Sygn. akt III Ca 38/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Andrzej Dyrda po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzenie niejawnym w Gliwicach sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2020r., sygn. akt II C 116/20 1. oddala apelacje; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 900 (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSO Andrzej Dyrda UZASADNIENIE Powód Skarb Państwa - Prezydent Miasta G. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w W. kwoty 8.026,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 5 października 2019r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Uzasadniając żądanie pozwu wskazał, że pozwana jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa obejmującej działkę nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą KW nr (...). Stosownie do art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym pozwany był zwolniony z opłat za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa obejmującego ww. działkę, jednakże w związku z wejściem w życie, w dniu 30 grudnia 2016r., ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw, przedmiotowa nieruchomość począwszy od 1 stycznia 2017r. nie podlega już zwolnieniu od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, jako że jest zajęta pod infrastrukturę nieczynną. Powód podał, że począwszy od dnia 1 stycznia 2017r. ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na kwotę 2.675,40 zł w oparciu o operat szacunkowy z dnia 10 września 2019r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, według wartości rynkowej na dzień 1 stycznia 2017r. (tj. według stanu i cen nieruchomości na dzień 1 stycznia 2017r.). Pismem z 17 września 2019r. powód bezskutecznie wezwał pozwanego do zapłaty opłat rocznych za lata 2017-2019. Odnośnie żądania odsetkowego powód wskazał, że zakreślił pozwanemu 14 - dniowy termin do uregulowania zobowiązania. Skoro pozwany odebrał wezwanie do zapłaty w dniu 20 września 2019r., roszczenie stało się wymagalne z dniem 4 października 2019r. W odpowiedzi na pozew pozwany (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany podał, że w okresie 2017-2019 był użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działka gruntu nr (...), obręb Kolej, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr (...). Przysługiwało mu zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty za użytkowanie wieczyste, na podstawie art. 8 ustawy z 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym w brzmieniu obowiązującym do 29 grudnia 2016r., a zatem przed wejściem wżycie ustawy z 16 listopada 2016r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym. Wskazane zwolnienie od obowiązku uiszczania opłaty wynikającej z art. 8 ustawy z 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym, w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życiu ustawy z 16 listopada 2016r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym przysługuje mu nadal, zarówno w okresie 2017-2019 (okres z pozwu) jak i obecnie. Na wskazanej nieruchomości oddanej mu w użytkowanie wieczyste zlokalizowana jest bowiem infrastruktura kolejowa w rozumieniu art. 4 pkt. 1 ustawy o transporcie kolejowym - podstacja trakcyjna a zatem urządzenia do przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego. Tym samym, nieruchomość, za którą powód domaga się opłaty za użytkowanie wieczyste, jest z tej opłaty zwolniona, albowiem na nieruchomości znajduje się infrastruktura kolejowa, o której mowa w pkt. 11 i 12 załącznika nr 1 do ustawy z 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji dokonanej ustawą z 16 listopada 2016r. a mianowicie: urządzenia do przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego (podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi). Pozwany zaprzeczył by infrastruktura przemysłowa pozwanej zlokalizowana na nieruchomości była nieczynna. Pozwany wskazał, że podstacja trakcyjna G. (zlokalizowana na przedmiotowej działce) zasila sieć trakcyjną w kliku kierunkach, bez niej nie kursowałyby pociągi na tej trasie. Dodatkowo pozwany podniósł, że powód nie wykazał w niniejszym postępowaniu, iż dokonał ustalenia wysokości opłaty, której się domaga od pozwanego z zachowaniem trybu przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 listopada 2020r. oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że (...) S.A. w W. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w G., stanowiącej działkę o numerze (...), dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). Pozwany nabył prawo użytkowania wieczystego wskazanej działki aktem notarialnym Rep. A. Nr (...). Pismem z 17 września 2019r., powód poinformował pozwanego, że w związku z wejściem w życie z dniem 30 grudnia 2016r. ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw wskazana nieruchomość począwszy od 1 stycznia 2017r. nie podlega zwolnieniu od opłaty, jako że na nieruchomości znajdują się obiekty infrastruktury usługowej, które nie stanowią infrastruktury kolejowej. Począwszy od 1 stycznia 2017r. powód ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego w oparciu o operat szacunkowy z 10 września 2019r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, według wartości rynkowej nieruchomości na dzień 1 stycznia 2017r. (to jest według stanu i cen nieruchomości na dzień 1 stycznia 2017r.). Wartość przedmiotowej nieruchomości została określona na kwotę 89.180 zł. Opłata roczną powód ustalił na kwotę 2.675,40 zł, przy zastosowaniu 3 % stawki, zgodnie z art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zaległość za okres od 2017r. do 2019r. powód ustalił na kwotę łącznie 8.026,20 zł. oraz wezwał pozwanego do zapłaty zadłużenia w terminie 14 dni. Na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu (...) znajdują się urządzenia do przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego - punkt poboru energii elektrycznej (...) przyłącze 1/1-148. Sprzedawca energii świadczy usługę dystrybucji energii do wskazanego punktu poboru energii. Podstacja trakcyjna jest czynna, jest regularnie serwisowana. Prąd dostarczany do punktu poboru wskazanego powyżej jest dostarczany na potrzeby tej stacji. Linie kolejowa zasilane z podstacji to: K. - L., K. L. - G., Z. B. - G.. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy stwierdził, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd wskazał, że pozwany w okresie objętym sporem - w latach 2017 do 2019 - był użytkownikiem wieczystym nieruchomości, tj. działki ewidencyjnej numer (...), dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr (...). Sporna była kwestia obowiązku zapłaty przez pozwanego na rzecz powoda kwoty 2.675,40 zł rocznie- za lata 2017-2019, jako opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości (łącznie 8.026,20 zł). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - zwanej dalej „u.g.n." (tekst jednolity: Dz.U. z 2020r. poz. 65) za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Art. 72 ust. 1 u.g.n. Stanowi zaś, że opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67 ustawy. Powód jako podstawę swojego roszczenia wskazał przepisy ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016, poz. 1923), która weszła w życie z dniem 30 grudnia 2016r. Wskazał też, że nieruchomość począwszy od dnia ….. stycznia 2017r. nie podlega zwolnieniu od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, jako że jest zajęta pod nieczynną infrastrukturę kolejową. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym, przepisów rozdziałów 2-12, z wyjątkiem art. 5 ust. l-2b oraz art. 38a-38ba, nie stosuje się do infrastruktury nieczynnej. Sąd wskazał, że do 1 stycznia 2017r. pozwany był zwolniony z opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr (...). Powód wskazał, że sytuacja ta uległa zmianie z dniem 1 stycznia 2017r., wraz ze zmianą stanu prawnego. Przy tak sformułowanym żądaniu pozwu wymagała wykazania w niniejszej sprawie nie tylko okoliczność, iż na nieruchomości znajduje się infrastruktura nieczynna, ale przede wszystkim, że doszło do ustalenia opłaty za użytkowanie wieczyste we właściwym trybie. Następnie Sąd wskazał, że do powstania obowiązku uiszczania opłaty rocznej przez pozwanego za użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki, nie jest wystarczające samo zaprzestanie wykorzystywania gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste pod infrastrukturę kolejową. Skarb Państwa, reprezentowany w niniejszej sprawie przez Prezydenta Miasta G., winien przede wszystkim określić wysokość stawki procentowej opłaty rocznej, stosując tryb postępowania przewidziany dla wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej, co wynika wprost z art. 221 ust. 2 ugn, zgodnie z którym jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ określi wysokość tej stawki, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 217 ust. 1, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81. Sąd wskazał, że jedną z sytuacji, w jakich oddając nieruchomość w użytkowanie wieczyste czy też stwierdzając nabycie użytkowania wieczystego z mocy prawa nie określa się wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest ta, w której użytkownik wieczysty korzysta z ustawowego zwolnienia z ponoszenia opłat. Sąd uznał, że z chwilą ustania ustawowych przesłanek zwolnienia pozwanej z opłaty za użytkowanie wieczyste, właściciel zobowiązany był dostosować treść stosunku prawnego łączącego go z użytkownikiem wieczystym do zasad wynikających z ustawy poprzez wypowiedzenie zasad dotychczasowych i złożenie oferty o ustaleniu wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie, powód bez zachowania wskazanego trybu, pismem doręczonym pozwanemu 20 września 2019r. ustalił opłaty roczne za użytkowanie wieczyste omawianej nieruchomości (działki numerze (...), dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą o numerze (...)) za okres od 2017 do 2019 roku w kwotach po 2.675,40 zł za każdy rok wzywając pozwaną do zapłaty, łącznie kwoty 8.026,20 zł kwot w terminie 14 dni. Sąd uznał, że takie oświadczenie, nie mogło skutkować modyfikacją treści łączącego strony stosunku prawnego z mocą wsteczną, gdyż niezależnie od okoliczności czy pismo z 17 września 2019r. spełnia warunki wymagane przez art. 78 ust. 1 dla wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej, należy wskazać, iż nie może ono skutkować powstaniem zobowiązania po stronie pozwanego do zapłaty opłaty rocznej za lata poprzednie, to jest 2017, 2018 i 2019. Sąd uznał, że jego ewentualne skutki mogłyby powstać dopiero w roku 2020, gdyż ustalenie po stronie pozwanego istnienia obowiązku zapłaty opłaty rocznej na podstawie oświadczeń powoda zawartych w piśmie z dnia 17 września 2019r. byłoby sprzeczne z regulacjami art. 221 ust. 2 w zw. z art. 78 ust. 4 i art. 79 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tych względów Sąd uznał, za niezasadne żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz opłat za użytkowanie wieczyste działki nr (...) za lata 2017-2019 i powództwo oddalił. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. uznając, że powód jako strona pogrywająca proces powinien zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty postępowania. Apelację od tego orzeczenia wniósł powód zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.