Zgodnie z powołanym przepisem sprawy małżeńskie oraz sprawy dotyczące małżeńskich stosunków majątkowych należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy: 1) oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub 2) małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub 3) małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub 4) oboje małżonkowie są obywatelami polskimi. Okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie pozwalały w ocenie Sądu uznać, iż zostały spełnione przesłanki warunkujące uznanie sądu krajowego jako właściwego do rozpoznania sprawy. O ile bowiem pozwany twierdzi, że zamieszkuje pod wskazanym adresem na terenie Wielkiej Brytanii, to bezsprzecznie materializacji uległy przesłanki z art.
3 . Powódka jest bowiem obywatelem polskim i w okresie co najmniej 6 miesięcy, przed złożeniem pozwu inicjującego przedmiotowe postępowanie posiadała miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, co potwierdza treść uzasadnienia pozwu, załączonej do pozwu kopii umowy najmu lokalu przy ul. (...) w E., czy też informacje zawarte w aktach sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Ełku pod sygn. akt III NSM 480/20 - załączonych do sprawy niniejszej (powódka 2 październiku 2020 roku odbierała korespondencję na terenie Polski pod w/w adresem). Podkreślić równocześnie w tym miejscu należy, że miejscem zamieszkania danej osoby, w rozumieniu art. 25 k.c. jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa integralne elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości ( corpus) oraz uzewnętrzniona wola tego przebywania ( animus). Pobyt stały (zwykły) polega zaś na faktycznym przebywaniu, zamieszkiwaniu w danej miejscowości. Zamieszkanie połączone jest zwykle z określonym tytułem prawnym do lokalu i posiadaniem w nim przedmiotów niezbędnych do materialnej egzystencji. Składnikiem pobytu stałego jest realizowanie w danej miejscowości obiektywnie sprawdzalnej aktywności życiowej (rodzinnej, zawodowej, społecznej) ( T. Sokołowski, Komentarz do art. 25 k.c., w: A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX/el. 2012). Zdaniem Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy ziściła się również przesłanka z § 1 pkt. 4 art.
k.p.c. dotycząca obywatelstwa stron. Przy czym w doktrynie prawa panuje konsensus co do stanowiska, iż dla istnienia jurysdykcji z mocy art.
nie ma znaczenia, czy jedno z małżonków jest powodem a drugie pozwanym, czy też oboje są pozwanymi. Nie mają też znaczenia inne okoliczności stanowiące łączniki jurysdykcyjne (zamieszkiwanie, zwykły pobyt). Sprawa małżeńska albo sprawa wynikająca z małżeńskich stosunków majątkowych obywateli polskich zawsze może być rozpoznana przed sąd polskim, choćby małżonkowie mieli miejsce zamieszkania w państwie obcym (patrz. kom. do art.
k.p.c. I. Kunicki, red A. Marciniak). Co się zaś tyczy samej kwestii wykonywania wyroków rozwodowych, jedynie na marginesie wskazać należy, iż istotnie odpowiednie zastosowanie będą w tej kwestii miały przepisy konwencji haskiej o uznawaniu rozwodów i separacji z dnia 01 czerwca 1970 roku (Dz.U. 2001 Nr 53, poz. 561). Niemniej w art. 2 pkt. 3 tejże konwencji wskazano, iż wyrok o rozwód lub separację orzeczony w innym państwie umawiającym się w ramach konwencji będzie uznawany we wszystkich umawiających się państwach, jeżeli w dniu wszczęcia postępowania w państwie, w którym został orzeczony rozwód lub separacja oboje małżonkowie byli obywatelami tego państwa. Łącznik w postaci obywatelstwa stron został już jednak wyżej omówiony. Na gruncie powyższego, uwzględniając wystąpienie przesłanek z art.
k.p.c., wniosek pozwanego o odrzucanie pozwu, z uwagi na brak jurysdykcji, należało uznać za nieuprawniony, co też znalazło wyraz w pkt. 1 sentencji postanowienia. SSO Cezary Olszewski Z: odpis postanowienia pełnomocnikom stron – bez pouczenia. SSO Cezary Olszewski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.