pkt 1 - przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy; 2) 80% kwoty określonej w art.
Kwota określona w art.
pkt 1 to kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Zgoda pracownika, o jakiej mowa w art. 91 kp, nie może być „blankietowa”, czyli dokonana bez odniesienia się do konkretnej, znanej już należności oraz do skonkretyzowanej kwoty. Wbrew twierdzeniom apelującego, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie znajdują zastosowania art. 498 k.c. i 499 k.c. Zdaniem Sądu Okręgowego, pozwany w okolicznościach sprawy nie mógł skutecznie dokonać potrącenia wynagrodzenia pracownika w trybie art. 498 k.c. i 499 k.c. i w tym zakresie podziela w całości stanowisko Sądu I instancji. Potrącenie uregulowane w przepisach art. 498-505 k.c. jest instytucją prawa cywilnego. Jak stanowi art. 498 k.c. w sytuacji, gdy dwie strony są wobec siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem wierzytelności są rzeczy oznaczone co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie (art. 499 k.c.). Wskazać należy, że w art. 87 k.p. przewidziany został odrębny od art. 498 k.c. sposób dopuszczalności dokonywania potrąceń. Stawianie w opozycji do siebie przepisów art. 498 k.c. i art. 87 k.p. nie prowadzi do konkluzji, iż pozwana może potrącić swoje roszczenie z roszczenia powoda. Mając na względzie powyższe podkreślić trzeba, że w niniejszym postępowaniu bez wątpienia wierzytelność pozwanego nie stanowiła należności enumeratywnie wyliczonej w art. 87 § 1 k.p. odnośnie, której jest dopuszczalne potrącenie z wynagrodzenia za pracę. Wskazany przepis nie przewiduje bowiem dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę kosztów zakwaterowania i logistyki. Co więcej pozwany w żaden sposób nie wykazał, aby powód wyraził pisemną zgodę (chociażby nawet blankietową) na dokonanie potrącenia. Sąd Rejonowy słusznie uznał, że potrącenie dokonane wbrew wskazanym wyżej przepisom jest bezskuteczne i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r., II PK 256/10, w którym stwierdził, iż „W sprawie z powództwa pracownika o zapłatę wynagrodzenia za pracę, pozwany pracodawca nie może potrącić swojej wierzytelności (nawet objętej tytułem wykonawczym), wynikającej z uprzedniego pobrania przez pracownika nienależnego (zawyżonego) wynagrodzenia (art. 498 § 1 k.c. w związku z art. 87 § 1 pkt 2 k.p. i art. 505 pkt 4 k.c. oraz art. 300 k.p.).” W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że potrącenie z art. 87 § 1 k.p. może być dokonane tylko przy wypłacie wynagrodzenia i na ściśle określonych warunkach, a więc nie w dowolnym czasie i nie przez samo oświadczenie o potrąceniu […]. Jednak pracodawca nawet gdy ma tytuł wykonawczy, to przy braku dobrowolnej zapłaty przez pracownika długu, nie może samodzielnie egzekwować wierzytelności wynikającej z tytułu wykonawczego. W przepisie art. 87 § 1 pkt 1 i 2 k.p. mieszczą się wszystkie możliwe do „potrącenia” tytuły wykonawcze i brak jest podstaw do stwierdzenia, że pracodawca samodzielnie, czyli bez postępowania egzekucyjnego może prowadzić egzekucję (przez potrącenie) na podstawie art. 87 § 1 pkt 2 k.p. swojej wierzytelności z wynagrodzenia pracownika. W przepisie art. 87 § 1 pkt 2 k.p. nie ma żadnego wyjątku (uprzywilejowania) dla tytułu wykonawczego przysługującego pracodawcy, gdyż regulacja jest wspólna dla wszystkich tytułów (prócz alimentacyjnych z pkt 1), co oznacza, że do potrącenia na podstawie art. 87 § 1 pkt 2 k.p. może dojść dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (komorniczego lub administracyjnego). Tezę tę potwierdza przepis art. 88 k.p. stanowiący regulację wyjątkową o egzekucji świadczeń alimentacyjnych bez postępowania egzekucyjnego, co dowodzi, że pozostałe tytuły wykonawcze, w tym pracodawcy, nie mogą być egzekwowane („potrącane”) bez postępowania egzekucyjnego. Te podstawowe kwestie podkreśla się dlatego, że potrącenie z art. 87 § 1 k.p. - w zakresie rozważanym w sprawie - stanowi w istocie część postępowania egzekucyjnego (art. 90 k.p. oraz art. 880 k.p.c. i następne), która odbywa się przy wypłacie wynagrodzenia. Poza tą drogą, jeżeli pracownik dobrowolnie nie ureguluje dochodzonej przez pracodawcę wierzytelności, to pracodawca może ją egzekwować z całego majątku pracownika na zasadach ogólnych (…). Na aprobatę tutejszego Sądu nie zasługuje również podniesiony w apelacji zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 299 kpc w związku z art. 205 12 kpc przez bezpodstawne nieuwzględnienie wniosku o uzupełniające przesłuchanie stron i nieuzasadnione przyjęcie, że wniosek ten był spóźniony. Zarzut naruszenia art. 299 k.p.c. wymaga wykazania, że mimo wyczerpania środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a mimo to sąd zrezygnował z dowodu z przesłuchania stron, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2017 r., I ACa 1735/16, Lex nr 2352751). Dowód z przesłuchania stron ma jedynie subsydiarny charakter, a decyzja o jego dopuszczeniu ma fakultatywny charakter. Jeżeli zatem fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w toku dotychczasowego postępowania dowodowego, to brak jest podstaw do przesłuchania stron. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron nawet wówczas, gdy odmówił wartości dowodowej dokumentom złożonym przez stronę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2017 r., I ACa 980/16, Lex nr 2250099). Sąd I instancji poprawnie przeprowadził postępowanie dowodowe w oparciu o obszerny materiał dowodowy, w tym konfrontując stanowiska stron z innymi dowodami i zeznaniami świadków. Sąd I instancji dokonał prawidłowej i logicznej oceny zebranego materiału dowodowego. Jak wskazał Sąd Rejonowy w poczynionych ustaleniach faktycznych leżących u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, kwestie które pełnomocnik pozwanego pragnął doprecyzować zgodnie z przedstawioną tezą dowodową mogły zostać wyjaśnione na wcześniejszym etapie postępowania. Co więcej, Sąd Rejonowy wskazał, że na ostatniej rozprawie w dniu 25 lutego 2020 roku strony nie stawiły się, stąd przeprowadzenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania stron stało się niemożliwe. W ocenie Sądu Okręgowego nieuwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c., art. 299 k.p.c. w zw. z art. 205 12 k.p.c. i art. 386 § 6 k.p.c.) czyni całkowicie nieuzasadnionym zarzut naruszenia prawa materialnego art. 80 i art. 151 2 § 1 i 3 k.p. Powód w procesie wykazał, iż wbrew twierdzeniom pozwanego pracował w godzinach nadliczbowych i nie był wynagradzany za pracę w godzinach nadliczbowych. Jego twierdzenia w tym przedmiocie nie zostały zaś skutecznie podważone przez pracodawcę. Z tych też względów twierdzenia apelacji w tym przedmiocie nie mogą prowadzić do uchylenia wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie o kosztach procesu poczynione przez Sąd Rejonowy to wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie, wbrew podniesionemu w apelacji w tym zakresie zarzutowi, zasadnym było zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stosownie do treści § 15 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 t.j.). Zasądzenie wynagrodzenia radcy prawnego wyższego od minimalnego wymaga ustalenia i wskazania, jakie są okoliczności uzasadniające to postąpienie, związane z charakterem sprawy, zwiększonym nakładem pracy radcy prawnego oraz wkładem jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy i rozstrzygnięcia. (Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r., II AKz 171/19, LEX nr 2738932). Tutejszy sąd mając na uwadze, przesłanki uzasadniające przyznanie kosztów w wyższej wysokości niż stawka minimalna takie jak: rodzaj i zawiłość sprawy, obszerność materiału dowodowego czy dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych oraz zeznań świadków doszedł do przekonania, iż jak najbardziej zasadnym było zasądzenie kosztów procesu w kwocie wyliczonej przez Sąd Rejonowy. Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności Sąd Okręgowy w punkcie 1 sentencji wyroku stosownie do treści art. 386 § 3 w zw. z art. 379 pkt 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I podpunkt 11 i umorzył postępowanie w tym zakresie. W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd stosownie do treści art. 385 k.p.c. oddalił apelację w pozostałej części uznając ją za bezzasadną. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 § 1 w zw. z § 2 pkt 5, § 9 ust. 1 pkt 2 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.0.265 t.j.) – punkt 3 sentencji wyroku. Przewodniczący: Sędziowie: ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego. 1 III 2021 roku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.