kk na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 27 lipca 2020 r., sygn. akt III K 1197/19
Wniosek Zmiana zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego J. R. od stawianego mu zarzutu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na całkowitą niezasadność omówionego zarzutu. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań D. R. z uwagi na brak obiektywnej możliwości przesłuchania tego świadka nie stanowiło żadnego uchybienia ze strony Sądu Rejonowego i nie miało wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadniony w takich okolicznościach był wniosek o wydanie przez Sąd odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego, gdyż nie zachodziły żadne nieusuwalne wątpliwości co do ustaleń faktycznych, które powinny skutkować uwolnieniem oskarżonego od poniesienia odpowiedzialności karnej za przypisany mu występek. Lp. Zarzut 3.4. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego - obraza prawa materialnego, tj. art.
42 § 3 kk polegające na błędnym uznaniu, że oskarżony J. R. kierował pojazdem mechanicznym na terenie posesji pomiędzy ulicą (...) a ulicą (...), podczas gdy oskarżony przestawiał pojazd – samochód marki O. (...), na terenie zamkniętym, ogrodzonej posesji, działając wyłącznie w celu zabezpieczenia tegoż pojazdu zatem nie na terenie ogólnie dostępnym publicznie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Najpierw trzeba wyjaśnić, iż zarzut obrazy prawa materialnego z części szczególnej Kodeksu karnego może być postawiony tylko wówczas, gdy skarżący akceptuje dokonane przez Sąd meriti ustalenia faktyczne. Sąd I instancji w pierwszej kolejności dokonuje ustaleń faktycznych sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, które w procesie analizy i oceny uzna za wiarygodny. Następnie zaś ustalony stan faktyczny składający się z elementów strony przedmiotowej i podmiotowej poddaje prawno-karnej analizie w aspekcie tego, czy ustalone przez Sąd zachowanie oskarżonego wyczerpuje, czy też nie znamiona określonego przepisu lub przepisów (przy kumulatywnej kwalifikacji prawnej). Ze wskazanych powodów jednoczesne kwestionowanie dokonanych przez Sąd meriti ustaleń faktycznych oraz przyjętej w wyroku kwalifikacji prawnej należy uznać za błędne, a zarzut obrazy prawa materialnego dodatkowo należy potraktować jako przedwczesny. Jest on bowiem aktualny dopiero wówczas gdy skarżący akceptuje w całości ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd meriti ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt II AKa 259/18, Legalis nr 2123398). Mając na względzie powyższe należało ocenić omawiany zarzut jako błędnie skonstruowany albowiem obrońca w rzeczywistości w ramach tego zarzutu zmierzał do podważenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy odnośnie trasy jaką w dniu 25 czerwca 2018 r. przebył samochodem marki O. J. R.. Znamienne jest przy tym, że sam oskarżony składając wyjaśnienia podał, iż w dniu 25 czerwca 2018 r. poruszał się w stanie nietrzeźwości drogą dojazdową prowadzącą od posesji nr (...) do ulicy (...), a następnie po około 20 minutowym postoju wrócił w okolice budynku, w którym mieszkał. Natomiast z zeznań funkcjonariusza Policji P. S. wynika jeszcze, że gdy oskarżony podjeżdżając pod dom dostrzegł policjantów kontynuował jazdę samochodem poruszając się drogą równoległą do ul. (...), a następnie zatrzymał się na terenie nieużytku położonego nieopodal, wysiadł z auta i odrzucił kluczyki od pojazdu. Sąd Rejonowy oceniając wyjaśnienia oskarżonego w przedmiotowym fragmencie uznał je za wiarygodne, czego nie podważał w żaden sposób apelujący obrońca. Sprzeczne więc z dowodami, którym przypisana została cecha wiarygodności są wskazania obrońcy, iż w chwili gdy nadjeżdżał patrol Policji samochód oskarżonego stał na terenie zamkniętym. Natomiast okoliczność, że pojazd zatrzymał się w krzakach i silnik został wyłączony nie miały znaczenia dla ustaleń o poprzedzającej to jeździe oskarżonego samochodem w stanie nietrzeźwości. Niezbędne jest jeszcze klarowne podkreślenie, że obszar po jakim poruszał się samochodem w dniu 25 czerwca 2018 r. w stanie nietrzeźwości podsądny nie był wcale terenem zamkniętym i ogrodzonym, jak podkreślał kilkakrotnie skarżący. Zarówno sporządzony przez J. R. szkic (k. 73), jak i uzyskana przez Sąd Rejonowy dokumentacja fotograficzna drogi dojazdowej do posesji zlokalizowanej przy ul. (...) wiodąca od ulicy (...) pokazują, iż jest to obszar otwarty, który nie jest otoczony żadnym ogrodzeniem i drogą tą może poruszać się właściwie każdy. Obojętne dla prawnokarnej oceny zachowania podsądnego jest to, że droga jaką poruszał się oskarżony zgodnie z pismem Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia 22 maja 2019 r. nie została zakwalifikowana jako droga publiczna albowiem dla wyczerpania ustawowych znamion przestępstwa z art.
z art.
kk niezbędne jest ustalenie, że sprawca poruszał się pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości w ruchu lądowym, a nie po drodze publicznej. Możliwe jest więc popełnienie tego przestępstwa także na obszarze niezakwalifikowanym jako droga publiczna, jeżeli odbywa się tam ruch lądowy, gdyż kryterium „odbywającego się na danym obszarze ruchu lądowego” należy wiązać nie tyle z formalnym statusem konkretnej drogi czy też określonego miejsca, lecz z faktyczną dostępnością i rzeczywistym wykorzystaniem tego miejsca dla ruchu pojazdów i innych uczestników ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. alt IV KK 324/15, Legalis nr 1406409). Sąd I instancji trafnie zauważył, iż droga którą jechał swoim samochodem oskarżony była dostępna dla mieszkańców pobliskich budynków, dla pieszych, a także usługodawców czy służb ratunkowych. Warto tu jeszcze podkreślić, co wynika m.in. z dokumentacji fotograficznej oraz wyjaśnień oskarżonego (k. 106), że na tym terenie usytuowane są trzy zamieszkałe budynki wielorodzinne, co sprawia, że wspomniana droga jest faktycznie używana. Nie ulega więc żadnej wątpliwości, że w dniu 25 czerwca 2018 r. oskarżony przemieszczając się po drodze na odcinku od ul. (...) biegnącej obok posesji położonej pod adresem ul. (...) prowadził w stanie nietrzeźwości pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, a więc swoim zachowaniem wyczerpał wszystkie ustawowe znamiona przestępstwa z art.
Nie może więc być tu mowy o żadnym naruszeniu przepisów prawa materialnego. Wniosek Zmiana zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego J. R. od stawianego jemu zarzutu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na niezasadność omówionego zarzutu. Zgromadzony w tej sprawie, trafnie oceniony przez Sąd Rejonowy, materiał dowodowy stanowił podstawę trafnego ustalenia Sadu Rejonowego, iż oskarżony swoim zachowaniem objętym aktem oskarżenia wyczerpał wszystkie ustawowe znamiona zarzucanego mu przestępstwa, w tym kwestionowane „kierowanie pojazdem w ruchu lądowym”. Sąd Okręgowy nie miał powodów by w jakikolwiek sposób ingerować w słuszne orzeczenie Sądu I instancji. Lp. Zarzut 3.4. Zarzut podniesiony przez oskarżyciela publicznego - rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności podczas gdy przesłanki podmiotowe i przedmiotowe przestępstwa, a nadto konieczność uwzględnienia celów zapobiegawczych i wychowawczych kary, w szczególności potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za wymierzeniem kary surowszej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Konieczne jest wyjaśnienie w tym miejscu, że do uznania zasadności zarzutu opartego na podstawie art. 438 pkt 4 kpk niezbędne jest wykazanie przez skarżącego sądowi konkretnych uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przy ocenie znaczenia ustalonych okoliczności (tak podmiotowych, jak i przedmiotowych), czy też w zakresie nakazu ich kompletnego uwzględnienia – mających, stosownie do brzmienia art. 53 kk, znaczenie dla wymiaru kary. Samo przeciwstawienie rozstrzygnięciu orzekającego sądu dotyczącego kary wyłącznie odmiennej (krytycznej) oceny tegoż zasadności (co do rodzaju orzeczonej kary, czy jej wymiary), opartej na subiektywnym przekonaniu – bez odniesienia jej do konkretnych okoliczności niedocenionych, bądź przecenionych, przy wymiarze kary, nie czyni tego rodzaju zarzutu trafnym. Rodzaj i rozmiar środków represji karnej należy do sfery swobodnego uznania sądu, będąc jego oczywistą prerogatywą. Skarżący może formułując zarzut niewspółmierności kary zakwestionować ten wybór lub wysokość sankcji karnej, niemniej jednak będzie to procesowo skuteczne o tyle, o ile zdoła wykazać sądowi konkretne (określone powyżej) uchybienia w tych działaniach, które tę karę ukształtowały ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III KK 28/18, opubl. Legalis nr 1896670). Prokurator podnosząc zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej J. R. nie wskazał na żadne konkretne uchybienia w zakresie zasad logicznego rozumowania czy doświadczenia życiowego przy ocenie znaczenia okoliczności mających zgodnie z art. 53 § 1 kk znaczenie dla wymiaru kary. Apelujący ograniczył się właściwie do przedstawienia swojego zupełnie subiektywnego stanowiska, że w jego ocenie kara w wymiarze orzeczonym w wyroku jest niewspółmiernie łagodna. Taki sposób skonstruowania zarzutu nie mógł doprowadzić do podważenia całkowicie słusznych rozstrzygnięć o karze zawartych w zaskarżonym wyroku. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu przedstawił bardzo szczegółową i trafną argumentację, w której wymienił wszystkie powody dla których orzekł taką, a nie inną karę. W rozważaniach tych wymienione zostały także wszystkie okoliczności łagodzące i obciążające mające niewątpliwy wpływ na wymiar kary zasadniczej wymierzonej oskarżonemu. Sąd Okręgowy w pełni akceptuje wszystkie te wskazania Sądu Rejonowego wynikające z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dotyczące zastosowania art. 37a kk przy wymiarze kary, wyboru jej rodzaju i rozmiaru. Sąd II instancji podaje jeszcze, że wszystkie dyrektywy wynikająca wprost z art. 53 § 1 kk (w tym także prewencja generalna oraz indywidualna) zostały w odpowiednim stopniu wzięte przez Sąd Rejonowy pod uwagę przy wymiarze kary wymierzonej J. R.. Rację miał oskarżyciel publiczny, że podsądny był już uprzednio karany wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2018 r. za przestępstwo z art.
Ten fakt spowodował bowiem, że aktualnie osądzane zachowanie J. R. zostało zakwalifikowane jako przestępstwo z art.
kk (w wyroku Sądu Rejonowego zaistniała oczywista omyłka pisarska w zakresie przywołanej kwalifikacji, co Sąd ten powinien sprostować w trybie art. 105 § 1 kpk). Sam fakt, że za uprzednio popełniony czyn została wymierzona oskarżonemu kara pozbawienia wolności nie przesądzał, że również w przedmiotowej sprawie taka właśnie kara musi zostać orzeczona. Nie można bowiem zapominać, że każda sprawa jest inna, występują specyficzne okoliczności łagodzące i obciążające, każdorazowo czyn ma swój stopień społecznej szkodliwości oraz zawinienia. Dlatego też w każdej indywidualnej sprawie sąd meriti wydaje autonomiczną decyzję odnośnie wymiaru kary, nie kierując się w żaden sposób wymiarem kar orzeczonych wobec tego samego sprawcy w innych sprawach, nawet o zbliżonym modus operandi. Przepis art. 53 § 1 kk ustanawia wprost zasadę swobody sędziowskiej przy określaniu wymiaru kary, jednocześnie uzależniając jej wymiar od stopnia winy, społecznej szkodliwości czynu, a także konieczności spełnienia wszystkich celów kary, w tym zarówno w zakresie prewencji generalnej, jak i indywidualnej. Mając to na względzie, Sąd Okręgowy poparł wnioskowanie Sadu niższej instancji, iż stopień winy i społecznej szkodliwości w tej konkretnej sprawie choć nie był niski, to jednocześnie nie był na tyle wysoki by konieczne było wymierzenie kary pozbawienia wolności z art.
Na korzyść oskarżonego należy zaakcentować niewielki odcinek drogi jaką przebył kierując samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości, drogi o niewielkim natężeniu, przez co zagrożenie jakie stworzył dla innych uczestników drogi nie było poważne. W tym wypadku wystarczającym dla spełnienia wszystkich celów kary, w tym również w zakresie oddziaływania wychowawczego na sprawcę, było wymierzenie w oparciu o art. 37a kk kary o charakterze nie izolacyjnym. Taką zaś karą jest 1 rok i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 godzin miesięcznie. Powyższego wniosku nie zmienia w żaden sposób fakt, że oskarżony pośpiesznie wysiadł z pojazdu i odrzucił w krzaki kluczyki samochodowe. Takie zachowanie, jakkolwiek naganne, nie utrudniło w żaden sposób tego postępowania, gdyż chwilę potem wobec policjantów oskarżony przyznał się do kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Dlatego też nie ma racji prokurator wskazując, że oskarżony uciekł przed funkcjonariuszami Policji w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej i w związku z tym podnoszona okoliczność nie mogła na gruncie rozważań z art. 53 § 2 kk wpłynąć na zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie podsądnemu kary najsurowszego rodzaju. Sąd II instancji nie miał również żadnych zastrzeżeń do orzeczonych środków karnych w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i świadczenia pieniężnego w kwocie 10 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zgodnie bowiem z art. 42 § 3 kk w przypadku popełnienia przestępstwa z art.
kk obligatoryjne jest orzeczenie dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Natomiast art. 43a § 2 kk określa minimalną wysokość świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, którego orzeczenie jest obowiązkowe w przypadku przypisania sprawcy przestępstwa z art.
Sąd Rejonowy określił wysokość świadczenia pieniężnego na najniższej możliwej wysokości. Nie było przy tym żadnych podstaw by przyjmować, że zachodzi w sprawie oskarżonego J. R. wyjątkowy wypadek, uzasadniony okolicznościami sprawy, o którym mowa w art. 42 § 3 kk aby orzec łagodniejszy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Brak było zatem powodów do ingerencji w część orzeczenia, która dotyczyła środków karnych. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności, utrzymując wyrok w pozostałym zakresie w mocy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku z uwagi na niezasadność omówionego zarzutu. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie potwierdziła słuszności twierdzeń prokuratora co do niewspółmierności orzeczonej kary zasadniczej. Wymiar kary był dostosowany ze wszech miar do wszystkich okoliczności badanej sprawy i spełniał wszystkie cele kary. Wobec tego nie było żadnych powodów dla dokonywania jakiejkolwiek ingerencji w tę część orzeczenia.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.