Sygnatura akt XIII C 429/20/4 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XIII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w L. w następującym składzie: Przewodn

§ 3stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 70 § 1 k.c. w razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w chwili otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane - w chwili przystąpienia przez drugą stronę do wykonania umowy. Jednakże w wypadku, gdy ważność umowy zależy od spełnienia szczególnych wymagań przewidzianych w ustawie, organizator aukcji i jej uczestnik, którego oferta została przyjęta, mogą dochodzić zawarcia umowy (art.

§ 3k.c.).

Oznacza to, że w wyniku złożenia oświadczenia o przyjęciu oferty umowa nie dochodzi do skutku, jeżeli jej ważność zależy np. od zachowania formy aktu notarialnego. W wyniku zakończenia przetargu, między wyłonionym nabywcą a organizatorem przetargu powstaje bowiem swoiste wzajemne zobowiązanie do zawarcia umowy w przepisanej formie (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2003 r., I CKN 148/01; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., III CSK 308/06). Powodowie otrzymali pismo z 8 stycznia 2020 r., w którym pozwany zawiadomił ich o wyniku przetargu, o terminie zapłaty ceny, o terminie sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego oraz o miejscu sporządzenia tego aktu notarialnego. Zgodnie z art. 70 3 § 2 i 3 k.c. oraz z art. 70 §1 k.c. od tego dnia pomiędzy powodami i pozwanym powstało swoiste wzajemne zobowiązanie do zawarcia umowy w przepisanej formie w tym wypadku w formie aktu notarialnego. Od tego dnia ma zastosowanie odpowiednio przepis art.

§ 3

k.c., który stanowi, że jeżeli ważność umowy zależy od spełnienia szczególnych wymagań przewidzianych w ustawie, zarówno organizator aukcji, jak i jej uczestnik, którego oferta została przyjęta, mogą dochodzić zawarcia umowy. Unieważnienie przetargu nieograniczonego ustnego z 12 listopada 2019 r. na sprzedaż nieruchomości niezabudowanej, oznaczonej jako działka nr (...) o powierzchni 0,5561 ha położonej w obrębie W., gmina L. nastąpiło wbrew treści uchwały Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 21 grudnia 2006 r. III CZP 121/06 według, której „Naruszenie pierwszeństwa przewidzianego w art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.) przy zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości rolnej nie powoduje jej nieważności.” Natomiast w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 19 listopada 2009 r. IV CSK 211/09 zwrócono uwagę, że „Uprawnienie organizatora przetargu do jego unieważnienia ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza, że, według ogólnych reguł Kodeksu cywilnego, organizator aukcji (przetargu) oraz jego uczestnik mogą jedynie żądać unieważnienia umowy zawartej w wyniku przeprowadzenia aukcji (przetargu) przez sąd. Tym bardziej więc sąd może oceniać zasadność unieważnienia przetargu ogłoszonego na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w postępowaniu, którego przedmiotem jest zobowiązanie do zawarcia umowy (art. 64 KC i art. 1047 § 1 KPC).” W ocenie sądu unieważnienie przetargu z 12 listopada 2019 r. nastąpiło wbrew obowiązującym przepisom prawa i w sposób istotny naruszyło interesy gospodarcze powoda J. M.

(1). Powód J. M.

(1)przestąpił do przetargów dotyczących dwóch sąsiednich nieruchomości o numerze 195/7 i 195/4, gdyż zamierzał na obu zrealizować budowę budynku wielorodzinnego wraz z parkingami. Zawarcie umowy sprzedaży z pominięciem prawa pierwszeństwa dzierżawców K. N. i H. N. nie spowodowałoby nieważności umowy. W uzasadnieniu uchwały z 21 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy wskazał, że: „Należy stwierdzić, że przepisy art. 29 ust. 1 pkt 3 ust. 1c i ust. 1d GospNierRolU nie tworzą jednak elementów procedury mającej poprzedzać umowę z osobą uprzywilejowaną lub osobą trzecią, dla powstania pierwszeństwa nie jest bowiem niezbędne przeprowadzenie sformalizowanej w ustawie procedury wstępnej. Wspomniane przepisy, nakładające pewne obowiązki na wydzierżawiającego, mają jedynie na celu ustalenie, czy podmiot uprzywilejowany zamierza korzystać z przysługującego mu pierwszeństwa nabycia na własność dzierżawionej dotąd nieruchomości, a więc fakt zaktualizowania się pierwszeństwa. Naruszenie zasad takiego ustalania nie oznacza zatem naruszenia ustawowo określonej procedury zawierania umowy, prowadzącej w rezultacie do powstania skutków określonych w art. 58 KC”. Powodowie nie zgodzili się na podpisanie proponowanego im porozumienia (k.44), pismem z 25 marca 2020 r. wezwali pozwanego do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości rolnej niezabudowanej działka nr (...) o powierzchni 0,5561 ha, dla której Sąd Rejonowy w L.prowadzi księgę wieczystą nr (...), następnie wytoczyli proces o zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia woli - dali więc wyraz, że będą korzystać ze swoich praw na podstawie art. 70

(2)§ 3 k.c. jakie powstały po zaoferowaniu najwyższej ceny w przetargu i po doręczeniu im pisma z 8 stycznia 2020 r. W czasie od marca 2020 r. do sierpnia 2020 r. pozwany nie podjął żadnych działań w celu ustalenia, czy K. N. i H. N. korzystają z prawa pierwszeństwa. Powyższe skutkuje dodatkową argumentacją dla uwzględnienia powództwa, gdyż bez wykazania, że dzierżawcy K. N. i H. N. korzystają z prawa pierwszeństwa unieważnienie przetargu jest całkowicie pozbawione jakiejkolwiek racji prawnej. Pozwany powołał się w odpowiedzi na pozew, że unieważnienie przetargu przez Dyrektora Generalnego (...)z siedzibą w W. decyzją z 19 marca 2020 – nastąpiło na podstawie § 15 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ich części składowych, warunków obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz stawek szacunkowych gruntów z dnia 30 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 540). Przepis ten stanowi, że: W razie stwierdzenia, że czynności przetargowe zostały dokonane w sposób niezgodny z ustawą lub innymi przepisami, których naruszenie miało wpływ na wynik przetargu, Dyrektor Generalny (...)unieważnia przetarg. W toku procesu, w którym powyższa decyzja była przedmiotem kontroli sądu pozwany nie wykazał, że K. N. i H. N. korzystają z prawa pierwszeństwa, zatem nie wykazał, że naruszenie ich praw miało wpływ na wynik przetargu. Jak wskazano wyżej powodowie konsekwentnie chcą nabyć nieruchomość dali temu wyraz w sposób opisany wyżej, a zatem to, że nie wiedzieli o prawie pierwszeństwa przysługującego dzierżawcom nie wpływa na ich decyzję. Tak więc, naruszenie w ogłoszeniu o przetargu § 7 ust 4 pkt 3 rozporządzenia nie ma znaczenia dla powodów. Pozwany korzystając z faktu, że sąd oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia, lekceważąc prawa powodów zawarł z K. N. i H. N. umowę dzierżawy, to prowadzi sąd do prostego wniosku, że byli oni zainteresowani dalszym dzierżawieniem nieruchomości a nie jej nabyciem na własność. Mając na uwadze powyższe rozważania sąd uwzględnił powództwo w całości na podstawie art. art.

§ 3k.c.

nakazał pozwanemu złożenie oświadczenia woli o treści wskazanej w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. sąd obciążył pozwanego kosztami procesu, na które złożyła się opłata od pozwu i koszty zastępstwa procesowego poniesione przez powodów. Opłata od pozwu wynosiła 4 520 zł i koszty zastępstwa procesowego 5 400 zł i 34 zł z tytułu opłat skarbowych od pełnomocnictw powodów. Stawka kosztów na podstawie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych z późniejszymi zmianami. (Dz. U. 2015.1804). SSO Małgorzata Ławecka – Skóra Sygn. akt XIII C 429/20/4 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...). 3. (...). (...), (...)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.