postanowieniami zawartymi w umowie. Ze względu na brak terminowej realizacji zobowiązania powód wystosował do pozwanego pismo z dnia 09 lipca 2020 roku, którym wezwał W. G.
4 umowy kredytobiorca zobowiązał się spłacić kwotę udzielonego kredytu w 120 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych do 20 dnia każdego miesiąca. Stosownie do treści § 2 ust. 1-4 umowy oprocentowanie udzielonego kredytu miało być naliczane według zmiennej stopy procentowej. W całym okresie kredytowania oprocentowanie miało stanowić sumę stawki referencyjnej WIBOR 3M i marży w wysokości 8.27 punktów procentowych. Na dzień zawarcia umowy oprocentowanie kredytu miało wynosić 9,99 % w stosunku rocznym. Pry czym,
zapisem zawartym w ustępie 5, zmiana oprocentowania w kolejnych 3 miesięcznych okresach obrachunkowych miała nastąpić w wyniku zmiany stawki WIBOR 3M z przedostatniego dnia roboczego, poprzedzającego dzień spłaty rat kredytu. W § 3 ust. 1 strony przewidziały, że bank pobiera opłaty i prowizje
zapisami umowy oraz taryfy opłat i prowizji (...) Banku S.A. dla klientów indywidualnych. W § 4 ust. 1 umowy ustalono, iż całkowita kwota kredytu będzie wynosić 83.882,29 zł i nie obejmie kredytowanych przez bank kosztów kredytu, wymienionych w § 1 ust 1 pkt. 3 umowy.
2 całkowita kwota do zapłaty przez kredytobiorcę na dzień zawarcia umowy wyniosła 153.403,73 zł, na którą to kwotę złożyły się: całkowita kwota kredytu w wysokości 83882.29zł oraz całkowity koszt kredytu, który na dzień zawarcia umowy, naliczony w sposób szacunkowy, wynosił 69.521.44 zł. Na całkowity koszt kredytu złożyły się odsetki umowne w wysokości 57.098,00 zł oraz prowizja za udzielenie kredytu w wysokości 12.423,44 zł.
4 RRSO, kształtujące się w dniu zawarcia umowy na poziomie 14.20 % wyliczono przy uwzględnieniu okoliczności: oprocentowania kredytu ustalonego na poziomie określonym w § 2 umowy, terminów spłat rat kredytu ustalonych w § 1 ust. 1, prowizji za udzielenie kredytu oraz składki ubezpieczeniowej (w przypadku jej wystąpienia); wypełniania zobowiązań wynikających z umowy w terminach ustalonych umową przy założeniu, iż każdy rok ma 365 (lub 366) dni, 52 tygodnie zaś miesiąc ~ 30,41666 dni oraz okoliczności, że uzyskany wynik podaje się z dokładnością do minimum jednego miejsca po przecinku. W ramach § 5 ust. 1 umowy ustalono, że spłat rat kapitałowo-odsetkowych kredytobiorca miał dokonywać w terminach i kwotach określonych w doręczonym mu harmonogramie spłat. W trakcie trwania umowy kredytobiorca miał możliwość otrzymania (na wniosek) bezpłatnego harmonogramu spłat (ust. 4). Kredytobiorca miał prawo odstąpienia od umowy, w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. W przypadku odstąpienia od umowy kredytobiorca miał jednakże obowiązek zwrotu kredytodawcy całkowitej kwoty kredytu w wysokości 83882.29 zł, wraz z odsetkami naliczonymi od wskazanej kwoty, za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kredytu - zwrotu kwoty kredytu ( § 6 ust. 1 i ust. 3). Jak ustalono w § 7 ust. 1 umowy, należność niespłacona w terminie wynikającym z umowy albo spłacona w niepełnej wysokości stanowi zadłużenie przeterminowane poczynając od dnia następnego po terminie spłaty wynikającym z umowy. O powstaniu zadłużenia przeterminowanego bank informuje kredytobiorcę poprzez wiadomości wysyłane drogą elektroniczną (sms, email, bankowość elektroniczna) oraz poprzez kontakt telefoniczny z kredytobiorcą. Ponadto bank wysyła pisemne monity, z których pierwszy jest wysyłany nie wcześniej niż w 2 dniu występowania zadłużenia przeterminowanego. W sytuacji gdy zadłużenie przeterminowane nie zostanie uregulowane, bank może wysłać kolejny monit, jednakże nie wcześniej niż w 31 dniu występowania zadłużenia przeterminowanego. W przypadku dalszego braku spłaty, nie wcześniej niż w 60 dniu występowania zadłużenia przeterminowanego, bank może wysłać kolejny monit. W przypadku braku regulacji zadłużenia, pomimo podjętych działań, bank ma prawo wypowiedzieć umowę i po upływie okresu wypowiedzenia, w sytuacji dalszego występowania zadłużenia przeterminowanego, ma prawo wystąpić na drogę sądową celem uzyskania tytułu egzekucyjnego. Bank zastrzegł również sobie prawo obciążenia kredytobiorcy kosztami powstałymi w wyniku niewywiązania się kredytobiorcy z postanowień umowy w postaci: odsetek od zadłużenia przeterminowanego, ewentualnych kosztów sądowych, egzekucyjnych oraz opłat za prowadzenie monitoringu zadłużenia. Jednocześnie oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego ustalono na poziomie wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 2 1 k.c., który w dniu zawarcia umowy kształtował się na pułapie 14% w skali roku (§ 7 ust. 2 i ust. 5). W § 8 ust. 1-3 umowy strony ustaliły, iż umowa ulega rozwiązaniu z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia bądź w każdym czasie – za porozumieniem stron. Ponadto bank był uprawniony do wypowiedzenia umowy w przypadku: niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej, ujawnienia przedłożenia przez kredytobiorcę fałszywych lub nierzetelnych dokumentów lub złożenia przez kredytobiorcę fałszywych oświadczeń. W przypadku wypowiedzenia umowy kredytobiorca był zobowiązany do spłaty całości zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizjami, najpóźniej do ostatniego dnia okresu wypowiedzenia. Łącznie z umową w dniu 03 kwietnia 2019 roku kredytobiorca i kredytodawca podpisali stanowiącą załącznik do umowy dyspozycję uruchomienia kredytu (dowód: dyspozycja k.71). Początkowo kredytobiorca dokonywał terminowych spłat rat kredytu (dowód: historia szczegółowa rachunku kredytowego k. 77-92, prognozowany harmonogram spłat kredytu k. 73-74). Wraz z upływem czasu doszło jednak do uchybienia w terminie spłat poszczególnych rat, w następstwie czego pismem z dnia 09 lipca 2020 roku kredytodawca wezwał kredytobiorcę W. G.
treścią umowy. Jednocześnie w przypadku opóźnienia w spłacie zobowiązania kredytowego bank ma obowiązek wezwać kredytobiorcę do spłaty zobowiązania, w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych, informując o możliwości wystąpienia z wnioskiem o restrukturyzację zadłużenia (art. 75c ust. 1 PrBank).
ustaleniami poczynionymi w niniejszej sprawie powód należycie wywiązał się z obowiązku poinformowania pozwanego o istnieniu, wysokości i wymagalności zadłużenia, kierując do pozwanego ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 09 lipca 2020 roku, które ten odebrał w dniu 13 lipca 2020 roku (k. 26 i k. 27). W wezwaniu wskazano kwotę zaległości, ostateczny termin na zapłatę oraz informację o możliwości wystąpienia z wnioskiem o restrukturyzację. Kolejno z uwagi na nieuiszczenie przez zobowiązanego zaległej kwoty należności, pismem datowanym na dzień 11 sierpnia 2020 roku (a odebranym przez pozwanego w dniu 18 sierpnia 2020 roku) powodowy bank skutecznie wypowiedział łączącą strony umowę kredytu konsolidacyjnego, z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia. W przedmiotowym piśmie pozwany został również poinformowany o tym, że całkowita spłata zadłużenia przeterminowanego w okresie wypowiedzenia będzie skutkować utartą mocy wypowiedzenia (k. 28). W przedmiotowej sprawie pozwany W. G.
zapisami zawartej przez strony umowy, iż wskazana w umowie kwota prowizji za udzielenie kredytu została ustalona na poziomie 12.423,44 zł natomiast całkowita kwota udzielonego na 120 miesięcy kredytu na 83.882,29 zł, prowizja ustalona na wskazanym poziomie nie przekroczyła wysokości maksymalnych, pozaodsetkowych kosztów kredytu. Zważając na całokształt okoliczności zaistniałych w przedmiotowej sprawie, Sąd nie podzielił również stanowiska pozwanego co do kwestionowania równowagi kontraktowej stron przy zawieraniu umowy kredytu. Bezsprzecznie powód jako podmiot zawodowo zajmujący się świadczeniem usług m.in. w zakresie udzielania kredytów już z samej natury udzielając kredytu konsumentowi działa niejako z pozycji „dominującej” względem kredytobiorcy, niebędącemu osobą zaznajomioną z meandrami bankowości. Brak równowagi stron umowy w takim zakresie nie jest jednakże równoznaczny z możliwością kwestionowania ważności i skuteczności umowy jako całości, bądź jej poszczególnych zapisów. W doktrynie i judykaturze wskazuje się, iż w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszają interesy konsumenta postanowienia umowne godzące w równowagę kontraktową stron, a także te, które zmierzają do wprowadzenia konsumenta w błąd, wykorzystując jego zaufanie i brak specjalistycznej wiedzy (K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz. T. 1, Warszawa 2005; K. Zagrobelny, Objaśnienia do art. 385 1 (w:) E. Gniewek, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2008). Postanowienia umowy rażąco naruszają interes konsumenta, jeżeli poważnie i znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron. Między innymi o takiej sytuacji można mówić w razie nadmiernego naruszenia równowagi interesów stron poprzez wykorzystanie przez jedną z nich swojej przewagi przy układaniu wzorca umowy (por. m.in. z : wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2009 r., VI ACa 1395/08, legalis). W zaprezentowanym kontekście podkreślić należy, że już od momentu zawarcia umowy kredytowej strony tejże umowy nie stoją na równej pozycji, gdyż kredytobiorca, niedysponujący własnymi pieniędzmi, musi korzystać z finansowego wsparcia baku jako instytucji kredytowej, która udzielania kredytów celem osiągnięcia zysku. Brak równowagi stron umowy kredytu w tym zakresie nie może być jednak utożsamiany z konsekwencją w postaci nieważności umowy kredytu, gdyż zawarcie w umowie dodatkowych kosztów, niejednokrotnie związanych z ryzykiem braku spłaty zaciągniętego zobowiązania, spoczywa w całości na instytucji kredytowej. Podobnie zastosowanie przez bank jako instytucję kredytową „sztywnego” wzorca umownego wynika z natury umów kredytowych oferowanych przez daną instytucję, gdyż sprawność zawierania takich umów zapewnia kredytodawcy źródło dochodu, który to cel jest jednym z nadrzędnych zadań instytucji kredytowych. Zdaniem Sądu brak było również podstaw do rozłożenia zasądzonej kwoty na raty. W myśl art. 320 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie(…). Zastosowanie moratorium sędziowskiego w postaci rozłożenia zasądzonego roszczenia na raty może mieć miejsce jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, tzn. wyjątkowych. Należy zatem przyjąć, że owe szczególne okoliczności zachodzą wówczas, kiedy natychmiastowe wykonanie wyroku byłoby rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Na przykład, jeżeli ze względu na stan majątkowy, zdrowotny czy rodzinny niezwłoczne spełnienie świadczenia lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe, bardzo utrudnione lub narażałoby pozwanego albo jego bliskich na niepowetowaną szkodę. Podkreślić jednakże należy, iż rozłożenie roszczenia na raty nie może prowadzić do sytuacji, w której zasądzona kwota nie zostanie realnie spłacona z uwagi na wiek obowiązanego do spłaty, czy też jego przewlekłe trudności finansowe. W przedmiotowej sprawie pozwany mimo kilkukrotnego wzywania go do uregulowania powstałej zaległości nie zgłosił wniosku o jej restrukturyzację. Co więcej neguje on treść części zapisów łączącej strony umowy, zarzuca brak podstaw do wypowiedzenia umowy, bezzasadnie kwestionując przy tym prawidłowo podejmowane przez bank czynności. Już w momencie zawierania umowy miał świadomość, że zaciągane zobowiązanie służy także obsłudze wcześniej zaciąganych kredytów. Obecnie przy stałych dochodach na poziomie 1417,53zł nawet po rozłożeniu świadczenia na raty nie byłby również w stanie regularnie spłacać poszczególnych rat zaciągniętego kredytu, co uzasadnia stwierdzenie, iż zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia świadczenia na raty nie usprawni procesu realizacji zobowiązania przez pozwanego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów pozwanego, co zaś skutkowało uwzględnieniem powództwa w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Pozwany przegrał powództwa w całości więc został obciążony poniesionymi przez powoda kosztami opłaty od pozwu w wysokości 4924 zł oraz kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 5417 zł. SSO Cezary Olszewski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.