(1), których w wywiedzionej apelacji zarzucił mu naruszenie: I. przepisów postępowania cywilnego poniżej wskazanych, co miało wpływ na wynik postępowania, tj.:

1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia, gdyż sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że ubezpieczony nie posiada okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27, wynoszącym w przypadku mężczyzn 25 lat, w przypadku, gdy apelujący wypełnia wymagany ustawą okres składkowy i nieskładkowy i legitymuje się 25 letnim okresem składkowym i nieskładkowym,
2. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia, gdyż sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że ubezpieczony od 1 września 1973 r. do 19 czerwca 1976 r. nie odbywał praktycznej nauki zawodu, w przypadku, gdy w świetle prawidłowego stanu faktycznego sprawy ubezpieczony w spornym okresie faktycznie wykonywał zatrudnienie na warunkach określonych w ustawie, na co w odwołaniu od przedmiotowej decyzji zostali powołani świadkowie, jednakże Sąd nie przeprowadził zawnioskowanego dowodu,
3. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia, gdyż sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że ubezpieczony od maja 1958 r. do lipca 1976 r. nie wykonywał pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, w przypadku, gdy w świetle prawidłowego stanu faktycznego sprawy skarżący w spornym okresie wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze minimum 4 h dziennie oraz świadczył pracę stale,
4. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia, gdyż sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że ubezpieczony od maja 1958 r. do lipca 1976 r. nie wykonywał pracy w gospodarstwie rodziców po ukończeniu 16 roku życia w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy tj. co najmniej 4 godziny dziennie, w przypadku gdy apelujący w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym pozostawał z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym i świadczył pracę na warunkach ustawowych,
5. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia, gdyż sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że skarżący okazjonalnie z innymi członkami rodziny pracował przy żniwach czy zbiorze tytoniu, w przypadku, gdy ubezpieczony świadczył pracę stale i był w stałej gotowości do jej podjęcia,
6. art. 235 2 § 1 i 3 k.p.c. przez niezasadne pominięcie zawnioskowanych przez ubezpieczonego dowodów z zeznań świadków w sprawie, gdy zachodziła konieczność przeprowadzenia z nich dowodu w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy,
7. art. 232 zd. 1 k.p.c. przez niezasadne pominięcie zawnioskowanych przez skarżącego dowodów z zeznań świadków w sprawie, gdy zachodziła konieczność przeprowadzenia z nich dowodu w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
8. art. 184 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, poprzez przyjęcie, że w świetle prawidłowego stanu faktycznego ubezpieczony nie posiada okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27, wynoszącym w przypadku mężczyzn 25 lat, w przypadku, gdy ubezpieczony wypełnia wymagany ustawą okres składkowy i nieskładkowy,
9. art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej poprzez przyjęcie, że skarżący od 1 września 1973 r. do 19 czerwca 1976 r. nie odbywał praktycznej nauki zawodu, w przypadku, gdy w świetle prawidłowego stanu faktycznego sprawy ubezpieczony w spornym okresie faktycznie wykonywał zatrudnienie na warunkach określonych w ustawie,
10. art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej poprzez przyjęcie, że ubezpieczony od maja 1958 r. do lipca 1976 r. nie wykonywał pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, w przypadku, gdy w świetle prawidłowego stanu faktycznego sprawy odwołujący się w spornym okresie wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze minimum 4 h dziennie oraz świadczył pracę stale i ciągle. Mając na uwadze powyższe apelujący wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie odwołania ubezpieczonego w całości, ewentualnie: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, - zasądzenie kosztów postępowania sądowego w pierwszej i drugiej instancji według norm przepisanych. Ponadto apelujący wniósł o przeprowadzenie dowodów, w tym o ponowne przeprowadzenie dowodu wobec nie przeprowadzenia dowodów przez sąd pierwszej instancji: a) z dokumentu - dowodu osobistego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej należącego do J. M.

(1)wydanego dnia 16 lipca 1976 r. - na fakty wskazane w uzasadnieniu apelacji, w tym w szczególności, na świadczeniu przez ubezpieczonego pracy, wymiaru czasu pracy, świadczenie pracy w warunkach umowy o pracę, b) z zeznań świadków: - M. B. i J. F. - na fakt wykonywania przez skarżącego od września 1973 r. do 19 czerwca 1976 r. praktycznej nauki zawodu na podstawie umowy o pracę, rodzaju zadań oraz organizacji pracy w tym okresie, świadczenia przez ubezpieczonego pracy w warunkach umowy o pracę, - K. P., S. B. i Z. S. - na fakt wykonywania przez ubezpieczonego od maja 1958 r. do lipca 1976 r. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i wymiaru czasu pracy w tym gospodarstwie, a przeprowadzenie tych dowodów jest konieczne w celu rozpoznania istoty sprawy, oraz pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nieprzeprowadzenie zaś przedmiotowych dowodów prowadzi do tego, że stan faktycznie nie został ustalony zgodnie z rzeczywistością. W uzasadnieniu skarżący między innymi podkreślił, że od maja 1958 r. do lipca 1976 r. w świetle prawidłowego stanu faktycznego sprawy, po ukończeniu 16 roku życia, w spornym okresie, wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców, z którymi pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym. Praca ta świadczona była w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy i w sposób ciągły tj. co najmniej 4 godziny dziennie. Zatem okres ten zgodnie z art. 10 ustawy emerytalnej winien być uwzględniony do stażu ubezpieczeniowego skarżącego. Następnie apelujący podniósł, że zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 października 2019 r., III AUa 232/19, „Przesłanka zaliczenia do okresów składkowych okresu pracy w gospodarstwie rolnym w ilości odpowiadającej co najmniej połowie pełnego wymiaru czasu pracy, wiąże się z poglądem, iż praca ta ma mieć charakter ciągły, co oznacza nastawienie ubezpieczonego na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym (gotowość do jej świadczenia, dyspozycyjność) i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika, a negatywną przesłanką staje się doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych czy wykonywanie w gospodarstwie rolnym prac o charakterze dorywczym, okazjonalnie i w wymiarze niższym od połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Prawidłowa wykładnia art. 10 ust. 1 pkt 3 u.e.r.f.u.s. wymaga zatem gotowości (dyspozycyjności) do wykonywania pracy we wskazanym wyżej rozumieniu.” oraz „Do uzupełnienia stażu ubezpieczeniowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 u.e.r.f.u.s. dojdzie jedynie w przypadku wykonywania pracy o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, w którym osoba zainteresowana zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą.” Dalej skarżący wskazał, że odległość, którą pokonywał do szkoły nie była znaczna, gdyż zajmowała mu jedynie 30 minut, a zamieszkiwanie ubezpieczonego wraz z rodzicami umożliwiało świadczenie codziennej pracy w gospodarstwie rolnym i pozostawanie w gotowości do jej wykonywania. Jak również fakt posiadania przez apelującego rodzeństwa nie świadczy o okazyjności wykonywania przez nich czynności z innymi członkami rodziny pracował przy żniwach czy zbiorze tytoniu. Następnie, apelujący podniósł, że od 1 września 1973 r. do 19 czerwca 1976 r. w świetle prawidłowego stanu faktycznego sprawy w spornym okresie uczył się w (...) w R., gdzie faktycznie wykonywał zatrudnienie na warunkach określonych w ustawie. Apelujący zarzucił, że przedmiotowy fakt został zlekceważony przez sąd pierwszej instancji, poprzez przyjęcie, iż powołani świadkowie z racji upływu czasu nie będą w stanie przypomnieć sobie istotnych szczegółów przy braku dokumentów. Jednocześnie ubezpieczony wskazał na wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2018 r., III AUa 158/18: „Młodociany, odbywający naukę zawodu w ramach umowy zawartej z zakładem pracy na podstawie przepisów ustawy z 1958 r. o nauce zawodu, posiadał status pracownika w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym oraz ubezpieczeniu społecznym. Ponadto, nawet niesporządzenie pisemnej umowy o naukę zawodu nie przesądza o niemożliwości zakwalifikowania spornej pracy jako okresu składkowego z art. 6 ust. 2 pkt 3 u.e.r.f.u.s. Decydujące jest w tym wypadku ustalenie, czy wnioskodawca faktycznie wykonywał zatrudnienie na warunkach określonych w tej ustawie.”. A nadto, na wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 3 września 2019 r., III AUa 108/19: „Niesporządzenie pisemnej umowy o naukę zawodu nie przesądza o niemożliwości zakwalifikowania spornej pracy jako okresu składkowego z art. 6 ust. 2 pkt 3 u.e.r.f.u.s.” i „Wykazanie okresu składkowego z art. 6 ust. 2 pkt 3 u.e.r.f.u.s. możliwe jest nie tylko w razie przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt zatrudnienia przez zakład pracy w celu przyuczenia do zawodu na podstawie indywidualnej umowy o pracę, czy braku potwierdzenia opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za ucznia nauki zawodu”. Ponadto apelujący wskazał, że dołączony dowód osobisty Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wydany dnia 16 lipca 1976 r., a stanowiący załącznik nr 1 do apelacji zawiera zapisy odzwierciedlające okresy zameldowania i wymeldowania ubezpieczonego, jak również adnotacje o zatrudnieniu. Z dokumentu tego wynika jaki staż pracy posiada skarżący. Natomiast staż pracy ubezpieczonego w połączeniu z podanymi przez niego okresami uzasadnia w pełni jego wniosek o emeryturę i uzasadnia jego odwołanie. W odpowiedzi na apelację Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i w pełni podzielając argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W ocenie organu rentowego apelacja jest bezzasadna w całości, bowiem sąd pierwszej instancji zebrał w pełni i dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, wyciągnął na ich podstawie nie budzące zastrzeżeń logiczne wnioski. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Apelacja J. M.

(1)okazała się nieuzasadniona. W sprawie należy podkreślić, że ubezpieczony ubiegając się o prawo do emerytury w wieku obniżonym z uwagi na pracę w szczególnych warunkach na dzień złożenia wniosku o świadczenie (9 października 2019 r.), a najpóźniej na dzień wydania zaskarżonej decyzji (13 stycznia 2021 r.) winien był wykazać spełnienie wymaganych prawem przesłanek. Zatem w myśl art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej ubezpieczony winien wykazać, że na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 25 lat, okresem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat, nadto, że nie przystąpił do OFE lub złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na dochody budżetu państwa. Ostatecznie w niniejszej sprawie spornym było spełnienie przez J. M.

(1)warunku legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat na dzień wejścia w życie ustawy emerytalnej czyli na dzień 1 stycznia 1999 r. Organ rentowy ustalił, że na ten dzień ubezpieczony legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w łącznym wymiarze 19 lat, 10 miesięcy i 18 dni. Apelujący zaś wnioskował o zaliczenie do tego okresu także: - okresu praktycznej nauki zawodu na podstawie umowy o pracę w (...) w R. od września 1973 r. do 19 czerwca 1976 r. (2 lata, 9 miesięcy i 19 dni) - okresu pracy od maja 1958 r. do lipca 1976 r. w gospodarstwie rolnym rodziców. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy emerytalnej przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe, przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Oznacza to, że w przypadku ubezpieczonego może on ubiegać się o potraktowanie jako okresu uzupełniającego jedynie okresu pracy w gospodarstwie rolnym od ukończenia 16 roku życia czyli od dnia 23 maja 1974 r. (a nie od daty urodzenia) i do wskazanego przez niego lipca 1976 r. – daje to okres 2 lat, 1 miesiąca i 8 dni. Nadto należy podkreślić, że ten sam okres nie może być zaliczany podwójnie do okresów ubezpieczenia czyli okres od 23 maja 1974 r. do 19 czerwca 1976 r. nie może być uwzględniony raz z tytułu nauki zawodu, a drugi raz z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym (jako okres uzupełniający). Zatem oceniając stanowisko ubezpieczonego, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów – może on jedynie wnosić o zaliczenie do okresu ubezpieczenia okresu od września 1973 r. do lipca 1976 r. czyli 2 lata, 10 miesięcy i 1 dzień. Z kolei, zestawienie okresu już uwzględnionego przez organ rentowy 19 lat, 10 miesięcy i 18 dni oraz okresu, o zaliczenie którego może ubiegać się ubezpieczony – 2 lata, 10 miesięcy i 1 dzień daje łącznie okres 22 lata, 8 miesięcy i 19 dni, zamiast wymaganych ustawą 25 lat na dzień 1 stycznia 1999 r. Dlatego w ocenie sądu odwoławczego prowadzenie postępowania dowodowego na potwierdzenie okresu ubezpieczenia od września 1973 r. do lipca 1976 r. było niecelowe. Mając na uwadze powyższe, należy wyjaśnić, że w sprawie o prawo do emerytury sąd ubezpieczeń społecznych bada spełnienie wszystkich przesłanek i albo odwołanie oddala (art.

(1)jako nieuzasadnioną oddalił w całości. Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk Urszula Iwanowska Romana Mrotek