k.p.c., wpisy w księdze wieczystej są dokonywane tylko na wniosek i w jego granicach, które wyznacza żądanie wniosku i jego podstawa faktyczna. Stosownie do art.
k.p.c., zakreślającego kognicję sądu rozpoznającego wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Z uwagi na powyższe również czynności Sądu odwoławczego ograniczają się do oceny, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i treści księgi wieczystej wpis, bądź jego odmowa przez sąd pierwszej instancji była uzasadniona. Decydujące znaczenie dla tej oceny, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, którym sąd rozpoznający wniosek o wpis jest związany. Dokumenty stanowiące podstawę wpisu są przy tym składane równocześnie z wnioskiem o wpis, a to oznacza, że w zasadzie podstawą orzekania sądu wieczystoksięgowego jest stan rzeczy z chwili złożenia wniosku. Wpis może nastąpić jako łączny rezultat złożenia i zbadania wniosku, dokumentów i treści księgi wieczystej; od daty prawidłowego złożenia wniosku liczą się skutki prawne dokonanego na jego podstawie wpisu. Przedmiotem posiedzeń jest badanie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę i treści księgi wieczystej. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09) Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego załącznika wymienionego we wniosku mającego stanowić podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięcia na podstawie art. 130 kpc. w zw. z 13 § 2 kpc. W takim wypadku sąd oddala wniosek o wpis. Sąd podziela analogiczne stanowisko tej części judykatury, która wskazuje, że niedołączenie do pozwu dokumentu wymienionego jako załącznik nie stanowi braku formalnego pozwu – por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2012 r., I ACz 1196/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2016 r., III AUa 2061/14. Dodatkowo w postępowaniu wieczystoksięgowym nie stosuje się 130 kpc. nawet w sytuacji, gdy dokument został wymieniony jako załącznik i podstawa wpisu, ale znajduje się w aktach innej księgi wieczystej. Sąd ocenia wyłącznie dokumenty załączone do wniosku w dacie jego wniesienia. Jak wynika z powyższych rozważań natury ogólnej, w rozpoznawanej sprawie Sąd powinien był rozpoznać wniosek złożony 18 października 2019 r. na podstawie jego treści, dokumentów załączonych do tego wniosku i treści księgi wieczystej na dzień złożenia wniosku. Okolicznością bezsporną pozostaje nieodłącznie przez wnioskodawcę aktu notarialnego z dnia 15 kwietnia 2019 r. notariusza M. W. w P., Rep (...)zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 3 września 2019 r., sygn. akt II Co 2190/19, który miał stanowić podstawę żądanego wpisu. Argumentacja apelującego odwołująca się do zakwalifikowania powyższego braku jako brak formalny obligujący Sąd I instancji do zastosowania sankcji wyrażonej w art. 130 1a § 1 k.p.c. jest wynikiem niewłaściwego rozumienia normy art.
i jako tak była chybiona. Przypomnieć należy, że w myśl art. 626 2 § 3 k.p.c., do wniosku wnioskodawca powinien dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 626 9 k.p.c., Sąd oddala wniosek, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania. Nie budziło wątpliwości Sądu odwoławczego, że art. 626 2 § 3 k.p.c. należy interpretować w powiązaniu z art.
Tak interpretacja wyklucza zaś zasadność poglądu, zgodnie z którym sąd wieczystoksięgowy miałby uruchamiać postępowanie naprawcze przewidziane przepisem art. 130 1a k.p.c., by uzyskać od wnioskodawcy dokumenty konieczne do dokonania wpisu. Postępowanie naprawcze będzie zasadne tylko w odniesieniu do braków formalnych pisma w postępowaniu wieczystoksięgowym, do których nie należy brak przedłożenia właściwego do dokonania wpisu dokumentu. Rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie powinno być dokonane z uwzględnieniem kognicji sądu wyznaczonej w art.
Ocenie Sądu podlegało zatem, czy dokumenty załączone do wniosku z dnia 18 października 2019 r. i wskazane w treści tego wniosku jako podstawa dokonania żądanego wpisu stanowiły taką podstawę. Wszelkie dokumenty niezbędne do dokonania wpisu powinny zostać załączone do wniosku. Jednoznaczne brzmienie art. 626 9 k.p.c. nakazuje w wypadkach w nim wskazanych wprost oddalenie wniosku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 października 2014 r., V CSK 573/13). Nieuprawnione jest traktowanie przeszkody do wpisu w rozumieniu art. 626 9 k.p.c. jako braku formalnego wniosku. Brak formalny to brak wniosku jako pisma procesowego i możliwość usuwania takiego braku na podstawie wezwania, przy odpowiednim (art. 13 § 2 k.p.c.) zastosowaniu art. 130 k.p.c. (względnie art. 130 1a k.p.c.) istotnie dopuszcza się. Nie o takim jednak braku mowa jest w art. 626 9 k.p.c., który ma zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek nie może być uwzględniony z powodu braku podstaw lub istnienia innych przeszkód do wpisu, jak w rozpoznawanej sprawie. W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 marca 2004 r., V CK 448/03. Sąd Okręgowy nie podziela wykładni, w myśl której braki w zakresie przedłożenia dokumentów potrzebnych do dokonania wpisu mogłyby być traktowane jako brak formalny wniosku o wpis. Takich dokumentów, koniecznych do dokonania wpisu w dziale IV księgi wieczystej, wnioskodawca nie przedłożył wraz z wnioskiem o wpis złożonym 18 października 2019 r., co było niesporne. Na zakończenie wymaga przypomnienia, że w postępowaniu wieczystoksięgowym obowiązuje daleko posunięty formalizm, celowo utrzymywany nieustannie przez ustawodawcę. Stąd też niedołączenie właściwego dokumentu do wniosku o wpis w księdze wieczystej nie stanowi braku formalnego wniosku. W takiej sytuacji sąd wieczystoksięgowy powinien oddalić wniosek na podstawie art. 626 9 k.p.c. w zw. z art. 626 2 § 3 k.p.c. Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez wnioskodawcę apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, w związku z czym, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Małgorzata Radomska-Stęplewska Ryszard Małecki Ewa Blumczyńska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.