Sygn. akt I ACa 504/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Bogdan Radomski Sędzia: Sędzia: SA Alicja Surdy SO del. Ewa Bazelan (spr.) Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Pawlikowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa A. D. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 104/12 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda A. D. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. I ACa 504/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Siedlcach: I. zasądził od (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz A. D. kwotę 99.672,93 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 03 września 2011 roku do dnia zapłaty, II. zasądził od (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz A. D. kwotę 7.093 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, III. nakazał pobrać od (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 4.843,72 zł tytułem nieuiszczonych kosztów procesu. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia Sądu Okręgowego: A. i J. małż. D. są współwłaścicielami na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej gospodarstwa rolnego położonego w W.. Na terenie tego gospodarstwa posadowione są budynki gospodarcze, m.in. wiata drewniana. Od dnia (...). budynek ten był objęty ubezpieczeniem z tytułu zawartej przez właścicieli gospodarstwa rolnego z pozwanym zakładem ubezpieczeń umowy ubezpieczenia obowiązkowego budynków i/lub OC rolników. W dniu (...)zawarto aneks do tej umowy, w którym dokonano korekty dotyczącej danych w zakresie materiału ścian przedmiotowej wiaty. W dniu (...)roku udzielono cesji praw z ww. polisy ubezpieczeniowej na rzecz (...) Banku (...) w S. O.. S.. Pismem z dnia (...)roku (...) Bank (...) w S. O.. S. wyraził zgodę na wypłatę odszkodowania za szkodę powstałą na skutek huraganu na rachunek bieżący powoda prowadzony w oddziale banku. Przedmiotowa wiata wybudowana została w (...) roku miała konstrukcję słupową, drewnianą, ze ścianą szczytową obitą deskami, pokrytą dachem dwuspadowym niesymetrycznym krytym częściowo blachą, częściowo eternitem z posadzką betonową. Materiał drewniany na budowę wiaty został zakupiony w tartaku w dniu (...)roku. Wiata służyła do składowania w okresie zimowym sprasowanego siana i słomy. Od wiosny powód zaczął wybierać z wiaty słomę i siano. Pod koniec lipca wiata została prawie całkowicie opróżniona, stały w niej tylko palety i maszyny rolnicze. W rejonie wsi W. w dniach 7- 8 - 9.04.2011 roku występował wiatr porywisty. W porywach prędkość wiatru lokalnie mogła osiągać 15-25 m/s. W dniu 8.04.2011 roku na skutek silnego wiatru - huraganu uszkodzone zostało pokrycie dachowe obory należącej do powoda, a posadowionej w pobliżu wiaty drewnianej, wówczas wypełnionej sianem i słomą. Szkoda została w całości zlikwidowana przez pozwanego ubezpieczyciela. W tym samym dniu uszkodzony został dach w budynku gospodarczym należącym do L. B., a posadowionym po sąsiedzku z budynkami należącymi do powoda. Również w dniu (...)roku w rejonie wsi W. w godzinach nocnych z (...)aż do godzin rannych, a także w godzinach popołudniowych występowały lokalne burze atmosferyczne, pod przemieszczającymi się chmurami typu burzowego możliwe było wystąpienie okresowego wiatru porywistego, którego prędkość mogła lokalnie osiągać 15-25 m/s. W dniu(...)r w rejonie wsi W. występowały opady deszczu częściowo związane z przemieszczającą się w tym rejonie burzą atmosferyczną. Na podstawie przeprowadzonej analizy danych IMGW ustalono, iż w czasie przemieszczania się pierwszej fazy opadu burzowego w tym rejonie lokalnie i okresowo mógł wystąpić opad deszczu nawalnego. W dniu (...) r w rejonie wsi W. występował wiatr słaby i łagodny o prędkości 2-5 m/s z możliwością wystąpienia wiatru umiarkowanego o prędkości 6-7m/s lub wiatru porywistego o prędkości do 15 m/s. W dniu (...) roku doszło do całkowitego zawalenia się budynku wiaty drewnianej posadowionej w gospodarstwie rolnym powoda. W tym czasie powód był nieobecny na terenie działki, na której posadowiona była wiata. W tym dniu powód zgłosił szkodę majątkową u pozwanego ubezpieczyciela. W toku postępowania likwidującego szkodę przeprowadzonego przez pozwanego ubezpieczyciela wartość zniszczonej wiaty ustalona została na kwotę 99.672,93 zł. Pismem z dnia (...)roku pozwany odmówił wypłaty odszkodowania za szkodę powstałą w dniu (...) r. wskazując, iż uzasadnia to charakter uszkodzeń budynku i brak w miejscowości W. analogicznych szkód powstałych w wyniku działania huraganu oraz deszczu nawalnego. Jednocześnie likwidacji podlegała szkoda majątkowa w postaci uszkodzenia mienia ruchomego znajdującego się w wiacie w chwili jej zawalenia się. Szkoda w tym zakresie została uznana przez pozwany zakład ubezpieczeń i z tego tytułu wypłacono powodowi kwotę 1.000 zł za uszkodzone palety. Pismem z dnia(...)roku pozwany zakład ubezpieczeń wezwał powoda do zwrotu wypłaconej kwoty jako niesłusznie wypłaconej. Jako podstawę roszczeń powoda Sąd Okręgowy wskazał umowę ubezpieczenia budynku wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych zawarta pomiędzy stronami i art. 67 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze, zgodnie z którym: z tytułu ubezpieczenia budynków rolniczych przysługuje odszkodowanie za szkody powstałe w budynkach na skutek zdarzeń losowych w postaci: ognia i huraganu, powodzi, podtopienia, deszczu nawalnego, gradu, opadów śniegu, uderzenia pioruna, eksplozji, obsunięcia się ziemi, tąpnięcia, lawiny lub upadku statku powietrznego. Przy czym za szkody spowodowane przez huragan uważa się szkody powstałe w wyniku działania wiatru o prędkości nie mniejszej niż 24 m/s, którego działanie wyrządza masowe szkody; pojedyncze szkody uważa się za spowodowane przez huragan, jeżeli w najbliższym sąsiedztwie stwierdzono działanie huraganu. Natomiast szkody spowodowane przez deszcz nawalny to szkody powstałe w wyniku opadów deszczu o współczynniku wydajności co najmniej 4. Sąd zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie powód wskazywał, iż do zawalenia się budynku wiaty doszło na skutek działania huraganu. Działanie wiatru huraganowego wystąpiło wcześniej i doprowadziło do uszkodzenia konstrukcji wiaty, co skutkowało jej zawaleniem po opróżnieniu jej z podtrzymującego konstrukcję siana i słomy. Poza sporem pomiędzy stronami jest, iż do zawalenia się budynku doszło w dniu (...) roku. W tym dniu w rejonie wsi W. nie występował wiatr porywisty o dużej prędkości. W toku postępowania likwidacyjnego szkodę nie stwierdzono żadnej przyczyny uzasadniającej zawalenie się budynku, przyjęto jedynie brak przesłanek do wypłaty odszkodowania. Jednak likwidator szkody działający w imieniu pozwanego ubezpieczyciela nie stwierdził podczas oględzin uszkodzonego budynku jakichkolwiek przeszkód do wypłaty odszkodowania. Występujący w sprawie w charakterze świadka E. P. zeznał, iż zawalenie się wiaty była to typowa szkoda huraganowa, na co wskazywał sposób przewrócenia się wiaty. Świadek powołał się na swoje wieloletnie doświadczenie w likwidowaniu szkód huraganowych. Poza tym świadek nie stwierdził słabości konstrukcji budynku, konstrukcja była w dobrym stanie, nie było śladów próchna, więźba i słupy również były w dobrym stanie. Z zeznań świadka H. K.- agenta ubezpieczeniowego zatrudnionego w pozwanym zakładzie wynika, że w styczniu (...) r. dokonywał oględzin przedmiotowej wiaty w związku z zawieraniem aneksu do umowy ubezpieczenia. Nie stwierdził wówczas żadnych wad konstrukcyjnych w budynku, gdyby tak było umowa nie zostałaby zawarta. Zdaniem świadka konstrukcja wiaty była wykonana solidnie. Zeznania tych świadków Sąd uznał za wiarygodne. Zeznania tych świadków w zakresie solidności budynku, braku wad konstrukcyjnych potwierdza operat szacunkowy sporządzony w dniu(...). przez rzeczoznawcę majątkowego dla potrzeb bankowych. Sąd Okręgowy wskazał, że doszło do zawalenia się wiaty drewnianej mimo braku jakichkolwiek wad konstrukcyjnych, które mogłyby to zdarzenie uzasadnić. Poza tym zdaniem likwidatora szkód sposób zawalenia się budynku wskazuje jednoznacznie na szkodę huraganową, mimo iż w tym dniu w tym rejonie nie stwierdzono wystąpienia huraganu. Zdaniem Sądu powyższe ustalenia uzasadniają stanowisko powoda prezentowane w toku przedmiotowej sprawy, iż do uszkodzenia konstrukcji budynku na skutek wiatrów huraganowych musiało dojść wcześniej, a nie w dniu (...) r, a skutkiem tego uszkodzenia było zawalenie się wiaty. Jak wynika z dołączonej do akt ekspertyzy IMGW w rejonie gospodarstwa powoda dwukrotnie w roku (...)doszło do wystąpienia wiatrów huraganowych. W dniach (...)roku występował wiatr porywisty. W porywach prędkość wiatru lokalnie mogła osiągać 15 - 25 m/s. Również w dniu (...)roku możliwe było wystąpienie okresowego wiatru porywistego, którego prędkość mogła lokalnie osiągać 15-25 m/s. Poza tym w dniu 31.07.2011 roku w rejonie wsi W. okresowo mógł wystąpić opad deszczu nawalnego. Powyższe świadczy o tym, iż przedmiotowy budynek w okresie poprzedzającym zawalenie się był narażony na działanie sił przyrody o dużym natężeniu i objętych umową ubezpieczeniową. Na skutek huraganu, który miał miejsce w dniu (...)zarówno powód jak i jego sąsiad odnieśli szkody majątkowe w postaci uszkodzeń w dachach budynków gospodarczych. Przy czym uszkodzone wówczas budynki posadowione były w sąsiedztwie zawalonej wiaty, co nie było kwestionowane przez stronę pozwaną w toku procesu. Poza tym jak wynika z niekwestionowanych w przez pozwanego wyjaśnień powoda w kwietniu (...) roku wiata była prawie w całości wypełniona sprasowanym sianem i słomą, co miało wpływ na stabilność tego budynku w czasie wystąpienia huraganowych wiatrów. Z wywołanej w sprawie opinii biegłego z zakresu budownictwa A. B. wynika, iż działanie na konstrukcję drewnianej wiaty obciążenia wiatrem o prędkości do 25 m/s może skutkować uszkodzeniem budynku. Występowanie porywistego wiatru mogło spowodować uszkodzenie budynku poprzez naruszenie elementów konstrukcyjnych lub wykończeniowych, objawiające się naruszeniem połączeń tych elementów oraz występowaniem nadmiernych ugięć i pęknięć bądź też całkowitym zawaleniem się budynku. Jednocześnie biegły stwierdził, iż w związku z dostatecznym spadkiem dachu oraz naturalnym spadkiem terenu zagrody wody opadowe z deszczu nawalnego nie powodowały podtopienia fundamentów oraz powstawania innych zjawisk zagrażających bezpieczeństwu konstrukcji wiaty. W swoje ustnej opinii wydanej podczas rozprawy w dniu 23 maja 2013 r powód podtrzymał swoje stanowisko i wskazał, iż prawdopodobną przyczyną zawalenia się wiaty była siła wiatru. Zdaniem biegłego zawalenie się budynku spowodowane było uszkodzeniem dachu, który obsiadł i doszło do pęknięcia podtrzymujących go słupów. Biegły nie stwierdził wystąpienia innych danych wskazujących na innego rodzaju przyczynę zawalenia się budynku niż huraganowy wiatr. Zdaniem Sądu opinia biegłego jest wiarygodna, zwłaszcza, iż znajduje potwierdzenie we wcześniej omówionym materiale dowodowym również wskazującym na huraganową przyczynę zawalenia się budynku. Oceniając brak stanowczości we wnioskach biegłego Sąd miał na uwadze, iż w obecnym stanie fatycznym prawie dwa lata po zdarzeniu, po uprzątnięciu zawalonego budynku trudno jest jednoznacznie stwierdzić przyczynę jego zawalenia. Jednak wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy oraz wskazane wyżej dowody po ich połączeniu wskazują na zasadność twierdzeń powoda, iż przyczyną zawalenia się wiaty były huraganowe wiatry, występujące w tym rejonie dwukrotnie. Ponieważ w dniu (...)roku huragan wyrządził szkodę w budynku powoda oraz w budynku sąsiada powoda Sąd Okręgowy za zasadne uznał twierdzenie, iż wówczas doszło także do uszkodzenia konstrukcji dachu budynku wiaty. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż przyczyną zawalenia się budynku wiaty był huragan, który miał miejsce w dniu (...) roku, a który doprowadził do uszkodzenia konstrukcji dachu wiaty co skutkowało jej zawaleniem w dniu (...) roku po prawie całkowitym jej opróżnieniu z siana i słomy. Tym samym wystąpiły przesłanki uzasadniające wypłatę odszkodowania za zniszczony budynek zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. W toku postępowania likwidującego szkodę przeprowadzonego przez pozwanego ubezpieczyciela wartość zniszczonej wiaty ustalona została na kwotę 99.672,93 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia o odsetkach Sąd wskazał art. 14 ust. 1 z ustawy dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zaś orzeczenia o kosztach art. 98 k.p.c. Apelację od tego wyroku wniósł pozwany (...) Spółka Akcyjna w W., który zaskarżył wyrok w całości i zarzucił: 1.Naruszenie prawa materialnego:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.