Sygn. akt VI Ka 375/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Kosecka - Sobczak Protokolant: stażysta Joanna Deręgowska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Elblągu Jana Mieczkowskiego po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2020 r. w Elblągu sprawy A. W.
(1)s. S. i M. ur. (...) w E. oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt VIII K 837/19 I. uchyla zaskarżony wyrok w pkt. I i III i na podstawie art. 439§1 pkt. 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk postępowanie karne o czyn stanowiący wypadek mniejszej wagi zakwalifikowany z art. 13§1kk w zw. z art. 279§1 kk w zw. z art. 283 kk w zw. z art. 64§2kk popełniony w dniu 22 grudnia 1998r. umarza; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. na podstawie art. 632a kpk kosztami procesu w sprawie co do zasady obciąża w całości oskarżonego, przy czym na podstawie art. 624§1 kpk zwalnia oskarżonego od zapłaty tych kosztów; IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. B. S. 516,60 zł brutto za obronę udzieloną oskarżonemu z urzędu przed sądem II instancji. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 375/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 23 lipca 2020r. w spr. VIII K 837/19 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty A. W.
(1)czyn stanowiący wypadek mniejszej wagi zakwalifikowany z art. 13§1kk w zw. z art. 279§1 kk w zw. z art. 283 kk w zw. z art. 64§2kk popełniony w dniu 22 grudnia 1998r. (gdy dochodzenie w sprawie wszczęto też 22 grudnia 1998r. k.16, oraz tego dnia postawiono zarzut oskarżonemu i go przesłuchano k.23-26, a tym samym wszczęto też tego samego dnia postępowanie p-ko osobie oskarżonego). Zagrożenie ustawowe przewidziane w przepisie części szczególnej kodeksu karnego dla przypisanego czynu wypadku mniejszej wagi z art. 283 kk (bez uwzględnienia zaostrzenia z art. 64§2kk) to kara do lat 5 pozbawienia wolności. - Apelacja została wniesiona tylko przez oskarżonego, na jego korzyść, stąd sąd odwoławczy nie może ingerować na niekorzyść oskarżonego w opis i kwalifikację czynu przypisanego oskarżonemu, a wobec tego kwestię przedawnienia karalności należy odnieść do czynu przypisanego w postaci wypadku mniejszej wagi. - W myśl art. 101§1 pkt. 3 kk karalność przestępstwa stanowiącego występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata (do lat 5) tj. takiego jaki przypisano A. W. w pkt. I wyroku, ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 10 lat. Przy czym przepis art. 102 kk dodatkowo modyfikuje terminy przedawnienia karalności określone w art. 101 kk wydłużając je (przy czym przepis art.102 kpk był nowelizowany na przestrzeni czasu od popełnienia czynu do wyrokowania: ustawą z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz. U. Nr 132, poz. 1109), która weszła w życie z dniem 03 sierpnia 2005r., ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 369), która obowiązywała od 1 lipca 2015 r. do 1 marca 2016 r. i ustawą z dnia 15 stycznia 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz. U. poz. 189), która weszła w życie 2 marca 2016 r.) o 10 lub 5 lat. Skoro zaś zaskarżony wyrok zapadł 23 lipca 2020r. to od czasu popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu i wszczęcia postępowania w sprawie/przeciwko osobie do czasu wyrokowania upłynęło już ponad 21 lat, a tym samym upłynęły okresy z art. 101§1 pkt.3 kk i z art. 102 kk i nastąpiło przedawnienie karalności czynu przypisanego oskarżonemu a zakwalifikowanego jako wypadek mniejszej wagi z art. 279§1 kk w zw. z art. 283 kk (usiłowanie). - Ponadto mimo tego, że oskarżony się ukrywał i z tego powodu zawieszono postępowanie w sprawie, to komentatorzy Kodeksu karnego jak np. Marek Mozgawa, Tadeusz Bojarski, Marian Filar, W.Wróbel i inni zgodnie uważają, że zawieszenie postępowania karnego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, gdyż przepis art. 104 kk, stanowiący o spoczywaniu przedawnienia, ma na względzie jedynie przeszkody natury prawnej, wynikające z samej ustawy, które nie pozwalają na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego, a nie przeszkody natury faktycznej (gdy zawieszenie postępowania karnego podyktowane jest właśnie przeszkodami natury faktycznej, jak np. ukrywaniem się oskarżonego patrz: postanowienie SN z 19.06.1975 r., II KZ 138/75, OSNKW 1975/8, poz. 112, postanowienie SN z dnia 24 listopada 2016 r. II KK 296/16, LEX nr 2200382), - W świetle powyższego należało przyjąć, że zarzut z apelacji oskarżonego okazał się słuszny, bo sąd I instancji nie dostrzegł, że w myśl art. 101§1 pkt. 3 kk w zw. z art. 102 kk, to karalność przestępstwa przypisanego A. W. w pkt. I wyroku, a zakwalifikowanego przez ten sąd jako wypadek mniejszej wagi stanowiący występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata (do lat 5) ustała, a w konsekwencji wydając zaskarżony wyrok skazujący oskarżonego w pkt. I sąd ten dopuścił się obrazy ww przepisów prawa materialnego, co doprowadziło do wydania wyroku, który nie odpowiada prawu. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. z powodów dla których stwierdzono zarzucaną obrazę przepisów prawa materialnego Lp. Zarzut
- obrazy przepisu postępowania- art. 17§1 pkt. 6 kpk, która miała wpływ na treść wyroku ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jak wskazano powyżej, to nastąpiło (mimo długoletniego zawieszenia postępowania karnego w sprawie z uwagi na ukrycie się oskarżonego) przedawnienie karalności czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. I wyroku. A w myśl art. 17§1 pkt. 6 kpk wobec stwierdzenia, że nastąpiło przedawnienie karalności, to postępowanie w sprawie należało umorzyć. A skoro sąd I instancji nie zastosował tego przepisu, to tym samym wyrok, w którym skazał oskarżonego, został wydany z obrazą tego przepisu postępowania, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na mocy art. 17§1 pkt. 3,6 i 7 kpk ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na wyżej omówione przyczyny uwzględnienia zarzutów obrazy art. 101§1 pkt. 3 kk, art. 102 kk i art. 17§1 pkt. 6 kpk, to zachodziły podstawy do umorzenia postępowania przy zastosowaniu tych przepisów. Natomiast należy stwierdzić, że w sprawie nie wystąpiła konkurencja przeszkód procesowych wymienionych w art. 17 §1 kpk. Wbrew sugestiom oskarżonego nie wystąpiły przesłanki z art. 17 §1 pkt. 3 lub 7 kpk , bo brak było – w ustalonych okolicznościach sprawy- podstaw by uznać społeczną szkodliwość czynu przypisanego oskarżonemu za znikomą, sam oskarżony nie wskazał też żadnych powodów by znikomość społecznej szkodliwości można było przyjąć za wykazaną; nadto poza powołaniem się na przepis art. 17§1 pkt. 7 kpk to nie wskazał ani sygnatury akt ani innych danych które by pozwoliły zweryfikować czy postępowanie karne co do tego samego czynu oskarżonego zostało prawomocnie zakończone. A wobec tego powołanie się przez oskarżonego na wystąpienie też przesłanek z art. 17§1 pkt. 3 czy 7 kpk należało uznać za gołosłowne.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- zaistniały powody do umorzenia postępowania, ale nie było podstaw do uniewinnienia oskarżonego. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Brak było podstaw by wydać wyrok uniewinniający oskarżonego (art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 kpk) wobec wymowy zebranego materiału dowodowego jasno świadczącego o ujęciu oskarżonego na gorącym uczynku usiłowania włamania się do kiosku, którego ocena dokonana przez sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest zgodna z art. 7 kpk i w pełni zasługuje na aprobatę.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy pkt. II zaskarżonego wyroku Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Ponieważ oskarżony był reprezentowany przez obrońcę ustanowionego z urzędu, to utrzymaniu w mocy podlegało tylko rozstrzygnięcie z pkt. II zaskarżonego wyroku o zasądzeniu od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii obrońcy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- pkt. I zaskarżonego wyroku i będący jego konsekwencją co do kosztów pkt. III zaskarżonego wyroku ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wobec stwierdzenia przedawnienia karalności czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. I wyroku a więc przesłanki z art. 17§1 pkt. 6 kpk, to wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt. 9 kpk skutkująca uchyleniem zaskarżonego wyroku w pkt. I i III i umorzeniem postępowania karnego o czyn stanowiący wypadek mniejszej wagi i zakwalifikowany tak jak w pkt. I wyroku 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Pkt. III, IV - Sąd odwoławczy, pomimo uchylenia wyroku z pkt. I i III i umorzenia postępowania, to na podstawie art. 632a kpk kosztami procesu w sprawie obciążył w całości oskarżonego. W pkt. III wyroku zastosowano zasadę określoną w art. 632a kpk albowiem brak było podstaw do uniewinnienia oskarżonego, zaś postępowanie zostało umorzone z uwagi na upływ terminu przedawnienia, co nastąpiło na tle długoletniego ukrycia się oskarżonego. W obliczu tego, kierując się zasadami słuszności obciążono kosztami procesu oskarżonego, gdyż on je w znacznym stopniu wygenerował, bo sprawa nie zakończyła się wcześniej z uwagi na wieloletnie ukrywanie się oskarżonego. Przy czym z uwagi na długotrwały pobyt A. W. w jednostce penitencjarnej /planowany do 15 marca 2023r./ brak majątku i brak zatrudnienia go przed osadzeniem i w jego trakcie (k.699-700), to uznano że należy go zwolnić od obowiązku zapłaty kosztów, gdyż nie ma na to środków (art. 624§1kpk). - Ponieważ oskarżony był reprezentowany w postępowaniu przed sądem II instancji przez obrońcę ustanowionego z urzędu, to należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii tego obrońcy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu (§17 ust. 2 pkt. 4, §4ust. 3 rozporządzenia MS z 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu).
- PODPIS