciążania ich tymi należnościami.
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika Podmiot wnoszący apelację Oskarżyciel publiczny Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wymiar kary 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana