← Polska

I ACa 1099/13

Sygn. akt I ACa 1099/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Mieczysław Brzdąk (spr.) Sędziowi

§2kc przez niezastosowanie w stosunku do pozwanego A.

B.; - całkowite uchylenie się od zasądzenia roszczenia zadośćuczynienia opartego o przepis art.

§2

kc za przestępstwo opisane w pkt 1 wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 2.03.2007r w stosunku do obu pozwanych; - całkowite uchylenie się od zasądzenia roszczenia z art.444§1 kc naprawienia szkody z tytułu wywołania rozstroju zdrowia; - ustalenie kwoty zadośćuczynienia z art.445§2 kc za przestępstwo opisane w pkt 2 w/w wyroku Sądu Okręgowego od pozwanego M. L. nieadekwatnej do znacznego rozmiaru krzywdy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Pozwany M. L. zaskarżył wyrok w całości zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Jak wynika z treści apelacji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja powoda jest częściowo uzasadniona a w szczególności zawarty w niej zarzut naruszenia art.

§ 2kc.

Zgodnie z tym przepisem, wprowadzonym ustawą z dnia 16 lutego 2007r o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U.2007 Nr 80, poz. 538), jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Stosownie zaś do unormowania zawartego w poprzednio obowiązującym art.442 kc termin przedawnienia takiej szkody wynosił lat 10. Niewątpliwym jest, że czyny przypisane pozwanym stanowiły występki w rozumieniu Kodeksu karnego, a zatem do oceny czy roszczenie powoda uległo przedawnieniu zastosowanie mają wymienione przepisy. W sytuacji gdy pozwani zostali prawomocnie skazani za przestępstwa popełnione w dniach: 11 stycznia 2005r, 29 stycznia 2005r oraz 24/25 lutego 2005r, to roszczenia powoda ulegałoby przedawnieniu odpowiednio w dniach: 11 stycznia 2015r, 29 stycznia 2015r oraz 24/25 lutego 2015r a według unormowania zawartego w art.

§2kc, który zgodnie z art.

2 ustawy z 16 lutego 2007r ma zastosowanie w niniejszej sprawie, roszczenia powoda przedawniłyby się dopiero: 11 stycznia 2025r, 29 stycznia 2025r oraz 24/25 lutego 2025r Oczywistym jest, że powód wniósł pozew przeciwko A. B. w dniu 26 stycznia 2011r, a zatem przed upływem terminu przedawnienia. Wbrew zatem stanowisku Sądu I instancji zgłoszony przez pozwanego A. B. zarzut przedawnienia nie był skuteczny, bowiem dla oceny tego zarzutu zastosować należało art.442

(1)§2 kc a nie – jak to zupełnie bezpodstawnie przyjął Sąd Okręgowy – art. 442
(1)§1 (442§1 ) kc. Z wymienionych przyczyn żadne z roszczeń powoda przeciwko pozwanym nie uległo przedawnieniu. W sytuacji, gdy pozwani wspólnie wyrządzili powodowi szkodę w dniu 24/25 lutego 2005r., to stosownie do art. 441 kc ich odpowiedzialność jest solidarna i tak też solidarnie odpowiadają za naprawienie tej szkody (krzywdy). Wbrew jednak zarzutom powoda Sąd I instancji prawidłowo ustalił zakres krzywdy wynikającej z uszkodzenia ciała powoda oraz za zmuszenie powoda do poddania się czynowi nierządnemu. Sąd Apelacyjny aprobuje w pełni stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie. W szczególności trafnie przyjął Sąd Okręgowy, że powód nie wykazał, aby skutki przestępstwa miały charakter nieodwracalny bądź też by wskutek obrażeń wywołanych przez pozwanych powód doznał rozstroju zdrowia, bowiem nie poddał się on badaniu przez biegłego, a dokonanie odpowiednich ustaleń w tym zakresie niewątpliwie wymagało wiedzy specjalnej. Aprobując w pełni stanowisko Sądu Okręgowego co do wysokości należnego powodowi zadośćuczynienia za krzywdę, z tym, że zgłoszony przez pozwanego A. B. zarzut przedawnienia okazał się nieskuteczny, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 100 000 zł. Uzasadnione jest także żądanie zasądzenia zadośćuczynienia od pozwanego A. B. za krzywdę wyrządzoną powodowi w dniu 11 stycznia 2005r. Zakres, rozmiar, skutki uszkodzenia ciała powoda z pewnością uzasadniają zasądzenie z tej przyczyny kwoty 10.000 zł. Wymienione roszczenie powoda, jak wyżej wskazano, nie uległo bowiem przedawnieniu. Uszło też uwagi Sądu I instancji, że roszczenie powoda o zobowiązanie pozwanego A. B. do złożenia odpowiedniego oświadczenia jako wynikające z przepisów o ochronie dóbr osobistych nie uległo przedawnieniu już z tej przyczyny, że nie jest roszczeniem majątkowym (por.art.117§1 kc). Z tej też przyczyny także w tym zakresie należało zmienić zaskarżony wyrok i zobowiązać pozwanego A. B. do złożenia, na podstawie art. 24§1 kc oświadczenia o treści wskazanej w pkt 3 sentencji. Powód nie wykazał natomiast by wskutek popełnienia przez pozwanych występku opisanego w pkt I wyroku Sądu karnego doznał uszkodzenia ciała, bądź rozstroju zdrowia, a zatem w tym zakresie powództwo ulegało oddaleniu, podobnie jak w zakresie przekraczającym kwotę 100.000 zł za krzywdę spowodowaną popełnieniem występku opisanego w pkt II wyroku karnego. Apelacja powoda w tej części jest bezzasadna. Podobnie bezzasadna jest apelacja powoda w części obejmującej zarzut „uchylenia się od zasądzenia roszczenia z art. 444 § 1 kc” a to z tej przyczyny, że powód – jak wyraźnie oświadczył na rozprawie w dniu 26 września 2011r – domagał się zasądzenia od pozwanych tylko zadośćuczynienia a nie odszkodowania. Stosownie zatem do unormowania zawartego w art. 321§1 kpc Sąd I instancji nie mógł wyrokować co do tego żądania, pomijając już tę okoliczność, że powód nie zgłosił jakichkolwiek dowodów dla wykazania szkody (kosztów) doznanej wskutek uszkodzenia ciała. Z powołanych przyczyn w oparciu o art. 386 § 1 kpc zaskarżony wyrok należało zmienić i orzec jak w sentencji. W pozostałym zakresie – jak to wyżej wskazano – apelacja powoda okazała się bezzasadna i ulegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc. Całkowicie bezzasadna okazała się apelacja pozwanego M. L.. Jak wyżej wskazano powód nie poddał się ocenie przez biegłego sądowego, co miało wpływ na ustalenie przez Sąd I instancji wysokości zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną przez pozwanych wskutek popełnienia przestępstwa opisanego w pkt II wyroku karnego. Kwotę tę przyznał Sąd I instancji za uszkodzenie ciała powoda oraz zmuszenie powoda do poddania się czynowi nierządnemu, za co pozwani zostali prawomocnie skazani. Wprawdzie Sąd I instancji nie uwzględnił wniosku pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków lecz jak trafnie przyjął Sąd, pozwany nie określił okoliczności, które zamierzał wykazać za pomocą tych dowodów. Ponadto nawet gdyby przyjąć, jak to podaje pozwany w apelacji, że świadkowie mieli zeznawać na okoliczność stanu zdrowia powoda, to taki środek dowodowy nie był przydatny do wykazania tej okoliczności. Ustalenie stanu zdrowia powoda wymagało bowiem wiadomości specjalnych, a zatem odpowiednim środkiem dowodowym był dowód z opinii biegłego, a taki dowód nie został przeprowadzony ze względu na stanowisko (sprzeciw) powoda. Obrażenia fizyczne powoda zostały natomiast wykazane przez opinię sporządzoną w postępowaniu karnym, w którym zakres uszkodzeń ciała doznanych przez powoda został ustalony przez biegłego J. P. (por. k. 54 oraz 822 akt VI K 62/06 Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej). Jak już wyżej wskazano wysokość zadośćuczynienia należnego powodowi wskutek uszkodzenia ciała i zmuszenia do poddania się czynowi nierządnemu została prawidłowo określona. Z powołanych przyczyn apelacja pozwanego M. L. okazała się bezzasadna wobec czego ulegała oddaleniu na podstawie art.385 kpc. W sytuacji gdy pozwani przegrali sprawę w postępowaniu przed Sądem I instancji, to stosownie do unormowania zawartego w art. 113 § 1 uksc powinni zwrócić część kosztów Skarbowi Państwa – SO w Bielsku-Białej, a to opłatę od 100.000 zł, która wynosi 5.000 zł i w tej części odpowiadają solidarnie, natomiast pozwany A. B. powinien zwrócić dodatkowo 500 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od 10.000 zł. Na podstawie art. 113 ust 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2010.90.594 j.t.) Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążenia powoda resztą nieuiszczonych kosztów sądowych. Na tej samej podstawie odstąpiono od obciążenia powoda jak i pozwanych od kosztów postępowania apelacyjnego.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.