Sygn. akt V GC 1131/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: Asesor sądowy Dawid Kobus Protokolant:
§ 1k.c.
uprawnienie do wyboru waluty przy spełnieniu świadczenia przypisuje się jedynie dłużnikowi. Zgodnie bowiem z zasadą nominalizmu określoną w art.
§ 1k.c.
– jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Jak wskazuje się zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie prawa cywilnego, jedynie dłużnikowi przysługuje prawo wyboru waluty, w jakiej spełni świadczenie, wierzyciel nie może samodzielnie zmienić waluty tego świadczenia. Innymi słowy w sytuacji, w której w umowie wskazano sumę pieniężną w walucie obcej jako przedmiot zobowiązania, wierzyciel powinien dochodzić roszczenia w walucie obcej ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2001 r., IV CKN 501/00, Legalis 278021). Ponadto zasada nominalizmu w znaczeniu przyjętym w art.
§ 1k.c.
dotyczy tych zobowiązań pieniężnych, w których zapłata była od początku przedmiotem zobowiązania (tzw. zobowiązań pieniężnych w ścisłym znaczeniu). W realiach niniejszej sprawy należało więc zasądzić kwotę wyrażoną w euro, która wynikała z treści umowy stron z dnia 4 września 2017 r., zastrzeżeń co do waluty nie miał również pozwany. W związku z powyższym, na podstawie art. 734 § 1 i 735 § 1 k.c., w zw. z art. 358 i
§ 1k.c.
Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.300 € wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 7 września 2017 roku do dnia zapłaty, jak w pkt 1
- a)sentencji. O zasądzonych w punkcie 1
- a)odsetkach ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych sąd orzekł na podstawie art. 2, art. 4 pkt 1 i 3, art. 4a i art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 118) uznając, że świadczenie stało się wymagalne dnia 7 września 2017 roku, a więc w dniu następującym po terminie płatności określonym w fakturze VAT. W niniejszej sprawie powód dochodził również zapłaty rekompensaty w kwocie 40 euro na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Nie ulegało wątpliwości, iż między stronami doszło do zawarcia transakcji handlowej w ramach wykonywanych działalności gospodarczych w rozumieniu przepisów ww. ustawy. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1 (odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych), przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Za ugruntowane w judykaturze należy uznać stanowisko, zgodnie z którym rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro, przewidziana w art. 10 ust. 1 ustawy przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione ( por. uchwała SN z dnia 11 grudnia 2015 r., III CZP 94/15, L. ). Powstanie roszczenia o stałą kwotę rekompensaty kosztów odzyskania należności w żaden sposób nie jest uwarunkowane powstaniem jakiegokolwiek uszczerbku po stronie wierzyciela w związku z niewykonaniem zobowiązania w terminie. Jedyną zatem przesłanką powstania ex lege roszczenia o stałą kwotę rekompensaty kosztów odzyskania należności jest niespełnienie przez dłużnika świadczenia w terminie, skutkujące nabyciem uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1 ustawy. Należy w tym miejscu odnotować, że art. 10 ustawy w sposób zdecydowany przyznaje wierzycielowi prawo do ryczałtu bez dodatkowego wezwania. W niniejszej sprawie powód nabył uprawnienie do odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych z dniem 7 września 2019 r. Od tego dnia przysługiwała zatem powodowi rekompensata w wysokości równowartości kwoty 40 euro. W związku z tym, od 8 września 2017 roku pozwany pozostawał w opóźnieniu z zapłatą tej kwoty. Z powyższych względów, Sąd na mocy art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy oraz art. 481 § 1 i 2 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 170,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 września 2017 roku do dnia zapłaty – jak w pkt 1
- b)sentencji. W pkt 2 sentencji wyroku Sąd oddalił powództwo w zakresie żądania zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 170,47 zł. Oczywistym jest bowiem, że roszczenie powoda w zakresie tej kwoty nie wynikało wprost z transakcji handlowej, lecz przyznane mu było ex lege na podstawie przepisu ustawy o terminach płatności w transakcjach handlowych. W związku z opóźnieniem w płatności tej rekompensaty należały się powodowi odsetki ustawowe za opóźnienie, a nie odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., które stanowią, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W niniejszej sprawie stroną przegrywającą okazał się pozwany i to on winien zwrócić powodowi koszty postępowania. Do niezbędnych kosztów postępowania należy zaliczyć: koszty zastępstwa procesowego powoda w kwocie 5400 zł ustalone zgodnie z § 2 pkt 6. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz opłatę sądową od pozwu w kwocie 654 zł. Łączne koszty procesu po stronie powoda wynosiły 6.071,00 zł i kwotę tę Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda w pkt 3 sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE 1. odnotować w kontrolce uzasadnień; 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:
- a)pełnomocnikowi pozwanego – adw. F. K., 3. przedłożyć z wpływem lub za 2 tygodnie od doręczenia. T., dn. 28 czerwca 2019 r. Asesor sądowy Dawid Kobus