Sygnatura akt I ACa 405/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2021 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Sędzia Leon Miroszewski (przewodniczący) Sędzi
83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Pozwany wniósł apelację od tego wyroku zaskarżając go w całości. Wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 3 ust.
art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich 2 polegające na jego błędnej wykładni i błędnym przyjęciu, że: (
- i)umowa pożyczki, w którym kwota pożyczki wyrażona jest w CHF, stanowi waloryzację, a tak sformułowana Umowa zawiera jakiekolwiek klauzule waloryzacyjne, (
- ii)klauzula dot. stosowania Tabeli Kursów Walut do wypłaty i spłaty pożyczki (z Załącznika nr 7 do Umowy Pożyczki) powoduje abuzywność wyrażenia kwoty pożyczki w CHF - mimo, iż kwota i waluta pożyczki stanowią główne świadczenie stron i są sformułowane jednoznacznie; (iii) zapisy umowne dot. waloryzacji zobowiązania powoda nie są sformułowane jednoznacznie, (
- iv)Bank miał swobodę w ustalaniu kursów kupna i sprzedaży stosowanych w Tabeli Kursów Walut (
- v)postanowienia dotyczące Tabeli Kursów Walut rażąco naruszają interes powoda - albowiem nie spełniają przymiotu przyjęcia ich w drodze indywidualnych negocjacji - mimo, że pozwany informował o możliwości takiej negocjacji i mimo braku dokonania odrębnej oceny tej przesłanki względem tego konkretnego konsumenta - a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 385' § 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że postanowienia Umowy Pożyczki kształtują prawa i obowiązki powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, naruszając jego interesy i to w sposób rażący - mimo że postanowienia te oceniane na dzień zawarcia Umowy przesłanek tych nie spełniają; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 65 §
§ 2k.c.
i art. 3851 § 2 k.c. w zw. art. 720 § 1 k.c. oraz art. 69 ust. 3 Prawa bankowego3 poprzez ich niezastosowanie oraz art. 69 ust. 2 pkt. 4a Prawa bankowego - oba w zw. z art. 75 b ust. 4 Prawa bankowego, a także art. 58 §
§ 3k.c.
poprzez ich błędne zastosowanie - w zw. z art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG, a polegające na zaniechaniu dokonania wykładni oświadczeń woli stron i błędnym przyjęciu przez Sąd, że: (
- i)postanowienia dotyczące określenia Tabeli Kursów Walut stanowią element przedmiotowo istotny umowy pożyczki, bez którego nie jest możliwe określenie świadczenia głównego; (
- ii)bez postanowień dotyczących sposobu ustalania Tabeli Kursów Walut nie istnieje możliwość wykonania Umowy Pożyczki - a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Umowa Pożyczki jest nieważna, mimo, że bez kwestionowanych postanowień jest możliwe ustalenie świadczenia głównego stron, a umowa jest wykonalna; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 3 k.c. i art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez ich niezastosowanie oraz art. 385
(2)k.c. poprzez jego zastosowanie i (
- i)dokonania oceny skutków braku związania abuzywnym postanowieniem na dzień zawarcia umowy, zamiast na dzień orzekania (tj. na moment zaistnienia sporu), (
- ii)nieuzupełnienie luki powstałej wskutek uznania postanowień Umowy Pożyczki za abuzywne za pomocą przepisów dyspozytywnych, mimo że kurs wymiany walut PLN/CHF może zostać ustalony również w oparciu o przepis dyspozytywny obowiązujący w dniu orzekania - art. 358 § 2 k.c, a który to przepis może znaleźć również zastosowanie z uwagi na fakt, że umowa pożyczki jest zobowiązaniem o charakterze trwałym; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 58 §
§ 3k.c.
w zw. z art. 3851 §
§ 2k.c.
i art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez ich błędne zastosowanie i zaniechanie dokonania oceny: (
- i)czy przyjęcie nieważności Umowy Pożyczki z uwagi na abuzywność niektórych jej postanowień jest zgodne z zasadą proporcjonalności oraz odpowiada sankcji bezskuteczności (niezwiązania postanowieniem) z art. 3851 § 2 k.c, (
- ii)jakie skutki pociąga za sobą uznanie umowy za nieważną wobec konsumenta i Banku, i to na dzień orzekania, oraz czy i w jakim zakresie skutki te są dla konsumenta dotkliwe i czy jest on ich faktycznie świadomy - a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż: (
- i)abuzywność postanowień dotyczących Tabeli Kursów Walut winna powodować nieważność całej Umowy Pożyczki, (
- ii)do uznania Umowy za nieważną wystarczające jest wyrażenie przez konsumenta takiej woli, a (iii) jej wyrażenie wyłącza możliwość uzupełnienia umowy przepisem dyspozytywnym; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3851 §
§ 2k.c, art.
3531 k.c. oraz art. 4 ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe (dalej: Ustawa antyspreadowa) w zw. z art. 3852 k.c. oraz art. 316 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie stanu wprowadzonego Ustawą antyspreadową przy ocenie celowości stosowania przez Sąd sankcji (i to nieważności) dla zachęcenia banków do umieszczania w umowach postanowień dotyczących kursów walut w sytuacji, gdy obowiązek taki wynika już z ww. ustawy, wypełniając cele Dyrektywy 93/13 - a w konsekwencji zaniechanie dokonania oceny skutków braku związania abuzywnym postanowieniem na dzień orzekania i błędne przyjęcie, że nie została uchylona ewentualna abuzywność postanowień kwestionowanych przez powoda; 6. nierozpoznanie istoty sprawy, poprzez zaniechanie dokonania ustaleń i oceny w zakresie: (
- i)istnienia wierzytelności Banku stwierdzonej Bankowym Tytułem Egzekucyjnym (dalej również jako: BTE) względem powoda i jej wysokości (wskutek błędnego uznania umowy za nieważną); (
- ii)skutków uznania danego postanowienia za abuzywne lub nieważne w kontekście wysokości wierzytelności Banku; (iii) możliwości uzupełnienia stosunku prawnego w oparciu o normy dyspozytywne i wpływu tegoż na wysokość wierzytelności Banku (np. przeliczenie pożyczki po kursie średnim NBP) - a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i pozbawieniu wykonalności BTE, mimo, iż powód nie wykazał, iżby wierzytelności Banku nie istniała tudzież była w innej wysokości; 7. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 233 § 1 k.p.c, poprzez brak wszechstronnego rozważenia całości zgromadzonego materiału dowodowego, tj.: (
- a)zmarginalizowanie zeznań świadka M. J., K. K., I. D. i M. C., (
- b)ustalenie, iż zeznania świadka M. J. potwierdzają, iż Załącznik nr 7 stanowił standardowy wzór załącznika, co potwierdzać ma brak możliwości negocjacji Umowy Kredytu podczas, gdy świadek zeznała, iż w bankach stosuje się m.in. negocjacje kursów, ale nie pamięta, czy w tym konkretnie przypadku tak było oraz, że negocjacje umów kredytowych miały miejsce, (
- c)ustaleniu, iż zeznania powoda korespondowały z zeznaniami świadków podczas, gdy powód w toku przesłuchania zeznał m.in, że: (
- i)nie wyklucza, ze został poinformowany o ryzykach, (
- ii)nie przeczytał, a nawet nie przejrzał Umowy Kredytu przed jej podpisaniem, (iii) interesowała go jedynie wypłata kredytu oraz data, kiedy te środki zostaną mu wypłacone, (
- d)bezpodstawnym zmarginalizowaniu przez Sąd I instancji dokumentów przedłożonych przez pozwanego, w tym w szczególności: (
- i)wniosków o wypłatę wraz z wtórnikami; (
- ii)historii rachunku kredytowego; (iii) zestawienia wypłat i spłat kredytu powoda; (
- iv)zestawienia kursów CHF stosowanych z pozwanym Banku; (
- v)zestawienia średnich kursów sprzedaży CHF NBP oraz kursów stosowanych w innych bankach; (
- vi)wydruków przykładowych stawek WIBOR 6M i LIBOR 6M (CHF); (
- e)wyciągnięciu przez Sąd błędnych, nielogicznych i sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym konkluzji - a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, iż: (
- i)powód nie miał możliwości negocjacji wysokości spreadu, załącznik nr 7 do Umowy Kredytu nie podlegał negocjacjom i powód nie miał wpływu na jego treść, mechanizm przeliczania zobowiązania powoda został przedstawiony powodowi bez dogłębnych analiz (str. 16 i 17 uzasadnienia Wyroku), (
- ii)Bank w sposób dowolny ustalał kurs, a uprawnienie Banku do ustalania Tabeli kursów nie doznawało żadnych ograniczeń formalnych (str. 15 i 16 uzasadnienia Wyroku; (iii) zasady ustalania kursu ukształtowały sytuację powoda na jego niekorzyść (str. 16 uzasadnienia Wyroku) (
- iv)kredyt powoda stanowił jedynie kredyt waloryzowany; 8. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. (w zw. z art. 227 k.p.c, art. 278 k.p.c. i art. 248 k.p.c.) polegające na oddaleniu postanowieniami wydanymi na rozprawie w dniu 19 czerwca 2020 r. wniosków dowodowych pozwanego, które nie zostały dotychczas zrealizowane - tj. wniosku o : (
- i)przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na wszystkie okoliczności powołane przez Bank w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2019 r. (najważniejsze pominięte przez Sąd I instancji tezy wskazane są w przypisie uzasadnienia niniejszej apelacji), (
- ii)wniosku o zwrócenie się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gryfinie - G. J. o akta postępowania egzekucyjnego z wniosku Banku przeciwko powodowi, prowadzonego za sygnaturą KM 477/14, celem przeprowadzenia dowodów ze wszystkich zgromadzonych w ww. aktach dokumentów; - a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym przyjęciu, iż: (
- i)Bank ustalał kursy w Tabeli kursów kupna/sprzedaży w sposób jednostronny, dowolny i nieograniczony; (
- ii)kwestionowane postanowienia Umowy Kredytu rażąco naruszają interesy powoda oraz dobre obyczaje i postawiły go w niekorzystnej sytuacji; (iii) strony zawarły umowę pożyczki złotową waloryzowaną walutą CHF - a które to ww. naruszenia miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności dla dokonania prawidłowej oceny, czy kwestionowane przez powoda klauzule mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne w indywidualnym układzie faktycznym; (przy czym pozwany wniósł o rozpoznanie w trybie art. 380 k.p.c. ww. postanowień jako nie podlegających zaskarżeniu w drodze zażalenia a mających wpływ na rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie); Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie I Wydział Cywilny z dnia 19 czerwca 2020 r. w całości oraz przekazanie Sądowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania w całości, wraz z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia, co do kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego - o zasądzenie których według norm przepisanych w postępowaniu apelacyjnym od powoda na rzecz pozwanego niniejszym wnoszę; ewentualnie o: 2. zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie I Wydział Cywilny z dnia 19 czerwca 2020 r. w całości poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania za I instancję - według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od złożonego dokumentu pełnomocnictwa; 3. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od złożonego dokumentu pełnomocnictwa; W uzasadnieniu apelacji pozwany rozwinął argumentację odnoszoną do wskazany zarzutów, W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny zważył co następuje W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma ocena tytułu egzekucyjnego, którym posługuje się pozwany prowadząc egzekucję po uzyskaniu do tego tytułu klauzuli wykonalności, w aspekcie jego wykonalności. Trzeba pamiętać, że sąd klauzulowy nie ma kompetencji merytorycznego badania tytułu egzekucyjnego, którego dotyczy wniosek o nadanie mu klauzuli, ograniczając się jedynie w postępowaniu o nadanie klauzuli do badania formalnego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2016 roku, I ACa510/16; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1985 roku, III CZP 14/85, OSNC 1985, nr 12, poz. 192). W ramach odniesienia się do wskazanej kwestii należy zająć się w pierwszej kolejności zarzutem nierozpoznania istoty sprawy, bowiem uwzględnienie tego zarzutu prowadzić by mogło do uchylenia zaskarżonego wyroku. Skarżący zdaje się tym zarzutem przyjmować, że istotą sprawy w niniejszym postępowaniu jest ustalenie, czy pozwany bank posiada wierzytelność, której egzekucję prowadzi na podstawie tytułu, którego pozbawienia wykonalności domagała się powódka, oraz w jakiej wysokości, natomiast treść zarzutu wskazuje, że drugorzędne znaczenie ma ocena, jaki jest tytuł tej wierzytelności. Zarzut ten jest oczywiście bezzasadny. Powództwo zostało oparte na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., a więc zmierzało do kontroli procesu wydawania tytułu egzekucyjnego niepochodzącego od sądu, nie w zakresie jego formalnego kształtu (to należy do sądu klauzulowego), lecz istnienia podstaw jego wydania. Skoro Sąd Okręgowy uznał umowę, w oparciu o którą pozwany bank wydał bankowy tytuł egzekucyjny, a więc ten, na podstawie którego po uzyskaniu klauzuli wykonalności pozwany bank wszczął egzekucję, za nieważną, to oczywistym było przyjęcie, że wydanie przez pozwanego bankowego tytułu egzekucyjnego nie miało podstawy. Powyższe oczywiście nie przesądza, czy pozwany bank ma roszczenie pieniężne do powódki w związku z wykonaniem umowy uznanej przez Sąd Okręgowy za nieważną, natomiast badanie jego istnienia, czy wysokości, nie było i nadal nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W tym kontekście należy też uznać za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. art. 227, 278 i 248 k.p.c. poprzez pominięcie wniosków dowodowych zmierzających do ustalenia prawidłowości wyliczenia wysokości zaległości powódki oraz poszczególnych rat pożyczki, w tym zadłużenia powódki w CHF, przy założeniach, które najogólniej rzecz ujmując uwzględniłyby założony przez pozwanego kurs przeliczenia tej waluty na walutę polską, a nadto uwzględniałyby wyliczenie wynagrodzenia banku za udostępnienie i korzystanie przez powódkę z kapitału wskazanego w umowie pożyczki. Po pierwsze, nieważność umowy zawartej przez strony Sąd Okręgowy wiązał z abuzywnymi postanowieniami umownymi, pozwalającymi bankowi dowolnie ustalać kursy walut na potrzeby ustalania wysokości rat spłaty pożyczki, a nie sposobem jego realizacji – Sąd Apelacyjny akceptuje ocenę odnoszoną do treści postanowień umowy, będących jej essentialia negotii, a nie do sposobu jej realizacji, nota bene całkowicie zależnego od woli banku. Po drugie, w niniejszej sprawie pozwany bank nie dochodzi żadnych roszczeń, w tym nie dochodzi wynagrodzenia za korzystanie przez powódkę z udostępnionego jej kapitału. Choćby przyjąć, że takie wynagrodzenie pozwanemu bankowi przysługuje, to przecież nie konwaliduje to bankowego tytułu egzekucyjnego, na podstawie którego, po uzyskaniu klauzuli wykonalności, bank wszczął egzekucję wobec powódki. Jak widać, wynik badania ważności umowy, na podstawie której pozwany bank wydał bankowy tytuł egzekucyjny, którego, wraz z klauzulą wykonalności, pozbawienia wykonalności domagała się powódka w niniejszej sprawie, miał znaczenie prejudycjalne dla rozstrzygnięcia wniesionego powództwa opozycyjnego. W ramach oceny tego powództwa, jako kierowanego przeciwko szczególnemu tytułowi (jakim był zaopatrzony w klauzulę wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny – dalej także: „BTE”), sąd prejudycjalnie bada też kwestie zarzutów materialnoprawnych dotyczących stosunku prawnego na podstawie którego wystawiony był BTE. Prejudycjalne przesądzenie kwestii materialnoprawnej niezbędnej dla orzeczenia o przedmiocie żądania pozwu wiąże zaś strony i jest brane pod uwagę jako przesłanka orzeczenia w ewentualnych dalszych sporach między nimi, przy czym w niniejszej sprawie jedynie sporu wszczętego powództwem na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., a nie ewentualnych rozliczeń pomiędzy stronami, będących konsekwencją przesądzenia wskazanej kwestii materialnoprawnej – istnienia umowy, na podstawie której wydany został BTE. Powołany przepis statuuje podstawy powództwa przeciwegzekucyjnego, których możność skutecznego podniesienia zależy od rodzaju tytułu egzekucyjnego, któremu nadano klauzulę wykonalności. Odmiennie niż w przypadku tytułu korzystającego z powagi rzeczy osądzonej (tj. orzeczenia sądu), w sytuacjach gdy tytuł egzekucyjny nie korzysta z takiej powagi (np. akt notarialny, bankowy tytuł egzekucyjny), zarzuty powództwa opozycyjnego mogą być oparte na podstawach ujętych w pkt 1 lub 2 i dotyczyć zdarzeń sprzed powstania tytułu egzekucyjnego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 roku, III CZP 78/03). Odnosząc się w tym kontekście do zarzutów skarżącego, w których kwestionuje on ocenę Sądu Okręgowego w sprawie nieważności umowy, na której podstawie pozwany bank wydał BTE, w oparciu o który, po uzyskaniu klauzuli wykonalności, wszczął egzekucję, Sąd Apelacyjny akceptuje argumentację przedstawioną przez Sąd I instancji i przyjmuje ją za własną, bez potrzeby jej ponownego przytaczania. Treść zarzutów wskazuje, że – po pierwsze, skarżący celowo bagatelizuje, a nawet pomija, status powódki, jako konsumenta, na co wskazuje treść zarzutów nr
2 apelacji, po drugie, skarżący w istocie uważa, że postanowienia umowne określające zasady spłat udzielonej pożyczki, w tym kryteria ustalenia wysokości tych spłat, nie stanowią postanowień przedmiotowo istotnych, choć przecież są to postanowienia określające świadczenie wzajemne pożyczkobiorcy. Po trzecie, że abuzywność postanowienia przedmiotowo istotnego nie powoduje według skarżącego stanu, w którym umowy nie da się utrzymać, a przez to przyjąć jej nieważność, zakwalifikować ją jako inną umowę (o czym w niniejszej sprawie mowy być nie może i możliwości takiej nie poszukuje też skarżący), albo pozostawić konsumentowi, jako stronie z założenia słabszej, po poinformowaniu go o konsekwencjach prawnych unieważnienia w całości umowy kredytu lub pożyczki w związku z jej przedmiotowo istotnymi postanowieniami mającymi charakter abuzywny, dokonania wyboru pomiędzy unieważnieniem umowy, a utrzymaniem w mocy pozostałej, poza postanowieniami abuzywnymi, jej treści, gdy przyjęcie nieważności godzić będzie w interesy konsumenta (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 roku, II CSK 483/18). Stanowiska strony pozwanej nie sposób podzielić. Treść i argumentacja zarzutów nr
2 apelacji zmierza do postawienia w niniejszej sprawie pozwanego banku jako strony, którą należy wręcz chronić przed konsumentem, podczas gdy bank ten jest przedsiębiorcą, a więc skoro doprowadza do umowy, w której zawarte są niedozwolone postanowienia, to nie może podlegać ochronie kosztem konsumenta. W zarzucie nr 1 skarżący przypisał nadmierną wagę używanemu faktycznie przez Sąd Okręgowy określeniu „waloryzacja”, jednocześnie bezpodstawnie przypisując temu sądowi przyjęcie, że „umowa pożyczki, w której kwota pożyczki wyrażone jest w CHF, stanowi waloryzację”. Sądowi Okręgowemu niewątpliwie chodziło, co jasno wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, o postanowienia, których treść pozwalała na dowolne ustalenie przez pozwany bank kursu waluty, w której wyrażona została kwota pożyczki (nota bene pożyczka w żadnej części nie została w tej walucie wypłacona) i raty spłaty tej pożyczki. Treść zarzutu stanowi jaskrawy przykład pomijania statusu powódki, jako konsumenta. Twierdzenie, że o braku swobody banku w ustalaniu kursu tej waluty świadczy fakt, że pozwany rzekomo informował powódkę o możliwości negocjacji w sprawie przyjęcia postanowień określających zasady ustalania tego kursu, jest oczywiście bez znaczenia, bowiem choćby tak było, to nie o danie możliwości tu chodzi (choć nie przekracza doświadczenia życiowego ocena, że w praktyce taka możliwość jest iluzoryczna), lecz o udzielenie rzetelnej informacji o podstawach i skutkach, a w szczególności zagrożeniach takiego uregulowania umowy, a więc de facto wskazania konsumentowi, że tej treści umowa jest dla niego niekorzystna i nie powinien on do niej przystąpić. Podobny charakter ma zarzut nr 2 apelacji, którego treść zdaje się wskazywać, że jedynym postanowieniem przedmiotowo istotnym umowy, na podstawie której został wydany bankowy tytułu egzekucyjny, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności stanowił podstawę wszczęcia egzekucji przeciwko powódce, a którego dotyczy pozew w niniejszej sprawie o pozbawienie tego tytułu wykonalności, jest postanowienie określające kwotę pożyczki. Zarzut ten, podobnie jak zarzuty nr 3 i nr 4, oparte zostały na założeniu, że nawet przyjmując abuzywność postanowień dotyczących wysokości spłat rat określonych w harmonogramie wydanym powódce przez pozwany bank, umowę zawartą przez strony da się utrzymać, a nawet wypełnić powstałą lukę za pomocą przepisów dyspozytywnych. Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela tego stanowiska. Rzecz w tym, że w zakresie podstawowego świadczenia pożyczkobiorcy, a więc spłaty pożyczki, pomimo wskazania w umowie elementów charakteryzujących świadczenie stron, pozwany bank uzyskał możliwość samodzielnej modyfikacji wysokości kwoty wypłaconej jako kapitał kredytu, a następnie określanej w złotych wysokości spłacanych rat tak w zakresie kapitału, jak odsetek. Okoliczność, w jakim zakresie pozwany korzystał z tej możliwości, nie ma znaczenia dla konstrukcji samej umowy, a tym samym oceny jej ważności. Ponadto treść zarzutu nr 4 apelacji zdaje się ponownie pomijać fakt, że powódka, jako druga strona umowy, o którą w sprawie chodzi, jest konsumentem. Wskazuje na to postulat badania, jakie skutki pociąga za sobą uznanie umowy za nieważną w stosunku do pozwanego banku, a przecież ochrona konsumenta, wymagana w postępowaniu sądowym z jego udziałem, w tym wobec niedozwolonych, czy nieuczciwych, praktyk w umowach z konsumentami, zgodnie z powoływaną także w apelacji Dyrektywą Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 roku, a także ustawą z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, nie ma polegać na przeciwstawieniu ochronie konsumenta ochrony przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa między innymi wówczas, gdy w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Podniesiono wprawdzie w tym zarzucie konieczność badania skutków przyjęcia nieważności umowy również wobec konsumenta, w stosunku do którego skutki takiego przyjęcia mogłyby być dotkliwe, jednakże pominięto, że w niniejszej sprawie nie chodzi o ważenie interesu konsumenta w ogóle, a więc w kontekście ewentualnych przyszłych postępowań na tle umowy pożyczki z dnia 13 maja 2005 roku, lecz o rozstrzygnięcie, czy tytuł wykonawczy, którym posługuje się pozwany bank dążąc do wyegzekwowania, może stanowić dalej podstawę wykonalności, a więc dalszej egzekucji wobec niego, której dotkliwość z samego założenia jest oczywista, czy też ma być jej pozbawiony, co przecież nie zamyka pozwanemu bankowi innej drogi dochodzenia należności wynikającej z tej umowy, a ściślej – spełnienia przez pozwany bank świadczenia, które w umowie od niego było wymagane, o ile takie roszczenie pozwanego banku istnieje. W sprawie zarzutu nr 5 apelacji Sąd odwoławczy poprzestaje na argumentacji Sądu I instancji w sprawie znaczenia wejścia w życie tzw. przepisów antyspreadowych dla oceny ważności umowy pożyczki z dnia 13 maja 2005 roku. W obszernej apelacji skarżący w ogóle nie odniósł się do tej argumentacji, zawartej na stronie 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wracając jeszcze do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tym razem w sprawie powołania art. 233 § 1 k.p.c., należy zauważyć, że skarżący co prawda wskazał, że jego zdaniem naruszenie tego przepisu, opisane w treści zarzutu, miało wpływ na wynik sprawy, jednakże nie sposób przyjąć, że opis zarzutu daje podstawę do przyjęcia, że tak jest – nawet w ocenie skarżącego – w istocie. Skarżący wskazuje na odmienną kwalifikację załącznika nr 7 do umowy stron z dnia 13 maja 2005 roku, a więc czy był on standardowy, według wzoru, czy indywidualny, choć jednocześnie skarżący w opisie tego zarzutu przyznał, że świadek, na którego zeznania się powołał, nie pamiętała, czy w konkretnym przypadku miały miejsce negocjacje w sprawie treści tej umowy. Nadto treść tego zarzutu zmierza do przekonania Sądu odwoławczego, że powódka mogła negocjować z pozwanym bankiem w sprawie zasad ustalania kursu waluty CHF w zakresie spłaty pożyczki, a przecież w niniejszej sprawie ewentualne przyjęcie takiej możliwości w ogóle nie miałoby znaczenia. Kolejny raz treść zarzutu wskazuje na przeświadczenie pozwanego banku, że konsument w sprawie oceny ważności umowy, w tym zachowania obowiązku informacyjnego przez przedsiębiorcę, wystrzegania się przez niego praktyk nieuczciwych, ma być traktowany równorzędnie w stosunku do przedsiębiorcy, a nie jako strona słabsza, a więc że to konsument, mimo jego obowiązującej charakterystyki przeciętnego odbiorcy, nie będącego profesjonalistą w zakresie udostępniania kredytów, czy pożyczek, ma zabiegać o informacje, które mogłyby być dla niego istotne i wymagać negocjowania postanowień niejasnych, wprowadzających w błąd, dających podstawę do swobodnego kształtowania obowiązków konsumenta przez drugą stronę umowy – przedsiębiorcę. Jest wręcz przeciwnie i przepisy powołane wyżej, w tym podnoszone także przez apelującego, dobitnie o tym świadczą. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a przez to oddalić apelację jako bezzasadną, na podstawie art. 385 k.p.c. Orzeczenie o kosztach, mające podstawę w art. 108 § 1 k.p.c., uwzględnia zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy, wynikającą z art. 98 § 1 k.p.c. Do ustalenia wysokości kosztów, które zwrócić ma przegrywający, zastosowano § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Dorota Gamrat-Kubeczak Leon Miroszewski Krzysztof Górski