art. 92 § 1 u.p.n. w związku z jego osadzeniem w zakładzie karnym postępowanie powinno być umorzone. Postanowieniem z 19 lipca 2010 r., sygn. akt III Nw 9/05 Sąd Rejonowy w Łowiczu odrzucił zażalenie powoda wskazując, że art. 92 § 1 u.p.n. nie ma zastosowania, gdyż umieszczenie w zakładzie poprawczym zostało zarządzone postanowieniem z 4 listopada 2005 r., czyli przed wymierzeniem nieletniemu kary pozbawienia wolności. Na skutek zażalenia powoda na to postanowienie Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt V Kzw 1141/10 uchylił postanowienie z 19 lipca 2010 r., o odrzuceniu zażalenia oraz na podstawie art. 92 § 2 u.p.n. umorzył postępowanie w przedmiocie wykonania środka poprawczego w sprawie III Nw 9/05 Sądu Rejonowego w Łowiczu. Pismem z (...)r. Dyrektor Zakładu (...) w P. zwrócił się do sądu rodzinnego o zatwierdzenie przeniesienia powoda do zakładu poprawczego o wzmożonym nadzorze wychowawczym, tj. Zakładu (...) w G. W.. Postanowieniem z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt IV Nm 402/10 sędzia rodzinny w Sądzie Rejonowym Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu zatwierdził przeniesienie, natomiast postanowieniem z 6 października 2010 r., sygn. akt V Kzw 1357/10 Sąd Okręgowy w Poznaniu po rozpoznaniu zażalenia nieletniego utrzymał to postanowienie w mocy. Po przyjęciu w dniu (...) r. do Zakładu (...) w G. W.. powód został zapoznany z prawami i obowiązkami wychowanka, regulaminem i zasadami pobytu w jednostce oraz regulaminem izby przejściowej. Nadto w dniu (...) r. pedagog przeprowadził z nim wstępną rozmowę adaptacyjną, dotyczącą środowiska rodzinnego, nauki, trudności wychowawczych, jak również sformułował wnioski i zalecenia, dotyczące dalszej współpracy z powodem. Podczas rozmowy powód wskazał m.in., że od około roku nie utrzymuje kontaktu z matką z powodu nadużywania przez nią alkoholu. W dniach od(...)r. psycholog w Zakładzie (...) w G. W.. przeprowadziła z powodem wywiad podmiotowy (autoanamnezę) oraz rozmowy m.in. na temat planów perspektywicznych. Powód wskazał podczas rozmów m.in. że nie nawiązał kontaktu z matką. Psycholog stwierdziła u niego deprywację potrzeb emocjonalnych i poczucie braku zainteresowania ze strony matki. Kolejne rozmowy z powodem psycholog odbyła w dniu(...)r. i (...)r. W trakcie pobytu powoda w Zakładzie (...) w G. W.. matka powoda nie odwiedzała go. Podczas pobytu w Zakładzie (...) w G. W.. powód został początkowo umieszczony w izbie przejściowej. Stan izby przejściowej był dobry i zgodny z obowiązującymi przepisami. W pomieszczeniach było ciepło, czysto, izba była wyposażona w standardowe artykuły. Były tam też przybory do pisania i gazety. W dniu(...) r. powód został przydzielony do grupy wychowawczej. Powód miał zapewnioną opiekę medyczną i psychologiczną. Przyjęcia przez lekarza następowały w dniu zgłoszenia takiej potrzeby, jedynie wizyty u lekarzy specjalistów były umawiane i wymagały oczekiwania. W czasie pobytu powód nie składał żadnych skarg, ani na warunki bytowe, ani na pracowników zakładu; nie sprawiał żadnych problemów wychowawczych, był spokojny, nie uczestniczył w żadnych incydentach z innymi wychowankami. W czasie osadzenia w Zakładzie (...) w G. W.. powód nie był umieszczany w izolatce. Od samego początku, już podczas badań wstępnych w dniu(...) r. powód zgłaszał dolegliwości ze stawami i kręgosłupem, w tym deformację stawów rąk, co znalazło odzwierciedlone w dokumentacji medycznej. Był w związku z tym w dniu (...) r. konsultowany z ortopedą, który zlecił odpowiednie badania (m.in. rezonans magnetyczny kręgosłupa szyjnego). Badanie to zostało wykonane w dniu (...) r. a jego wyniki przekazane powodowi w dniu(...) r. w związku ze zwolnieniem go z ośrodka z chwilą ukończenia (...) lat. Nadto przeprowadzono badania krwi ((...) (...), (...), morfologię). W okresie osadzenia powód był 2 razy przeziębiony i w każdym wypadku otrzymał pomoc lekarską a po leczeniu farmakologicznym dolegliwości ustąpiły. Nadto powód w dniu (...) r. był konsultowany psychiatrycznie. Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. pismem z (...) r. zwrócił się do Aresztu Śledczego w Ś. o podanie informacji dotyczących odbywanej przez powoda kary pozbawienia wolności. Po otrzymaniu w dniu (...). informacji odbyciu w okresie od (...). do (...)r. kary pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Łowiczu z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II K 165/07 Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. pismem z 21 lipca 2010 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Łowiczu o rozważenie zasadności pobytu nieletniego w zakładzie poprawczym wskazując na treść art. 92 § 2 u.p.n. Pismem z 11 sierpnia 2010 r. (data wpływu 10 sierpnia 2010 r.) Sąd Rejonowy w Łowiczu poinformował, że w niniejszej sprawie art. 92 u.p.n. nie znajduje zastosowania. Telegramem z (...) r. Komenda Miejska Policji w Ł. zawiadomiła Zakład (...) w G. W.. o śmierci matki powoda w dniu(...) r. oraz zwróciła się z prośbą o poinformowanie o tym powoda. Po poinformowaniu przez Dyrektora o śmierci matki powód zwrócił się do sądu rodzinnego o wyrażenie zgody na przepustkę okolicznościową w związku z pogrzebem matki. Pismo powoda zostało w dniu (...) r. przekazane przez administrację zakładu poprawczego faksem Sądowi Rejonowemu w Łowiczu. Nadto, pismem z (...) r. Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Łowiczu o nadesłanie opinii w kwestii udzielenia powodowi przepustki okolicznościowej w celu uczestniczenia w pogrzebie. Pismem z (...)r. (data wpływu (...) r.) Sąd Rejonowy w Łowiczu poinformował o wyrażeniu zgody na udzielenie przepustki okolicznościowej w celu uczestniczenia w uroczystościach pogrzebowych. Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. nie udzielił powodowi przepustki dozorowanej na dzień(...)., kiedy odbywał się pogrzeb, natomiast udzielił jej na dzień (...). od godz. 6:00 do 22:00. Tego dnia powód pod dozorem funkcjonariuszy zakładu poprawczego udał się na grób matki, umożliwiono mu zapalenie znicza i modlitwę a nadto powód spotkał się z najbliższą rodziną. Przed podjęciem decyzji w kwestii uczestniczenia powoda w uroczystościach pogrzebowych Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. skontaktował się z członkami najbliższej rodziny zmarłej matki powoda (w tym jej siostrą), którzy oświadczyli, że nie życzą sobie obecności powoda na pogrzebie, traktując osadzenie powoda w zakładzie poprawczym jako okoliczność wstydliwą. Na decyzję Dyrektora miał też wpływ fakt, iż powód pozostawał do dyspozycji sądu karnego w związku z nadal toczącą się sprawą III K 88/10 dotyczącą udziału w buncie, jak również możliwość podjęcia próby ucieczki z wykorzystaniem pomocy osób ze środowiska z miejsca zamieszkania powoda oraz zamieszania związanego z uroczystością, tym bardziej, że powód wcześniej nie wracał z przepustek. Pismem z (...) r. Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. poinformował Sąd Rejonowy w Łowiczu, że wyjazd nieletniego w dniu (...) r. był niemożliwy ze względów organizacyjnych, nadto poinformował o udzieleniu przepustki na dzień 9 sierpnia 2010 r. i sposobie jej wykorzystania. Powód zwrócił się o urlopowanie w okresie od (...) r. do (...)r. Sąd Rejonowy w Łowiczu wyraził zgodę, natomiast nie wyraził zgody Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu wskazując, że powód został nieprawomocnie skazany zna karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Po zaskarżeniu przez powoda wyroku III K 88/10 Sąd Okręgowy w Poznaniu pismem z (...)r. również nie wyraził zgody na udzielenie powodowi przepustki, bądź urlopu (IV Ka 1664/10). Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. udzielił powodowi na dzień (...)r. przepustki dozorowanej. Miała ona na celu załatwienie spraw związanych z zadłużonym mieszkaniem najmowanym przez powoda od (...)w Ł. oraz rentą rodzinną w (...) Pismem z 27 lipca 2010 r. powód złożył skargę do Ministra Sprawiedliwości, w której podważał umieszczenie go w zakładzie poprawczym wskazując na treść art. 92 § 2 u.p.n. Skarga została załatwiona negatywnie. Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi, któremu skarga została przekazana, stwierdził, że art. 92 § 2 u.p.n. nie ma w sprawie nieletniego zastosowania, ponieważ wyrok Sądu Rejonowego w Łowiczu z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II K 165/07 skazujący powoda na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności zapadł już po odwołaniu warunkowego zawieszenia środka poprawczego i umieszczeniu powoda w zakładzie poprawczym, co nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego w Łowiczu z 4 listopada 2005 r. Podczas pobytu w Zakładzie (...) w G. W.. powód nie sprawiał problemów wychowawczych, otrzymał 8 wniosków nagrodowych i żadnych wniosków dyscyplinarnych. W dniu (...) r. powód, w związku z ukończeniem (...) lat, został zwolniony z Zakładu (...) w G. W.. Postanowieniem z 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt III K 88/10 Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu nie uwzględnił wniosku powoda o zaliczenie pobytu w zakładzie poprawczym od (...)r. do (...) r. na poczet kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem z(...) W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy po dokonaniu oceny dowodów wskazał, że powód domagał się zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek naruszenia jego dóbr osobistych w postaci wolności, godności, nietykalności osobistej i zdrowia w wyniku bezprawnego osadzenia w zakładzie poprawczym w okresie od (...) r. do(...) r. w warunkach, które nie spełniały wymagań higieniczno-sanitarnych, z pozbawieniem prawa do realnej opieki medycznej i psychologicznej oraz poddaniem poniżającemu traktowaniu (biciu, lżeniu, umieszczaniu w celach izolacyjnych, uniemożliwianiu załatwienia potrzeb fizjologicznych). Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż samo stosowanie wobec powoda środka poprawczego nie było bezprawne, natomiast przytoczone twierdzenia o naruszeniu dóbr osobistych nie zostały udowodnione, bądź też powód nie doznał krzywdy. Podstawę prawną powództwa stanowił art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 § 1 k.c. Odpowiedzialność pozwanego w niniejszej sprawie mogła więc wynikać tylko z zachowania bezprawnego i zawinionego. Przechodząc do oceny poszczególnych zdarzeń, z którymi powód wiązał odpowiedzialność pozwanego za naruszenie jego dóbr osobistych należy wskazać, co następuje. Umieszczenia powoda w zakładzie poprawczym w okresie od (...)r. do(...)r. nie można zakwalifikować jako naruszenia jego dobra osobistego w postaci wolności osobistej, skutkującego odpowiedzialnością pozwanego, ponieważ nie było ono bezprawne.
1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r. w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1359 ze zm.), powoływanego poniżej jako „rozp.”, dyrektor zakładu jest obowiązany przyjąć nieletniego do zakładu na podstawie: prawomocnego orzeczenia o umieszczeniu w zakładzie, nakazu przyjęcia i skierowania lub przeniesienia do zakładu. Takimi dokumentami dysponował Dyrektor Zakładu (...) w P. i Dyrektora Zakładu (...) w G. W.. Nie ma też podstaw do stwierdzenia, że po uchyleniu tymczasowego aresztowania w dniu (...) r. postępowanie wykonawcze dotyczące środka poprawczego powinno być na podstawie art. 92 u.p.n. umorzone a powód powinien być zwolniony z uwagi na odbycie w okresie od (...)r. do (...)r. kary 3 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Łowiczu z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II K 165/07.
art. 92 § 1 u.p.n., jeżeli sprawca, wobec którego orzeczono umieszczenie w zakładzie poprawczym, został skazany na karę pozbawienia wolności, wykonuje się karę pozbawienia wolności. Stosownie do § 2 tego przepisu, sąd rodzinny umarza postępowanie w przedmiocie wykonania środka poprawczego po otrzymaniu zawiadomienia o osadzeniu nieletniego w zakładzie karnym. Sąd Okręgowy oceniając kwestię bezprawności osadzenia powoda nie był związany postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt V Kzw 1141/10 i był władny samodzielnie ocenić, czy zachodziły podstawy do umorzenia postępowania wykonawczego i zwolnienia powoda z zakładu poprawczego. Sąd Okręgowy nie podziela wykładni zaprezentowanej w uzasadnieniu tego postanowienia, jakoby pojęcie „osadzenia w zakładzie karnym”, użyte w art. 92 § 2 u.p.n., obejmowało każde rzeczywiste pozbawienie wolności nieletniego, w wyniku którego został on osadzony w zakładzie karnym, w tym tymczasowe aresztowanie. Przepis ten winien być interpretowany w powiązaniu z § 1, w którym jest mowa o skazaniu na karę pozbawienia wolności (i to prawomocnym, gdyż tylko takie może skutkować osadzeniem w zakładzie karnym w celu jej odbycia). Dopiero po prawomocnym skazaniu na karę pozbawienia wolności podlega ona wykonaniu i dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o osadzeniu nieletniego w zakładzie karnym, w związku z wykonywaniem prawomocnie orzeczonej kary, a nie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, sąd rodzinny władny jest umorzyć postępowanie w przedmiocie wykonania środka poprawczego. Nie można uznać, iżby przez „osadzenie w zakładzie karnym” należało rozumieć również tymczasowe aresztowanie. Może się bowiem zdarzyć sytuacja, gdy w postępowaniu, w którym zastosowano ten środek zapadnie wyrok uniewinniający, a wówczas nie ulega wątpliwości, że bez przeszkód będzie można nadal stosować środek poprawczy. Może też zdarzyć się sytuacja, że prowadząc rozprawę sąd karny uchyli tymczasowe aresztowanie, a proces będzie się toczył jeszcze kilka lat. Wówczas jako całkowicie chybione należałoby ocenić stanowisko, iż pobyt nieletniego oskarżonego w areszcie, który np. został osadzony w zakładzie poprawczym za zabójstwo, musiałby oznaczać konieczność wypuszczenia go na wolność i wydanie niezwłocznie postanowienia o umorzeniu postępowania poprawczego. Konkludując, samo zastosowanie wobec powoda tymczasowego aresztowania (w związku z postępowaniem 1 Ds 3633/09 Prokuratury Rejonowej P.- (...) a następnie III K 88/10 Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu) i umieszczenie go w dniu 19 sierpnia 2009 r. w Areszcie Śledczym w Ś. nie mogło skutkować umorzeniem postępowania wykonawczego w przedmiocie wykonania środka poprawczego. Takiego skutku nie mogło jednak również odnieść wprowadzenie powodowi w okresie od (...) r. do (...) r. do wykonania kary 3 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Łowiczu z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II K 165/07. Art. 92 u.p.n. nie ma do takiej sytuacji zastosowania, gdyż umieszczenie powoda w zakładzie poprawczym zostało zarządzone postanowieniem Sądu Rejonowego w Łowiczu z 4 listopada 2005 r., sygn. akt III Nw 9/05 a faktyczne umieszczenie w Zakładzie (...) w B. nastąpiło (...)r., czyli przed wymierzeniem powodowi kary 3 miesięcy pozbawienia wolności wyrokiem Sądu Rejonowego w Łowiczu z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II K 165/07. W związku z zastosowaniem wobec powoda tymczasowego aresztowania postępowanie wykonawcze, dotyczące wykonania środka poprawczego, było zawieszone od (...) r. do (...) r. Art. 92 u.p.n., regulujący zasadę wykonywania dwóch różnych prawomocnych wyroków ma zaś zastosowanie przed rozpoczęciem ich wykonywania, stąd brak jest podstaw do jego zastosowania, gdy rozpoczęto już wykonywanie środka poprawczego. Reasumując, nie było podstaw do umorzenia postępowania III Nw 9/05 Sądu Rejonowego w Łowiczu na podstawie art. 92 § 2 u.p.n., co powoduje, że umieszczenie powoda w zakładzie poprawczym w okresie od(...) r. do(...) r. było zgodne z prawem. Nie może też skutkować odpowiedzialnością pozwanego przeniesienie powoda z Zakładu (...) w P. do Zakładu (...) w G. W.. o wzmożonym nadzorze wychowawczym.
1 rozp., przeniesienie wychowanka do innego zakładu może nastąpić ze względów wychowawczych lub organizacyjnych na wniosek sądu rodzinnego, dyrektora zakładu, wychowanka lub jego rodziców (opiekunów), skierowany do Ministerstwa Sprawiedliwości. W niniejszej sprawie zachodziły takie podstawy, bowiem powód czynnie uczestniczył w buncie wychowanków w Zakładzie (...) przy ul. (...) w P. w dniu (...) r., za co został skazany wyrokiem z (...) r., sygn. akt III K 88/10 Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu. Podczas poprzedniego pobytu w tej jednostce powód zabiegał też o aprobatę silniejszych kolegów, przybierał pozę „doświadczonego wychowanka”, ujawniał sympatie dla podkultury więziennej. Nadto w okresie od (...)r. do (...) r. przebywał w areszcie śledczym, gdzie te negatywne elementy mogły ulec wzmocnieniu. Mogło to utrudnić normowanie sytuacji wychowawczej i proces resocjalizacji powoda, stąd zasadne było jego przeniesienie do zakładu o wzmożonym nadzorze wychowawczym, nie zaś dalszy pobyt w zakładzie półotwartym, w którym zresztą wcześniej powód uczestniczył w buncie. Nadmienić należy, że postanowieniem z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt IV Nm 402/10 sędzia rodzinny w Sądzie Rejonowym Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu zatwierdził przeniesienie powoda, natomiast postanowieniem z 6 października 2010 r., sygn. akt V Kzw 1357/10 Sąd Okręgowy w Poznaniu po rozpoznaniu zażalenia nieletniego utrzymał to postanowienie w mocy. Jeśli chodzi o niewyrażenie zgody na przepustkę okolicznościową w dniu (...) r. z uwagi na śmierć matki powoda stwierdzić należy, że zachowanie to nie było bezprawne, a nadto powód nie wykazał, aby w jego rezultacie doznał krzywdy.
1 pkt 4 rozp., pierwsza przepustka może być udzielona wychowankowi zakładu o wzmożonym nadzorze wychowawczym po upływie 5 miesięcy pobytu w zakładzie. Stosownie jednak do ust. 2, w przypadkach losowych dyrektor zakładu może udzielić przepustki wychowankowi przed upływem tego terminu - w takim przypadku wychowanek zakładu o wzmożonym nadzorze wychowawczym korzysta z przepustki pod opieką pracownika. Jak wynika z tych przepisów, udzielenie przepustki jest fakultatywne. W niniejszej sprawie istniały ważne powody do odmowy udzielenia powodowi przepustki celem uczestniczenia w pogrzebie matki w dniu (...) r. Powód pozostawał wówczas do dyspozycji sądu karnego w związku z nadal toczącą się sprawą III K 88/10, dotyczącą udziału w buncie, została mu nieprawomocnie wymierzona kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, która mogła go skłaniać do ucieczki lub ukrycia się. Nadto, powód udawałby się w swoje miejsce zamieszkania, gdzie mógł skorzystać z pomocy innych osób ze swojego środowiska, korzystając ponadto z zamieszania związanego z uroczystością pogrzebową. Wreszcie też okolicznością istotną był sprzeciw najbliższej rodziny zmarłej matki powoda (w tym jej siostry) co do obecności powoda na pogrzebie. Ponadto, odmowa udzielenia przepustki nie skutkowała doznaniem przez powoda krzywdy. Wskazać bowiem należy, co przyznał sam powód w rozmowach z psychologiem i pedagogiem, że od dłuższego czasu nie utrzymywał kontaktu z matką z powodu nadużywania przez nią alkoholu, nie nawiązał z nią dobrego kontaktu, nie mając w tym względzie silniejszych potrzeb emocjonalnych. Obecne twierdzenia o poczuciu krzywdy jawią się zatem jako sformułowane jedynie na użytek niniejszego procesu. Ponadto, jakkolwiek Dyrektor Zakładu (...) w G. W.. nie udzielił powodowi przepustki dozorowanej na dzień (...)r., kiedy odbywał się pogrzeb, to jednak udzielił jej na dzień(...) r. od godz. 6:00 do 22:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.