udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Pojęcie interesu prawnego zostało dookreślone przez ustawodawcę w § 2 przepisu, a zatem o jego istnieniu mówić można wówczas, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Tak wskazane warunki dopuszczalności zabezpieczenia muszą istnieć łącznie, co oznacza, że brak chociażby jednej z nich powoduje, że zabezpieczenie roszczenia jest niedopuszczalne. Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia odpowiada obowiązkowi uprawdopodobnienia wiarygodności roszczenia. Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treści art. 243 k.p.c. oznacza, że powodowie przedstawili i należycie uzasadnili twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Należy przyjąć, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima facie istnieje znaczna szansa na jego istnienie. Uprawdopodobnienie nie daje więc pewności co do prawdziwości twierdzeń o istnieniu konkretnego roszczenia, lecz pozwala jedynie przyjąć, iż jest ono prawdopodobne. W fazie rozpoznawania wniosku o udzielenie zabezpieczenia wystarczającym jest jedynie przeprowadzenie wstępnej analizy zaoferowanego materiału dowodowego, to jest wysnucie wniosku, czy na podstawie dowodów zaoferowanych przez powodów można postawić tezę o przysługującym mu roszczeniu wobec obowiązanego. Niewątpliwie jednak ów wniosek może się nie ostać w świetle głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego, co jednak nie ma wpływu na ocenę zasadności udzielenia zabezpieczenia. Istota postępowania zabezpieczającego wyraża się bowiem w tym, że sąd dokonuje jedynie pobieżnej analizy dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego. Możliwość dojścia, w wyniku pełnego postępowania, do wniosku o niezasadności roszczenia, jest więc oczywistym założeniem tej instytucji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 lutego 2015 r., I ACa 800/14, LEX nr 174577). Zdaniem Sądu należy uznać, iż roszczenie powodów o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., że uchwała nr 1 nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. z dnia 8 czerwca 2020 r., w przedmiocie odwołania P. V.
k.p.c. Sąd podziela bowiem stanowisko, zgodnie z którym należy odrzucić konstrukcję tzw. uchwały nieistniejącej. Podstawowy podział podejmowanych uchwał to podział na uchwały: prawidłowo podjęte, wadliwe (które mogą ulec uchyleniu - art. 249 k.s.h.) i nieważne (wobec których można żądać stwierdzenia nieważności - art. 252 k.s.h.). Wskazany dychotomiczny podział jest wyczerpujący z punktu widzenia wadliwości podjętych uchwał. Ustawodawca wprowadził więc dwa tryby zaskarżania uchwał i nie ma podstaw do rozszerzania tego katalogu. Założeniem ustawodawcy było kompleksowe uregulowanie zaskarżalności uchwał zgromadzenia wspólników i tryb dotyczący uchwał sprzecznych z ustawą ma zastosowanie także do uchwał określanych mianem nieistniejących. Przez pojęcie "uchwały sprzecznej z ustawą" należy bowiem rozumieć uchwałę naruszającą przepisy prawa dotyczące tak samego procesu podejmowania uchwały, jak i treści uchwały (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 stycznia 2016 r., sygn. akt VI ACa 777/15; LEX nr 2004483). Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 16 lipca 2009 r., podjęcie uchwały przez nieprawidłowo zwołane zgromadzenie, czy przez osoby nieuprawnione, przy braku kworum, czy przy niewłaściwej liczbie głosów, narusza przepisy ustawy określające wymogi, jakie muszą być spełnione przy podejmowaniu uchwał. Tak więc i dla takich uchwał, jako sprzecznych z ustawą, ma zastosowanie wprowadzony do kodeksu spółek handlowych tryb stwierdzania sprzeczności uchwały z ustawą i trybu tego nie można obchodzić w drodze nieprzewidzianej w ustawie konstrukcji uchwały nieistniejącej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 lipca 2009 r., V ACa 241/09, LEX nr 551990). Wyłączenie stosowania art. 189 k.p.c. ogranicza niepewność wspólników i członków organów spółki co do zaskarżenia danej uchwały w przyszłości. Art. 252 § 1 k.s.h. wprost stanowi, że przepisu art. 189 k.p.c. nie stosuje się w przypadku powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników. Przepis ten pełni zatem funkcję ochronną i niemożliwe jest kwestionowanie równolegle uchwał na podstawie ogólnej z art. 189 k.p.c., skoro przepisy k.s.h. wprost wskazują w jakich okolicznościach i w jakim czasie można skarżyć uchwały. Nadto, stosowanie w takim wypadku podstawy z art. 189 k.p.c. stanowiłoby obejście terminu na wniesienie powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników czy uchylenie takiej uchwały na podstawie art. 249 k.s.h., tworząc w ten sposób możliwość skarżenia uchwał bezterminowo i ominięcia podstawy wskazane w k.s.h. Tego rodzaju stanowisko zostało wyrażone również w innych orzeczeniach sądów powszechnych, które odnoszą się zarówno do uchwał wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i zgromadzenia akcjonariuszy w spółce akcyjnej, gdyż w tym przypadku powyższe sytuacje kształtują się w sposób analogiczny (podobnie: Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 19 lutego 2013 r., V ACA 759/12, Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 11 grudnia 2012 r., I ACA 1174/12, Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 29 września 2011 r., I ACA 730/11, Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyrokach z 16 lipca 2009 r., V ACA 241/09, oraz z 3 lipca 2008 r., V ACA 227/08, czy Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyrokach z 30 stycznia 2008 r., I ACA 612/07 i z 2 marca 2004 r., I ACA 9/04). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w sytuacji, gdy powodowie kwestionują prawidłowość zwołanego nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników V.‑ (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w dniu 8 czerwca 2020 r., brak jest podstaw do konstruowania powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały na podstawie art. 189 k.p.c. Powodowie, którzy posiadają legitymację z art. 252 § 1 k.s.h. w zw. z art. 250 k.s.h., mogą wystąpić we właściwym czasie z powództwem o stwierdzenie nieważności w ich ocenie prawnie wadliwej uchwały, zgodnie z właściwym przepisem k.s.h. i zdaniem Sądu tego rodzaju drogę należy uznać za jedynie dopuszczalną i zasadną, natomiast nie mają rację powodowie wywodząc swoją legitymację z możliwości zastosowania art. 189 k.p.c. Tym samym roszczenie główne o ustalenie nieistnienia uchwały na podstawie art. 189 k.p.c. należało uznać za nieuprawdopodobnione. Zdaniem Sądu powodowie uprawdopodobnili natomiast roszczenie ewentualne o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 252 § 1 k.s.h. Jak wynika z protokołu z powyższego nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników pozwanej spółki z dnia 8 czerwca 2020 r., zostało ono zwołane w trybie art. 236 k.s.h. na żądanie wspólnika mniejszościowego P. V.
interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wiąże się ze wskazaniem dwóch okoliczności, które przemawiają za udzieleniem zabezpieczenia, tj. uniemożliwienie wykonania orzeczenia, albo możliwość powstania poważnych trudności w jego wykonaniu lub osiągnięciu celu, dla którego prowadzone jest postępowanie. Możliwość udzielenia zabezpieczenia powinna zatem być przez sąd oceniana w dwóch płaszczyznach, z uwzględnieniem z jednej strony konserwacyjnego charakteru postępowania zabezpieczającego, a jednocześnie oceny czy brak zabezpieczenia nie utrudni osiągnięcia celu prowadzonego postępowania. W literaturze przyjmuje się, iż w sprawach dotyczących roszczeń niepieniężnych konieczne jest uprawdopodobnienie, iż istnieje realne zagrożenie zaistnienia zmian w stanie faktycznym tego rodzaju, że ich późniejsze odwrócenie nie będzie możliwe, co w konsekwencji uniemożliwi wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia (Stefańska E. [w:] Manowska M. (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II., Komentarz t. I, wyd. III, WK, 2015). Zdaniem Sądu należy uznać, iż argumentując uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia powodowie wskazywali na czysto teoretyczne sytuacje, które mogłyby mieć miejsce, jednak nie wiąże się to z realną obawą, iż rzeczywiście one wystąpią. Trudno bowiem uznać, że istnieje realna obawa, iż I. V. podejmie nieracjonalne i niekorzystne dla pozwanej spółki działania, gdyż nic za przyjęciem tego rodzaju twierdzeń nie przemawia. Konflikt wewnątrz spółki między jej członkami zarządu oraz wspólnikami nie zdaje się mieć na celu np. wyprowadzenie majątku spółki do innego podmiotu, co wówczas uprawdopodabniałoby twierdzenia, iż I. V. podejmie działania niekorzystne dla pozwanego. Trudno również wywnioskować na jakie działania wskazywała strona powodowa stwierdzając, iż „ryzyko związane z wykreśleniem dotychczasowego prezesa zarządu pozwanej spółki dotyczy również jej relacji z bankami”. I. V. pełni funkcję członka zarządu pozwanej spółki od 18 lat i na podstawie przedstawionych przez powodów dokumentów nie jest możliwe ustalenie, iż obecna wiceprezes zarządu pozwanego nie będzie potrafiła w sposób kompetentny prowadzić spraw pozwanej spółki. Wszelkie twierdzenia strony powodowej co do możliwości podejmowania przez wiceprezes zarządu działań mających daleko idące, negatywne konsekwencje dla pozwanego, są jedynie ogólnikowymi, czysto teoretycznymi rozważaniami powodów i nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. W związku z powyższym, zdaniem Sądu należało uznać, iż powodowie nie uprawdopodobnili interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Ze względu na fakt, iż warunki udzielenia zabezpieczenia, czyli uwiarygodnienie roszczenia oraz uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia muszą istnieć łącznie, mimo uprawdopodobnienia roszczenie ewentualnego przez powodów, należy uznać udzielenie zabezpieczenia za niedopuszczalne i oddalić wniosek. Z uwagi na powyższe, na podstawie art.
SSO Cezary Skwara ZARZĄDZENIE: (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.