Sygn. akt II AKa 319/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA – Zbigniew Kapiński Sędziowie: SA – Ewa Leszczyńska-Furtak SO (del.) – Paweł Dobosz Protokolant: – st. sekr. sąd. Katarzyna Rucińska przy udziale prokuratora Stanisława Wieśniakowskiego po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. sprawy A. S., s. A. i M. z d. S. urodzonego (...) w W. oskarżonego o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt XVIII K 190/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zwalnia oskarżonego A. S. od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokat E. A. – Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł w tym 23% VAT za obronę z urzędu oskarżonego wykonywaną w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt 319/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt XVIII K 190/19 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- na podstawie art. 438 pkt 2 kpk w zw. z art. 7 kpk obrazy przepisów postępowania karnego poprzez naruszenie reguł zasady swobodnej oceny dowodów dotyczących zasad analizy i oceny materiału dowodowego w szczególności wyjaśnień oskarżonego i zeznań naocznych świadków mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegającej na dowolnej a nie swobodnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, wskutek czego Sąd nie dokonał prawdziwych ustaleń faktycznych i w zakresie znamion strony podmiotowej, a w rezultacie bezpodstawne uznał, że oskarżony popełnił zarzucany czyn z art. 148 §1 kk w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia oraz że celu nie osiągnął z uwagi na interwencję osób postronnych ;
- na podstawie art. 438 pkt 2 kpk w zw. z art. 7 kpk obrazy przepisów postępowania karnego i naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, nadto sprzecznie z zasadą obiektywizmu wskutek czego Sąd uznał, że oskarżony swoim działaniem wypełnił znamiona zarzucanego mu przestępstwa z art. 190 § 1 kk bezpodstawnie przyjmując istnienie u pokrzywdzonej stanu subiektywnej obawy ;
- na podstawie art. 438 pkt 2 kpk w zw. z art. 4 kpk i art. 410 kpk. obraz y przepisów postępowania karnego poprzez naruszenie reguł zasady obiektywizmu poprzez pominięcie w procesie analizy i oceny części ujawnionych dowodów, uzasadniających możliwość odmiennych ustaleń w zakresie ustawowych znamion czynu niż przyjęta jako podstawa faktyczna zaskarżonego wyroku ;
- na zasadzie art. 438 pkt 3 kpk błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących przebiegu zdarzenia przy G. C. N. przy ul. (...) (...) w tym co do zachowania poszczególnych uczestników co ma istotny wpływ na podstawy ustalenia przypisanego oskarżonemu zamiaru bezpośredniego, nie rozważenia istnienia okoliczności uzasadniających uznanie że czyn został popełniony w zamiarze ewentualnym nagłym, a w konsekwencji także na stopień winy i wymiar orzeczonej kary;
- na podstawie art. 438 pkt 1 kpk naruszenie prawa materialnego art. 115 §2 kk poprzez pominięcie jego uregulowań przy ustalaniu zakresu podstaw wymiaru kary, co skutkuje dwukrotnym uwzględnieniem okoliczności stanowiących materialną treść pojęcia społecznej szkodliwości czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Podniesione w pkt 1 – 5 petitum apelacji zarzuty są chybione i bezpodstawne. Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy nie dopuścił się obrazy art. 7 k.p.k. w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego oraz przesłuchanych w sprawie świadków. Dokonując analizy treści tej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, która odnosi się do oceny zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy dokonał wszechstronnej, wnikliwej i swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w tym wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ocena ta zdaniem Sądu odwoławczego w żaden sposób nie narusza reguł dotyczących zasady swobodnej oceny dowodów gdyż nie zawiera ona błędów natury faktycznej, logicznej, respektuje zasady wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Zauważyć także należy, że skarżąca stawiając zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. w pkt 1 i 2 zarówno w treści tych zarzutów jak również w uzasadnieniu apelacji nie wykazała w żaden sposób w czym konkretnie owa dowolność oceny dowodów się przejawia. W takiej sytuacji uznać należy, że postawione zarzuty mają charakter wyłącznie polemiczny gdyż nie zostało wykazane, że dokonana przez Sąd meriti ocena dowodów osobowych rzeczywiście nosi cechy dowolności w rozumieniu art. 7 k.p.k. Wymaga także zauważenia w części formalnie wadliwy sposób redakcji zarzutu z pkt 2 w którym z jednej strony nie wskazano konkretnie żadnego dowodu, który rzekomo został dowolnie oceniony a jednocześnie w ramach tego zarzutu stwierdzono, że na skutek tej dowolnej oceny Sąd uznał, że oskarżony swoim działaniem wypełnił znamiona zarzucanego mu przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. W kontekście tego stwierdzić należy, że zdaniem Sądu Apelacyjnego ocena zgromadzonych w sprawie dowodów nie przekłada się bezpośrednio na kwalifikację prawną czynu tylko na ustalenia faktyczne. Jest bowiem logiczne i oczywiste, że sposób i wynik oceny zgromadzonych w sprawie dowodów bezpośrednio decyduje o treści ustaleń faktycznych, które Sąd meriti czyni w oparciu o te dowody, które w procesie analizy i oceny uznał za wiarygodne. Zatem dowolna ocena dowodów ma bezpośredni wpływ na treść ustaleń faktycznych a nie na kwalifikację prawną czynu, gdyż to ustalenia Sądu podlegają prawno – karnej ocenie i decydują o kwestii kwalifikacji prawnej ustalonego zachowania oskarżonego. Sąd Okręgowy nie dopuści się również obrazy art. 4 k.p.k. i art. 410 k.p.k. i wbrew twierdzeniom autorki apelacji nie pominął w procesie analizy i oceny żadnego istotnego dowodu lub też okoliczności mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zauważyć również należy, że autorka apelacji nie wskazuje w treści omawianego zarzutu żadnego konkretnego dowodu, który został pominięty przez Sąd meriti przy analizie i ocenie. Trafne i prawidłowe są również dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne dotyczące obu czynów przypisanych oskarżonemu i uznać należy, że mają one pełne oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie i ocenionym zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 7 k.p.k. Nie można zatem zaakceptować stanowiska skarżącej, że Sąd Okręgowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych odnośnie przebiegu zdarzenia przy G. C. N. przy ul. (...). Prawidłowe są również ustalenia Sądu meriti dotyczące działania oskarżonego w ramach czynu z pkt 1 z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonego C. O.. W tym zakresie zdaniem Sądu odwoławczego autorka apelacji nie wskazuje żadnych merytorycznych i przekonujących argumentów podważających ustalenia Sądu meriti w omawianym zakresie i świadczące o tym, że oskarżony działał w zamiarze ewentualnym nagłym. Uznać zatem należy, że twierdzenia skarżącej nie znajdują żadnego oparcia w realiach dowodowych występujących w przedmiotowej sprawie i w związku z tym omawiany zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Sąd Apelacyjny podziela więc i akceptuje w całości zarówno dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne jak również prawno – karną ocenę tego zachowania. Argumenty Sądu meriti w omawianym zakresie są logiczne, trafne i przekonujące, zaś skarżąca swoimi wywodami o charakterze polemicznym w żaden sposób ich nie podważyła. Całkowicie chybiony i bezpodstawny jest również zarzut obrazy art. 115 § 2 k.k. zawarty w pkt 5 petitum apelacji. Zdaniem Sądu odwoławczego treść omawianego zarzutu oraz jego uzasadnienie świadczy o tym, że skarżąca błędnie rozumie zarówno art. 115 § 2 k.k. jak również podstawy wymiaru kary. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Sąd Okręgowy nie pominął uregulowań art. 115 § 2 k.k. przy ustalaniu podstaw wymiaru kary, gdyż z końcowej części uzasadnienia wyroku wynika w sposób jednoznaczny, że przy wymiarze kary zasadnie uwzględniono wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu z pkt 1 popełnionego przez oskarżonego. Zasadnie również przy wymiarze kary uwzględniono rodzaj i charakter naruszonego dobra, postać zamiaru i motywacje i w tym zakresie wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd meriti nie dopuścił się obrazy art. 115 § 2 k.k. Jest bowiem oczywiste, że art. 115 § 2 k.k. zawiera zamknięty katalog przesłanek przedmiotowo – podmiotowych występujących w danej sprawie decydujących o stopniu społecznej szkodliwości czynu. Całkowicie zasadnie i trafnie Sąd I instancji ustalił wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu określonego w pkt 1 i ten fakt uwzględnił przy wymiarze kary. W kontekście postawionego w pkt 5 zarzutu zaznaczyć zaś należy, że w przeciwieństwie do art. 115 § 2 k.k., art. 53 § 1 i 2 k.k. określający dyrektywy wymiaru kary nie zawiera katalogu zamkniętego okoliczności uwzględnianych przy wymiarze kary. W związku z tym uwzględnienie przez Sąd meriti przy wymiarze kar jednostkowych wymienionych w uzasadnieniu okoliczności w żaden sposób nie naruszyło art. 115 § 2 k.k. Przepis ten odnosi się bowiem do przesłanek decydujących o stopniu społecznej szkodliwości czynu a nie do okoliczności mających wpływ na wymiar kary, które określone są w art. 53 k.k. W związku z tym do obrazy art. 115 § 2 k.k. może dojść wówczas gdy Sąd meriti przy ustalaniu stopnia społecznej szkodliwości czynu pominie jedną lub więcej przesłanek wymienionych w tym przepisie zawierających katalog zamknięty, lub też gdy jako podstawę do ustaleń w omawianym zakresie weźmie okoliczność pozakodeksową, czyli taką, której omawiany przepis nie zawiera. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie występuje. W ocenie Sądu odwoławczego zarówno orzeczone kary jednostkowe, jak też kara łączna pozbawienia wolności w wymiarze 12 lat orzeczona przy zastosowaniu zasady absorpcji nie noszą cech rażącej surowości w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. W związku z tym brak było podstaw do zmiany wyroku w tym zakresie. Orzeczona kara 12 lat pozbawienia wolności jest bowiem adekwatna do stopnia winy oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości popełnianego czynu i uwzględnia w sposób właściwy cele i dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 k.k. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku lub też jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosek
- o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu z art. z art. 190 § 1 kk.;
- obniżenie wysokości kary pozbawienia wolności wymierzonej za czyn z punktu I do wysokości adekwatnej do stopnia winy i stosownego obniżenia kary łącznej;
- zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego w całości; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Trafność rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego i bezpodstawność zarzutów zawartych w apelacji obrońcy oskarżonego skutkowała brakiem podstaw do uwzględnienia wniosków końcowych dotyczących sposobu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez Sąd odwoławczy.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Całość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego zawarta w wyroku z dnia 3 lipca 2020 r. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne w oparciu o swobodną ocenę dowodów, dokonał właściwej oceny prawnej ustalonego zachowania oskarżonego, wymierzył oskarżonemu kary jednostkowe oraz karę łączną pozbawienia wolności, które nie noszą cech rażącej surowości. W związku z tym zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Wskazać oskarżonego Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności A. S. Pkt 2 Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnić oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze mając na uwadze jego sytuację majątkową oraz wysokość dochodów.
- PODPIS Zbigniew Kapiński Ewa Leszczyńska-Furtak Paweł Dobosz 1.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego A. S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego 1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana