Sygn. akt IX P upr 319/20 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 16 maja 2020r. G. G. domagała się zasądzenia od pozwanej Jednostki Wojskowej nr (...) w S. kwoty 15794, 92 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 października 2019r. tytułem odprawy jubileuszowej, a nadto kosztów procesu wskazując, iż spełniła określone w obowiązującym pracodawcę Ponadzakładowym Układzie Zbiorowym Pracy dla (...) Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej przesłanki do nabycia świadczenia przechodząc na emeryturę (zmieniając status pracownika – emeryta na status emeryta) w okresie krótszym niż 12 miesięcy od osiągnięcia stażu pracy warunkującego nagrodę. Pozwana Jednostka Wojskowa nr (...) w S. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów procesu. Nie kwestionując okoliczności faktycznych przytoczonych w pozwie pozwana zaprzeczyła spełnieniu przez powódkę wskazywanej przesłanki do nagrody jubileuszowej podnosząc, iż przejście na emeryturę nastąpiło w dacie nabycia przez pracownicę uprawnień emerytalnych, nie zaś w dniu zakończenia zatrudnienia nawiązanego już w okresie posiadania tych uprawnień. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Strony niniejszego procesu pozostawały w stosunku pracy od 1 sierpnia 1985r. W związku z koniecznością spełnienia warunków do otrzymania emerytury doszło z inicjatywy G. G. do rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron z dniem 28 września 2018r., co pozwoliło powódce uzyskać wskazane świadczenie z ubezpieczeń społecznych. Od 1 października 2018r. strony były związane kolejną umową o pracę zawartą na czas określony zawartą do 31 grudnia 2019r. Umowa ta rozwiązała się za porozumieniem stron w dniu 30 września 2019r. I tym razem inicjatywa zakończenia stosunku pracy wyszła od pracownicy, która zdecydowała o zakończeniu pracy zawodowej i zmianie statusu pracownika – emeryta wyłącznie na status emeryta. niesporne, nadto umowy o pracę – k. 1, 30, 159 cz. B akt osobowych powódki, akt mianowania – k. 5 cz. B akt osobowych powódki, zaakceptowany wniosek dot. rozwiązywania umowy – k. 157 cz. B akt osobowych powódki, wniosek o nawiązanie umowy o pracę – k. 158 cz. B akt osobowych powódki, wniosek dot. rozwiązania umowy o pracę – k. 8 cz. C akt osobowych powódki, rozkaz dzienny z dnia 26 września 2018r. – k. 7 cz. C akt osobowych powódki, świadectwa pracy – k. 5, 9 cz. C akt osobowych powódki, W dniu 29 sierpnia 2019r. powódka wystąpiła do pozwanego pracodawcy o nagrodę jubileuszową w wysokości 400% wynagrodzenia miesięcznego w związku z przepracowaniem (licząc na przewidywany dzień zakończenia zatrudnienia) 39 lat i sześciu dni. niesporne, nadto wniosek powódki – k. 8 cz. C jej akt osobowych Przed zatrudnieniem w pozwanej Jednostce powódka pracowała na podstawie umowy o pracę w O. Laboratorium Poczty i (...) w S. w okresie 22 września 1980r. – 31 lipca 1985r. Okres ten był uwzględniany przy wypłacie powódce w czasie zatrudnienia u pozwanej kolejnych nagród jubileuszowych. Ostatnia taka nagroda została wypłacona G. G. za 35 lat pracy, które upłynęły w dniu 22 września 2019r. Niesporne, nadto świadectwo pracy – k. 4 akt osobowych powódki, wyciąg z rozkazu dziennego z dnia 20 września 2000r. – k. 54 cz. B akt osobowych powódki, wyciąg z rozkazu dziennego z dnia 23 września 2005r. – k. 81 cz. B akt osobowych powódki, wyciąg z rozkazu dziennego z dnia 22 września 2010r. – k. 110 cz. B akt osobowych powódki, wyciąg z rozkazu dziennego z dnia 21 września 2015r. – k. 126 cz. B akt osobowych powódki, Ostatnia wysokość miesięcznego wynagrodzenia powódki liczonego według zasad obowiązujących przy wyliczaniu ekwiwalentu za urlop odpowiadała kwocie 3948, 73 zł. Niesporne, nadto zaświadczenie – k. 19 W Jednostce Wojskowej Nr (...) w S. obowiązuje Ponadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej z dnia 8 czerwca 1998 r. Art. 46 ust. 1 układu przewiduje dla pracowników prawo do nagrody jubileuszowej po 15 i więcej latach pracy. Nagroda przysługuje co 5 lat, a jej wysokość wzrasta wraz z okresem zatrudnienia. Po 40 latach pracy odpowiada ona 400% wynagrodzenia miesięcznego obliczonego według zasad obowiązujących przy wyliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Zasady ustalanie okresów pracy do nagrody jubileuszowej oraz zasady jej wypłacania określa załącznik nr 4 do układu (art. 46 ust. 3 układu). Wskazany załącznik przewiduje m.in. wliczanie do okresu pracy uprawniającego do nagrody jubileuszowej wszystkich poprzednio zakończonych okresów zatrudnienia (pkt 1 załącznika) oraz stwierdza, że prawo do nagrody jubileuszowej nabywa się w dniu upływu okresu uprawniającego do nagrody (pkt 3 załącznika). Od tej ostatniej zasady wprowadzony jest jeden wyjątek. Zgodnie z pkt 7 załącznika w razie ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub na emeryturę pracownikowi, któremu do nabycia nagrody jubileuszowej brakuje mniej niż 12 miesięcy licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy, nagrodę wypłaca się w dniu rozwiązania tego stosunku. Jeżeli pracownikowi wypłacono nagrodę jubileuszową danego stopnia na podstawie wskazanej w pkt 7 załącznika regulacji, to w przypadku późniejszego zatrudnienia u pracodawcy nie przysługuje mu ponownie prawo do nagrody tego stopnia pkt 7a załącznika). Zgodnie z art. 48 ust. 1 układu pracownikowi spełniającemu układu pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje jednorazowa odprawa pieniężna w wysokości warunkowanej okresem zatrudnienia Niesporne, nadto Ponadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej wraz z protokołami dodatkowymi – k. 33 Sąd zważył, co następuje. Powództwo podlegało uwzględnieniu. Stan faktyczny, ustalony przez sąd w oparciu o korespondujące ze sobą dokumenty, których wiarygodność nie budziła wątpliwości i które nie były podważane przez strony procesu, pozostawał w całości poza sporem, co czyniło zbytecznym słuchanie powódki. Spór stron dotyczył jedynie tego, czy w takich okolicznościach faktycznych występująca z powództwem spełnia przesłanki do dochodzonego świadczenia. Powódka była pracownikiem cywilnym wojska. Zastosowanie wobec jej osoby znajdują zatem, co leży poza sporem, przepisy Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla (...) Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej z dnia 8 czerwca 1998 r., stanowiące zgodnie z art. 9 § 1 k.p. przepisy prawa pracy. Wskazany układ w art. 46 ust. 1 przewiduje dla pracownika prawo do nagrody jubileuszowej po każdych kolejnych 5 latach zatrudnienia począwszy od upływu lat 15, przy czym nie dotyczy to wyłącznie pracy w jednostkach objętych układem, a wszystkich okresów zatrudnienia, co jednoznacznie wskazano w pkt 1 załącznika nr 4 do układu regulującego zasady ustalania okresów pracy do nagrody jubileuszowej oraz zasady jej wypłacania. Bezspornym było, iż powódce wypłacono w 2015 r. nagrodę jubileuszową za 35 lat pracy, zaś na dzień ostatecznego zakończenia pracy w pozwanej nie osiągnęła jeszcze czterdziestoletniego okresu zatrudnienia warunkującego prawo do kolejnej nagrody. G. G. powoływała się jednak na regulację pkt 7 załącznika nr 4 do układu przewidującą uzyskanie przez pracownika prawa do nagrody jubileuszowej, jeśli doszło do ustania stosunku pracy w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed upływem okresu warunkującego nagrodę, przy czym wyłącznie w sytuacji, gdy ustanie to związane było z przejście pracownika na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy. Poza sporem pozostawało, iż powódka nabyłaby prawo do kolejnej nagrody jubileuszowej z dniem 24 września 2020r. (o ile po 31 grudnia 2019r. zatrudnienie byłoby kontynuowane). Wówczas bowiem jej łączny staż pracy odpowiadałby 40 latom. Do ustania stosunku pracy doszło w dniu 30 września 2019r., a zatem na niespełna 12 miesięcy przed osiągnięciem tego stażu, co oznacza, że spełniona została jedna z dwóch przesłanek prawa do nagrody określonych w pkt 7 załącznika nr 4 do układu. Okoliczność ta też nie była przedmiotem sporu, podobnie jak i to, że ustanie zatrudnienia oznaczało zmianę statusu powódki z pracownika – emeryta (osoby zatrudnionej pobierającej emeryturę) na wyłącznie emeryta (osobę pobierającą emeryturę). Spór stron dotyczył tego, czy ta ostatnia sytuacja odpowiada przejściu na emeryturę, o którym jako drugiej przesłance nagrody, mówi pkt 7 załącznika nr 4 do układu. Strona powodowa wskazywała, że tak powołując się na orzecznictwo sądowe odnoszące się do pojęcia przejścia na emeryturę. W istocie pojęcie przejścia na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w sprawach o odprawy: emerytalną i rentową dochodzone na podstawie regulacji ustawowych, czy to art. 92 1 k.p. czy art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. 2019.1282). W myśl pierwszego z tych przepisów pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Z kolei art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych przewiduje, że w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy pracownikowi samorządowemu przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości uzależnionej od wskazanego w przepisie stażu pracy. Wskazane przepisy zawierają zatem tożsame pojęcie przejścia na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy co pkt 7 załącznika nr 4 do obowiązującego powódkę układu zbiorowego. W wyroku z dnia 2 października 2013r. II PK 14/13, LEX nr 1388658 Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził, iż pojęcie przejścia na rentę z tytułu niezdolności do pracy, o jakim mowa w art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych, to zamiana statusu pracownika, ale także pracownika – rencisty na status wyłącznie rencisty, nawet jeśli do nabycia prawa do świadczenia rentowego dochodzi przed podjęciem zatrudnienia u pracodawcy, do którego uprawniony kieruje roszczenie o odprawę i bez względu na fakt pobierania tego świadczenia. Pogląd ten wydany został na tle stanu faktycznego, w którym pracownik nabył prawo do renty ponad 10 lat przed podjęciem zatrudnienia, w związku z ustaniem którego dochodził odprawy. Bez wątpienia pogląd ten odnosić należy także do emerytury - drugiego ze świadczeń wymienionych w przepisach dotyczących odprawy. Jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanym wyroku, ustanie stosunku pracy powoduje, iż dochodzi do zmiany statusu prawnego pracownika, również tego, który posiada podwójny status (pracownika i rencisty lub emeryta). Pracownik taki uzyskuje w związku z zakończeniem zatrudnienia wyłącznie status emeryta lub rencisty (traci status pracownika). Nabycie przez pracownika prawa do emerytury (renty), przyznanie świadczenia, czy wypłata tego świadczenia nie stanowią zdarzeń powodujących ustanie zatrudnienia. Pracownik pobierający emeryturę (rentę) w czasie nieprzerwanie trwającego stosunku pracy przechodzi więc na emeryturę (rentę) dopiero po ustaniu tego zatrudnienia. Zdaniem Sądu Najwyższego dla tak rozumianego przejścia na emeryturę (rentę z tytułu niezdolności do pracy) nabycie uprawnień do świadczenia rentowego (emerytalnego), stwierdzonych ostateczną decyzją organu rentowego, przed nawiązaniem stosunku pracy, nawet w znacznej odległości pomiędzy tymi zdarzeniami (z konsekwencją większej jeszcze odległości czasowej w stosunku do rozwiązania stosunku pracy), pozostaje bez znaczenia. Uznanie, iż zmiana statusu pracownika lub pracownika – emeryta (rencisty) na status wyłącznie emeryta (rencisty) jest przejściem na emeryturę lub rentę w rozumieniu art. 92 1 k.p. czy art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych znajduje poparcie także w innych wyrokach Sądu Najwyższego, przykładowo z dnia 16 czerwca 2011r. I PK 269/10 OSNP 2001/15/486, z dnia 6 czerwca 2000r., I PKN 700/99, OSNP 2001/15/486, z dnia 9 stycznia 2001 r., I PKN 172/00 OSNP 2002/16/380, z dnia 11 października 2007r. III PK 40/07, LEX nr 338805, z dnia 9 grudnia 2015r., I PK 1/15, Legalis
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.