← Polska

I C 261/20

Sygn. akt I C 261/20 upr. UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 21 lipca 2020 roku do Sądu Rejonowego w G. powód (...) S.A. z siedzibą w B. wniósł o zasądzenie od pozwanej O. B. kwoty 5.479,69 zł wraz

– 385 3 k.c. jest uprawnieniem i obowiązkiem sądu, albowiem przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych zostały wprowadzone do Kodeksu cywilnego w ramach implementacji dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Kompetencja sądu do zbadania z urzędu tego, czy klauzula w umowie jest postanowieniem nieuczciwym, stanowi w tej sytuacji zarówno środek do realizacji celu określonego w art. 5 dyrektywy, to znaczy uniemożliwia związania konsumenta nieuczciwym postanowieniem, jak i przyczynienia się do osiągnięcia celu art. 7 ww. dyrektywy, ponieważ przeprowadzenie przez sąd z urzędu takiej oceny może działać jako czynnik odstraszający oraz przyczynić się do zapobiegania nieuczciwym warunkom w umowach zawieranych pomiędzy konsumentami a sprzedawcami lub dostawcami. Całkowity koszt pożyczki to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową pożyczki, w szczególności: odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane pożyczkodawcy, oraz koszty usług dodatkowych w przypadku, gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania pożyczki. W myśl art.

§ 1

kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodnie z treścią tego przepisu, do uznania danego postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowania go z praktyki stosowania, konieczne jest stwierdzenie łącznego występowania czterech przesłanek, a mianowicie tego, że: postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, ukształtowane w ten sposób prawa i obowiązki stron pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami, powyższe prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta, postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron. Za nie uzgodnione indywidualnie ustawodawca określił te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta ( art.

§ 3kc).

Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje ( art.

§ 4kc).

Powód okoliczności tej nie wykazał. Specyfika sposobu zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki z dnia 23 maja 2018 roku zarazem jednoznacznie wskazuje na brak rzeczywistego wpływu konsumenta na treść umowy pożyczki. Konsument nie miał zatem wpływu na treść postanowienia pkt 1.4

  1. a)
  2. b)i
  3. c)umowy i nie było ono z nim uzgadniane (okoliczności przeciwnej powód nie wykazał). Przedmiotowe postanowienia nie dotyczą także głównych świadczeń stron, gdyż należą do nich tylko takie elementy konstrukcyjne umowy, bez których uzgodnienia nie doszłoby do jej zawarcia ( essentialia negotii). W tej sytuacji w dalszej kolejności należało rozstrzygnąć, czy postanowienia umowy, a dokładnie pkt 1.4
  4. a)
  5. b)
  6. c)kształtują prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta. W ocenie Sądu odpowiedź jest negatywna, bowiem umowa jasno określa wysokość opłaty przygotowawczej, prowizji i opłaty za „Twój pakiet”, sposób spłaty, jak również precyzuje zasady korzystania z „Twojego pakietu”. Nie tworzy stanu swobody, dowolności czy uznaniowości powoda, co mogłoby zagrażać prawom pozwanej. Powodowa spółka podała prawdziwe informacje o całkowitym koszcie pożyczki, całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta oraz wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Dane te zostały jednoznacznie określone w chwili zawierania umowy oraz nie przekraczają maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego (art. 36 a u.k.k.). Powódka spełniła więc obowiązek informowania konsumentów o oferowanym i sprzedawanym towarze (także pożyczce czy kredycie), zaś pozwana nie została wprowadzona w błąd nierzetelną informacją, miała dzięki temu możliwość porównania podobnych ofert, znajdujących się w danym czasie na rynku. Nie ma zatem podstaw, aby uznać, że postanowienia te naruszają istotnie interesy konsumenta. Od konsumenta, decydującego się na zawarcie umowy należy wymagać również odpowiedniego poziomu staranności i rozwagi. W niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw, aby przyjąć, że powód, zawierając z pozwaną przedmiotową umową, wykorzystał jej niewiedzę lub naiwność, zmierzał do dezinformacji, czy też wywołał jej błędne przekonanie co do wysokości spłaty. Reasumując, na podstawie dokumentów dołączonych do akt Sąd ocenił, że zawarte w umowie stron postanowienia dotyczące opłaty przygotowawczej, wynagrodzenia prowizyjnego oraz kwoty za tzw. „(...)” nie spełniają przesłanek abuzywności, w konsekwencji nie są one wyłączone z umowy i wiążą pozwaną. Sąd Nie znalazł też podstaw do zakwestionowania kwoty zadłużenia wyliczonej przez stronę powodową na 5.479,69 zł., uznając, że wysokość żądanego roszczenia jest zgodna z przepisami. Pozaodsetkowe koszty pożyczki zawartej przez strony nie naruszały ustawy o kredycie konsumenckim, a zatem nie można było uznać, iż pozostają w sprzeczności z prawem czy zasadami współżycia społecznego, albo że naruszają interes pozwanej. Powód świadczy usługi polegające na udzielaniu pożyczek i kredytów. Skoro pozwana zdecydowała się na zaciągnięcie kredytu musi go spłacić wraz z kosztami, bowiem postanowienia umowne zgodnie z zasadą pacta sunt servanda, wiążą strony. Wobec powyższego Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda, zgodnie z żądaniem pozwu wyżej wymienioną kwotę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie. Sąd oddalił żądanie zasądzenia odsetek w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie. Roszczenie o zapłatę odsetek od sumy wekslowej podlega ocenie nie na podstawie ogólnych przepisów prawa cywilnego, lecz na podstawie przepisów prawa wekslowego. Stosownie do art. 48 pkt. 2 ustawy Prawo wekslowe, posiadacz weksla może żądać od zobowiązanego odsetek w wysokości sześciu od sta, a przy wekslach, wystawionych i płatnych w Polsce, odsetek ustawowych od dnia płatności. Posiadacz weksla może zatem domagać się zapłaty wyłącznie odsetek ustawowych, nawet wtedy gdy z treści stosunku podstawowego (umowy pożyczki) wynika, że przysługują mu odsetki umowne. Żądanie zasądzenia odsetek w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie jest też sprzeczne z przepisami art. 5 prawa wekslowego, zgodnie z którym w wekslu, płatnym za okazaniem lub w pewien czas po okazaniu, może wystawca zastrzec oprocentowanie sumy wekslowej. Stopa odsetek powinna być określona w wekslu, w braku jej określenia zastrzeżenie oprocentowania uważa się za nienapisane. Odsetki biegną od daty wystawienia wekslu, jeżeli nie wskazano innej daty. Weksel jest ważny, ale tylko na sumę oznaczoną jako kapitał. W niniejszej sprawie powód przedłożył weksel, na którym brak jest zastrzeżeń odnośnie odsetek. W tej sytuacji powodowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie i to od dnia 9 września 2020 roku. Zgodnie bowiem z art. 38 Prawa wekslowego posiadacz weksla płatnego w oznaczonym dniu albo w pewien czas po dacie lub po okazaniu, powinien przedstawić go do zapłaty bądź w pierwszym dniu, w którym można wymagać zapłaty, bądź w jednym z dwóch następnych dni powszednich. W wyroku Sądu Najwyższego z 31 marca 2006 r. w sprawie IV CSK 132/05 wskazano, że: „ Poinformowanie wystawcy weksla własnego o możliwości zapoznania się z oryginałem weksla w dniu oraz miejscu jego płatności może być uznane za spełniające wymaganie określone w art. 38 prawa wekslowego. W takim jednak przypadku uznać należy, że przedstawienie weksla do zapłaty następuje nie z chwilą wystosowania do wystawcy stosownego zawiadomienia, ale w dniu, w którym mógł on faktycznie dokonać oględzin weksla i ustalić, czy jest zobowiązany do jego zapłaty.” Jednocześnie w orzecznictwie zagruntowany należy uznać pogląd, że nie przedstawienie weksla do zapłaty a złożenie go wraz z pozwem do sądu nie skutkuje nieważnością lub niewymagalnością roszczenia wekslowego, a jedynie może mieć wpływ na określenie daty wymagalności tego roszczenia. Wobec powyższego, Sąd uznał, iż dopiero z chwilą złożenia oryginału weksla do sądu i doręczeniem pozwanej odpisu pozwu miała ona możliwość zapoznania się z jego treścią i popadła w opóźnienie. Brak spłaty oznacza obowiązek zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie, który to obowiązek wynika z ustawy i samego faktu opóźnienia. Skoro pozwana pozew otrzymała 8 września 2020 roku, to w opóźnieniu jest od 9 września 2020 roku i od tej daty sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie, oddalając roszczenie odsetkowe w pozostałym zakresie. Z uwagi na nieznaczne jedynie przegranie sprawy przez powoda, na podstawie art. 100 k.p.c. Sąd wyłożył na pozwaną obowiązek zwrotu powodowi całości poniesionych przez niego kosztów procesu, na które składał się zwrot uiszczonej przez powoda opłaty od pozwu w wysokości 400,00 zł i wydatków poniesionych w związku ze złożeniem do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa procesowego (17,00 zł.) oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego powoda przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. (1.800,00 zł.), ustalona w wysokości stawki minimalnej przewidzianej w §2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji. Sygn. akt I C 261/20 upr. ZARZĄDZENIE (...): 1. (...); 2. (...). G., (...) (...)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.