i przekazał sprawę Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. do ponownego rozpoznania. Apelację od wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.. Wyrok zaskarżył w całości. Wyrokowi zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności art.
1 kpc, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania, pomimo, że Sąd I instancji nie stwierdził, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania przed organem rentowym; 2. Naruszenie prawa materialnego, w szczególności: - art. 83 a ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020r., poz. 266) poprzez jej niewłaściwe zastosowanie pomimo, iż organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie zastosował tego przepisu, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; - art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020r., poz. 266) poprzez błędna wykładnię tego przepisu skutkującą uznaniem, że organ rentowy nie może z urzędu zmienić lub uchylić decyzji, co do której stwierdził w części wadliwość, a została ona zaskarżona do sądu; - art. 154a kpa w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020r., poz. 266) poprzez niewłaściwe niezastosowanie tego przepisu i uznanie, że nie mogą do zmiany decyzji ostatecznej organu rentowego mieć zastosowanie przepisy kpa. Wskazując na powyższe zarzuty ZUS wnosił o: - zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania - zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu apelacji ZUS przywołał treść art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. Wywodził, że przepis art. 83a ust. 1 ustawy systemowej dotyczy praw lub zobowiązań powstałych z mocy prawa i decyzji deklaratoryjnych, a nie decyzji konstytucyjnych. Przywołał stanowisko SA w Gdańsku z 19.09.2013r. zawarte w wyroku III AUa 127/13, w którym Sąd stwierdził, że „skoro postępowanie w trybie art. 83a ust. 1 u.s.u.s. odnosi się tylko do wcześniej wydanych decyzji deklaratoryjnych, zaś decyzja o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania zarządzanego podmiotu jest decyzją konstytutywną - to siłą rzeczy nie może stanowić przedmiotu postępowania opartego o art. 83a ust.1 u.s.u.s. Przyjęte stanowisko ogranicza zakres stosowania komentowanego przepisu tylko w odniesieniu do decyzji potwierdzających obowiązek lub tworzących zobowiązanie, które wynika z obowiązujących przepisów. Zdaniem organu nie może tu mieć zastosowania art. 84 ust. 2 ustawy systemowej, zgodnie z którym decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania Administracyjnego. W niniejszej sytuacji przed wydaniem decyzji zmieniającej wpłynęło odwołanie od decyzji pierwotnej organu z dnia 18.04.2019r., w związku z czym w/w przepis nie może mieć zastosowania. Także przepis art. 477 9§2 kpc nie może mieć zastosowania, gdyż odwołanie nie zostało uznane w całości za słuszne. ZUS uznał, że zanegowanie możliwości zmian decyzji przez organ rentowy w sytuacji gdy okażą się w części wadliwe, stwarza ryzyko pozostania w obrocie decyzji zawierających wady prawne lub niezgodny ze stanem faktycznym, co nie może zasługiwać na uwzględnienie. Organ podkreślił, że Sąd uznając za wadliwą decyzję organu z 22.05.2019r., nie podał jakie przepisy rażąco naruszył ZUS. Poza tym Sąd I instancji uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, pomimo, ze kierując się rozumowaniem Sądu w chwili obecnej organ nie może ani uchylić, ani zmienić w części decyzji co do której stwierdził niezgodność ze stanem faktycznym, nie istniejąa bowiem nowe dowody ani nowe okoliczności uzasadniające zmianę decyzji. W ocenie ZUS zastosowanie w sprawie winien mieć art. 154 kpa w zw. z art. 123 ustawy systemowej, gdyż przedmiotową decyzją nikt nie nabył prawa. W odpowiedzi na apelację Gmina M. S. wnosiła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od ZUS Oddział w S. na rzecz Gminy M. S. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Wskazał, że nie doszło do naruszenia wskazanych przez organ przepisów, w tym przepisów prawa materialnego – tj. art. 83 a ust. 2 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię. To wnoszący apelację błędnie rozumie jego treść. Podkreślił, że przytoczony w apelacji pogląd judykatury oraz orzecznictwo sądów powszechnych dotyczy deklaratoryjności i konstytutywności decyzji w sprawach ubezpieczeni społecznych, nie zaś ostateczności decyzji w rozumieniu 16 kpa. Są to dwa różne pojęcia. Wyrok Sądu Okręgowego trafnie przyjął, że wniesienie odwołania od decyzji z 18.04.2019r. stanowiło przeszkodę do zmiany decyzji. Miasto S. nie kwestionuje, że podstawą decyzji może być art. 154 kpa w związku z art. 123 u.s.u.s, ale tylko wówczas, gdy od decyzji zmienianej nie zostałoby wniesione odwołanie. Zarzut, że Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art.154 kpa w zw. z art. 123 ustawy systemowej jest chybiony, gdyż przepis ten zastosował sam organ rentowy, podając go jako podstawę własnej decyzji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna albowiem nie zawiera zarzutów uzasadniających zmianę zaskarżonego orzeczenia. Wyrok odpowiada prawu. Sąd Okręgowy dokonał trafnych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne. Ustalenia są bezsporne, wobec czego nie zachodzi potrzeba ich szczegółowego powtarzania. W istocie apelujący dla poparcia swoich zarzutów przywołuje sprzeczną argumentację oraz przypisuje Sądowi poglądy i zapatrywania prawne, które nie zostały wyrażone. I tak w szczególności, w żadnym fragmencie uzasadnienia wyroku Sąd nie uznał, że nie mogą do zmiany decyzji ostatecznej organu rentowego mieć zastosowania przepisy kpa - a w tym kontekście organ upatrywał niewłaściwego niezastosowania przez Sąd przepisu art. 154 kpa. Sąd wydając orzeczenie oparł się na treści art. 83a ust. 2 ustawy systemowej. Bezpodstawny jest zarzut, że Sąd niewłaściwie zastosował ten przepis, pomimo że w zaskarżonej decyzji ZUS nie zastosował tego przepisu. Fakt, że ZUS nie wskazał tego przepisu wydając decyzję zmieniającą nie oznacza, że Sąd winien zaakceptować zignorowanie przez organ tej regulacji. Wbrew twierdzeniom apelującego, Sąd stosując art. 83a ust. 2 ustawy systemowej jako podstawy rozstrzygnięcia dokonał prawidłowej wykładni kwestionowanego przepisu. Wydając zaskarżone orzeczenie Sąd nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art.
Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 4 lipca 2019r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 1469) i obowiązuje od dnia 7 listopada 2019r. Zgodnie z jego treścią w art.
kpc po § 2 dodano § 2 1 w brzmieniu: ,,§ 2 1. Jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu."; Według art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zachowały moc czynności dokonane zgodnie z przepisami, w brzmieniu dotychczasowym. Jednakże ust. 2 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nakazywał stosowanie przepisów ustaw zmienianych w art. 1 i art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to, że cytowany przepis nakazywał Sądowi - jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania (…) została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym - uchylenie przez sąd tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, mimo że nie zostało to wyartykułowane wprost, to wywód zawarty w uzasadnieniu orzeczenia nie pozostawia wątpliwości, że Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, iż skarżona decyzja z dnia 22.05.2019r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, co uzasadniało zastosowanie art.
Organ rażąco naruszył tryb postępowania opisany w art. 154 kpa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był uprawniony do wydania decyzji zmieniającej w oparciu o podaną podstawę prawną na tym etapie postępowania związanego z przeniesieniem odpowiedzialności na Gminę M. S. za zaległe składki płatnika z tytułu nabycia spadku po B. N.
1 kpc i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. do ponownego rozpoznania. Z tego względu Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja jest bezzasadna i na mocy art. 385 kpc podlega oddaleniu. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 99 kpc w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 265). Lucyna Stąsik-Żmudziak Elżbieta Czaja Jacek Chaciński
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.