V GC 168/20

Sygn. akt V GC 168/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2021r. Sąd Okręgowy w Olsztynie V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wiesław Kasprzyk Protokolant: st. sekr. sąd Marzena Lewicka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółka z o.o. w G. przeciwko

1. (...) spółka z o.o. w G.
2. (...) w G. o zapłatę I. oddala powództwo przeciwko (...) spółka z o.o. w G. II. zasądza od powoda na rzecz (...) spółka z o.o. w G. kwotę 10 817 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. III. oddala powództwo przeciwko (...) w G. IV. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 10 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Wiesław Kasprzyk Sygn. akt V GC 168/20 UZASADNIENIE Powód – (...) sp. z o.o w G. wniósł o :
3. zasądzenie od pozwanych (...)w G. oraz (...)w G. solidarnie kwoty 264 905, 90 zł
4. zasądzenie od pozwanego (...)w G. ustawowych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot: - 2453,40 zł od dnia 22.01.2019 roku do dnia zapłaty - 2869,66 zł od dnia 22.03.2019 roku do dnia zapłaty - 2499,98 zł od dnia 19.05.2019 roku do dnia zapłaty - 7662,14 zł od dnia 24.06.2019 roku do dnia zapłaty - 9959,17 zł od dnia 20.07.2019 roku do dnia zapłaty - 177834,05 od dnia 08.12.2019 roku do dnia zapłaty
5. zasądzenie od pozwanego (...)w G. ustawowych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 61 627,50 od dnia 05.02.2020 roku do dnia zapłaty
6. zasądzenie od pozwanego (...)w G. kwoty 10 237 zł tytułem odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od sumy 508 023 zł 4 grosze wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w ramach realizowanej inwestycji - Budowa Sądu Rejonowego w K. której inwestorem był (...) w G. a generalnym wykonawcą pozwany (...) w G. , wykonywał roboty budowlane z zakresu instalacji sanitarnych , jako podwykonawca. Tytułem nieuiszczonej części wynagrodzenia generalny wykonawca inwestycji - (...)w G. zalega powodowi z zapłatą kwoty 203 278,40 zł. Generalny wykonawca zalega także ze zwrotem , mimo wykonania robót , kaucji dobrego wykonania w wysokości 61 627, 50 zł. Suma obu nich mu kwot to 264 905,90 zł. Zapłaty tej kwoty powód w oparciu o przepisy art. 647 1 kc domaga się zarówno od generalnego wykonawcy jak i od inwestora. Ponadto przedmiotem żądania powoda są roszczenia odsetkowe od wyżej wskazanych kwot , przy czym roszczenia z tego tytułu kierowane są wyłącznie do pozwanego (...) w G. . Pozwany (...)w G. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Obszerne uzasadnienie stanowiska tego pozwanego sprowadza się do szeregu zarzutów potrącenia szczegółowo opisanych w dalszej części uzasadnieniu. Pozwany (...) w G. wniósł o oddalenie powództwa. W swoim stanowisku pozwany ten przyznał , że powód jako podwykonawca wykonywał prace budowlane objęte umową. W trakcie realizacji umowy pozwany otrzymał od powoda pismo z dnia 04.10.2019 r. w którym wnioskował o zapłatę na jego rzecz kwoty 540 450,0 4 zł tytułem wynagrodzenia za wykonaną prace. W rezultacie na skutek porozumienia pozwany ten , jako inwestor , na rzecz powoda kwotę 508 023,0 4 zł. Mając natomiast wątpliwości co do wysokości pozostałej części należnego powodowi wynagrodzenia a także co do skuteczności podniesionych przez drugiego pozwanego - (...) w G. zarzutów potrącenia zarzutów potrącenia , pozwany (...)w G.złożył do depozytu sądowego kwotę 203 134,52 zł , zwalniając się w ten sposób z obowiązku wypłaty podwykonawcy wynagrodzenia w części odpowiadającej tej kwocie. Odnosząc się do żądania zapłaty kwoty 61 627,50 zł tytułem zwrotu kaucji gwarancyjnej pozwany ten wskazał, iż kaucja gwarancyjna nie stanowi wynagrodzenia podwykonawcy robót budowlanych stąd nie jest objęta dyspozycją przepisu art. 647 1 kc . Odpowiedzialność solidarna inwestora wynikająca z treści tegoż przepisu nie obejmuje roszczeń związanych ze zwrotem kaucji gwarancyjnej a ogranicza się jedynie do wynagrodzenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 01.09.2018 roku pozwany (...)w G. (generalny wykonawca) zawarł umowę z powodem (jako podwykonawcą) w ramach której powód zobowiązał się do wykonania instalacji sanitarnych zgodnie z projektem wykonawczym w budynku Sądu Rejonowego w K.. Inwestorem w ramach realizacji tej inwestycji był (...) w G. W art. V ust. 23 strony zawarły zapis , że wykonawca przyjmuje odpowiedzialność za wszelkie szkody oraz przypadki uszkodzenia ciała lub mienia wyrządzone jego działaniem i zaniechaniem przy realizacji przedmiotu umowy. W art. VI strony określiły termin rozpoczęcia robót na dzień 01.09.2018 roku , zaś ich zakończenie , w nowym budynku, nastąpić miało 15.10.2018 roku a w starym budynku dnia 15.11.2018 roku. Za termin wykonania robót strony uznają dzień w którym całość robót stanowiących przedmiot odbioru zostanie przekazany zamawiającemu i przez niego przyjęty w stanie bez wad i zastrzeżeń. W Art. VIII strony określiły wynagrodzenie ryczałtowe na poziomie 2 150 000 zł. Po art. XI umowy strony określiły dwie formy zabezpieczenia wykonania umowy, przy czym wybór jednej z nich pozostawiony został powodowi. Pierwszą formą zabezpieczenia było dostarczenie przez powoda w terminie 14 dni po zawarciu umowy nieodwołalnej, bezwarunkowej, płatnej na pierwsze żądanie gwarancji dobrego wykonania , na kwotę stanowiącą 10% wartości wynagrodzenia netto z terminem ważności do 15 dnia od dnia odbioru końcowego. W ramach drugiej opcjonalnej formy zabezpieczenia pozwany dokonywał potrącenia z każdej faktury wynagrodzenia za wykonane roboty 10% jej wartości netto , jako gwarancję należytego i terminowego wykonania umowy oraz jako zabezpieczenie roszczeń z tytułu udzielonych gwarancji i rękojmi. Po podpisaniu przez zamawiającego protokołu odbioru końcowego, połowa zatrzymanej kaucji (kaucja dobrego wykonania) zostanie zwrócona w terminie 30 dni od daty otrzymania pisemnego wniosku o zwrot, lecz nie wcześniej niż w terminie 15 dni od daty zwrotu kaucji dobrego wykonania zamawiającemu przez głównego wykonawcę/ inwestora. Powód wybrał drugą formę zabezpieczenia wykonania umowy. W art. XII umowy strony przewidziały i ustaliły odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy w formie kar umownych. I tak za niewykonanie w umownych terminach robót wykonawca zapłacić miał karę umowną w wysokości 0,1% wynagrodzenia umownego netto , za każdy dzień opóźnienia w stosunku do umownego terminu wykonania. dowód umowa z dnia 01.09.2018 roku k. 16-21 W dniu 28.12.2018 roku strony sporządziły aneks do umowy zmniejszając kwotę wynagrodzenia z 2 150 000 zł do 1 773 000 zł. dowód aneks nr 1 k. 22 Dnia 30.12.2019 roku inwestor oraz generalny wykonawca (pozwani) dokonali odbioru końcowego robót. Jest to także data odbioru robót między powodem a pozwanym (...) w G. . dowód protokół odbioru k. 253 –
7. W trakcie realizacji przez powoda robót w dniu 08.12.2018 roku w wyniku opadów deszczu stwierdzono wodę w pomieszczeniach budynku Sądu Rejonowego w K.Po dokonaniu stosownych odkrywek stwierdzono bak opaski zaciskowej na gumowej manszecie uszczelnienia WGC. Brak tej opaski był wynikiem błędu pracownika powoda , w rezultacie czego doszło do całkowitego i nienaprawialnego zniszczenia sprzętu elektronicznego . dowód notatka służbowa k. 112, pismo powoda kierowane do (...) SA w W. k. 113 , ekspertyza k. 114, raport diagnostyczny k. 115 Pozwany (...) w G. w miejsce trwale uszkodzonego sprzętu dokonał zakupu nowego za kwotę 188 388,0 1 zł. Nowo zakupiony sprzęt przez tego pozwanego dostarczony został do Sądu Rejonowego K. w dniu 22.07.2019 roku. dowód oferta k. 117-118, faktura k. 120, protokół odbioru k. 119 Kosztem zakupu nowych urządzeń obciążony został powód w wysokości 216 646,17 zł. stosownie do zapisu art. XIII ust. 7 umowy. dowód faktura k. 121 W toku realizacji prac budowlanych powód wystawiał pozwanemu faktury tytułem wynagrodzenia za wykonane prace, które nie zostały w całości przez pozwanego (...)w G. opłacone. dowód faktury k. 24-34 W dalszej części uzasadnienia szczegółowo opisano i wyszczególniono niezapłacone przez tego pozwanego kwoty z poszczególnych faktur. Faktury te w części nieopłaconej stanowią jedno z żądań powoda. Z każdej z wystawionych przez powoda faktur pozwany dokonywał potrącenia 10% jej wartości , na poczet gwarancji należytego i terminowego wykonania umowy. bezsporne W dniach 13.12.2019 r. 06.03.2020 r. 06.03.2020 r. , 29.03.2019 r. 09.07.2019 r. pozwany (...)w G. złożył oświadczenia o potrąceniu. dowód Oświadczenia pozwanego o potrąceniu K. 178,171,169,127,121, 277, Szczegółowe omówienie wierzytelności podlegających potrąceniu zostanie zawarte w dalszej części uzasadnienia. W dniu 17.12.2019 roku pozwany (...)w G. obciążył powoda karą umowną w wysokości 194 tys. tytułem opóźnienia w zakończeniu prac budowlanych w nowym budynku Sądu Rejonowego w K.oraz kwotą kary umownej w wysokości 454 461 zł tytułem opóźnienia w zakończeniu robót budowlanych w starym budynku Sądu Rejonowego w K. dowód noty księgowe k. 235,
8. Pozwany (...) w G. w toku realizacji inwestycji wykonał za powoda prace o wartości 3 tys. złotych. okoliczność przyznana przez powoda. Sąd zważył co następuje: Roszczenia powoda wobec obojga pozwanych są bezzasadne. Strony łączyła umowa o roboty budowlane – art. 647 kc. Ta kwestia nie jest między stronami sporna a z uwagi na treść umowy , rozmiar inwestycji oraz uczestników procesu budowy ( kierownik budowy, inspektor nadzoru) nie ma wątpliwości co do jej kwalifikacji prawnej , a zatem nie istnieje potrzeba szczegółowego uzasadniania tego zagadnienia. Żądania powoda skierowane zostały w części do obu pozwanych , jako dłużników solidarnych w oparciu o podstawę prawną – art. 647 1 kc , a w pozostałej części wyłącznie wobec (...) w G. . I. Celem zachowania przejrzystości uzasadnienia sąd w pierwszej kolejności odniesie się do roszczenia kierowanego do obojga pozwanych , w kwocie 264 905 , 90 zł. Na sumę tę składają się dwa żądania: - w wysokości 203 278,40 zł z tytułu nieopłaconych częściowo faktur wystawionych przez powoda a dotyczących jego dotychczas nie uregulowanego umownego wynagrodzenia - w wysokości 61 627,50 zł z tytułu zwrotu kaucji dobrego wykonania . Wynagrodzenie powoda w ostatecznym kształcie ustalone zostało na poziomie 1 773 000 zł. Na taką też kwotę powód wystawił faktury które w części nieopłaconej przez pozwanego są przedmiotem niniejszego sporu tj. co do kwoty 203 278,40 zł a dotyczy to następujących faktur:
9. (...) z dnia 7 stycznia 2019 (k. 24), z której powód dochodzi zapłaty kwoty 2453 zł 40 gr. Termin płatności faktury – 21stycznia 2019 roku
10. (...) z dnia 19.02.2019 (k. 25), z której powód dochodzi zapłaty kwoty 2869 zł 66 gr. Termin płatności faktury - 21 marca 2019
11. (...) z dnia 19.04.2019 roku, z której powodu dochodzi zapłaty kwoty 2499 zł 98 gr. Termin płatności faktury - 18 maja 2019
12. (...) z dnia 19.05.2019 roku, z której powód dochodzi zapłaty kwoty 7 662 zł 14 gr. Termin płatności faktury - 23 czerwca 2019 roku
13. (...) z dnia 19.06.2019 roku, z której powód dochodzić zapłaty kwoty 9959 zł 17 gr. Termin płatności faktury – 19lipca 2019 roku
14. (...) z dnia 1 z 07.11.2019 roku, z której powód dochodzi zapłaty kwotę 177 834 zł 05 gr . Termin płatności faktury - 7 grudnia 2019 roku. W sumie żądanie z tego tytułu zamyka się kwotą 203 278,40 złotych. Żądanie powoda w tym zakresie podlega oddaleniu wobec skutecznie podniesionego przez pozwanego (...) spółka z o.o. w G. oświadczenia o potrąceniu (art. 498 § 1 k.c.). ……………………………………………………………………………... Odnosząc się do faktury oznaczonej w niniejszym uzasadnieniu nr 6 , z której powód wywodzi najwyższe kwotowo żądanie na sumę 177 834,0 5 zł , sąd stwierdza, iż opiewa ono na część wynagrodzenia powoda z tytułu łączącej strony umowy a oparte jest na podstawie art. 647 k.c. Pozwany - generalny wykonawca nie kwestionując zasadności wystawionej faktury i należnego powodowi wynagrodzenia w dniu 13.12.2019 roku złożył oświadczenie o potrąceniu tej wierzytelności powoda, przywołując przepis art. 498 k.c. z wierzytelnością pozwanego w wysokości 175 374 zł 07 gr z tytułu naprawienia szkody jaką wyrządził powód przy realizacji inwestycji. Dnia 08.12.2018 roku doszło do uszkodzenia serwerowni w remontowanym budynku Sądu Rejonowego w K. Przyczyną zalania był błąd pracownika powoda polegający na wadliwym wykonaniu instalacji sanitarnej. W rezultacie podczas opadów deszczu woda przedostała się do pomieszczeń ze sprzętem elektronicznym, w efekcie czego został on trwale uszkodzony. Ten fakt przyznany został przez powoda (k. 113). Przeprowadzona przez pozwanego ekspertyza (k. 114 115) doprowadziła do ustaleń, iż zalany sprzęt serwerowni został całkowicie i nienaprawialnie zniszczony. Pismem z dnia 22.03.2019 roku pozwany poinformował powoda o kosztach naprawy uszkodzonego sprzętu przesyłając ofertę (k. 116-118). Pozwany dokonał zakupu nowego sprzętu a jego dostarczenie do Sądu Rejonowego w K. nastąpiło dnia 22.07.2019 roku (k. 119). Koszt zakupu nowego sprzętu do zalanej serwerowni zamknął się kwotą 188 388 zł 0 1 gr ( k. 120). Tymi kosztami zwiększonymi o 15% zgodnie z zapisem artykułu V ust. 23 umowy pozwany obciążył powoda na sumę 216 643 zł 17 gr (k. 121). Nienależyte wykonanie instalacji sanitarnej przez powoda skutkowało wyrządzeniem szkody wysokości 188 388 zł 0 1gr. Okoliczność ta została przez pozwanego udowodniona przedstawionymi wyżej dokumentami a ponadto powód sam tę okoliczność przyznał. W konsekwencji pozwanemu przysługuje wobec powoda wierzytelność uzasadniona treścią art 471 k.c. o naprawienie szkody. Pozwany udowodnił także jaka była kwota niezbędna do naprawienia szkody. Z tego tytułu pozwany wystawił fakturę nr (...) na sumę 216 640 zł 17 gr. W konsekwencji skutecznego podniesionego oświadczenia o potrąceniu (zaistniały przesłanki określone w art. 498 kc) przez pozwanego w dniu 13.12.2019 roku (k. 125) osiągnięty został skutek, o którym mowa w art. 498 § 2 k.c. co oznacza, że żądanie powoda w tym zakresie uległo zmniejszeniu , wskutek potrącenia obu wierzytelności i ich umorzenia , do kwoty 2 460 zł. W tym samym oświadczeniu o potrąceniu znalazła się także kwota 2460 zł wynikająca z faktury wystawionej przez (...) ( K. 172) . W ocenie pozwanego pozycja zawarta w tej fakturze , to jest zakup i montaż kominków dachowych ceramicznych , leży w zakresie obowiązków powoda. Powód nie dokonał zakupu i montażu tych kominków wobec czego ten zakres robót należący do powoda wykonany został przez pozwanego. Zatem w ocenie pozwanego ma on wierzytelność z tego tytułu do powoda i ta wierzytelność była także zgłoszona do potrącenia w oświadczeniu z dnia 13.12.2019 roku. W ocenie sądu materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie pozwala przyjąć , że wierzytelność z tego tytułu powstała po stronie pozwanego , co czyni oświadczenie o potrąceniu w zakresie kwoty 2 460 zł bezskutecznym , wobec nie spełnienia warunków przewidzianych w art. 498 Kodeksu Cywilnego (pozwany nie udowodnił , iż przysługuje mu wymagalna wierzytelność z tego tytułu). Strony w zawartej dnia 01.09.2018 roku umowie w art. 1 ust. 2 stwierdziły, że szczegółowy zakres prac do wykonania przez wykonawcę zostanie stwierdzony na podstawie protokołu inwentaryzacji stanu zaawansowania prac dotychczas wykonanych przez poprzedniego wykonawcę. Obie strony w ramach swojej inicjatywy dowodowej nie przedstawiły tego dokumentu który szczegółowo określa zakres robót podlegających wykonaniu przez powoda. Dokument ten nie jest sądowi znany. Powód w niniejszym postępowaniu , w swym najdalej idącym żądaniu , dochodzi wynagrodzenia za wykonane roboty w łącznej kwocie 203 278,40 zł. Oznacza to, że, że na nim spoczywa obowiązek wynikający z reguły zawartej w art. 6 Kodeksu Cywilnego wykazania zakresu prac które wykonał. Powód w pozwie oraz w toku postępowania dowodowego tej kwestii nie uwzględnił a to oznacza, że sądowi nieznany jest szczegółowy zakres robót, które powód miał wykonać. Jednakże pamiętać należy, że istotnym przedmiotem sporu jest stanowisko pozwanego, który stwierdza, iż powód nie wykonał części robót leżących w zakresie jego obowiązków i że prace te w ramach wykonawstwa zastępczego za powoda wykonywał osobiście. Zatem celem wykazania zasadności swojego stanowiska także zgodnie z regułą zawartą w art. 6 k.c. na pozwanym w tym zakresie spoczywał obowiązek dowodowy. W ramach tego obowiązku pozwany przedłożył dokument ,, przedmiar’’ (k. 146-161) zawierający wykaz robót. Jest to dokument nie podpisany, trudno zatem stwierdzić przez kogo sporządzony, na jaką okoliczność i co najważniejsze, czy wyszczególnione w nim roboty leżały w zakresie obowiązków powoda. Dokument ten w świetle treści artykuł 245 kpc nie mógł być uznany za dokument prywatny z racji braku podpisu. Uznany został przez sąd jako inny środek dowodowy (art. 309 k.p.c.). Oceniając jego wartość dowodową z tego punktu widzenia sąd stwierdza, iż na podstawie tego dokumentu nie jest w stanie określić, czy wyszczególnione w nim prace leżały w zakresie obowiązków powoda z uwagi na brak wykazania w tym postępowaniu zakresu prac powoda. Ponadto określenie, czy dana czynność, dane prace wchodzą w zakresie robót sanitarnych wymaga wiedzy specjalnej. Takie wnioski nie zostały przez obie strony złożone. Inaczej mówiąc dokument na karcie 146-161 nie jest dowodem wystarczającym dla wykazania, iż pozwany faktycznie tę pracę wykonał. Na karcie 162 akt sprawy pozwany w korespondencji kierowanej do powoda wyszczególnił i wycenił prace, które jego zdaniem wykonał za powoda. Sąd powyższy dokument okazał na rozprawie obu stronom. W trakcie okazania powód zaprzeczył aby zakres prac ujęty w tym piśmie wykonał pozwany. Niewątpliwie weryfikacja rzetelności treści zawartych w tym dokumencie a także wycena tych robót winna być poddana, celem uwiarygodnienia , ewentualnej opinii biegłego który wypowiedziałoby się czy prace te zostały faktycznie wykonane a jeżeli tak, to jaka była ich wartość oraz czy leżały one w zakresie robót sanitarnych które wykonać miał powód. W czasie informacyjnego wysłuchania na rozprawie powód generalnie zaprzeczył temu aby pozwany wykonywał za niego jakiekolwiek prace a jeżeli faktycznie tak było to ich wartość wycenił na około 3 tys. złotych. W świetle tak rozbieżnych stanowisk stron sąd nie dysponował innym materiałem dowodowym który pozwoliłoby na weryfikację tych stanowisk. Uznając zatem zgodnie z zasadą zawartą w art. 6 k.c. że to na pozwanym ciążył obowiązek wykazania zakresu robót i wartości , których powód nie wykonał sąd przyjął, iż pozwany nie wykazał tych okoliczności. Pozwany nie wykazał więc , że montaż przedmiotowego kominka leżał w zakresie prac powoda . Ponadto określenie czy montaż tego kominka należał do powoda czy też do ekip wykonujących pokrycie dachowe ( dekarze) wymaga wiedzy specjalnej . W świetle treści art. 229 k.p.c. sąd przyjął zatem, że pozwany za powoda wykonał bliżej nieokreślony zakres robót, ale o wartości około 3 tys. złotych. Taka bowiem wartość robót zastępczych została przyznana przez powoda na rozprawie co znalazło odzwierciedlenie transkrypcji jego stanowiska. Wracając zatem do oświadczenia o potrąceniu (k. 125) w części dotyczącej kwoty 2 460 zł a odnoszącej się do zakupu i montażu kominków ceramicznych , sąd nie mógł uznać za udowodnioną wierzytelność pozwanego w tej kwocie . Wykazanie bowiem, że te kominki stanowią element robót sanitarnych (wentylacyjnych) , czy też robót dekarskich , które nie leżały w zakresie powoda wymagało wiedzy specjalnej. Strona pozwana o taki dowód nie wnosiła a tym samym nie udowodniła, że zakup i instalacja kominków ceramicznych leżały w zakresie obowiązków powoda. Oświadczenie o potrąceniu z dnia 13.12.2019 roku co do kwoty 2 460 zł okazało się, więc bezskuteczne. Wierzytelność powoda na skutek potrącenia zmniejszona więc została o kwotę 175 374 zł 7 gr. W dniu 25.09.2020 roku pozwany złożył powodowi oświadczenie o potrąceniu części swojej wierzytelności wynikającej z naliczonej powodowi kary umownej - nota księgowa k.
15. z wierzytelnością powoda wynikającą z faktury (...) , o której mowa była wyżej. Zgłoszona przez pozwanego wierzytelność do potrącenia z tą fakturą wyniosła 9 990 zł 68 gr (k. 277). Uznając skuteczność tego potrącenia sąd przyjmuje, że wierzytelność powoda wynikająca z faktury (...) w wysokości 2460 zł po potrąceniu z kwotą 9 990 zł 68 gr wygasła. Zgodnie z treścią artykułu VI ust. 1 pkt 1.2 łączącej strony umowy, strony określiły termin rozpoczęcia robót 01.09.2018 roku. Z kolei zakończenie robót w tzw. nowym budynku nastąpić miało 15.10.2018 roku a w starym budynku 15.11.2018 roku. (k. 18 odwrót). Natomiast aneksem nr 1 zawartym dnia 26.06.2019 roku strony wydłużyły termin zakończenia robót w nowym budynku do dnia 30.04.2019 roku a w starym budynku do dnia 30.06.2019 roku (k. 23) . Ustalone tym aneksem terminy zakończenia prac były terminami ostatecznymi i nie były zmieniane przez strony . Zgodnie z art. XVI ust. 3 umowy , wszelkie zmiany postanowień umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Strony nie przedstawiły oprócz powyższego aneksu innych dokumentów które wskazywałyby, że daty zakończenia prac przyjęte w umowie uległy zmianie, co pozwala przyjąć stanowisko o ostateczności ustaleń terminu zakończenia robót zapisanych w aneksie. W dniu 30.12.2019 roku sporządzone zostały protokół odbioru końcowego robót między inwestorem a generalnym wykonawcą. W toku informacyjnego wysłuchania strony potwierdziły, że była to także data odbioru robót objętych umową zawartą między stronami w dniu 01.09.2018 roku. W dniu 22 września 2019 roku powód zgłosił pozwanemu zakończenie prac w budynku nowym i remontowanym Sądu Rejonowego w K.. Dnia 23.09.2019 roku w odpowiedzi na powyższe pismo pozwany wskazał, iż prace na budowie nie zostały zakończony. (k. 266). Z kolei w pismach z dnia 4 września oraz 7 września pozwany prosi powoda o zwiększenia tempa prac (k. 267 i 268). Powyższe pisma, redagowane przez pozwanego w toku realizacji inwestycji, na bieżąco , w perspektywie konieczności oddania do użytku całej inwestycji , każe traktować te pisma za w pełni wiarygodne. Nie były sporządzane dla potrzeb ewentualnego procesu sądowego, bowiem w tym czasie niewątpliwie, strony takiej ewentualności jeszcze nie przewidywały. Powyższe pisma wskazują na opieszałość powoda w realizacji inwestycji co niewątpliwie miało wpływ na tak odległą , w porównaniu z umową ,datą odbioru. W świetle tych dowodów sąd przyjął, że powód wykonał umowę z dniem 30.12.2019 roku, a więc ze znacznym przekroczeniem umownego terminu. Także i w tym zakresie podkreślić należy , że strony w ramach swojej inicjatywy dowodowej nie wnioskowały dowodów na okoliczność przyczyn przekroczenia terminu wykonania umowy. Zatem ta kwestia nie było przedmiotem postępowania dowodowego co każe sądowi przyjąć datę 30.12.2019 roku jako datą końcową wykonania robót . Wynika ona bowiem z protokołu odbioru końcowego w którym to odbiorze uczestniczył także przedstawiciel powoda (k. 253). W Art. XII ust. 1 pkt
16. 1 strony ustaliły, że wykonawca zapłaci karę umowną za niewykonanie w umownych terminach robót w wysokości 0,1% wynagrodzenia umownego netto za każdy dzień opóźnienia stosunku do umownego terminu wykonania. W oparciu o ten zapis pozwany dokonał naliczenia powodowi kary umownej w wysokości 194 000 złotych za opóźnienie rzędu 388 dni w wykonaniu robót instalacyjnych w nowym budynku oraz karę umowną w wysokości 454 461 zł za opóźnienie rzędu 357 dni w wykonaniu robót w starym budynku (k. 235-237). Jak już wyżej wskazano przedmiotem postępowania dowodowego nie była kwestia zasadności naliczenia kary umownej oraz ich wysokości. Niewątpliwie, ewentualna tego typu inicjatywa dowodowa leżała po stronie powoda. W tym zakresie nie zgłoszono żadnych wniosków dowodowych ( celem wykazania okoliczności niezależnych od powoda które miały wpływ na przekroczenie umownego terminu zakończenia prac) co pozwala przyjąć sądowi, że naliczone przez pozwanego kary umowne były uzasadnione. Z przytoczonych wyżej powodów Sąd uznał zatem, że oświadczenie o potrąceniu zawarte na karcie 172 dotyczące faktury (...) i wynikających z nim wierzytelności powoda kwocie 2 460 zł z wierzytelnością pozwanego z tytułu kary umownej było skuteczne a zatem wierzytelność powoda z powyższych faktury uległa umorzeniu w całości. W konsekwencji, stąd w całości oddalił żądanie powoda wobec obu pozwanych co do kwoty 177 834 zł 5 gr. ………………………………………………………………………………….. Odnosząc się do faktury oznaczonej numerem 1 w niniejszym uzasadnieniu ( (...) z dnia 7 stycznia 2019 k. 24) sąd stwierdza, iż odnosi się ona podobnie jak poprzednia faktura do części wynagrodzenia powoda za wykonane prace. Także podstawą prawną powoda żądania w tym zakresie jest przepis art. 647 k.c. Także do tej należności powoda pozwany odniósł się podnosząc zarzut potrącenia. W ocenie sądu potrącenie to było skuteczne i doprowadziło do umorzenia żądania powoda w wysokości 2 453 zł 40 gr w całości. Dnia 06.03.2020 roku pozwany złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powoda wynikającej z powyższej faktury na kwotę 804 zł 37 gr ze swoją wierzytelnością objęte fakturą (...) z dnia 27.12.2019 roku (k. 169 , 171). Zgodnie z treścią art. IX umowy (k. 19) zamawiający obciążał będzie wykonawcę odrębnymi fakturami Vat z tytułu udziału w kosztach zaplecza budowy. Ustala się udział procentowy partycypacji w kosztach na 1% ostatecznego wynagrodzenia wykonawcy. Na w/w koszty zamawiający wystawi wykonawcy faktury w trakcie realizacji umowy. W oparciu o tę właśnie podstawę umowną pozwany wystawił fakturę (...) (k. 171) która odzwierciedla wierzytelność pozwanego wobec powoda z tytułu partycypacji w kosztach zaplecza budowy. W ocenie sądu istnienie tej wierzytelności pozwany przedstawionymi dokumentami oraz zapisem umownym , wykazał. To z tego tytułu powstała wierzytelność którą pozwany w oświadczeniu o potrąceniu w wysokości 17 730 zł potrącił z wierzytelnością powoda w wysokości 804 zł 307 gr. Oznacza to, że wierzytelność powoda wynikająca z faktury ( (...) z dnia 7 stycznia 2019 k. 24) umorzona została do kwoty 1649,0 3 zł (2453,40 zł - 804,30 zł = 1649,30 zł). W dniu 29.03.2019 roku pozwany złożył oświadczenie o dokonaniu potrącenia wierzytelności powoda wynikającej z tej samej faktury( (...) z dnia 7 stycznia 2019 k. 24) ze swoją wierzytelnością wysokości 6 531 zł 30 gr wynikającą z tytułu pokrycia kosztów najmu sprzętu do prac ziemnych oraz zakupu piasku (k. 177). Sąd w trakcie rozprawy okazał stronom sporu fakturę z karty 177 strony zgodnie przyznały, że pozwany poniósł takie koszty i leżały one w zakresie prac sanitarnych powoda. Z tego względu wierzytelności pozwanego w wysokości 6531 zł 30 gr uznać należy za udowodnioną. Zatem potrącenie tej sumy z pozostałą kwotą 1649, 30 z faktury powoda ( (...) z dnia 7 stycznia 2019 k. 24) sprawiło , że wierzytelność powoda wygasła. ………………………………………………………………………………… W tym miejscu wyjaśnić należy, że w omawianym oświadczeniu o potrąceniu wierzytelność powoda oznaczona zostało sumą 6 531, 30 zł (k. 174) , natomiast w oświadczeniu o potrąceniu z dnia 16.03.2020 roku (k. 169) wierzytelności powoda z tej samej faktury określona została w wysokości 804 zł 37 gr. Zapewne świadczy to o tym, że strony dokonywały uprzednio wzajemnych rozliczeń, zaś dla potrzeb niniejszego procesu przedstawiły jedynie część dokumentacji z tego rozliczenia . Tak, więc powód nie wykazał w jaki sposób obliczył że z (...) z dnia 7 stycznia 2019 k. 24) do zapłaty została tylko suma 2 453 zł 40 gr (k. 6 u dołu) dotyczy to także pozostałych faktur na których powód opiera swoje żądanie ( k. 6). Z tego względu sąd nie miał możliwości ustalenia w świetle przedstawionych dokumentów, czy kwoty wierzytelności pozwanego zawarte w poszczególnych oświadczenia o potrąceniu zostały przez powoda, przy obliczaniu wartości swego żądania uwzględnione, czy też nie. Z tego powodu sąd przyjął, gdyż powód tego nie wykazał, , że kwoty wierzytelności pozwanego zgłoszone do potrącenia nie zostały przez powoda wcześniej uwzględnione. Dotyczy to wszystkich sześciu faktur na których oparte zostało żądanie zapłaty 203 278 zł 40 gr. ………………………………………………………………………………….. Odnosząc się o faktury oznaczonej w niniejszym uzasadnieniu numerem 2 z dnia 19.02.2019 roku (...) (k. 25), z której do zapłaty według powoda pozostała suma 2 869,63 zł sąd stwierdza, iż obejmuje ona część nie zapłaconego przez pozwanego wynagrodzenia , podobnie jak poprzednie wyżej omówione faktury. Ta kwestia nie budzi wątpliwości obu stron. Także i ta wierzytelność powoda objęta została oświadczeniem o potrąceniu z dnia 06.03.2020 roku (k. 169). Zgłoszona w tym przypadku do potrącenia wierzytelność pozwanego z tytułu kosztów zaplecza budowy , co było przedmiotem rozważań sądu, sprawiła , że wierzytelność powoda z jego faktury z dnia 19.02.2019 - (...) uległa umorzeniu do kwoty 1 432,92 zł (2869 zł - 1433 ,74 = 1432 , 92). Dochodzona przez powoda należność z tej faktury w pozostałej części była przedmiotem oświadczenia o potrąceniu jakie złożył pozwany dnia 09.04.2019 roku co do kwoty 2 tys. złotych (k. 214). W tym przypadku wierzytelność pozwanego zgłoszona do potrącenia w kwocie 2 tys. złotych stanowi część jego wierzytelności z tytułu naliczonej kary umownej. Sąd w niniejszym uzasadnieniu wskazał zasadność naliczonej kary umownej. Zgłoszona zatem do potrącenia przez pozwanego kwota 2 000 zł z tytułu kary umownej , z pozostałą wierzytelnością powoda wysokości 1 432 , 92 zł sprawie, że wierzytelność powoda wygasła. ……………………………………………………………………………………. Odnosząc się do faktury oznaczonej w niniejszym uzasadnieniu numerem 3 (...) z dnia 19.04.2019 roku , z której powód dochodzi zapłaty kwoty 2 499 ,98 zł , sąd stwierdza, iż także obejmuje ona część nie zapłaconego przez pozwanego wynagrodzenia. Tak jak w przypadku obszernie omówionej faktury oznaczonej numerem 2 także i ta wierzytelność powoda było przedmiotem skutecznego oświadczenia o potrąceniu co do kwoty 1745 zł 46 gr (k. 169,171). Pozostało zatem suma 754 zł 52 grosze (2499,98-1745,46= 754,52 zł). Ta kwota z kolei była przedmiotem skutecznego oświadczenia o potrąceniu z dnia 25.09.2020 roku (k. 277) z wierzytelnością pozwanego z tytułu kar umownych w wysokości 754 zł 50 gr co oznacza, że wierzytelność powoda tym zakresie wygasła. …………………………………………………………………………………… Odnosząc się do faktury oznaczonej w niniejszym uzasadnieniu numerem 4 (...) z dnia 19.05.2019 roku co do kwoty 7662,14 zł (k. 6) sąd stwierdza, iż obejmuje ona również część wynagrodzenia za wykonane roboty . Podobnie jak w poprzednim przypadku, wierzytelność powoda była przedmiotem oświadczenie o potrąceniu z dnia 06.03.2020 roku (k. 169) co do kwoty 1749,92 zł wierzytelnością pozwanego wynikającą z kosztów zaplecza budowy (k. 171). Na skutek potrącenia tej sumy z wierzytelnością pozwanego wierzytelność powoda uległa umorzeniu ponad kwotę 8 727 , 28 zł. Z kolei ta suma na skutek złożonego przez pozwanego oświadczenia o potrąceniu z dnia 25.09.2020 roku (k. 277) co do kwoty 8749,61 została umorzona w całości. Powody dla których sąd przyjął skuteczność dokonywanych potrąceń została opisana wyżej. ……………………………………………………………………………………. Odnosząc się do faktury oznaczonej w niniejszym uzasadnieniu numerem 5 (...) z dnia 19.06.2019 roku, z której powód dochodzi zapłaty kwoty 9 959,17 zł (k. 6) sąd stwierdza , że obejmuje ona również część wynagrodzenia za wykonane roboty. Podobnie jak w poprzednim przypadku, wierzytelność powoda była przedmiotem oświadczenia o potrąceniu z dnia 06.03.2020 roku (k. 169) co do kwoty 1 508,82 zł wierzytelnością pozwanego wynikającą z kosztów zaplecza budowy (k. 171). Na skutek potrącenia tej sumy z wierzytelnością pozwanego wierzytelność powoda uległa umorzeniu ponad kwotę 8 450 , 35 zł. Następnie ta kwota była przedmiotem oświadczenie o potrąceniu z dnia 25.09.2020 roku (k. 277) co do 7544 zł 10 gr. Wskutek skutecznego potrącenia pozostała kwota 906,25 zł. Pozwany dniu 29.07.2019 roku (k. 178) złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powoda faktury (...) z dnia 19.06.2019 roku ze swoją wierzytelnością wynikającą z faktury (...) ( k. 180). Faktura na karcie 180 odzwierciedlać ma według pozwanego te roboty oraz ich wartość, które leżały w umownym zakresie powoda ale które nie zostały przez niego wykonane a wykonał je pozwany. Sąd w swoich wcześniejszych rozważaniach wskazywał , iż pozwany w ramach postępowania dowodowego nie udowodnił jaki był zakres i wartość prac wykonanych za powoda. Powód w informacyjnym przesłuchaniu trakcie rozprawy przyznał, jedynie , że pozwany wykonał za niego roboty o orientacyjny wartości 3000 złotych. Z powyższych względów sąd przyjął, iż faktura wystawiona przez pozwanego na karcie 180 jest uzasadniona jedynie do kwoty 3000 zł. Podlega ona zatem skutecznemu potrąceń w tej właśnie kwocie. Oznacza to, że po potrąceniu sumy 3 000 złotych z pozostałą wierzytelnością powoda w kwocie 906,25 zł, wierzytelność powoda wygasła w całości. ……………………………………………………………………………………. W zakresie żądania powoda skierowanego do obu pozwanych leżała także suma 61 627,50 a dotyczyła ono zwrotu równowartości kaucji dobrego wykonania. Wobec faktu , że żądanie to skierowane zostało także do inwestora z mocy art. 647 1 § 5 kc , który ponosi solidarną odpowiedzialność z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę , zasadnym jest ustalenie, czy zatrzymana przez generalnego wykonawcy z mocy umowy kwota zabezpieczenia dobrego wykonania stanowi kaucję , czy też część wynagrodzenia powoda. Mając świadomość rozbieżności poglądów w tej materii zarówno w literaturze prawniczej jak i orzecznictwie Sądu Najwyższego sąd w tym składzie analizę tego problemu przeprowadzi przede wszystkim przez pryzmat zgodnych ustaleń stron zawartych w umowie. W art. XI ( k. 19 odwrót) umowy pozwany jako zamawiający przewidział i dopuścił dwie formy zabezpieczenia wykonania umowy, przy czym wybór jednego z dwóch rozwiązań pozostawił wykonawcy - powodowi. Pierwszą formą zabezpieczenia było dostarczenie przez powoda nieodwołalnej, bezwarunkowej, płatnej na pierwsze żądanie gwarancji dobrego wykonania w formie gwarancji ubezpieczeniowej. Treść gwarancji oraz instytucja jej udzielająca miała być zaakceptowana przez pozwanego. Drugą formą zabezpieczenia której wybór leżał w gestii powoda (ust. 1 1.2 art. XI umowy) i faktycznie przez powoda wybraną , było potrącenie przez pozwanego z każdej faktury za wykonane roboty 10% wartości netto jako gwarancję należytego i terminowego wykonania umowy oraz jako zabezpieczenie roszczeń z tytułu udzielonej gwarancji i rękojmi. Z kolei w ust. 2 tegoż artykułu strony przewidziały warunki zwrotu zabezpieczeń określając kwotę zabezpieczenia pojęciem kaucja. Również w dalszych ustępach tego artykułu strony posługują się wyłącznie pojęciem kaucja nie używając określenia ,, zatrzymane wynagrodzenie’’ bądź ,,wynagrodzenie’’. Tak jednoznaczne zapisy w umowie, w ocenie sądu nie wymagają czynności interpretacyjnych. Oznacza to, że w momencie potrącenia 10% z każdej faktury za wykonane roboty , potrącona kwota traci status wynagrodzenia przyjmując postać kaucji. Potrącenie wynagrodzenia jest jedynie formą zgromadzenia środków na poczet przewidzianej umową kaucji. Tak wywiedziony wniosek sprawia, że żądanie powoda wobec (...) w G. podlega oddaleniu bowiem w oparciu o wskazaną wyżej podstawę prawną inwestora odpowiada wyłącznie za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Kaucja jest zabezpieczeniem wykonania umowy , nie jest natomiast wynagrodzeniem , wykracza więc poza dyspozycję art. 647