Sygn. akt: I C 850/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2021 roku Sąd Rejonowy w Oleśnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Katarzyna Kałwak po rozp
§ 1pkt 2 i 5 k.p.c.
jako nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania. Podobnie Sąd pominął dowód o przesłuchanie powoda K. K.
(1), bowiem okoliczności powoływane w tezie dowodowej w pozwie (kwestia okoliczności zdarzenia, uszkodzeń pojazdu, stanu pojazdu sprzed zdarzenia i jego zabytkowego charakteru) były bezsporne lub udowodnione zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy (art.
§ 1
pkt 2 k.p.c.), natomiast okoliczności podnoszone w tezie dowodowej przez (...) S.A. były nieistotne dla przedmiotowej sprawy i zmierzały do przedłużenia postępowania (art.
§ 1pkt 2 k.p.c.).
W szczególności żaden przepis nie uzależnia wypłaty odszkodowania od uprzedniej naprawy pojazdu, tudzież od wykazania rachunkami wysokości poniesionych rzeczywistych kosztów naprawy (zob. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2018 r., sygn. akt III CZP 51/18, MoP 2019 nr 1, str. 6, www.sn.pl, Biul. SN 2018 nr 12, Legalis Numer 1855985). Nadto, bezsporny fakt wpisu pojazdu powoda do Wojewódzkiej Ewidencji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w O. wskazuje wyraźnie na oryginalność zamontowanych w nim części. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów załączonych w poczet materiału dowodowego przez obie strony procesu, w tym dokumentów zawartych w aktach szkody na płycie CD, jak również wysokość szkody Sąd ustalił na podstawie rzetelnej, logicznej i wyczerpującej opinii biegłego sądowego ds. ruchu drogowego i techniki samochodowej – mgr W. S.
(1). Zważyć należy, że żadna ze stron procesu nie zakwestionowała w terminie przedmiotowej opinii biegłego, pomimo zobowiązania pełnomocników przez Sąd do złożenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia opinii uwag i zastrzeżeń pod rygorem utraty tego prawa w toku późniejszego postępowania ( zobowiązania – k. 92, 93). Dopiero po upływie niemalże roku od doręczenia pełnomocnikom stron ww. opinii biegłego (lipiec 2020 r.) wraz z ww. terminowym zobowiązaniem, pełnomocnik powoda w piśmie wniesionym dnia 04.06.2021 r. (k. 112-113) złożył wniosek dowodowy, by zwrócić się do producenta pojazdu w celu ustalenia faktów, które już zostały ustalone przez biegłego w ww. opinii, a wniosek ten zmierza de facto do zakwestionowania opinii biegłego i obejścia zakreślonego stronom terminu do jej podważania. Jako wniosek spóźniony i zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania (art.
§ 1pkt 5 k.p.c.), Sąd zgłaszany dowód pominął.
Samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch pojazdu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności (art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c.). Natomiast podstawą prawną dla odpowiedzialności strony pozwanej jest art. 822 k.c., zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (§ 1). Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (§ 4). Odpowiedzialność ubezpieczyciela OC posiadaczy pojazdów mechanicznych precyzuje ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003 Nr 124, poz. 1152, t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 854) – dalej: „ustawa” lub „ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych”. W szczególności art. 34 ust. 1 ustawy stanowi, że z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym. Tym samym zastosowanie znajdują art. 361 k.c. i 363 k.c. Na podstawie art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2). Stosownie do treści art. 363 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu (§ 1). Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili (§ 2). Wysokość należnego powodowi od strony pozwanej odszkodowania tytułem kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody wynosi łącznie 6.503,29 zł brutto, zgodnie z powoływaną opinią biegłego sądowego W. S.
(1). Jest to koszt wyliczony hipotetycznie na podstawie kalkulacji naprawy w systemie Audatex wg cen oryginalnych części zamiennych oraz stawek za roboczogodzinę obowiązujących w warsztatach nieautoryzowanych, ale będących w stanie naprawić pojazd z zachowaniem procedur przewidzianych przez producenta takich samochodów. Mając na uwadze fakt bezsporny, iż samochód powoda – rocznik 1987 r. - stanowi zabytek (pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w O. z dnia 21.01.2013 r. – k. 16), a co się z tym wiąże muszą być w nim zabudowane oryginalne części zamienne (w każdym razie strona pozwana nie wykazała okoliczności przeciwnej), tylko takie części mogły zostać wzięte pod uwagę, by zachować niepogorszony stan tego zabytku, co potwierdził biegły, przyznając jednocześnie, że przed kolizją samochód ten posiadał wszystkie części oryginalne. Powód przedłożył wprawdzie dwa wstępne kosztorysy sporządzone przez ASO M. dotyczące części zamiennych i prac naprawczych, ale ostatecznie naprawa pojazdu nie została dokonana, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika powoda zawartym w odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty i zgodnie ze wskazaniem biegłego, iż do czasu oględzin przez biegłego pojazd powoda nie został naprawiony. Wprawdzie, zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, wybór warsztatu naprawczego należy do powoda i może to być również ASO, jednakże każdorazowo podstawową przesłanką uwzględnienia takich kosztów jest zaliczenie ich do kosztów niezbędnych i ekonomicznie uzasadnionych (por. Uchwała Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt III CZP 32/03, OSNC 2004 nr 4, poz. 51, str. 5, Biul. SN 2003 nr 6, str. 3, Wokanda 2003 nr 8, str. 5, MoP 2004 nr 2, str. 81, Prok. i Pr. 2003 nr 12, str. 26, Legalis nr 57077). Natomiast w okolicznościach przedmiotowej sprawy biegły W. S.
(1)wskazał wyraźnie w opinii, że zakres naprawy, tj. wymiana szyby czołowej i atrapy jest nieskomplikowana, tj. nie wymaga żadnych „specjalistycznych rekonstrukcji” i z powodzeniem taka naprawa może być wykonana przez warsztaty naprawcze z zachowaniem procedur producenta. Biegły wskazał wprawdzie na hipotetyczny możliwy wzrost kosztów naprawy w razie konieczności wymiany listew maskujących, tudzież w razie wyższej ceny szyby czołowej, która jest dostępna tylko na specjalne zamówienie, jednakże na tym etapie, przy szacowaniu wartości szkody w ramach kalkulacji naprawy bez podjęcia faktycznej naprawy wyższy koszt nie został przez powoda udowodniony (art. 6 k.c., art. 232 k.p.c.). Nie wiadomo bowiem przed faktycznym podjęciem się tej naprawy, czy będzie konieczna wymiana listew maskujących, co opisał biegły w opinii. Nadto, zważyć należy, że cena szyby czołowej barwionej przyjęta przez biegłego w kosztorysie naprawy – 2.322,00 zł netto (k. 87) przy cenniku na dzień 01.09.2015 r. jest identyczna z ceną wskazaną w kosztorysie M. przedłożonym przez powoda wraz z pozwem. Natomiast rolę waloryzacyjną dla ewentualnego wzrostu cen części na przyszłość pełnią zasądzone odsetki. Wobec powyższego, Sąd zasądził na rzecz powoda od strony pozwanej kwotę 5.711,00 zł tytułem odszkodowania, stanowiącą różnicę między wysokością szkody wyliczoną przez biegłego sądowego (6.503,29 zł brutto), a kwotą wypłaconą w postępowaniu likwidacyjnym przez (...) S.A. (792,29 zł brutto). W pozostałym zakresie żądanie powoda należało oddalić z przyczyn opisanych powyżej. Od zasądzonej kwoty należności głównej Sąd zasądził odsetki na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., art. 455 k.c. oraz art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ostatni z powołanych przepisów stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Zdarzenie szkodowe miało miejsce 15.09.2015 r., następnego dnia, tj. 16.09.2015 r., szkoda została zgłoszona do (...) S.A., zgodnie z twierdzeniem powoda niekwestionowanym przez stronę pozwaną. Brak jest jednak jakiegokolwiek dowodu, by w dacie zgłoszenia szkody powód formułował jakiekolwiek roszczenia kwotowe wobec ubezpieczyciela. Dwie formalne decyzje w przedmiocie przyznania odszkodowania przez (...) S.A. zostały wydane w dniach 13 i 16 października 2015 r. na łączną kwotę 792,29 zł. W dniu 21.10.2015 r. K. K.
(1)sformułował odwołanie od decyzji (...) wskazując, iż samochód jest zabytkiem i załączając do tego odwołania kosztorys naprawy w ASO M. (...), z którego dopiero wynikały kwotowe żądania powoda. Przedmiotowe odwołanie wpłynęło (zostało zarejestrowane) przez (...) S.A. w dniu 23.10.2015 r., a w dniu 05.11.2015 r. ubezpieczyciel sformułował „Informację o wyniku weryfikacji kosztorysu faktury” (str. 21 akt szkody - płyta CD -k. 35). Tym samym termin kilkunastu dni: od 23.10.2015 r. do 05.11.2015 r był dla ubezpieczyciela wystarczający do ustosunkowania się do ww. kosztorysu. Termin ten jest również odpowiedni w rozumieniu art. 455 k.c., a więc Sąd zasądził odsetki od dnia 06 listopada 2015 r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie żądanie odsetkowe oddalił. Nadto, wskazać należy, że w dniu 01.01.2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1830). Zmieniła ona m.in. brzmienie art. 481 k.c. Natomiast stosownie do treści art. 56 tej ustawy do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Artykuł 481 § 2 k.c. w dotychczasowym brzmieniu przewidywał, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Po zmianie wprowadzonej powyższą ustawą powyższy paragraf stanowi, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd podzielił należności odsetkowe na okresy do 31.12.2015 r. i od 01.01.2016 r. do dnia zapłaty. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. poprzez ich stosunkowe rozdzielenie. Powód wygrał sprawę w stosunku 74,28% do 25,72%. K. K.
(1)poniósł łącznie koszty procesu w kwocie: 2.230,43 zł (w tym: 385,00 zł – opłata sądowa od pozwu, 1.800,00 zł – koszty zastępstwa procesowego przez pełnomocnika w osobie adwokata - § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.; 17,00 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 28,43 zł – wykorzystana część zaliczki uiszczonej na poczet należności biegłego sądowego). Natomiast strona pozwana poniosła łącznie koszty procesu w kwocie 2.617,00 zł (w tym: 1.800,00 zł – koszt zastępstwa procesowego przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego - § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz.U. z 2015 r. poz. 1804, t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265; 17,00 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 800,00 zł – zaliczka na poczet należności biegłego wykorzystana w całości). Tym samym łączne koszty poniesione przez obie strony wynoszą 4.847,43 zł (2.230,43 zł + 2.617,00 zł), z czego strona pozwana winna ponieść 74,28%, tj. 3.600,67 zł, a więc Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda różnicę w kwocie 983,67 zł (3.600,67 zł – 2.617,00 zł). Nadto, Sąd nakazał Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w Oleśnie zwrócenie powodowi K. K.
(1)kwoty 771,57 zł tytułem niewykorzystanej części zaliczki uiszczonej na poczet należności biegłego sądowego, a to na podstawie art. 84 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 Nr 167, poz. 1398, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 755 ze zm.). Postanowieniem z dnia 21.07.2020 r. Starszy Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Oleśnie przyznał biegłemu W. S.
(1)wynagrodzenie w kwocie 828,43 zł, która to należność została wypłacona w kwocie 800 zł z zaliczki uiszczonej przez (...) S.A. i w kwocie 28,43 zł z zaliczki uiszczonej przez powoda. Kwoty wykorzystanych zaliczek zostały rozliczone w stosunkowym rozdziale kosztów procesu. Powód uiścił również zaliczkę w kwocie 800,00zł, a więc po wykorzystaniu kwoty 28,43 zł do zwrotu pozostała kwota 771,57 zł. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.