WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2021 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Ewa Blumczyńska po rozpoznaniu w dniu 30 2021
§ 1
kpc przez niewyjaśnienie w wyroku podstawy prawnej z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa ( art. 77 ust.2 a i 4 – 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ) oraz przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn, dla których Sąd odmówił opinii biegłego sądowego z dnia 10.02.2016r. mocy dowodowej; 2. art. 233 § 1 kpc poprzez brak wszechstronnego rozważenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie przez Sąd Rejonowy dowolnej oceny tego materiału z pominięciem jego istotnej części tj. opinii biegłego sądowego G. S.
(1)z dnia 10 lutego 2016r. wydanej na podstawie postanowienia Sądu z 21 października 2016r. której celem było określenie wartości nakładów poniesionych przez powoda na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej oraz nakładów koniecznych wpływających na cechy techniczno – użytkowe gruntu ( art. 77 ust.4 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ) a nie tylko pod kątem, czy stanowią nakłady konieczne, prowadzącego do wyprowadzenia wniosku, iż nakłady poniesione przez powoda są nakładami o których mowa w art. 143 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przez błędną ocenę opinii tegoż biegłego wobec zgłoszenia przez powoda licznych zastrzeżeń co do tej opinii biegłego, niekorzystnej dla powoda i oparcie rozstrzygnięcia na opinii drugiego biegłego sądowego, co do której strony nie wniosły zastrzeżeń a także przez przyjęcie, że powód poczynił nakłady na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, z pominięciem rozważań, co do kwalifikacji prawnej tych nakładów, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisów art. 77 ust. 4 i art. 143 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami;
- art. 233 § 1 kpc przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów stanowiących materiał dowodowy w sprawie w zakresie uznania, że opinia biegłego sądowego E. W. zawiera wnioski bardziej przekonujące i lepie uzasadnione w zakresie ustalenia wartości nakładów dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 77 ust.4 i art. 143 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ich niewłaściwe zastosowanie poprzez zaliczenie na poczet różnicy między opłatą zaktualizowaną wyrokiem a opłatą dotychczasową nakładów poniesionych przez powoda jako nakładów na poszczególne urządzenia infrastruktury technicznej. Przy powyższych zarzutach apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 i 3 poprzez oddalenie powództwa w zakresie zaliczenia nakładów na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. W odpowiedzi na powyższe powódka wniosła o :
- oddalenie apelacji;
- zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja w przeważającym zakresie okazała się uzasadniona. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że pomimo zaskarżenia wyroku w całości zarzuty apelacji i argumentacja podniesiona w ich uzasadnieniu nie odnosiły się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 wyroku, co dało podstawę do przyjęcia, iż nie jest ono kwestionowane i nie wymaga analizy w niniejszym postępowaniu, co odnosiło się również do opinii biegłych : G. S.
(1)i E. W. w przedmiocie zmiany wartości przedmiotowych nieruchomości a w konsekwencji aktualizacji opłaty rocznej zarówno co do zasady, jak i jej wysokości. Niemniej mając na uwadze, że możliwość rozważania roszczenia związanego z nakładami poczynionymi na nieruchomości możliwe jest wyłącznie przy aktualizacji opłaty za wieczyste użytkowanie uzasadnionym było ze strony apelującego zaskarżenia wyroku w całości. Natomiast podważane było w apelacji zakwalifikowanie nakładów podanych przez powódkę jako koniecznych wpływających na cechy techniczno-użytkowe gruntu w następstwie których wzrosła wartość gruntu. Odnosząc się do pierwszego ze sformułowanych zarzutów apelacyjnych wskazać należało, że naruszenie art.
§ 1
kpc określającego wymagania, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu, może być ocenione jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacjach tylko wyjątkowych, do których zaliczyć można takie, w których braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej są tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. W tym kontekście wskazać należało, że zarzut apelacyjny w omawianym przedmiocie był uzasadniony i dotyczył chociażby braku powołania przez Sąd Rejonowy podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia nakładów dokonanych przez powódkę na poczet zaktualizowanej opłaty za użytkowanie przedmiotowej nieruchomości czy też – jak słusznie wskazał apelujący - w zaniechaniu podania przyczyn odmowy wiarygodności opinii biegłego. W związku z tym niezbędnym jest wskazanie, że zgodnie z powołanym uregulowaniem zawartym w art. art.
§ 1
kpc Sąd Rejonowy zobligowany był do podania przyczyn, dla których odmówił opinii biegłego wiarygodności i mocy dowodowej. Stąd za spełnienie tego warunku nie sposób było przyjąć ogólnikowe powołanie się przez ten Sąd na zgłaszane zarzuty. Niemniej konkludując powyższe uwagi Sąd odwoławczy miał na względzie, że poczynione ustalenia faktyczne i ocena prawna Sądu Rejonowego ujawniała zasadniczą sferę motywacyjną wydanego orzeczenia. Zatem pomimo pewnych mankamentów uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd odwoławczy miał możliwość dokonania kontroli instancyjnej. Ustosunkowując się do dalszych zarzutów apelacyjnych odnoszących się do naruszenia prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 kpc na wstępie zaznaczenia wymagało, że Sąd Rejonowy czyniąc w uzasadnieniu teoretyczne rozważania odnoszące się do oceny dowodu z opinii biegłego, w tym zaznaczając, że podlega ona ocenie - jak inne dowody - z uwzględnieniem takich kryteriów jak poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska, stopnia stanowczości wyrażonych w niej ocen, zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej – wbrew powyższemu nie ocenił opinii biegłego G. S.
(1)pod kątem przytoczonych kryteriów – ograniczając się w tym przedmiocie a zarazem do opinii biegłej E. W.do podania, że nie podważa „fachowości obu opinii”. Nadto powołując się na liczne zastrzeżenia stron co do opinii biegłego G. S.
(1)wskazał, że jako podstawę swego rozstrzygnięcia przyjął opinię biegłej E. W. wobec uznania jej jako bardziej przekonującą i lepiej uzasadnioną. W związku z powyższym zaznaczenia wymagało, że argumentacja Sądu Rejonowego nie była wystarczającą dla podważenia wiarygodności i mocy dowodowej opinii biegłego G. S.
(1). Przede wszystkim istotnym było, że podstawą rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 77 ust. 4 - 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. z 19 maja 2010r. (Dz. U. Nr 102, poz. 651 z poźn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2017r., zwanej w dalszej części uzasadnienia „ustawą”. Zgodnie bowiem z uregulowaniem zawartym w art. 4 ust. 2, do spraw dotyczących zaliczania wartości poniesionych nakładów na podstawie art. 77 ust. 4 i 6 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 1509) stosuje się przepisy dotychczasowe. Biegły G. S.
(1)sporządził opinię zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2015r. ( k. 378 akt ) a mianowicie na okoliczność nakładów poczynionych przez powódkę na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej oraz nakładów koniecznych wpływających na cechy techniczno – użytkowe gruntu, o ile w ich następstwie wzrosła wartość nieruchomości gruntowej ( k. 396 akt i nast.). Powódka w piśmie z dnia 05 maja 2016r. złożonym w Sądzie Rejonowy w Złotowie w dniu 06 maja 2016r. ( k. 427 akt) kwestionowała tę opinię i podnosiła, że biegły nie wyliczył wartości poszczególnych nakładów w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego a także podważała ją wskazując, że biegły wypowiedział się w kwestiach prawnych. Nadto wniosła o uzupełnienie opinii przez biegłego oświadczając, że rozszerza swoje żądanie z tytułu poczynionych nakładów o prace związane z : 1). wyburzeniem 3 słupów betonowych; 2). wywozem/przywozem/makroniwelacją gruntu; 3). wymianą oświetlenia; 4). podniesieniem studni rewizyjnej; 5). likwidacja wpustu deszczowego; 6). przebudową ( likwidacją/przełożeniem ) kolizji sieci wodociągowej. Natomiast pozwany w piśmie z dnia 25 kwietnia 2016r. poinformował, że nie wnosi uwag do opinii i nie zgłasza jakichkolwiek zastrzeżeń ( k. 420 akt ). Na terminie rozprawy w dniu 19 września 2016r. biegły złożył ustne wyjaśnienia co do pisemnej opinii a także ją uzupełnił zgodnie z wnioskiem powódki ( k. 451 i nast. akt ). Sąd Rejonowy zakreślił stronom termin na ustosunkowanie do twierdzeń biegłego pod rygorem pominięcia ich w razie uchybienia zakreślonemu terminowi. Pozwany nie kwestionował opinii. Natomiast powódka wniosła o powołanie nowego biegłego podtrzymując zarzut, że biegły wypowiedział się co do kwestii prawnych ( k.456 i nast. akt). W świetle tej argumentacji wskazania wymagało, że zgłaszanie przez stronę procesu określonych zastrzeżeń co do opinii biegłego samo przez się nie przesądza jeszcze o jej nieprzydatności. Obliguje to wówczas sąd do ich wyjaśnienia i ewentualnego uzupełnienia opinii i w zależności od ich wyniku podjęcia decyzji o ewentualnym powołaniu kolejnego biegłego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należało, że formalnie takie czynności Sąd Rejonowy podjął. Przy tym wbrew twierdzeniu powódki biegły G. S.
(1)nie przekroczył swoich kompetencji. Opinię sporządził zgodnie z tezą dowodową zakreśloną przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 21 października 2015r. ( k. 378 akt ) przy uwzględnieniu uregulowania zawartego, co również zaznaczył w opinii - w rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z poźn.zm.). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że – wbrew zarzutom powódki – opinię sporządził w zakresie swoich kompetencji jako rzeczoznawcy majątkowego i stałego biegłego sądowego. Przedmiotem oceny w jego opinii stanowiło 7 pozycji prac podanych przez powódkę przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. w postaci : 1). usunięcia istniejących na gruncie budowli ( nie funkcjonujących słupów betonowych); 2). wybudowanie drogi z kostki betonowej wraz z miejscami postojowymi; 3). dokonanie wymiany oświetlenia; 4). podniesienie studni rewizyjnej; 5). likwidacja wpustu deszczowego; 6). przebudowanie sieci wodociągowej; 7). poszerzenie wjazdu i wyjazdu z nieruchomości. Następnie – zgodnie z wnioskiem powódki – biegły na rozprawie w dniu 19 września 2016r. odniósł się do zarzutów powódki oraz opinię uzupełnił o dane wskazane przez powódkę ( k. 451 i nast. akt). Żadna ze stron nie zgłaszała dalszych pytań do biegłego. Postanowieniem z tej samej daty Sąd Rejonowy zakreślił stronom termin na ustosunkowanie do uzupełniającej opinii biegłego i jego wyjaśnień. Powódka podtrzymała swoje stanowisko – niejako powtarzając dotychczasowe zarzutu w przedmiocie opinii G. S.
(1)oraz wniosła o powołanie nowego biegłego ( k. 456 akt i nast. akt). W tym kontekście wskazać należało, że obowiązkiem sądu jest dopuszczenie dowodu z dalszych biegłych lub opinii instytutu, gdy zachodzi taka potrzeba, a więc wtedy, gdy przeprowadzona już opinia zawiera istotne luki, jest niekompletna, bo nie odpowiada na postawione tezy dowodowe, niejasna, czyli nienależycie uzasadniona lub nieweryfikowalna, tj. gdy przedstawiona ekspertyza nie pozwala organowi orzekającemu zweryfikować zawartego w niej rozumowania co do trafności wniosków końcowych ( tak : Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 sierpnia 2020 r. V CSK 5/20 Legalis Nr 2467160). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie przytoczył w uzasadnieniu argumentacji, która dałaby podstawę do dyskwalifikacji opinii biegłego G. S.
(1)a w konsekwencji uzasadniałyby powołanie kolejnego biegłego celem sporządzenia nowej opinii. Wniosek o zaliczenie podanych przez powoda nakładów – pomimo zgłoszenia ich dopiero na ówczesnym etapie postępowania - podlegał weryfikacji i ocenie przez biegłego. Natomiast odrębną już kwestią była konkluzja biegłego, która ograniczała zakres zaliczenia tych nakładów na poczet różnicy w dotychczasowej i nowej opłacie. Obejmował on bowiem – zgodnie z warunkami określonymi art. 77 ust. 4 i 6 w zw. z ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jedynie nakłady na urządzenia infrastruktury techcznicznej poniesione przez powódkę jako użytkownika wieczystego, gdy nie zostały one uwzględnione w poprzednio dokonanych aktualizacjach ( okoliczność ta nie miała miejsca w sprawie) oraz nakłady konieczne wpływające na cechy techniczno – użytkowe gruntu, poniesione przez powódkę, o ile w ich następstwie wzrosła wartość nieruchomości gruntowej. Zatem wyłącznie konsekwentne podtrzymywanie przez powódkę odmiennej, subiektywnej oceny opinii sformułowanej w oderwaniu od kryteriów określonych w powyżej powołanych przepisach art. 77 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mogła stanowić dostatecznej podstawy do podważenia wiarygodności i mocy dowodowej opinii biegłego G. S.
(1)a w konsekwencji zdyskredytowania jej i uznania jako nieprzydatnej dla przedmiotu rozstrzygnięcia skutkującego powołaniem innego biegłego. a co istotne z podaniem biegłej tezy dowodowej opinii z pominięciem kryteriów określonych art. 77 ust. 4 i 6 w zw. z ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W efekcie opinia biegłej E. W. bez skonkretyzowania warunków z tego przepisu poza wyliczeniem wartości nakładu spełniającego wymogi określone powołanym uregulowaniem prawnym - skutkowała nieprzydatnością tej opinii w pozostałym zakresie dla przedmiotowego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy bowiem postanowieniem z dnia 20 lutego 2019r. dopuścił dowód z opinii biegłej E. W.
(1)celem wyceny nakładów wg. wniosków powoda sformułowanych w pismach procesowych ( k. 585 akt). W związku z tak sprecyzowaną tezą dowodową zaznaczenia wymaga, że powódka w piśmie z dnia 07 grudnia 2011r., złożonym pozwanemu 09 grudnia 2011r. a następnie w piśmie z dnia 09 października 2012r., złożonym pozwanemu 12 października 2012r. ( k. 75 i nast. akt ) wnosiła o zaliczenie na poczet różnicy pomiędzy opłatą dotychczasową z tytułu użytkowania wieczystego a opłatą zaktualizowaną, uznając je za spełniające warunki z art. 77 ust.4,5 i 6 ustawy nakłady w postaci : - usunięcia istniejących na gruncie budowli ( nie funkcjonujących 3 słupów betonowych); - wybudowanie drogi z kostki betonowej wraz z miejscami postojowymi; - dokonanie wymiany oświetlenia; - podniesienie studni rewizyjnej; - likwidacja wpustu deszczowego; - przebudowanie sieci wodociągowej; - poszerzenie wjazdu i wyjazdu z nieruchomości. W kolejnym piśmie z dnia 05 maja 2016r. złożonym w Sądzie Rejonowy w Złotowie w dniu 06 maja 2016r. ( k. 422 akt ) powódka rozszerzyła swoje żądanie z tytułu poczynionych nakładów o prace związane z : - wywozem/przywozem; - makroniwelacją gruntu. Biegła zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 20 lutego 2019r. sporządziła opinię na okoliczność wartości nakładów wykonanych na przedmiotowych nieruchomościach wskazanych przez powódkę. W świetle powyższego – ustosunkowując się do argumentacji powódki - zaznaczenia wymagało, że w takiej sytuacji zrozumiałym było nie kwestionowanie przez pozwanego zarówno przed Sądem Rejonowym, jak i w apelacji zakresu oraz wartości nakładów poczynionych przez powódkę na przedmiotowych nieruchomościach. Natomiast - jak już wskazano - podważane było z jego strony, aby nakłady te spełniały warunki do zaliczenia ich jako konieczne wpływające na cechy techniczno-użytkowe gruntu, w wyniku których wzrosła wartość nieruchomości gruntowej. Z ustaleń poczynionych przez Sąd odwoławczy wynika, że z przedstawionych przez powódkę nakładów – na gruncie art. 77 ust. 4 i ust. 6 w zw. z ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami – jako kwalifikujących się do zaliczenia na poczet aktualizacji opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania powyższe był wyłącznie nakład związany z usunięciem istniejących na gruncie budowli ( nie funkcjonujących słupów betonowych) będących pozostałością po nieczynnym oświetleniu. Przy tym zaznaczenia wymaga, że powódka domagała się zaliczenia na poczet nakładów 3 słupów betonowych. Tymczasem biegły wyjaśnił, że na przedmiotowym gruncie ( działce oznaczonej nr (...) ) usytuowane były 2 słupy betonowe a 3 z nich znajdował się na nieruchomości nie stanowiącej własności pozwanego, lecz Gminy Z.. Dowód : opinia biegłego G. S.
(1)(k. 396 i nast. akt oraz k. 451 – 452 akt). Wartość pracy związanej z usunięciem 3 słupów betonowych wraz z ich wywiezieniem wynosiła 2 921,99 zł, usunięcie drzew wynosiła 3.214,19 zł a rozebranie krawężnika wyniosła 1.010,68 zł, ( dowód : opinia biegłej E. W. k.597 i nast. akt). Powyższy zakres opinii a mianowicie zarówno co kwestii ilości słupów usytuowanych na przedmiotowych nieruchomościach ( opinia biegłego G. S.
(1)), jak i wyceny związanej z usunięciem słupów, drzew i krawężnika ( opinia biegłej E. W.) nie był kwestionowany przez strony. W tym zakresie Sąd odwoławczy wykorzystał opinię biegłej E. W. mając na uwadze, że opinia co do wartości wskazanych nakładów nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Ostatecznie dało to podstawę Sądowi odwoławczemu ustalenia, że nakład powódki związany z usunięciem : dwóch słupów tj. prac o wartości 1 948 zł. ( 2 921,99 : 3 ), drzew tj. prac o wartości 3 214,19 zł i krawężnika prac o wartości 1 020,68 zł łącznie wyniósł 6 182,87 zł. Ustosunkowując się do dalszych zarzutów apelacyjnych na wstępie zaznaczenia wymaga, że w sprawie – jak już wskazano w niniejszym uzasadnieniu - ma zastosowanie przepis art. 77 ust. 4 - 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. z 19 maja 2010r. (Dz. U. Nr 102, poz. 651 z poźn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2017r., zwanej w dalszej części uzasadnienia „ustawą”. Zgodnie bowiem z uregulowaniem zawartym w art. 4 ust. 2, do spraw dotyczących zaliczania wartości poniesionych nakładów na podstawie art. 77 ust. 4 i 6 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 1509) stosuje się przepisy dotychczasowe. Na tle powyższego uregulowania zakres zaliczania nakładów na poczet różnicy w dotychczasowej i nowej opłacie mógł obejmować jedynie nakłady na urządzenia infrastruktury technicznej poniesione przez użytkownika wieczystego gdy nie zostały one uwzględnione w poprzednich dokonywanych aktualizacjach. Niniejsza okoliczność nie była sporną pomiędzy stronami i pozwany jej nie kwestionował co do zasady pozwany. Natomiast istotnym w sprawie było, że na podstawie art. 143 ust.2 ustawy przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią, przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Wyliczenie to musi być uznane za enumeratywne (wyczerpujące) i stanowi zamknięty katalog tych urządzeń. Skoro bowiem ustawodawca nie posłużył się wyrażeniem „w szczególności”, a także wyliczeniem przykładowym ( tak : Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami pod red. G.Bieniek LexisNexis wyd.1 W-wa 2012). Zasady, o których mowa w ust. 4 i 5 (dotyczące zaliczania nakładów na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną) stosuje się odpowiednio do nakładów koniecznych wpływających na cechy techniczno-użytkowe gruntu, poniesionych przez użytkownika wieczystego, o ile w ich następstwie wzrosła wartość nieruchomości gruntowej. Zatem poza urządzeniami wymienionymi w omawianym przepisie art. 143 ust.2 w zw. z art. 77 ust.4 ustawy wybudowanie jakichkolwiek innych urządzeń ( niewymienionych w tym przepisie), czy też nakłady nie kwalifikujące się na gruncie powołanego art. 77 ust. 6 w zw. z ust.4 jako spełniające określone warunki nie mogą stanowić podstawy do naliczenia nakładów o których mowa w powołanym art. 77 ust. 4 ustawy. Opierając się na praktyce orzeczniczej i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że nakładami są wydatki, których celem jest utrzymanie rzeczy w stanie zdalnym do normalnego korzystania, zgodnie z przeznaczeniem. Natomiast pozostałe nie odpowiadające temu celowi to nakłady zmierzające do ulepszenia rzeczy „nakłady użyteczne” albo nadanie jej cech odpowiadających szczególnym upodobaniom posiadacza „ nakłady zbytkowe” ( tak : Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 marca 2006r. , III CSK 3/06), wyroku z dnia 30 stycznia 2014 r., III CSK 42/13, wyroku z 13 kwietnia 1983r., IV CSK 67/83, wyroku 26 września 2014r., IV CSK 736/13) W tym kontekście wykorzystując opinię biegłego G. S.
(1)Sąd odwoławczy zważył, że w ramach przedstawionego w uzasadnieniu podziału nakładów i tak określonemu ich znaczeniu, nakłady poniesione przez powódkę z tytułu usunięcia słupów miały charakter nakładów koniecznych. Bez ich dokonania nieruchomość bowiem nie byłaby zdatna do korzystania zgodnie z jej przeznaczeniem wynikającym z celu, na jaki została oddana w użytkowanie wieczyste a mianowicie w celach budowlano - usługowych. Nadto interpretując pojęcie nakładu koniecznego funkcjonalnie – odnosząc je do gruntu wraz z jego częściami składowymi, do których, zgodnie z art. 48 kc, należą urządzenia trwale z gruntem związane, jak drzewa i inne rośliny przyjąć należało, że usunięcie drzew kwalifikować należało także jako nakład konieczny. Poza tym rozebranie krawężnika jako dokonanie rozbiórki instalacji budowalnych znajdujących się na terenie oddanym w wieczyste użytkowanie Sąd odwoławczy przyjął jako związane z nakładem koniecznym ( tak : Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2014r. III CSK 42/13 Legalius Nr 1092611 i w wyroku z dnia 29 stycznia 2016r. II CSK 69/15 Legalis Nr 1433139). Natomiast brak było podstaw do przyjęcia pozostałych nakładów wskazanych przez powódkę jako spełniające warunki z powołanego uregulowania zawartego w art. 77 ust. 4 i ust. 6 w zw. z ust. 4 ustawy. W świetle tego uregulowania odróżnić bowiem należało nakłady konieczne dokonane przez powódkę jako użytkownika wieczystego prowadzącego określoną działalność gospodarczą na przedmiotowym terenie i w związku z tym wykonująca określone prace mające na celu ulepszenie nieruchomości od wartości nakładów ustalanych na podstawie art. 77 ust. 4 i ust. 6 w zw. z ust. 4 ustawy, które podlegały zaliczeniu na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a zaktualizowaną opłatą za użytkowanie wieczyste wobec wzrostu w ich następstwie wartości przedmiotowych nieruchomości gruntowych. W związku z tym Sąd odwoławczy mając na względzie powyższe rozróżnienie i oceniając apelację w przeważającym zakresie za uzasadnioną dokonał zmiany zaskarżonego wyroku uznając, że tylko nakłady konieczne o łącznej wartości 6 182,87 zł spełniały wymogi z powołanego przepisu. W konsekwencji Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok - jak w pkt II ppkt a). na podstawie art. 386 § 1 kpc a w pozostałym zakresie wniosek powódki o zaliczenie wartości nakładów na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną oddalił tj. co do wartości nakładów w kwocie 301 534,27 zł . O kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego Sąd odwoławczy orzekł jak w pkt II pkt
- b)i c ) na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 kpc uznając, że żądanie pozwanego aktualizacji opłaty za wieczyste użytkowanie zostało w całości uwzględnione. Natomiast, że wniosek powódki o zaliczenie na poczet tej opłaty wartości poczynionych nakładów tylko w nieznacznym zakresie został uwzględniony. Zatem Sąd odwoławczy przyjął, że powódka przegrała w całości proces przed Sądem Rejonowym a w konsekwencji, iż jest zobligowana do poniesienia kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, w tym poniesionych przez pozwanego z tytułu zastępstwa procesowego ( pkt II ppkt
- b)wyroku). Kwota ta została ustalona na podstawie § 6 pkt 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 490 w brzmieniu na dzień złożenia sprzeciwu od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. ) w zw. z § 21 z dnia 22 października 2015r. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ) na mocy którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Natomiast kwota 2 000 zł została uiszczona przez pozwanego na poczet wydatków związanych ze sporządzeniem opinii przez biegłego i w całości została wykorzystana na ten cel. W związku z tym podlega ona zwrotowi pozwanemu w tej wysokości. Powódka obciążona została również nieuiszczonymi dotąd pozostałymi kosztami sądowymi z tytułu wydatków sporządzenia opinii przez biegłych tymczasowo pokrytych przez Skarb Państwa ( Sąd Rejonowy w Złotowie). W tym zakresie Sąd odwoławczy ustalił, że obie strony uiściły zaliczki na wydatki związane ze sporządzeniem opinii przez biegłych po 2 000 zł ( dowód : potwierdzenie wpłat k. 1 akt tom I) Łączne koszty związane ze sporządzaniem opinii przez biegłego G. S.
(2), w tym ich uzupełnienie oraz jego stawiennictwa na rozprawie w dniach : 28.09.2015r., 19.09.2016r. i 10.05.2018r. celem złożenia wyjaśnień co do sporządzonych opinii przed Sądem Rejonowym w Złotowie wyniosły 8 001,24 zł ( 2 182 zł + 196,62 zł + 3 207,53 zł + 218,93 zł + 179,62 zł + 1804,44 zł + 212,10 zł), w tym 4 000 zł pokryto z zaliczek wpłaconych przez obie stron a w pozostały zakresie wypłacono je tymczasowo ze Skarbu Państwa ( Sądu Rejonowego w Złotowie). Koszty sporządzania opinii przez biegłą E. W. wyniosły 6 249,80 zł i w całości wypłacono je tymczasowo ze Skarbu Państwa ( Sądu Rejonowego w Złotowie) ( k. 650 akt). Zatem łączny koszt związany ze sporządzeniem opinii przez biegłych wyniósł 14 251 zł, w tym zaliczek pokryto 4 000 zł. Stąd tymczasowo Skarb Państwa uiścił kwotę 10 251 zł. W związku z powyższym Sąd odwoławczy nakazał ściągnąć od powódki na rzecz Skarbu Państwa ( Sądu Rejonowego w Złotowie ) kwotę 10 251 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 113 ust.2 ustawy z 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2020.755 z poźn.zm.) ( pkt II ppkt c) wyroku). W pozostałym zakresie Sąd odwoławczy w pkt III oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd odwoławczy orzekł jak w pkt III i IV wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 w zw. z art. 391 § 1 kpc obciążając nimi w całości powódkę. Sąd odwoławczy bowiem przyjął, że wynik postępowania apelacyjnego, w którym powódka przegrała w przeważającym zakresie apelację dał podstawę do obciążenia jej w całości kosztami niniejszego postępowania. Na koszty te złożyła się opłata od apelacji z uiszczenia której apelujący był zwolniony z ustawy. W związku z tym Sąd odwoławczy na podstawie art. 113 ust.1 ustawy z 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2020.755 z poźn.zm.) orzekł jak w pkt III wyroku. Ponadto na koszty niniejszego postępowania złożyło się wynagrodzenie poniesione przez pozwanego z tytułu zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. 2015.1804 z późn. zm.). W związku z tym Sąd odwoławczy uwzględniając wniosek pozwanego orzekł jak w pkt IV wyroku. Ewa Blumczyńska