Sygn. III C 888/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 22 marca 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie Wydział III Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR (del.) Rafał Jasiński Protokol
§ 1k.p.c.
w wypadku zbiegu egzekucji do tych samych wierzytelności, dalszą egzekucję prowadzi komornik właściwy według przepisów niniejszego kodeksu. Z uwagi zatem na zachodzący zbieg egzekucji komornikiem właściwym do prowadzenia dalszej egzekucji byłby Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie A. L., a nie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w W. A. P.
(1), mimo tego, że to on wcześniej mógł prowadzić egzekucję, albowiem przekazanie do komornika, którego egzekucja jest bardziej zaawansowana czasowo następuje jedynie wówczas, gdy żaden z komorników nie jest właściwy według przepisów k.p.c. Art. 8 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wskazujący na prawo wierzyciela odnośnie wyboru komornika, który ma prowadzić egzekucję nie stanowi przepisu szczególnego w stosunku do treści art.
§ 1k.p.c.
w tym znaczeniu, że jeżeli jeden z wierzycieli wybierze komornika poza obszarem właściwości dłużnika, to wówczas w przypadku zbiegu egzekucji komornik właściwy według miejsca zamieszkania dłużnika obowiązany jest przekazać sprawę komornikowi, który nie jest właściwy w rozumieniu art. 895 § 1 k.p.c. Podkreślić przy tym należy, że w okresie prowadzenia egzekucji w sprawie Km 4046/11 zbieg egzekucji w stosunku do chociażby jednej wierzytelności skutkował obowiązkiem przekazania całej egzekucji komornikowi właściwemu. Za sprawę egzekucyjną należy bowiem uznać egzekucję konkretnego tytułu wykonawczego pomiędzy tym samym wierzycielem a dłużnikiem. Zatem w przypadku zbiegu egzekucji sądowych wyłącznie co do jednej wierzytelności przekazana winna zostać egzekucja danego tytułu wykonawczego bez ograniczenia co do jednego tylko składnika majątku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśnione zostało, że jeżeli przepis ustawy nie ogranicza dalszego prowadzenia egzekucji do konkretnego składnika majątku, wówczas powoduje przekazanie sprawy egzekucyjnej „w całości” do organu na korzyść którego rozstrzygany jest zbieg egzekucji (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 24 lutego 2010 r., III CZP 133/09). Za słusznością i trafnością niniejszego poglądu poza wykładnią literalną przemawia również to, że egzekucja danego tytułu wykonawczego na rzecz danego wierzyciela przeciwko danemu dłużnikowi powinna być prowadzona co do zasady przez jednego komornika i choć taką możliwość przewiduje art. 793 k.p.c., to uzależnione jest to od wniosku wierzyciela, zaś komornik nie ma kompetencji do wydania dalszego tytułu wykonawczego. Przy rozstrzyganiu przedstawionego zagadnienia nie można również pomijać argumentów czysto pragmatycznych. Dopuszczenie do toczenia się równolegle dwu niezależnych postępowań egzekucyjnych przed różnymi komornikami stwarzałoby prozaiczny problem akt sprawy egzekucyjnej, aktami tymi bowiem, a także zawartym w nich tytułem wykonawczym, musiałyby dysponować równocześnie obydwa organy egzekucyjne, co sprawiałoby niedające się pokonać trudności praktyczne. Dochodziłoby także do przewlekania egzekucji związanego z koniecznością powstrzymywania się z wszczęciem egzekucji z innych przedmiotów majątkowych do chwili zakończenie egzekucji z przedmiotu, w którym doszło do zbiegu. Powstałby także problem komunikacji między obydwoma organami egzekucyjnymi, w jej braku bowiem mogłoby dochodzić do „powtórnego” egzekwowania wierzytelności przez organ niemający informacji o skuteczności działania drugiego organu, prowadzącego egzekucję z innych rzeczy lub praw. Za koniecznością przekazania „całej” egzekucji przemawia również stosunek treści art.
§ 1k.p.c.
do treści art. 773 k.p.c. w obecnym brzmieniu, który rozstrzyga kwestię zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej. Art. 773 § 1 k.p.c. wskazuje na przypadek zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tego samego składnika majątku i w przypadku takiego zbiegu nakazuje przekazanie egzekucji wyłącznie w zakresie egzekucji z danego składnika majątku dłużnika a jednocześnie daje komornikowi kompetencję do sporządzenia odpisu tytułu wykonawczego (art. 773 2 § 2 k.p.c.). Różnice w treści art. 773 § 1 k.p.c. i art.
§ 1k.p.c.
uniemożliwiają taką interpretację treści art.
§ 1k.p.c., która nakazywałaby przekazanie Komornikowi D. W.
(1)egzekucji wyłącznie co do konkretnych składników majątku Centrum (...) spółki z o.o. w W. co do których zachodził zbieg z egzekucją prowadzoną przez Komornika A. P.
(1). W ramach tego samego aktu prawnego nie jest bowiem możliwe, przy założeniu racjonalności ustawodawcy, wywodzenia takich samych konsekwencji przy odmiennej treści przepisu. Powód wywodził, że wskutek zbiegu egzekucji sądowej Komornik D. W.
(1)winien przekazać sprawę komornikowi właściwemu. W realiach niniejszej sprawy pozwany zaniechał wydania postanowienia o przekazania egzekucji komornikowi właściwemu, niemniej jednak komornikiem, któremu powinien egzekucję przekazać winien być Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie A. L. a nie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w W. A. P.
(1). Powód wywodził swoje roszczenie z faktu zaniechania przekazania sprawy innemu komornikowi niż komornikowi właściwemu. Innymi słowy zaniechanie przekazania sprawy Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w W. A. P.
(1)nie było zachowaniem bezprawnym. Badanie konsekwencji nie przekazania sprawy Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie A. L. stanowiłoby wyjście poza granice sprawy, albowiem powód z tego faktu nie wywodził swojego roszczenia (art. 321 § 1 k.p.c.). Ponadto powód nie przedstawił faktów i dowodów wskazujących na te konsekwencje, a Sąd nie był obowiązany do ich badania z urzędu, tym bardziej, że powód był reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika będącego adwokatem. Jednocześnie wskazać należy, że zbieg pomiędzy egzekucją prowadzoną przez Komorników A. P.
(1)i A. L. został wyeliminowany poprzez złożenie wniosku do Komornika A. P.
(1)(k.223, k.227 akt Km 1263/11) o umorzenie egzekucji z tych wierzytelności. Nie spowodowało to wyeliminowanie zbiegu egzekucji prowadzonych przez Komornika D. W.
(1)i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli A. P.
(2)co do dwóch konkretnych wierzytelności. Niezależnie od powyższego, w przypadku gdyby roszczenie powoda okazałoby się zasadne, zasadny okazałby się zarzut przedawnienia ponad kwotę, o którą zostało rozszerzone powództwo w pismach procesowych datowanych na 29 lutego 2016 r. i 8 marca 2018 r. Egzekucja w sprawie Km 4046/11 była prowadzona w okresie od listopada 2011 r. do 5 lutego 2013 r. Na początku grudnia 2011 r. do akt egzekucyjnych zostało złożone pismo Komornika A. P.
(1)o to by zostały mu przekazane akta. Przez niemal cały czas prowadzenia egzekucji wierzyciel mógł zapoznać z aktami sprawy egzekucyjnej. W dniu 7 stycznia 2013 r. wierzyciel otrzymał pismo w związku z wysłuchaniem przed umorzeniem egzekucji. Po uzyskaniu tej informacji konieczność zapoznania się z aktami egzekucyjnymi była bardziej doniosła. Wówczas wierzyciel mógłby podjąć kroki zmierzające do ustalenia istnienia roszczenia i zweryfikowania legalności zachowania Komornika D. W.
(1). Przyjmując najbardziej sprzyjającą wierzycielowi wykładnię powinności zachowania roszczenie przedawniłoby się najpóźniej w połowie stycznia 2016 r. (art. 442 1 § 1 k.c.), wobec czego pisma datowane na 29 lutego 2016 r. i 8 marca 2018 r. nie spowodowały przerwania biegu przedawnienia, albowiem nastąpiłoby to po terminie przedawnienia. Wskazać również należy, że podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi element obrony dłużnika i może być stosowany niezależnie od kwestionowania roszczenia co do zasady, jak co do wysokości. Za nadużycie należy uznać taką interpretację oświadczeń zgłaszanych w toku procesu, że podniesienie zarzutu przedawnienia stanowiło w realiach niniejszej sprawy jednocześnie uznanie roszczenia. Odnośnie rozszerzonego pismem z 8 marca 2018 r. powództwa nie sposób również pominąć tego, że powodowa Spółka nie udowodniła, że w pomiędzy egzekucjami prowadzonymi przez Komornika A. P.
(1)w sprawach Km 327/12, Km 502/12, Km 888/12, Km 902/12, Km 942/12 i Km 1030/12 a egzekucją prowadzoną przez Komornika D. W.
(1)w sprawie Km 4046/11 zachodził zbieg co do tych samych składników majątku, co umożliwiałoby w ogóle postawienie zarzutu niewłaściwości zachowania Komornika D. W.
(1). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawały zarzuty Komornika D. W.
(1)odnoszące się do nieprawidłowości prowadzonej egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowi Mazowieckiej D. W.
(2), który prowadził egzekucję z nieruchomości, na którym posadowione było część lokali centrum handlowego w O.. Zgodnie z art. 929 § 1 k.p.c. w przypadku prowadzenia egzekucji z nieruchomości zajęcie obejmuje nieruchomość i to wszystko, co według przepisów prawa rzeczowego stanowi przedmiot obciążenia hipoteką. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece hipoteka obejmuje roszczenie właściciela o czynsz najmu lub dzierżawy, jednakże do chwili zajęcia nieruchomości przez wierzyciela hipotecznego właściciel może czynsz pobierać. Sąd dostrzegł, że centrum handlowe stanowiące jeden budynek, w trakcie egzekucji z nieruchomości położone było na dwóch gruntach. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w przypadku w razie przekroczenia granicy nieruchomości w czasie zabudowy, budynek należy do gruntu (art. 48 k.c.) na którym znajduje się jego większa część (zob. postanowienie Sadu Najwyższego z 9 lutego 2007 r., III CZP 159/06). W realiach niniejszej sprawy centrum handlowe w przeważającej części położone było na gruntach komunalnych Miasta O. (k.570v), wobec czego zajęcie nieruchomości nie prowadziło do jednoczesnego zajęcia czynszów lokali wchodzących w skład centrum handlowego. Za niezasadny Sąd uznał zarzut strony pozwanej odnoszący się do tego, że na skutek zawarcia umowy pomiędzy powodową spółką a Miastem O. w ramach którego doszło do przeniesienia wierzytelności na rzecz Miasta O. (k.551-553). Za niezasadnością tego zarzutu przemawia to, że wierzytelność powoda stwierdzona tytułem wykonawczym stanowiącym podstawę egzekucji w sprawie Km 4046/11 w stosunku do Centrum (...) spółki z o.o. w W. nie zostało przeniesiona w całości, a w części w której nie została przeniesiona jej wartość przekracza wartość dochodzonego w niniejszej sprawie roszczenia. Reasumując mimo niezasadności dwóch ostatnich zarzutów do których odniósł się Sąd brak jest podstaw do przyjęcia, ażeby Komornik D. W.
(1)dopuścił się bezprawnego zaniechania przekazania egzekucji prowadzonej w sprawie zarejestrowanej pod sygn. Km 4046/11 do Komornika A. P.
(1), albowiem ten nie był komornikiem właściwym do prowadzenia egzekucji. O kosztach procesu Sąd postanowił na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód przegrał w całości, winien zatem zwrócić pozwanemu koszty wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym, ustalonego na podstawie § 6 punkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O kosztach sądowych w postaci nieuiszczonej części opłaty od rozszerzonego powództwa Sąd postanowił na podstawie art. 130 3 § 2 k.p.c. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji.