Sygn. akt VU 1502/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Urszula Sipińska-Sęk Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku A. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę na skutek odwołania A. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 9 października 2013 r. sygn. (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 1502/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 9 października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawczyni A. Ś. prawa do emerytury na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z uwagi na złożenie wniosku w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego tj. w dniu 1 października 2013r. W dniu 7 listopada 2013r. A. Ś. wniosła odwołanie od tej decyzji, w którym domagała się przyznania emerytury na starych zasadach jako korzystniejszej. Jednocześnie podniosła, że spóźniła się o jeden dzień ze złożeniem wniosku, gdyż źle zinterpretowała przepis. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 1 października 2013r. A. Ś., urodzona (...), złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury według najkorzystniejszego wariantu. A. Ś. jednocześnie jako członek otwartego funduszu emerytalnego, złożyła wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Wnioskodawczyni pozostaje w stosunku pracy. (dowód: wniosek – k. 1 – 4 akt emerytalnych) Decyzją z dnia 10 października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. ustalił wnioskodawczyni okresową emeryturę kapitałową w kwocie 251,56zł.od dnia nabycia prawa do emerytury tj. od dnia 1 października 2013r: (dowód: decyzja z dnia 10.10.2013r. – k. 14 akt emerytalnych) Decyzją z dnia 10 października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał A. Ś. emeryturę w kwocie 2519,42zł. (dowód: decyzja – k. 17 akt emerytalnych) Decyzją z dnia 17 października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał A. Ś. od dnia 1 października 2013r. emeryturę z art. 183 ustawy emeryturach i rentach z FUS w kwocie 2570,57zł., składającą się: - w 20% z emerytury obliczonej na podstawie art. 53 w/w ustawy (wwpw został obliczony z 10 lat od 2003r. do 2012r. i wyniósł 136,89% ) – 539,42zł. - w 80% z emerytury obliczonej na podstawie art. 26 w/w ustawy – 2031,15 zł. Wypłata emerytury została zawieszona z powodu kontynuowania przez wnioskodawczynię zatrudnienia. Jednocześnie poinformowano wnioskodawczynię, że emerytura ta jest korzystniejsza od okresowej emerytury kapitałowej ustalonej decyzją z dnia 10.10.2013r.. (dowód: decyzja z dnia 17.10.2013r.- k. 21 akt emerytalnych) Decyzją z dnia 31 października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przeliczył A. Ś. od dnia 1 października 2013r. emeryturę z art. 183 ustawy emeryturach i rentach z FUS na kwotę 2573,41zł., składającą się: - w 20% z emerytury obliczonej na podstawie art. 53 w/w ustawy (wwpw został obliczony z 10 lat od 2003r. do 2012r. i wyniósł 136,89% ) – 539,42zł. - w 80% z emerytury obliczonej na podstawie art. 26 w/w ustawy – 2033,99 zł. Wypłata emerytury została zawieszona z powodu kontynuowania przez wnioskodawczynię zatrudnienia. Jednocześnie poinformowano wnioskodawczynię, że emerytura ta jest korzystniejsza od okresowej emerytury kapitałowej ustalonej decyzją z dnia 10.10.2013r.. (dowód: decyzja z dnia 31.10.2013r. – k. 24-15 akt emerytalnych) Wnioskodawczyni na dzień 31 grudnia 2008r. ukończyła 55 lat i legitymowała się stażem ubezpieczeniowym wynoszącym łącznie 32 lata, 6 miesięcy i 29 dni , w tym 29 lat, 9 miesięcy i 23 dni okresów składkowych oraz 2 lata, 9 miesięcy i 6 dni okresów nieskładkowych. (dowód: decyzja z dnia 9.10.2013r. – k. 24 akt emerytalnych) Wnioskodawczyni od dnia 1 października 1972r. do 30 listopada 1973r. pracowała w (...)w Ł., a od dnia 6 sierpnia 1979r. do chwili obecnej jest zatrudniona w (...) S.A. (...)w charakterze magazyniera na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. (dowód: świadectwo pracy z dnia 26.06.1979r. – k.6 akt emerytalnych, zaświadczenie z dnia 24 września 2013r. – k. 8 akt emerytalnych) Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przewiduje różne zasady przechodzenia na emerytury i różne sposoby obliczania wysokości świadczeń, w zależności od wieku ubezpieczonych. Skarżąca urodziła się w (...)., a zatem do ustalenia uprawnień i wysokości jej emerytury ma zastosowanie dział II rozdział 1 ustawy zatytułowany: „Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.”. Stąd też do ustalenia uprawnień i wysokości emerytury skarżącej mają zastosowanie przepisy art. 24 - 26 tej ustawy, zawarte w powołanym rozdziale. Po myśli art. 24 ust. 1 ustawy dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. emerytura przysługuje po osiągnięciu wieku co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem przepisów art. 46, 47, 50, 50a, i 50e i 184. Zasadą jest, że wskazana w art. 24 ustawy emerytura przysługuje ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948r. Jednakże niektóre osoby w tym przedziale wiekowym mają prawo wyboru miedzy emeryturą „starą” (na zasadzie art. 53 ustawy) a nową (art. 24-26 ustawy). Przepis art. 46 ustawy wskazuje taką grupę osób, która jest uprawniona do przejścia na emeryturę wg starych zasad, są to ubezpieczeni, urodzeni po 31 grudnia 1948r., a przed 1 stycznia 1969r. Wnioskodawczyni jako urodzona w dniu (...) mieści się w tej grupie osób. I tak, zgodnie z art. 46 ustęp 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., przysługuje również prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 29, 32, 33 i 39 ustawy (to jest na warunkach przewidzianych dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.), jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: 1) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa; 2) warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r.; Wnioskodawczyni nie starała się o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z art. 32 ustawy, z tytułu działalności twórczej z art. 33 ustawy, ani o emeryturę górniczą z art. 39 ustawy, a zatem do jej sytuacji odnosi się wyłącznie art. 29 ustawy. Stosownie do treści art. 29 ustęp 1 ustawy prawo do emerytury przysługuje tylko tym ubezpieczonym kobietom, które nie osiągnęły wieku emerytalnego określonego w art. 27 ust. 2 ustawy, a jednocześnie ukończyły 55 lat i mają co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli mają co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy. Dodatkowo w myśl art. 29 ustęp 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1 art. 29 ustawy, przysługuje ubezpieczonym, którzy: 1) ostatnio, przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, byli pracownikami oraz 2) w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawali w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy, chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę są uprawnieni do renty z tytułu niezdolności do pracy. Spełnienia warunków, o których mowa w ust. 2, nie wymaga się od ubezpieczonych, którzy przez cały wymagany okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlegali ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pozostawania w stosunku pracy (art. 29 ustęp 3 ustawy). W będącej przedmiotem osądu bezspornym było, iż wnioskodawczyni na dzień 31 grudnia 2008r. ukończyła 55 lat i legitymowała się wymaganym stażem ubezpieczeniowym (łącznie 32 lata, 6 miesięcy i 29 dni , w tym 29 lat, 9 miesięcy i 23 dni okresów składkowych oraz 2 lata, 9 miesięcy i 6 dni okresów nieskładkowych). Zarówno w chwili złożenia wniosku emerytalnego jak i obecnie podlega cały czas ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym z tytułu pozostawania w stosunku pracy nieprzerwanie od dnia 6 sierpnia 1979r. Jedyną podstawą odmowy przyznania wnioskodawczyni emerytury na warunkach art. 46 w zw. z art. 29 ustawy było złożenie przez nią wniosku emerytalnego dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego. Tymczasem emerytura przyznawana na podstawie w/w przepisów jest emeryturą wcześniejszą, co oznacza że nie może być przyznana po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego określonego dla kobiet w art. 27 ustęp 2 ustawy. Wynika to wprost z treści art. 29 ustęp 1 ustawy, zgodnie z którym prawo do emerytury przysługuje tylko tym ubezpieczonym kobietom, które nie osiągnęły wieku emerytalnego określonego w art. 27 ust. 2 ustawy. Co znamienne przepis art. 27 ustęp 2 ustawy nie różnicuje wieku emerytalnego kobiet, tak jak to czyni ustęp 3 art. 27 ustawy w stosunku do mężczyzn. Oznacza to, że prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 i art. 27 ustęp 2 ustawy przysługuje kobietom, które wystąpią z wnioskiem emerytalnym przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego określonego w art. 27 ustęp 2 ustawy, czyli przed ukończeniem 60 roku życia, a nie przed osiągnięciem wieku określonego w art. 24 ustawy, który dla wnioskodawczyni wynosi 60 lat i 3 miesiące. Do takiego wniosku prowadzi też analiza treści art. 24 ustawy, który określając wiek emerytalny, czyni to z zastrzeżeniem art. 46 ustawy. Oznacza to, że przepis art. 24 ustawy nie ma zastosowania w przypadku emerytur przyznawanych z art. 46 ustawy. Przepis art. 46 ustawy określa odrębnie przesłanki nabycia prawa do emerytury. Jednym z tych warunków jest złożenie wniosku emerytalnego przed osiągnięciem wieku 60 lat w przypadku kobiet, o czym stanowi art. 46 w zw. z art. 29 ustęp 1 i art. 27 ustęp 2 ustawy. Należy podkreślić, że emerytura wcześniejsza jest przyznawana nie z urzędu, ale na podstawie wniosku. Złożenie wniosku emerytalnego jest zatem niezbędną przesłanką do realizacji prawa do emerytury. Tymczasem skarżąca złożyła wniosek o emeryturę w dniu 1 października 2013r., a zatem po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego określonego w art. 27 ustęp 2 ustawy. Przyczyny uchybienia terminu do złożenia tego wniosku nie mają znaczenia, w tym nieznajomość przepisów, czy złe ich zinterpretowanie. Termin do złożenia wniosku o emeryturę wcześniejszą nie podlega przywróceniu. Skoro zatem wnioskodawczyni nie spełniła wszystkich przesłanek, od których zależało prawo do emerytury na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy, zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14§1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.