Sygnatura akt XI Ns 610/10 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, XI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Wojciech Wojnar Protokolant Robert Chwalibóg po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z wniosku W. J. przy udziale J. J., A. F., mał. A. F. o dział spadku postanawia: I. ustalić, że w skład spadku po E. J. wchodzi:
- udział w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej we W. przy ul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), o wartości 355.344 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć tysięcy trzysta czterdzieści cztery) zł,
- samochód osobowy M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) o wartości 4.000 zł (cztery tysiące złotych); II. dokonać działu spadku po E. J. i zniesienia współwłasności w ten sposób, że:
- przyznać na wyłączną własność uczestnika postępowania A. F. udział w prawie użytkowania wieczystego oraz własności budynku mieszkalnego opisany w punkcie I ppkt 1 postanowienia;
- własność samochodu osobowego opisanego w punkcie I ppkt 2 postanowienia przyznać na wyłączną własność A. F.; III. zasądzić od uczestnika postępowania A. F. na rzecz uczestnika postępowania A. F. kwotę 115.781 zł (sto piętnaście tysięcy siedemset osiemdziesiąt jeden) zł tytułem spłaty udziału w spadku, płatne w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności; IV. oddalić wniosek uczestnika postępowania A. F. o rozliczenie nakładów na nieruchomość opisaną w punkcie I ppkt 1 postanowienia; V. oddalić wniosek uczestnika postępowania A. F. o zasądzenie kwoty 34.800 zł; VI. oddalić wnioski uczestników o zasądzenie kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wnioskodawca W. J. wniósł o dział spadku po E. J. i zniesienie współwłasności, wskazując, że w skład masy spadkowej wchodzi ½ udziału w nieruchomości położonej we W. przy ul. (...) o wartości 350.000 zł, samochód M. (...) o wartości 4.000 zł oraz długi i wnosząc o przyznanie udziału w nieruchomości na wyłączną własność A. F., a samochodu A. F. z obowiązkiem stosownych spłat. Uczestnik postępowania A. F. w odpowiedzi na wniosek i w dalszych pismach procesowych potwierdził skład masy spadkowej i wniósł o przyznanie mu na wyłączną własność udziału w prawie użytkowania wieczystego oraz prawie własności nieruchomości budynkowej położonej we W. przy ul. (...) ze spłatą na rzecz A. F. w kwocie 118.448 zł pomniejszonej o kwotę poniesionych nakładów i wartość samochodu M. o zasądzenie od uczestników postępowania i wnioskodawcy na jego rzecz kwoty 400.000 zł tytułem rozliczenia nakładów na ww. nieruchomość. Uczestnik wniósł o oddalenie żądania A. F. o zasądzenie kwoty 34.800 zł za bezumowne zajmowanie całej nieruchomości, kwestionując wysokość dochodzonej kwoty. W odpowiedzi na pismo uczestnika wnioskodawca i uczestniczka postępowania J. J. wyrazili zgodę na zaproponowany dział i wnieśli o oddalenie roszczenia o rozliczenie nakładów. Uczestnik A. F., działający przez swojego przedstawiciela ustawowego M. F., ostatecznie zaaprobował stanowisko A. F. co do wartości składników spadku, wnosząc o przyznanie ich na wyłączną własność A. F. ze spłatą na jego rzecz w kwocie 123.448 zł. Jednocześnie wniósł on o zasądzenie na jego rzecz kwoty 34.800 zł tytułem korzystania przez A. F. ze wspólnej nieruchomości ponad swój udział i uniemożliwianie korzystania z niej przez mał. A. F.. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. J. zmarła w dniu 22 czerwca 2005 r. Do kręgu jej spadkobierców ustawowych należą M. J.
(1), T. J.
(1)i M. J.
(2), którzy odrzucili spadek po zmarłej. Tym samym Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu 22 czerwca 2005 r. E. J. nabyli na mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza dalsi zstępni A. F., J. J. oraz W. J. po 1/3 części każdy z nich. (dowód: - dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna sygn. XIV Ns 781/07, a w tym: ⚫ postanowienie z dnia 14.11.2008 r., k. 393; ⚫ oświadczenie T. J. i M. J. o odrzuceniu spadku z 16.11.2005 r., zarejestrowane w aktach SR Wrocław-Fabryczna I Ns 997/05, dołączonych do akt XIV Ns 781/07) W chwili śmierci E. J. posiadała udział w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej we W. przy ul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), o wartości - według stanu na dzień otwarcia spadku a cen aktualnych - 355.344 zł. Była ona również właścicielem samochodu osobowego M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) o wartości 4.000 zł (cztery tysiące złotych). (bezsporne k. 219, a nadto dowód: - akta księgi wieczystej nr (...); - wydruk z elektronicznej księgi wieczystej, k. 97-103; - operat szacunkowy z dnia 16.12.2008 r., k. 94-112; - akty notarialne, k. 147-154; - dowód rejestracyjny, k. 223) Wobec bezskuteczności oświadczeń spadkowych M. J.
(1)i T. J.
(1)wobec masy upadłości M. J.
(1)i T. J.
(1)wspólników (...) s.c. syndyk masy upadłości zawarł z A. F. umowę sprzedaży udziałów przysługujących M. J.
(1)i T. J.
(1)w łącznej wysokości 2/3 w spadku po E. J., na mocy której przeniósł na A. F. wskazany udział w spadku. Syndyk Masy Upadłości zawarł również z A. F. umowę sprzedaży należącego do M. J.
(1)udziału w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej we W. przy ul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadzi księgę wieczystą KW nr (...). (bezsporne, a nadto dowód: - dokumenty zawarte w aktach księgi wieczystej nr (...); - dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna, VIII GU 188/04, a w tym wydane w sprawie orzeczenia m.in. postanowienie z dnia 3.08.2004 r.; - dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna, VIII GU 212/04, a w tym wydane w sprawie orzeczenia m.in. postanowienie z dnia 3.08.2004 r.; - dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna VIII GUp 51/04; - dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna VIII GUp 52/04; - postanowienie SR Wrocław-Fabryczna z 30.06.2010 r., k. 203-204; - dokumenty zawarte w aktach SO Wrocław, I C 906/08, a w tym: ⚫ wyrok SO Wrocław z 1.08.2005 r., k. 57; ⚫ wyrok SA Wrocław z 10.03.2006 r., k. 135; - akty notarialne, k. 147-154) W skład spadku po E. J. wchodzą również długi wobec (...) Bank S.A. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. (bezsporne, a nadto dowód: - umowa kredytu budowlano hipotecznego, k. 96-99 akt XIV Ns 781/07) Po śmierci E. J. A. F. jako posiadacz 5/6 udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej we W. przy ul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), dokonał remontu i modernizacji tego budynku mieszkalnego. Po śmierci E. J. samochód M. pozostał w dyspozycji rodziny małoletniego A. F.. A. F. wraz z matką M. F. mieszka od kilku lat w Wielkiej Brytanii. (bezsporne) A. F. i M. J.
(2)dokonali podziału do korzystania z budynku przy ul. (...) we W.. (dowód: - porozumienie, k. 171) Powyższe ustalenia Sądu znajdują uzasadnienie we wszystkich przeprowadzonych dowodach, które zostały powołane przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Ustalając stan faktyczny Sąd oddalił wnioski wnioskodawcy o zwrócenie się do (...) Bank S.A., Dyrektora (...) Oddział we W. o ustalenie stanu zadłużenia E. J., albowiem – z uwagi na to, że zadłużenie to nie obciąża żadnego ze składników majątku spadkowego, nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd pominął również dowód z przesłuchania uczestników, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności były bowiem między nimi bezsporne, a pozostałe kwestie (np. wysokość zadłużenia spadkodawczyni, wysokość nakładów poniesionych przez A. F.) nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zważył co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 924 k.c. otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy i właśnie z tą chwilą spadkobierca nabywa spadek (art. 925 kc). Stosownie do art. 684 k.p.c. skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, zaś skład spadku określa się na chwilę otwarcia spadku. W uchwale z dnia 27 września 1974r. (III CZP 58/74, OSNC z 1975r. Nr 6, poz. 90) Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, iż w dziale spadku na podstawie art. 1035 i nast. k.c. stan spadku ustala się według otwarcia spadku, jego zaś wartość – według cen z chwili dokonania działu. Stosownie do dyspozycji art. 686 k.p.c. w postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. W niniejszej sprawie skład spadku po zmarłej E. J. nie budził wątpliwości. Okoliczność ta była niesporna – uczestnicy zgodnie podawali, że w skład spadku wchodzi wyłącznie udział w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej we W. przy ul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), o wartości - według stanu na dzień otwarcia spadku a cen aktualnych - 355.344 zł oraz prawo własności samochodu osobowego M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) o wartości 4.000 zł (cztery tysiące złotych). Wobec powyższego na podstawie zgodnych oświadczeń uczestników i zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia. W punkcie II postanowienia Sąd dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności, uwzględniając propozycję podziału uczestnika A. F. i poniższe ustalenia. W sprawie bezsporny był krąg spadkobierców ustawowych i wysokość ich udziałów. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2008 r. spadek po zmarłej w dniu 22 czerwca 2005 r. E. J. nabyli na mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza A. F., J. J. oraz W. J. po 1/3 części każdy z nich, przy tym J. J. i W. J. zostali powołani do spadku wobec odrzucenia spadku przez T. J.
(1). Wobec bezskuteczności oświadczeń spadkowych M. J.
(1)i T. J.
(1)wobec masy upadłości M. J.
(1)i T. J.
(1)wspólników (...) s.c. (art. 123 u.p.u.n.) syndyk masy upadłości zawarł z A. F. umowę sprzedaży udziałów przysługujących M. J.
(1)i T. J.
(1)w łącznej wysokości 2/3 w spadku po E. J., na mocy której przeniósł na A. F. wskazany udział w spadku. Tym samym, w dziale spadku uczestniczyć powinni faktycznie wyłącznie A. F. i A. F.. Dokonując działu spadku i zniesienia współwłasności Sąd uwzględnił dotychczasowy sposób korzystania ze składników spadku przez spadkobierców i ich miejsce zamieszkania. A. F. od kilku lat przebywa w Wielkiej Brytanii. W posiadaniu jego najbliższej rodziny znajduje się ww. wyżej samochód M.. Natomiast, A. F. mieszka w Polsce. Korzysta on faktycznie z nieruchomości wchodzącej w skład spadku, w której to nieruchomości i w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości posiada większościowy udział. Nadto, A. F. dokonał na tę nieruchomość znacznych nakładów. Uczestnik ten nigdy też nie korzystał z samochodu M.. Powyższe uzasadniało przyznanie prawa do nieruchomości A. F., a prawa własności samochodu A. F.. Ponieważ przyznane uczestnikowi postępowania A. F. prawa do nieruchomości (użytkowanie wieczyste i własność) przewyższają swoją wartością należny mu udział w spadku, a przyznany A. F. samochód nie wyczerpuje jego udziału, uczestnikowi postępowania A. F. należy się spłata w kwocie 115.781 zł, wyliczona w następujący sposób: 115.781 zł = 1/3 * 355.344 zł {spłata udziału A. F. w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynku} – 2/3 * 4.000 zł {spłata udziału A. F. w prawie własności samochodu}. Tym samym Sąd zasądził – na podstawie art. 212 § 1 k.p.c. – od uczestnika postępowania A. F. na rzecz A. F. kwotę 115.781 zł tytułem spłaty jego udziału w spadku (pkt. III postanowienia); przy tym uwzględniając wniosek uczestnika A. F. spłatę oznaczył termin uiszczenia spłaty w myśl art. 212 § 3 k.c. Ponieważ między stronami bezsporna była wartość wszystkich składników spadku, w tym praw do nieruchomości sprzed dokonania nakładów na tę nieruchomość (k. 219 akt), a prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z posadowionym na niej budynkiem zostało przyznane A. F., bezprzedmiotowe stało się orzekanie w przedmiocie tych nakładów i ich rozliczanie. Nakłady te nie miały bowiem wpływu na uzgodnioną przez uczestników wartość nieruchomości, a nadto korzysta z nich wyłącznie A. F.. Tym samym Sąd oddalił wniosek tego uczestnika o rozliczenie tych nakładów (pkt IV postanowienia). Sąd oddalił również – na podstawie art. 232 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. – wniosek uczestnika A. F. o zasądzenie kwoty 34.800 zł z tytułu korzystania przez A. F. z nieruchomości ponad swój udział i uniemożliwienia uczestnikowi korzystania z tej nieruchomości. A. F. zaprzeczył bowiem tym okolicznościom i wysokości dochodzonej kwoty, a uczestnik A. F. nie wykazał spornych okoliczności. Z uwagi na równe zainteresowanie uczestników rozstrzygnięciem sprawy, bazując na treści art. 520 § 1 k.p.c. Sąd oddalił wnioski uczestników o zasądzenie kosztów postępowania, uznając, że każdy uczestnik powinien ponieść koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z: 1. odnotować; 2. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełn. wnioskodawcy; 3. kal. 14 dni.