WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2Dnia 7 października 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: sędzia Ewa Taberska Sędziowie: Hanna Bartkow
§ 2k.k.
zależy od charakteru obowiązku i może mieć charakter ogólny, szczególny lub indywidualny. Skarżący podkreślił, że źródła praw i obowiązków oskarżonego oraz odpowiednio I. Z.
(1)nie stanowiły przedmiotu analizy Sądu I instancji, a zatem wobec braku ustalenia zakresu uprawnień i obowiązków oskarżonego oraz I. Z.
(1), niemożliwe jest przypisanie mu sprawstwa oraz winy w zakresie popełnienia zarzucanych mu czynów, c) błędnym przyjęciu, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpywał znamiona przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k w zw. za art. 11 § 2 k.k. w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że oskarżony nie działał na szkodę interesu prywatnego lub publicznego. Wobec nieustalenia przez Sąd I instancji działania przez oskarżonego na szkodę interesu publicznego lub prywatnego oraz objęcia swoim zamiarem działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, a zatem z uwagi na nie wyczerpanie przez zachowanie skarżonego znamion przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k w zw. za rt. 11 § 2 k.k. niemożliwe jest przypisanie mu sprawstwa oraz winy w zakresie popełnienia zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jak już powyżej wskazano, na okoliczność ustalenia zakresu i rodzaju uprawnień i obowiązków zarówno I. Z.
(1)jak i oskarżonego S. P.
(1)Sąd Rejonowy zgromadził wystarczający materiał dowodowy zarówno osobowy jak i rzeczowy. Zarówno dokumenty jak i zeznania świadków, przedstawicieli organów samorządowych i podległych im placówek, pozwoliły na ustalenie, że oskarżony wbrew twierdzeniom obrony wyczerpał znamiona zarzucanego mu czynu i w tym zakresie Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego jak i wywodu tegoż uzasadnia wskazane powyżej. W sposób bowiem nieuprawniony S. P.
(1)dążył do przeforsowania faworyzowanej przez siebie kandydatki. W aktach sprawy znajduje się Regulamin Organizacyjny Starostwa Powiatowego w P. oraz uchwały w zakresie jego zmian, czy wreszcie Uchwały Zarządu Powiatu w P. w sprawie podziału zadań i kompetencji pomiędzy etatowymi członkami Zarządu Powiatu w P.. Wg. tych dokumentów Wicestarosta P. bezpośrednio nadzoruje i koordynuje jednostki działające w zakresie pomocy społecznej. Jak już wyżej wskazano, nadzór i koordynacja, to nie ingerencja w konkurs, który musi odbywać się bezwpływowo, czego wymaga interes społeczny, w ramach odpowiednich kompetencji kandydatów i pod nadzorem odpowiedniej komisji. W przeciwnym razie, w kompetencjach vicestarosty byłoby wprost powoływanie wskazanej przez siebie osoby na konkretne stanowisko i wówczas przeprowadzanie konkursu na Głównego Administratora byłoby zbędne. Wszystkie znamiona czynu przypisanego oskarżonemu, w tym działanie na niekorzyść interesu publicznego, wynikają bezpośrednio z opisu czynu przypisanego oskarżonemu S. P.
(1)i zostały przez Sąd Rejonowy prawidłowo ustalone i opisane w uzasadnieniu pisemnym. Sąd Okręgowy nie znajduje innych argumentów na poparcie tezy przyjętej przez Sąd I instancji i uznaje, że wszelkie zarzuty w tym zakresie są bezpodstawne i stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami w zakresie wszystkich znamion przestępstwa przypisanego S. P.
(1). Wniosek 1.Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez uniewinnienie oskarżonego S. P. od popełnienia zarzucanego mu czynu. 2. Ewentualny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozwiązania Sądowi Rejonowemu w Pile. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak to już wskazano powyżej brak jest podstaw do uwzględnienia przez Sąd Okręgowy wniosków obrońców po rozważeniu argumentów powyższego zarzutu Lp. Zarzut 7 I. Zarzut obrońców S. P. obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji błędnej wykładni wskazanych przepisów oraz ich niewłaściwe zastosowanie, w ten sposób, że Sąd dopuścił się błędu w subsumpcji, tj. wadliwie uznał, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie przepisu art. 231 §
§ 2, a tym samym niesłusznie przyjął, że zachowanie oskarżonego S. P.
(1)wypełniało znamiona zarzucanego mu czynu. Zdaniem apelujących dopiero ustalenie źródła oraz zakresu praw i obowiązków funkcjonariusza stanowić by mogło podstawę do oceny, czy zarzucane oskarżonemu zachowanie naruszyło którykolwiek z nakazów lub zakazów. Niezależnie od powyższego apelujący podnieśli, że Sąd I instancji na podstawie zgromadzonego i ujawnionego w sprawie materiału dowodowego nie ustalił znamienia czynu zabronionego stypizowanego w art. 231 k.k., które polega na działaniu na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Apelujący zwrócili uwagę, że przestępstwo stypizowane w art. 231 §
§ 2k.k.
jest przestępstwem umyślnym, wobec czego Sąd I instancji winien wykazać, czemu zdaniem skarżących uchybił, że oskarżony objął swoim zamiarem zarówno przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków i działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut ten został postawiony przez obronę na wstępie apelacji. Niewątpliwe jednak Sąd Okręgowy musiał odnieść się do zarzutów pierwotnych, tj. obrazy prawa procesowego i mogącego wynikach z tej obrazy, jeżeli miałaby ona wpływ na treść wyroku, błędu w ustaleniach faktycznych, co sprawiło, że zarzuty te został omówione jako pierwsze i co jednocześnie dało podstawy do stwierdzenia, że nie doszło do obrazy przez Sąd Rejonowy prawa materialnego. Sąd Rejonowy ustalił, na czym polegało sprawstwo oskarżonego S. P.. W opisie czynu przypisanego dano temu wyraz i opis ten wprost wskazuje, że oskarżony działał na szkodę interesu publicznego, co zostało wyartykułowane w pisemnym uzasadnieniu. Wniosek 1. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez uniewinnienie oskarżonego S. P. od popełnienia zarzucanego mu czynu. 2. Ewentualny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozwiązania Sądowi Rejonowemu w Pile. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak to już wskazano powyżej brak jest podstaw do uwzględnienia przez Sąd Okręgowy wniosków obrońców po rozważeniu argumentów powyższego zarzutu. Lp. Zarzut 1 Oskarżony J. P.
(1)1. Zarzut obrońcy oskarżonego J. P. błędnej oceny dowodów w postaci zeznań J. P.
(1)w zakresie, jakim Sąd I instancji uznał te zeznania za niewiarygodne i odniósł je do dowodów zgromadzonych w sprawie. Zdaniem apelującego z żadnego dowodu, a przede wszystkim dowodów osobowych nie wynika, ażeby J. P. miał jakikolwiek dostęp do informacji niejawnych związanych z konkursem na stanowisko Administratora (...). 2. Zarzut obrońcy J. P.
(1)naruszenia prawa materialnego art. 18 § 3 k.k., poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że przekazywanie informacji nieistotnych, ogólnie dostępnych i powszechnie znanych stanowi działanie wyczerpujące znamiona pomocnictwa w rozumowaniu ww. przepisu, podczas gdy, przekazywanie w tym zakresie informacji S. P. w żaden sposób nie ułatwiało popełnienia czynu zabronionego. Obydwa zarzuty zostaną omówione łącznie ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zdaniem Sądu Okręgowego w odniesieniu do osoby oskarżonego J. P.
(1), Sąd Rejonowy dokonał błędnej i dowolnej oceny zebranych dowodów i nawet uzasadnienie pisemne nie zawiera przekonywujących treści, wskazujących na to, by oskarżony J. P. dopuścił się jakiegokolwiek przestępstwa. Nie ulega wątpliwości, iż oskarżony J. P. wiedział o zamiarach oskarżonego S. P.
(1)w zakresie zatrudnienia A. M.
(1)na stanowisku Głównego Administratora w (...) w F.. Sam bowiem z tego stanowiska ustąpił i pozostawał w przyjacielskich stosunkach ze S. P.
(1), a także popierał jego zamysł. (...) operacyjne fakt ten potwierdzają Zgodzić się także należy z apelującym, że wszelkie czynności związane z przygotowaniem konkursów na to stanowisko, czy wreszcie rezultaty tych konkursów, były jawne, a wyniki konkursów nie były niejawne. Można zatem powiedzieć, że J. P.
(1)był jedynie biernym obserwatorem działań S. P. i nie przekazywał żadnych unikalnych i pomocnych informacji, o których S. P. by nie wiedział, lub które mogłyby mu pomóc w nieuprawnionej realizacji obsady stanowiska przez A. M.
(1). Oskarżony był przy rozmowie, jaka miała miejsce w grudniu 2017 r., na której S. P. poinformował, że oskarżony przestanie pełnić funkcję administratora i wyraził swoje oczekiwania co do następcy J. P., lecz po tej dacie S. P. w sprawie działań związanych z konkursami i zatrudnieniem A. M.
(1)rozmawiał z wieloma osobami związanymi ze Starostwem, w tym z samą I. Z.
(1)i zdaniem Sądu Okręgowego, a wynika to bezpośrednio z zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie potrzebował żadnego wsparcia ze strony J. P., by próbować osiągnąć wyznaczony sobie cel. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy dokonał, błędnej oceny, a tym samym nadinterpretacji zeznań I. Z., A. M. , J. K., M. B., B. P., J. K. oraz I. Z. w zakresie dotyczącym J. P.. Z tak zebranego materiału dowodowego nie wynika przestępczy zamiar tego oskarżonego. Podnieść bowiem należy, że za pomocnictwo odpowiada ten, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie. Tymczasem J. P., jeżeli już przekazał S. P. jakiekolwiek informacje dotyczące działań I. Z., to nie były one tajne, czynił to uzyskawszy je na gruncie towarzyskim, w dobrej wierze przekazując je S. P. i w żaden sposób nie ułatwiały one działań S. P., gdyż oskarżony radził sobie sam. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika zatem, by J. P. w jakikolwiek sposób próbował wpływać na przebieg konkursu lub uzyskać jakieś szczególne informacje co do jego przebiegu. Jak słusznie podnosi obrońca, informacje o członkach komisji konkursowych i osobach kandydatów S. P. bez żadnego problemu uzyskałby także od samej dyrektor I. Z., a nagrane rozmowy ze świadkami M. B. czy K. S. wskazują, że rozmowy dotyczące przedmiotowego konkursu były prowadzone z wieloma osobami i S. P. radził się wielu osób jak ma postąpić i w rozmowach tych sprawa zaangażowania S. P. w konkursy była akcentowana znacznie bardziej niż w rozmowach z J. P.. Ponadto czyn zarzucany i przypisany oskarżonemu J. P. miał polegać na przekazywaniu informacji dotyczących przebiegu konkursu oraz o decyzjach podejmowanych w związku z tym konkursem przez I. Z.
(1). Natomiast nie zarzucono oskarżonemu bezpodstawnego wpływania na sam przebieg konkursów, poprzez chociażby przeprowadzanie dyscyplinujących rozmów ze znanymi sobie pracownikami (...), by ci nie popierali działań I. Z., lub by namawiał S. P. do wyciągnięcia konsekwencji wobec I. Z.. Jakiekolwiek ustalenia i rozważania w tym zakresie, jak słusznie zauważa obrońca, Sąd Rejonowy uczynił poza zarzutem aktu oskarżenia i nie mogą one stanowić podstawy do uznania oskarżonego J. P. za winnego czynu mu zarzucanego. Natomiast sam akt solidarności z działaniami S. P., czy też wspieranie jego działań w dążeniu do intratnego zatrudnienia A. M.
(1), nie czynią jeszcze z oskarżonego J. P. przestępcy, chociaż są głęboko niemoralne i nie mogą być usprawiedliwione sympatią towarzyską bądź podporządkowaniem partyjnym. Podzielić zatem należy pogląd obrońcy oskarżonego zawarty w apelacji, że informacje, z którymi oskarżony J. P. dzielił się z S. P. miały charakter jego opinii, ocen, plotek czy informacji powszechnie znanych i dostępnych, nie miały natomiast ułatwiać S. P. popełnienia przestępstwa z art. 231 k.k. w rozumieniu art. 18 § 3 k.k. Słusznie obrońca zarzucił, że Sąd Rejonowy nie zwrócił uwagi na kwestię umyślności działania sprawcy i nie wskazał z czego wywodzi fakt, iż J. P. miał działać w celu by S. P. miał podżegać I. Z. do popełnienia czynu zabronionego. Podzielić należy pogląd obrońcy, że pomiędzy rzekomym działaniem J. P. polegającym na przekazywaniu informacji a działaniem głównego sprawcy polegającym na podżeganiu I. Z. do przekroczenia uprawnień, nie ma żadnego związku przyczynowego i nie sposób wykazać, by oskarżony J. P. miał wiedzę i świadomość, że S. P. podejmie czynności, które mogłyby zostać uznane za czyn zabroniony. Wniosek 1.Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez uniewinnienie oskarżonego J. P. od popełnienia zarzucanego mu czynu.
- Ewentualny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozwiązania Sądowi Rejonowemu w Pile. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Reasumując, obrona słusznie wykazała, że Sąd Rejonowy dopuścił się błędnej oceny dowodów, które doprowadziły do nieuprawnionego przyjęcia, że oskarżony dopuścił się czynu mu przypisanego, tj. przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.
- Przedmiot utrzymania w mocy 0.1Punkt I, II, III zaskarżonego wyroku oraz punkt VII wyroku w części dotyczącej oskarżonego S. P.
(1). Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Powodem utrzymania wyroku w mocy była niezasadność zarzutów apelacji obrońców oskarżonego S. P.
(1). W realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły również podstawy wskazane w art. 439, 440 i 455 k.p.k., uzasadniające zmianę lub uchylenie wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji. Sąd II instancji ocenił przy tym z urzędu, że również orzeczenie o karze jest wyważone, sprawiedliwe i nie razi surowością. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany 0.0.1Zmiana zaskarżonego wyroku (punkt IV) poprzez uniewinnienie oskarżonego J. P.
(1)od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 18§ 3 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. i w związku z powyższym uchylnie orzeczenia zawartego w punktach IV,V,VI i VII w części dotyczącej oskarżonego J. P.
(1)Zwięźle o powodach zmiany Powodem utrzymania wyroku w mocy była pełna zasadność zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego J. P.
(1). 0.15.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 4.
- XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 4 Odpowiednio do wyniku sprawy Sąd zasądził od oskarżonego S. P.
(1)na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. wydatki sądowe za postępowanie odwoławcze w ½ części i wymierzył mu opłatę za II instancję na postawie art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz.U. 1983 Nr 49, poz. 223 ) z późniejszymi zmianami. Kosztami procesu w sprawie oskarżonego J. P.
(1)za I i II instancję Sąd obciążył na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Skarb Państwa. 7. PODPIS Mariusz Sygrela Ewa Taberska Hanna Bartkowiak