art. 5 ust. 1 umowy grupowego ubezpieczenia na życie z dnia 1 września 1999 r., ochrona ubezpieczeniowa rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca, pod warunkiem: złożenia poprawnie wypełnionej Deklaracji (...) w terminie do 15 dnia poprzedniego miesiąca, dokonania przez (...) S.A. akceptacji medycznej, w przypadkach o których mowa w art. 8 i wpłacenia należnej składki, przy czym w przypadku złożenia poprawnie wypełnionej Deklaracji (...) przez pracownika między 15 września 1999 r. a 25 września 1999 r., (...) S.A. może rozpocząć udzielanie ochrony ubezpieczeniowej od 1 października 1999 r., pod warunkiem, że składka za miesiąc październik zostanie wypłacona z góry. (umowa grupowego ubezpieczenia na życie z dnia 1 września 1999 r. – k. 148-152v) W myśl § 5 ust. 1 Ogólnych Warunków Grupowego Ubezpieczenia na Życie Związanego z Funduszem (dalej również jako: OWU), zdarzeniami objętymi ochroną ubezpieczeniową były: zgon ubezpieczonego oraz osiągnięcie przez ubezpieczonego wieku emerytalnego określonego w umowie ubezpieczenia.
aś z ust. 4, na wniosek Ubezpieczającego zakres ochrony ubezpieczeniowej mógł zostać być rozszerzony o dodatkowe zdarzenia na zasadach i w trybie określonym w ogólnych warunkach Ubezpieczeń Dodatkowych. (OWU – k. 174-181)
1 OWU, w przypadku zgonu ubezpieczonego w okresie udzielania ochrony ubezpieczeniowej, (...) wypłaci uposażonemu świadczenie w wysokości: 1) 100% przysługującej sumy ubezpieczenia, oraz 2) łącznej wartości wszystkich jednostek Funduszy zgromadzonych na indywidualnym rachunku ubezpieczonego, ustalonej na dzień zgonu ubezpieczonego. W myśl § 15 ust. 1 OWU, (...) wypłaca wyłącznie wartość jednostek zgromadzonych na indywidualnym rachunku ubezpieczonego, jeżeli zgon ubezpieczonego był bezpośrednim następstwem:
załącznika nr 2 do Aneksu nr (...), zakres ubezpieczenia i wysokość świadczeń w polisie nr (...) obejmowały m.in. 1) zgon Ubezpieczonego – 100% sumy ubezpieczenia 2) zgon Ubezpieczonego w następstwie wypadku – 150% sumy ubezpieczenia 3) zgon Ubezpieczonego w następstwie wypadku komunikacyjnego – 50% sumy ubezpieczenia. (załącznik nr 2 do Aneksu nr (...) – k. 179-179v)
1 Ogólnych Warunków Dodatkowego Ubezpieczenia Zgonu Ubezpieczonego w Następstwie Wypadku (OWDU), „wypadek” zdefiniowano jako zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, zaistniałe niezależnie od woli Ubezpieczonego, które wystąpiło w czasie trwania ochrony ubezpieczeniowej, zaś „zgon ubezpieczonego w następstwie wypadku” to zgon Ubezpieczonego pozostający w związku przyczynowym z tym wypadkiem (ust. 2). W myśl § 5 ust. 1 OWDU, w przypadku zgonu Ubezpieczonego w wypadku, (...) S.A. wypłaci świadczenie w wysokości sumy ubezpieczenia, oprócz świadczenia z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie. § 6 OWDU stanowi, że (...) nie wypłaci świadczenia z tytułu dodatkowego ubezpieczenia zgonu Ubezpieczonego w następstwie wypadku, jeżeli zgon nastąpił bezpośrednio lub pośrednio wskutek: 1) działań wojennych, katastrofy nuklearnej, 2) czynnego udziału Ubezpieczonego w zamieszkach lub rozruchach, 3) działania Ubezpieczonego pod wpływem alkoholu, narkotyków lub podobnych środków, wyłączając przypadki zażycia tych środków
zaleceniem lekarza, 4) udziału Ubezpieczonego w indywidualnych lub zorganizowanych czynnościach sportowych lub rekreacyjnych o wysokim stopniu ryzyka, w szczególności takich jak: nurkowanie, alpinizm, speleologia, baloniarstwo, lotniarstwo, szybownictwo, lotnictwo, skoki spadochronowe, wyścigi lub rajdy samochodowe lub motocyklowe, jazda gokartami, sporty motorowodne, sporty walki, skoki na gumowej linie. Wypłata świadczenia następować miała na podstawie wniosku złożonego na odpowiednim formularzu oraz dokumentów niezbędnych do ustalenia zasadności świadczenia, a w szczególności: skróconego odpisu aktu zgonu, karty zgonu i protokołu wypadkowego (§ 5 ust. 2 OWDU).
3 OWDU, świadczenie wypłacane jest niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 30 dni, licząc od dnia otrzymania przez (...) S.A. pisemnego zawiadomienia o zaistnieniu zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową. Gdyby w powyższym terminie wyjaśnienie wszystkich okoliczności koniecznych do ustalenia zasadności roszczenia okazało się niemożliwe, świadczenie zostanie wypłacone w ciągu 14 dni, licząc od dnia wyjaśnienia tych okoliczności. (Ogólne Warunki Dodatkowego Ubezpieczenia Zgonu Ubezpieczonego w Następstwie Wypadku – k. 94-95) Towarzystwo (...) S.A. w W. jest następcą prawnym (...) S.A. ( wydruk z KRS – k. 66-73) W dniu 23 czerwca 2015 r. ok. godz. 18:40 na drodze krajowej między miejscowościami K.-R. gm, Ż. miał miejsce wypadek komunikacyjny, podczas którego G. S. kierujący samochodem osobowym H. (...) nr rej (...), jadąc drogą od kierunku K. w kierunku m. S. na prostym odcinku drogi z nieustalonych przyczyn zjechał na przeciwny pas ruchu, gdzie zderzył się czołowo z jadącym od kierunku m. S. w kierunku K. samochodem ciężarowym z naczepą marki R. (...) nr rej (...), kierowanym przez A. B.. W wyniku tego zdarzenia, G. S. poniósł śmierć na miejscu. Jako przyczynę zgonu wskazano uraz wielonarządowy – zatrzymanie krążenia. (notatka urzędowa – k. 2-2v dołączonych akt(...)) Dzień wypadku był słoneczny. Droga była dwupasmowa, po jednym pasie w każdą stronę. Samochód osobowy kierowany przez G. S. jechał za ciężarówką, z którą mijał się A. B. kierujący samochodem ciężarowym z naczepą. Samochód osobowy nagle zjechał na przeciwległy pas ruchu, po którym poruszał się A. B.. Nie zdążył on zahamować, w związku z czym doszło do zderzenia czołowego. Samochód osobowy nie miał włączonego kierunkowskazu. (zeznania A. B. – k. 226v) W samochodzie kierowanym przez G. S. nie stwierdzono usterek, które byłyby przed wypadkiem i mogły mieć wpływ na zaistnienie wypadku. (opinia biegłego z zakresu badania stanu technicznego pojazdu – k. 74-76 dołączonych akt 2 Ds. 571/15) Przyczyną nagłej i gwałtownej śmierci G. S. był rozległy uraz narządów wewnętrznych, zwłaszcza klatki piersiowej i jamy brzusznej z następowanym krwotokiem wewnętrznym i zewnętrznym, które to obrażenia powstały w wyniku wypadku. W momencie zdarzenia G. S. był trzeźwy. (opinia biegłego patologa – k. 98 dołączonych akt 2 Ds. 571/15) Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2015 r. umorzono śledztwo w sprawie wypadku drogowego z dnia 23 czerwca 2015 r., w którym śmierć poniósł G. S., z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. (postanowienie – k. 146-147 dołączonych akt 2 Ds. 571/15) G. S. nie chorował na choroby przewlekłe. W okresie przed wypadkiem nie był poddany żadnemu leczeniu i nie przyjmował stałych leków. (dokumentacja medyczna – k. 272, k. 275, k. 277, k, 295-320, k.
art. 829 § 1 k.c., ubezpieczenie osobowe może w szczególności dotyczyć: 1) przy ubezpieczeniu na życie - śmierci osoby ubezpieczonej lub dożycia przez nią oznaczonego wieku; 2) przy ubezpieczeniu następstw nieszczęśliwych wypadków - uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci wskutek nieszczęśliwego wypadku. W myśl natomiast § 2 ww. przepisu, w umowie ubezpieczenia na życie zawartej na cudzy rachunek, odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się nie wcześniej niż następnego dnia po tym, gdy ubezpieczony oświadczył stronie wskazanej w umowie, że chce skorzystać z zastrzeżenia na jego rzecz ochrony ubezpieczeniowej. Oświadczenie powinno obejmować także wysokość sumy ubezpieczenia. Zmiana umowy na niekorzyść ubezpieczonego lub osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego wymaga zgody tego ubezpieczonego. Jak podkreśla się przy tym w doktrynie, u podstaw przyjętego w art. 829 § 1 podziału ubezpieczeń osobowych leży odmienność zdarzenia losowego, od którego uzależnione jest powstanie obowiązku świadczenia ubezpieczeniowego. W ubezpieczeniu na życie wypadkiem ubezpieczeniowym jest śmierć osoby ubezpieczonej, niezależnie od przyczyn zgonu, albo dożycie przez nią określonego wieku, natomiast w ubezpieczeniu następstw nieszczęśliwych wypadków powstanie prawa do świadczenia ubezpieczeniowego uzależnione jest od doznania przez osobę ubezpieczoną nieszczęśliwego wypadku powodującego skutki określone w warunkach ubezpieczenia. Takim skutkiem może być śmierć albo uszkodzenie ciała lub spowodowanie rozstroju zdrowia, w szczególności inwalidztwa. Śmierć ubezpieczonego stwarza obowiązek świadczenia w obu rodzajach ubezpieczenia, jednakże w ubezpieczeniu na życie przyczyna zgonu jest obojętna, natomiast w ubezpieczeniu następstw nieszczęśliwych wypadków musi nią być nieszczęśliwy wypadek. Co istotne, pojęcie nieszczęśliwego wypadku precyzują przy tym ogólne warunki ubezpieczenia. (tak: H. Ciepła w: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom V. Zobowiązania. Część szczegółowa; red. J. Gudowski; WKP, 2017) Co istotne, w okolicznościach niniejszej sprawy, podstawą dochodzonych przez powódek roszczeń jest okoliczność przystąpienia G. S. do ubezpieczenia na życie w ramach Grupowego Ubezpieczenia na Życie związanego z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym na podstawie polisy nr (...). W omawianej sytuacji, doszło zatem do zawarcia umowy ubezpieczenia na życie na cudzy rachunek. Funkcję ubezpieczającego pełnił bowiem pracodawca G. S., tj. (...) S.A. Podkreślić przy tym zatem należy, że w art. 829 § 2 k.c. określone zostały szczegółowe zasady odnoszące się do umów ubezpieczenia na życie zawieranych na cudzy rachunek. W szczególności przepis ten przewiduje, że w tego rodzaju ubezpieczeniach konieczna jest zgoda ubezpieczonego, której życie ma stać się przedmiotem ubezpieczenia, oraz że zgoda ubezpieczonego powinna obejmować wysokość sumy ubezpieczenia. Deklaracja zgody nie musi być przy tym złożona przed zawarciem umowy ubezpieczenia.
obowiązującymi regułami w tego rodzaju umowach, ubezpieczony nie uczestniczy w zawieraniu umowy ubezpieczenia. Natomiast oświadcza on, że wyraża zgodę na uczestnictwo w istniejącym stosunku zobowiązaniowym ubezpieczenia, o ile strony umowy zastrzegły na jego rzecz ochronę ubezpieczeniową. Każda zmiana treści stosunku ubezpieczeniowego na życie na cudzy rachunek na niekorzyść ubezpieczonego (lub osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego) wymaga zgody tego ubezpieczonego. W konsekwencji wobec braku zgody ze strony ubezpieczonego zmiana umowy nie może naruszać jego praw ani praw osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego (tak: Ogiegło w: Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz do art. 450–
e złożoną przez niego deklaracją przystąpienia - k. 89), w zakresie podstawowym ubezpieczenie obejmowało: zgon ubezpieczonego, powstanie inwalidztwa ubezpieczonego w następstwie wypadku i wystąpienie u ubezpieczonego poważnego zachorowania, zaś w zakresie rozszerzonym: zgon ubezpieczonego w wyniku wypadku, uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego w następstwie wypadku (k. 119). Jednocześnie, w przypadku zgonu ubezpieczonego wysokość świadczenia określono na 100% sumy ubezpieczenia i w przypadku zgonu ubezpieczonego w wyniku wypadku ubezpieczonego wysokość świadczenia określono na 100% sumy ubezpieczenia. W przedmiotowej polisie wprost wskazano, że ubezpieczonymi objętymi ochroną z tytułu umowy ubezpieczenia są pracownicy ubezpieczającego, którzy przystąpili do umowy na zasadach określonych w OWU i umowie z dnia 1 września 1999 r., wobec czego nie ma wątpliwości, iż znajdowało ono zastosowanie w stosunku do G. S.. Co istotne, następnie
2 Aneksu nr (...) z dnia 14 czerwca 2006 r. do umowy grupowego ubezpieczenia na życie (k. 126-127), zakres ochrony ubezpieczeniowej rozszerzony został o dodatkowe ubezpieczenie zgonu Ubezpieczonego w następstwie wypadku komunikacyjnego. Wskazano przy tym, że w przypadku zajścia ww. zdarzenia, zastosowanie mają Ogólne Warunki Dodatkowego Ubezpieczenia Zgonu Ubezpieczonego w Następstwie Wypadku (OWDU) i dodatkowe klauzule wskazane w w/w aneksie.
załącznika nr 2 do Aneksu nr (...), zakres ubezpieczenia i wysokość świadczeń w polisie nr (...) obejmowały m.in. 1) zgon Ubezpieczonego – 100% sumy ubezpieczenia 2) zgon Ubezpieczonego w następstwie wypadku – 150% sumy ubezpieczenia 3) zgon Ubezpieczonego w następstwie wypadku komunikacyjnego – 50% sumy ubezpieczenia. (k. 179-179v) Podkreślić należy, że
1 wspomnianych powyżej Ogólnych Warunków Dodatkowego Ubezpieczenia Zgonu Ubezpieczonego w Następstwie Wypadku (OWDU) , w przypadku zgonu Ubezpieczonego w wypadku, (...) S.A. (poprzednik prawny pozwanego ) wypłaci świadczenie w wysokości sumy ubezpieczenia, oprócz świadczenia z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie. W ocenie Sądu mając na uwadze powyższe stwierdzić zatem należy, że umowa grupowego ubezpieczenia na życie, którą objęty był G. S. w podstawowym zakresie obejmowała ochronę zdarzenia ubezpieczeniowego w postaci zgonu ubezpieczonego, a następnie w toku obowiązywania tej umowy, w/w zakres podstawowy ubezpieczenia rozszerzony został o ubezpieczenie dodatkowych zdarzeń w postaci zgonu ubezpieczonego w następstwie w wypadku oraz zgonu ubezpieczonego w następstwie wypadku komunikacyjnego. Ochrona, którą objęty był G. S. obejmowała zatem trzy niezależne od siebie zdarzenia ubezpieczeniowe, z tytułu wystąpienia których przysługiwały uprawnionym trzy niezależne świadczenia, w wysokości odpowiadającej wskazanemu procentowi sumy ubezpieczenia. Wskazania wymaga bowiem to, że z żadnego z przedłożonych przez pozwanego dokumentu nie wynika, jakoby uprawniony podmiot mógł dochodzić wypłaty świadczenia z tytułu tylko jednego (wybranego lub wyżej płatnego) zdarzenia ubezpieczeniowego lub aby dokonanie przez ubezpieczyciela wypłaty świadczenia z tytułu jednego zdarzenia ubezpieczeniowego (lub ubezpieczenia podstawowego, tj. z tytułu zgonu ubezpieczonego) wyłączało możliwość dochodzenia przez uprawnionego świadczeń z pozostałych zdarzeń. Wręcz przeciwnie, z przytoczonego powyżej § 5 ust. 1 OWDU wynika, że w przypadku zajścia dodatkowego zdarzenia ubezpieczeniowego, pozwany zobowiązany był do wypłaty świadczenia w wysokości sumy ubezpieczenia, oprócz świadczenia z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie. Wynika z tego zatem jednoznacznie, że wypłacenie przez pozwanego na rzecz powódek świadczenia z tytułu zgonu ubezpieczonego G. S. (ubezpieczenie podstawowe) nie wyłączało jego obowiązku wypłaty na ich rzecz świadczeń również z tytułu ubezpieczeń dodatkowych, tj. ubezpieczenia na wypadek zgonu w następstwie wypadku oraz na wypadek zgonu w następstwie wypadku komunikacyjnego. Odnosząc się zatem do kolejności ustanawianych ubezpieczeń (obejmowania ochroną ubezpieczeniową kolejnych, dodatkowych zdarzeń ubezpieczeniowych) oraz uwzględniając wykładnię systemową wprowadzanych do umowy klauzul, brak jest podstaw do stwierdzenia, aby przyznanie ochrony ubezpieczeniowej z tytułu jednego z wymienionych zdarzeń wykluczało objęcie taką ochroną również kolejnego zdarzenia, do spełnienia przesłanek którego w danej sytuacji również doszło. Zauważyć także należy, że ustanowienie dodatkowych zdarzeń ubezpieczeniowych nie wiązało się z opłacaniem przez ubezpieczonego rażąco wyższych składek ubezpieczeniowych, chociaż takie dodatkowe składki faktycznie były od niego pobierane. Nie sposób zatem przyjąć, aby ustanowienie owych dodatkowych ubezpieczeń wiązało się z wprowadzeniem zupełnie nowych, odrębnych konstrukcji, które wykluczałyby uprawnienie do dochodzenia świadczeń z już uprzednio ustanowionych zdarzeń ubezpieczeniowych. Co więcej, zauważyć należy, że co prawda w § 15 ust. 3 OWU (Ogólnych Warunków Grupowego Ubezpieczenia na Życie Związanego z Funduszem) wskazano, że w przypadku wybranych ubezpieczeń dodatkowych obowiązują limity wysokości świadczeń określone w aktualnie obowiązującej Tabeli Limitów Świadczeń, stanowiącej załącznik nr 3 do OWU, niemniej jednak pozwany w toku niniejszego postępowania nie przedłożył powyższej Tabeli Limitów Świadczeń. Niemożliwe było zatem ustalenie czy powyższa Tabela w ogóle została przez pozwanego opracowana, a jeżeli tak to ile wynosi limit wysokości przysługujących uprawnionym świadczeń z tytułu zgonu w następstwie wypadku oraz zgonu w następstwie wypadku komunikacyjnego. Podkreślenia wymaga, że to na pozwanym jako podmiocie profesjonalnym spoczywał obowiązek przejrzystego i jednoznacznego uregulowania zasad wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych. Wobec braku dopełnienia w/w obowiązku przez pozwanego, to właśnie jego obciążają skutki takiego zaniedbania. Interpretacja postanowień umownych dokonywana jest na niekorzyść tego podmiotu, który dane postanowienia ustanowił. Zważyć należy, że wysokość świadczeń przy każdym zdarzeniu ubezpieczeniowym określona została jako konkretny procent sumy ubezpieczenia. Brak jest wprawdzie postanowienia umożliwiającego kumulację świadczeń do wypłaty, ale jednocześnie brak jest także postanowienia, który by taką kumulację wyłączał lub ją zakazywał. Wobec braku zawarcia w obowiązujących strony postanowieniach umownych (i regulaminach – OWU, OWDU) zapisów jednoznacznie precyzujących zasady wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych, przyjąć należało zatem interpretację na korzyść powódek. W tym miejscu nadmienić także należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie doszło do spełnienia przesłanek wyłączających uprawnienie do dochodzenia wypłaty świadczeń z tytułu zgonu w następstwie wypadku lub zgonu w następstwie wypadku komunikacyjnego.
OWDU, ubezpieczyciel nie wypłaci świadczenia z tytułu dodatkowego ubezpieczenia zgonu ubezpieczonego w następstwie wypadku, jeżeli zgon nastąpił bezpośrednio lub pośrednio wskutek: 1) działań wojennych, katastrofy nuklearnej, 2) czynnego udziału Ubezpieczonego w zamieszkach lub rozruchach, 3) działania Ubezpieczonego pod wpływem alkoholu, narkotyków lub podobnych środków, wyłączając przypadki zażycia tych środków
zaleceniem lekarza, 4) udziału Ubezpieczonego w indywidualnych lub zorganizowanych czynnościach sportowych lub rekreacyjnych o wysokim stopniu ryzyka, w szczególności takich jak: nurkowanie, alpinizm, speleologia, baloniarstwo, lotniarstwo, szybownictwo, lotnictwo, skoki spadochronowe, wyścigi lub rajdy samochodowe lub motocyklowe, jazda gokartami, sporty motorowodne, sporty walki, skoki na gumowej linie. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia któregokolwiek z powyższych wyłączeń. W myśl natomiast § 3 ust. 2 Aneksu nr (...), odpowiedzialność (...) z tytułu zaistnienia wypadku komunikacyjnego jest wyłączona w przypadku zdarzeń zaistniałych bezpośrednio lub pośrednio wskutek: 1) prowadzenia przez Ubezpieczonego pojazdu bez wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem, 2) prowadzenia przez Ubezpieczonego pojazdu nie dopuszczonego do ruchu lub bez ważnego badania technicznego, 3) umyślnego naruszenia zasad ruchu drogowego, wodnego lub powietrznego. W ocenie Sądu, strona pozwana nie udowodniła, aby do wypadku z dnia 23 czerwca 2015 r. doszło w związku z zaistnieniem powyższych zdarzeń. Jak już wskazano uprzednio w treści niniejszego uzasadnienia, przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby G. S. umyślnie naruszył zasady ruchu drogowego, w tym w związku z zarzucaną przez pozwanego, próbą popełnienia samobójstwa. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, aby w sprawie niniejszej zaistniała jakakolwiek przesłanka wyłączająca odpowiedzialność pozwanego do wypłaty świadczeń z tytułu zgonu w następstwie wypadku lub zgonu w następstwie wypadku komunikacyjnego. Odnosząc się do wysokości należnych powódkom świadczeń ubezpieczeniowych, po pierwsze wskazać należy, że
deklaracją przystąpienia G. S. do programu grupowego ubezpieczenia na życie związanego z funduszem inwestycyjnym stworzonego dla pracowników (...) S.A. (Grupowego Ubezpieczenia na Życie związanego z Funduszem Inwestycyjnym (...) S.A.), jako osoby uprawnione z ubezpieczenia wskazane zostały powódka W. S. w 50% i powódka M. S. w 50%. W myśl art. 4 ust. 1 umowy grupowego ubezpieczenia na życie, ubezpieczyciel zobowiązał się w przypadku zajścia w życiu ubezpieczonego zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową spełnić świadczenie określone w programie, przy czym wypłata nastąpić miała na rzecz ubezpieczonego lub uprawnionego w przypadku zgonu ubezpieczonego (ust. 2) (k. 107-113). W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługiwało stanowisko pozwanego zawarte w piśmie procesowym datowanym na dzień 26 listopada 2020 r. (k. 346) co do tego, że strona powodowa nie wykazała wysokości dochodzonych świadczeń z tytułu zgonu w następstwie wypadku i zgonu w następstwie wypadku komunikacyjnego, a to wobec tego, że wysokość tych świadczeń stanowi iloczyn wynagrodzenia za pracę G. S., a w aktach sprawy brak jest dowodów na tę okoliczność. Zdaniem Sądu twierdzenia te uznać należało jednak za spóźnione. Faktycznie, zauważyć należy, że
e złożoną przez G. S. deklaracją zgody na przystąpienie do programu grupowego ubezpieczenia na życie związanego z funduszem inwestycyjnym stworzonego dla pracowników (...) S.A. (Grupowego Ubezpieczenia na Życie związanego z Funduszem Inwestycyjnym (...) S.A.) od 1 września 1999 r., przystąpił on do ubezpieczenia na sumę ubezpieczenia stanowiącą sześciokrotność jego miesięcznego wynagrodzenia, zaś wysokość świadczeń z polisy uzależniona została od sumy ubezpieczenia (zgon ubezpieczonego – 100% sumy ubezpieczenia, zgon ubezpieczonego w następstwie wypadku – 150% sumy ubezpieczenia, zgon Ubezpieczonego w następstwie wypadku komunikacyjnego – 50% sumy ubezpieczenia). Niemniej jednak, podkreślenia wymaga to, że pozwany aż do ostatniego pisma procesowego nie kwestionował okoliczności wykazania wysokości sumy ubezpieczenia, a co więcej w piśmie datowanym na dzień 5 lipca 2019 r. (k. 231) pozwany sam wprost wskazał, że wysokość świadczenia potencjalnie należnego powódkom z tytułu zgonu ubezpieczonego w wypadku wynosi 208.420,20 zł, zaś z tytułu zgonu ubezpieczonego w wypadku komunikacyjnym 69.473,40 zł. Wysokość sumy ubezpieczenia i wysokość należnych powódkom świadczeń wynika również z dokumentacji opracowanej przez pozwanego na etapie postępowania likwidacyjnego (k. 84-84v, k. 86). Okoliczność wysokości należnych powódkom świadczeń uznać należy zatem za przyznaną przez pozwanego, wobec czego przyjąć należało brak wymogu udowodnienia przez powódki wysokości części składowej do wyliczenia sumy ubezpieczenia (wynagrodzenia). Zauważyć przy tym jednak należy, że wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez G. S. wynika z dołączonych do akt dokumentów zawartych w jego aktach osobowych ( k. 258 i nast.). W związku z powyższym, Sąd przyjął, że wysokość należnego powódkom łącznie świadczenia z tytułu zgonu ubezpieczonego w wypadku wynosi 208.420,20 zł, zaś z tytułu zgonu ubezpieczonego w wypadku komunikacyjnym 69.473,40 zł, co łącznie daje kwotę 277.893,60 zł. Z uwagi na to, że każda z powódek uprawniona jest do 50% w/w kwoty, stwierdzić należało, że pozwany zobowiązany jest do zapłaty na rzecz powódki W. S. kwotę 138.946,80 zł i na rzecz powódki M. S. kwotę 138.946,80 zł, wobec czego Sąd zasądził na rzecz każdej z powódek od pozwanego powyższe kwoty. O odsetkach od zasądzonych powyżej kwot Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Podkreślić należy, że wniosek powódek o wypłatę świadczeń ubezpieczeniowych wpłynął do pozwanego w dniu 7 lipca 2015 r. (k. 74, k. 77).
art. 817 k.c., ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Nadto, również
3 OWDU, świadczenie wypłacane jest niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 30 dni, licząc od dnia otrzymania przez ubezpieczyciela pisemnego zawiadomienia o zaistnieniu zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową. Tym samym, termin na wypłatę przez pozwanego świadczeń ubezpieczeniowych na rzecz powódek upłynął w dniu 6 sierpnia 2015 r. Dochodzone pozwem roszczenie stało się zatem wymagalne od 7 sierpnia 2015 r. i to od tej daty powódki uprawnione są do dochodzenia „odsetek ustawowych” od zasądzonych kwot. Rozstrzygnięcie takie jest przy tym zgodne z ostatecznie sprecyzowanym przez powódki żądaniem. Mając ma uwadze powyższe rozważania, powództwo podlegało uwzględnieniu niemal w całości (por. pkt 2 i 3 wyroku). W związku z tym, że na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. strona powodowa cofnęła ze zrzeczeniem się roszczenia żądanie zapłaty odsetek od dochodzonych kwot za okres przed 7 sierpnia 2015 r., w punkcie pierwszym wyroku Sąd na podstawie art. 203 § 1 k.p.c. w zw. z art. 355 k.p.c. umorzył postępowanie w zakresie roszczenia odsetkowego za okres od dnia 23 marca 2015 r. do dnia 6 sierpnia 2015 r. W ocenie Sądu brak było podstaw do uznania w/w częściowego cofnięcia powództwa za niedopuszczalne z uwagi na sprzeczność z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Częściowe cofnięcie roszczenia odsetkowego zdaniem Sądu nie zmierzało także do obejścia prawa (art. 203 § 4 k.p.c.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c.,
którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Podkreślić bowiem należy, że pomimo uwzględnienia nieml w całości roszczenia powódek, uznać należało, że przegrały one co do tej części pierwotnego roszczenia, co do którego postępowanie zostało umorzone wobec częściowego cofnięcia powództwa, a więc w zakresie roszczenia odsetkowego za okres od dnia 23 marca 2015 r. do dnia 6 sierpnia 2015 r. Z uwagi jednak na to, że powódki uległy pozwanemu w stopniu nieznacznym co do roszczenia na ich rzecz uwzględnionego, Sąd postanowił obciążyć obowiązkiem zwrotu wszystkich kosztów pozwanego. W związku z powyższym, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki W. S. kwotę 12.365 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (w tym kwotę 6.948 zł tytułem przypadającej na powódkę opłaty od pozwu od jej roszczenia oraz kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r.) i kwotę 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa), jak również zasądził od pozwanego na rzecz powódki M. S. kwotę 12.365 zł, na którą złożyły się kwoty tożsame co w przypadku W. S.. Orzekając o kosztach zastępstwa procesowego Sąd miał na uwadze, że „ [ł]ączna wykładnia art. 109 § 2 zd. drugie k.p.c. oraz art. 16 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze i art. 22 5 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych i wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych uzasadnia wniosek, że sąd orzekający o kosztach procesu nie może ustalić kosztu wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym poniżej wysokości stawki minimalnej, która dla danej sprawy określona jest w tych przepisach wykonawczych, z wyjątkiem tych sytuacji, w których przepisy te przewidują taką możliwość; dotyczy to także sytuacji, w której współuczestnicy formalni są reprezentowani przez jednego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym” (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2017 r., II CZ 107/17). Sąd Okręgowy w niniejszym składzie podziela w/w stanowisko. Sąd nie uwzględnił żądania strony powodowej co do zwrotu na jej rzecz kosztów postępowania pojednawczego. Wskazać należy, że wprawdzie w dniu 31 grudnia 2015 r. powódki wystąpiły do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z wnioskiem o zawezwanie pozwanego TU na życie (...) S.A. do próby ugodowej w sprawie wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, które to postępowanie toczyło się pod sygnaturą akt II Co 587/16.
aś z art. 186 § 1 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym w dacie zainicjowania przez powódki postępowania pojednawczego, jeżeli wzywający nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie przeciwnika włoży na niego obowiązek zwrotu kosztów wywołanych próbą ugodową, a w myśl § 2 jeżeli przeciwnik bez usprawiedliwienia nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie wzywającego, który wniósł następnie w tej sprawie pozew, uwzględni koszty wywołane próbą ugodową w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Wskazania wymaga jednak to, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw do zasądzenia kosztów postępowania pojednawczego na rzecz powódek. Do zawarcia ugody wprawdzie nie doszło i pozwany nie stawił się na posiedzenie pojednawcze, niemniej jednak wynikało to z zajętego przez niego uprzednio w toku postępowania stanowiska odmownego co do ugodowego zakończenia sporu, któremu wyraz pozwany dał w złożonym przed rozprawą pojednawczą piśmie procesowym (k. 21 dołączonych akt sygn. II Co 587/16). Stąd, zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że niestawiennictwo pozwanego na posiedzeniu pojednawczym było nieusprawiedliwione. Sąd na podstawie art. 113 ust. 1 u.ks.c. nakazał nadto pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 162,14 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych poniesionych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa, obejmujących koszty podróży zwrócone przez Sąd świadkowi A. B. (k. 238). Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku. Sędzia del. Stanisław Zabłocki Zarządzenie : (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.