IX U 372/18

UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 lipca 2018 r. znak (...) - (...)6000- (...) nr sprawy (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił P. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 3 lipca 2018 r. do 16 lipca 2018 r. Następnie decyzją z dnia 24 lipca 2018 r. znak (...) - (...)6000- (...) nr sprawy (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił P. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 17 lipca 2018 r. do 30lipca2018 r. W przypadku obu decyzji organ rentowy wskazał, że niezdolność do pracy P. K. powstała w okresie, gdy ten nie podlegał już ubezpieczeniu chorobowemu w związku z nieopłaceniem za luty 2018 r. składki na to ubezpieczenia. P. K. wniósł odwołanie od obu decyzji kwestionując prawidłowość stanowiska o niepodleganiu przez niego ubezpieczeniu chorobowemu. Organ rentowy wniósł o oddalenie obu odwołań wywodząc jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. P. K. prowadzi działalność pozarolniczą i z tego tytułu podlega ubezpieczeniom społecznym. Poza ubezpieczeniami obowiązkowymi przedsiębiorca przystąpił też do ubezpieczenia chorobowego. Niesporne Od wielu lat P. K. choruje otrzymując zaświadczenia o niezdolności do pracy obejmujące różnej długości okresy, następujące bezpośrednio po sobie lub rozdzielone krótkimi przerwami. Niesporne Przed tutejszym sądem toczyło się i toczy szereg procesów o prawo do zasiłku chorobowego za takie okresy. W toku są także postępowania o świadczenie rehabilitacyjne sygn. akt(...) i (...). Niesporne Ubezpieczony nie opłacał za siebie składek na ubezpieczenie społeczne za okresy niezdolności do pracy – także te, co do których prawo do zasiłku pozostawało sporne, co skutkowało przyjmowaniem przez organ rentowy przy rozpatrywaniu późniejszych wniosków, że P. K. nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu. Niesporne Ostatecznie organ rentowy decyzją z dnia 20 listopada 2018 r. nr(...) ustalił, iż P. K. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlegał dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach: od 1 do 31 grudnia 2016 r., od 1 grudnia 2017 r. do 31 stycznia 2018 r., od 1 do 31 sierpnia 2018 r., natomiast nie podlegał mu w okresach: od 6 lipca 2014 r. do 30 listopada 2016 r., od 1 stycznia 2017 r. do 30 listopada 2017 r., od 1 lutego 2018 r. do 31 lipca 2018 r. i od 1 września 2018 r. Niesporne, nadto decyzja – k. 10-14 akt sprawy (...). Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w S. (...) sygn. akt (...) oddalił odwołanie P. K. od tej decyzji. Wywiedziona przez P. K. apelacja od tego orzeczenia oddalona została w dniu 21 stycznia 2020r. wyrokiem sądu Apelacyjnego w S. (...) z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt (...). Niesporne, nadto wyroki sądów obu instancji wraz z uzasadnieniami k. 20-30 akt sprawy (...). W okresie 13 do 30 lipca 2018 r. P. K. pozostawał niezdolny do pracy. Niesporne Sąd zważył, co następuje. Oba odwołania nie podlegały uwzględnieniu. Kwestię świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, do których należy zasiłek chorobowy regulują przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. 2017, poz. 1368), zwanej dalej „ustawą zasiłkową”. Zgodnie z art. 6 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu (czyli zgodnie z art. 1 ustawy osobie objętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych), który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu chorobowemu unormowane są w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U.

1. 266 ze zm.), zwanej dalej „ustawą systemową”. Zgodnie z art. 11 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy prowadzący działalność pozarolniczą i osoby z nimi współpracujące podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie. Na bieg tego ubezpieczenia wpływ ma nie tylko złożenie stosownego zgłoszenia, ale i terminowe opłacanie należnych składek. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje w przypadku osób prowadzących działalność pozarolniczą od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie Podleganie przez P. K. ubezpieczeniu chorobowemu stanowiło przedmiot postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w S. (...) V. (...) pod sygn. akt (...) zainicjowanego odwołaniem od decyzji organu rentowego ustalającej m.in. iż ubezpieczony nie podlega temu ubezpieczeniu od 1 września 2018 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie P. K., co oznacza podzielenie prawidłowości ustaleń organu. Wskazany wyrok jest już prawomocny w związku z oddaleniem od niego apelacji przez Sąd Apelacyjny w S. (...) w dniu 21 stycznia 2020 r. Prawomocny wyrok sądu korzysta z powagi rzeczy osądzonej, co oznacza niemożność poczynienia w innym toczącym się postępowaniu ustaleń pozostających z nim w sprzeczności. Zgodnie bowiem z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Rejonowy związany przytoczonym wyrokiem nie mógł dokonywać samodzielnie ustaleń w zakresie podlegania P. K. ubezpieczeniu chorobowemu, co czyniło zbytecznym prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Wyrok, o jakim mowa, prowadzić musiał do uznania, iż ubezpieczony m.in. w lipcu 2018 r. ubezpieczeniu chorobowemu nie podlegał. Tym samym nie została spełniona przesłanka pozwalająca na przyznanie mu zasiłku chorobowego w okresie objętym zaskarżoną w niniejszym postepowaniu decyzją. P. K. nie wykazał w toku procesu, by przystąpił do ubezpieczenia chorobowego po 1 lutego 2018 r. a przed zachorowaniem w dniu 3 lipca 2018 r. Tymczasem takie przystąpienie jest warunkiem ponownego objęcia ubezpieczeniem. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 ustawy systemowej objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. Jedyny wyjątek od tej zasady przewiduje art. 14 ust. 1a ustawy, w myśl którego objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 ustawy, tj. w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Mając na uwadze wszystko powyższe sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił oba odwołania jako nieuzasadnione. Nie sposób uznać, aby niezakończenie toczących się między stronami niniejszego procesu pod sygn. akt (...) i (...) postępowań sądowych sprzeciwiało się wyrokowaniu w sprawie. Postępowania te dotyczą prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okresy wcześniejsze niż okres objęty zaskarżoną decyzją. Ich ewentualne zakończenie w sposób korzystny dla ubezpieczonego, przekładające się na okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, stanowiłoby nową okoliczność, o jakiej mowa w art. 83a ust. 1 ustawy systemowej pozwalającą organowi na zweryfikowanie stanowiska w sprawie spornego zasiłku. ZARZĄDZENIE
2. (...)
3. (...)
4. (...) (...)