Sygn. akt VIII GC 687/12 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym do Sądu w dniu 16 lutego 2012 r. powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) spółka akcyjna w W. kwoty 44.408,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lipca 2010 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu wraz kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 2.400,00 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż zgodnie z ustaleniami stron świadczył usługi doradcze na rzecz pozwanego. Powód podniósł, iż w dniu 26 kwietnia 2010 r. wystawił na rzecz pozwanego fakturę VAT tytułem wykonanej przedmiotowej usługi, którą własnoręcznym podpisem potwierdził Prezes zarządu pozwanego J. K., uprawniony do samodzielnej reprezentacji pozwanej spółki. W ocenie powoda powództwo było zasadne, gdyż do dnia wniesienia pozwu pozwany nie uregulował należnej powodowi kwoty tytułem wykonanych na jego rzecz usług. W dniu 06 marca 2012 r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W., VIII Wydział Gospodarczy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym pod sygn. akt VIII GNc 954/12, w którym uwzględniono powyższe powództwo w całości (nakaz zapłaty k. 27). W dniu 26 marca 2012 r. pozwany wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżył ww. nakaz zapłaty w całości, wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniósł, że powód nie wykazał, aby rzeczywiście świadczył jakiekolwiek usługi na rzecz pozwanego, wskazując, iż sam fakt wystawienia faktury VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r. nie mógł być dowodem na okoliczność świadczenia usług. Pozwany podkreślił, iż przedmiotowa faktura VAT została wystawiona w dniu 26 kwietnia 2010 r., zaś wynikało z niej, iż sprzedaż usług przez powoda miała nastąpić w dniu 25 lipca 2010 r., zatem podpis Prezesa Zarządu pozwanej spółki nie mógł potwierdzać rzekomej sprzedaży przez powoda usług doradczych. Zdaniem pozwanego, tym bardziej nie sposób uznać, iż powód wykazał świadczenie usług na rzecz pozwanego, gdyż nie wskazał, na czym konkretnie polegało świadczenie tych usług oraz kiedy były one wykonywane, jak i nie przedstawił dowodów potwierdzających te okoliczności. Ponadto pozwany podniósł, iż J. K. był również członkiem zarządu spółki (...) spółka akcyjna w W., na rzecz której powód świadczył stałe usługi. W kolejnych pismach procesowych strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. W piśmie z dnia 17 maja 2012 r. powód ponadto wskazał, iż w jego ocenie z treści sprzeciwu pozwanego z dnia 20 marca 2012 r. wynikało, że fakt wykonywania przez niego usług doradczych na rzecz pozwanego należało uznać za bezsporny. Zdaniem powoda, sporną pozostaje kwestia, na rzecz jakiego podmiotu powyższe usługi były wykonywane, tj. na rzecz pozwanego czy spółki (...) spółka akcyjna w W.. Powód nie kwestionował, iż był związany umową z (...) spółka akcyjna w W. z dnia 03 listopada 2004 r., będącą w tym okresie jedynym akcjonariuszem pozwanego. Powód wskazał, iż na zlecenie J. K. zaczął wykonywać usługi doradcze w przedmiocie zgodnym z powyższą umową z dnia 03 listopada 2004 r. na rzecz pozwanej spółki, w czasie gdy następowało rozstanie biznesowe i kapitałowe spółek (...) spółki akcyjnej w (...) spółki akcyjnej w W.. Powód podniósł, iż wielokrotnie wspierał radą i doświadczeniem poprzez bezpośrednie rozmowy R. Ł. (jako wykonującego bezpośrednio usługę w imieniu pozwanego) z J. K., co następnie skutkowało ustaleniem przez nich wartości zrealizowanych usług. Powód podkreślił, iż dotychczasowi kontrahenci (...) spółki akcyjnej w W., przy obsłudze których doradzał powód, zostali „scedowani” na rzecz pozwanego. Powód podniósł również, iż przedmiotowa faktura VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r. zawierała omyłkę pisarską w dacie sprzedaży. W ocenie powoda wykonanie usług na rzecz pozwanego potwierdza również zaksięgowanie powyższej faktury VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r. w księgach handlowych pozwanego, co skutkowało odliczeniem podatku od towaru i usług, jak i ujęciem kwoty w niej wskazanej jako kosztu uzyskania przychodu przez pozwaną spółkę. Powód powołał również okoliczność wykonywania na rzecz pozwanego innych usług, tj. usług aranżacji biura. Ponadto powód podkreślił, iż był wielokrotnie zapewniany przez J. K. i M. K. o uregulowaniu przedmiotowej należności. Pozwany odniósł się do powyższych twierdzeń i zarzutów powoda, podnosząc w pierwszej kolejności zarzut prekluzji twierdzeń i wniosków dowodowych strony powodowej zawartych w piśmie z dnia 17 maja 2012 r. w zakresie dotyczącym rzekomego rodzaju usług doradczych świadczonych przez powoda i ich terminu. Pozwany podkreślił, iż już w piśmie z dnia 07 lutego 2012 r., pozwany zakwestionował świadczenie jakichkolwiek usług przez powoda na rzecz pozwanego oraz podniósł, iż roszczenie powoda nie ma podstaw faktycznych i prawnych. W konsekwencji zdaniem pozwanego, powód najpóźniej w dacie wniesienia pozwu miał pełną świadomość kwestionowania przez pozwanego faktu świadczenia przedmiotowych usług. Pozwany zwrócił również uwagę, iż powód nie przytoczył w pozwie okoliczności faktycznych dotyczących świadczenia ww. usług, jak i nie powołał dowodów na ich poparcie. Pozwany odniósł się również do twierdzenia powoda, iż data sprzedaży na fakturze VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r. została wpisana omyłkowo w dacie 25 lipca 2010 r., wskazując na doświadczenie w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej przez powoda oraz konieczność w takim przypadku korekty faktury VAT, czego powód nie uczynił. Ponadto zdaniem pozwanego powyższe prowadzi to uznania, iż Prezes zarządu pozwanej spółki został wprowadzony w błąd przez stronę powodową w dacie kwitowania odbioru błędnie wystawionego dokumentu. Zatem w ocenie pozwanego twierdzenia powoda w zakresie omyłkowego wpisania w fakturze VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r. daty sprzedaży należało uznać za niewiarygodne. Pozwany ponownie zaprzeczył, aby powód świadczył na jego rzecz jakikolwiek usługi, podkreślając przy tym, iż podpis strony pozwanej to jedynie pokwitowanie odbioru dokumentu faktury, a nie „oświadczenie pod fakturą”. Dodatkowo pozwany podkreślił, iż żadna z usług, wskazanych w ramach umowy z dnia 03 listopada 2004 r., zawartej pomiędzy (...) spółka akcyjna w W. a powodem, nie została wykonana na rzecz pozwanego. Pozwany zakwestionował również, aby klienci spółki (...) spółka akcyjna w W., przy obsłudze których doradzał powód, zostali „scedowani na rzecz pozwanego”. Ponadto pozwany podniósł, iż zgodnie z ustalona praktyką strona pozwana zawiera ze swoimi kontrahentami i doradcami umowy na świadczenie usług, na dzieła, na każdą najmniejszą kwotę, co potwierdzają również przedstawione przez powoda umowy o dzieło z dnia 25 listopada 2011 r. na wykonanie aranżacji wnętrza biura. Pozwany zwrócił również uwagę, iż powód wystawiając faktury VAT za wykonanie umowy z dnia 25 lipca 2011 r. podał w nazwie usługi dane zawartej umowy, czego nie uczynił odnośnie faktury VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r. Pozwany zakwestionował twierdzenie powoda, iż strony uzgodniły wartość zrealizowanych usług na kwotę objętą fakturą VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r. Na koniec pozwany wskazał, iż fakt zaksięgowania przez stronę pozwaną przedmiotowej faktury VAT z dnia 26 kwietnia 2010 r., o ile wzmacniałby twierdzenia strony powodowej, to nie przesądzałby ani o wyniku globalnej oceny dowodów, ani ostatecznego wyniku samej sprawy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 03 listopada 2004 r. pomiędzy (...) S.A. w W. a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w B. została zawarta umowa o świadczenie usług doradczych, w której zleceniodawcą była (...) S.A. w W. a zleceniobiorcą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B.. Na mocy kolejnych aneksów do powyższej umowy strony zmieniały wysokość miesięcznego zryczałtowanego wynagrodzenia dla zleceniobiorcy. Następnie w dniu 25 stycznia 2010 r. zleceniodawca wypowiedział powyższą umowę ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2010 r. Dowód: umowa i aneksy k. 46-56, wypowiedzenie k. 57. Natomiast w dniu 25 lipca 2011 r. (...) S.A. w W. zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w B. umowę o dzieło dotyczącą aranżacji wnętrz biura. Na podstawie powyższej umowy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. wystawiła na rzecz (...) S.A w W. fakturę o nr (...) z dnia 01 sierpnia 2011 r i fakturę o nr (...) z dnia 22 listopada 2011r. Dowód: umowa k. 58-56, faktury k. 61, 62. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. wystawiła w dniu 26 kwietnia 2010 r. fakturę o nr (...) na kwotę 44 408,00 zł brutto, wskazując jako odbiorcę (...) S.A. w W.. Jako nazwę usługi wskazano „Płatność za usługi doradcze”. Powyższa faktura została zaksięgowana przez pozwanego za rok 2010 r. jako koszt uzyskania przychodu. Dowód: okoliczności bezsporne, faktura k. 19. Następnie powód zwrócił się do pozwanego pismem z dnia 11 stycznia 2012 r. z wezwaniem do zapłaty powyższej faktury. W związku z niewypłaceniem żądanej kwoty powód skierował do Sądu niniejsze powództwo. Dowód: pisma z potwierdzeniami ich odbioru k. 20-23. Sąd nie prowadził postępowania dowodowego z urzędu, gdyż przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w gestii Sądu nie leży zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Sąd nie jest też zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o niezaprzeczone twierdzenia obu stron, jak i na podstawie dokumentów dołączonych do akt sprawy, powołanych powyżej, którym Sąd przyznał walor wiarygodności. Dokumenty te, zdaniem Sądu, były dostarczone do Sądu w terminach zgodnych z przepisami k.p.c., gdyż zgodnie z art. 47912 § 1 k.p.c. w pozwie powód jest obowiązany podać wszystkie twierdzenia oraz dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że wykaże, iż ich powołanie w pozwie nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później. Sąd zważył, co następuje: W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie powód dochodził zapłaty kwoty 44.408,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lipca 2010 r. do dnia zapłaty. Istotą sporu stron był fakt zawarcia umowy pomiędzy powodem a pozwanym, jej treść oraz zakres jej wykonania. Wobec tego w pierwszej kolejności należało przede wszystkim rozważyć, czy umowa faktycznie wiązała strony i jaka była jej treść. Ustalenia te determinowały bowiem dalszą ocenę stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji zasadność powództwa. Ponadto w pierwszej kolejności należało odnieść się do kwestii ciężaru dowodu w niniejszej sprawie, gdyż powyższa okoliczność posiadała istotne znaczenie dla dokonania prawidłowej oceny wykonania przez każdą ze stron obowiązku dowodzenia w zakresie przesłanek uzasadniających roszczenie lub zwalniających stronę pozwaną od konieczności jego spełnienia. Art. 6 k.c. stanowi, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Natomiast jak stanowi art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Wskazana zatem w art. 6 k.c. „ogólna zasada rozkładu ciężaru dowodu”, jest regułą w znaczeniu materialnym, wskazującą, kto poniesie skutki nieudowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przepis art. 232 k.p.c. wskazuje, kto ponosi ciężar dowodu w znaczeniu formalnym: „kto powinien przedstawiać dowody” (tak trafnie w orz. SN z dnia 17 lutego 2006 r., V CSK 129/05, Lex nr 200947; oraz wyr. SN z dnia 8 marca 2010 r., II PK 260/09, OSNP 2011, nr 17-18, poz. 226). W procesie ciężar dowodu stanowi wymaganie dostarczenia Sądowi dowodów potwierdzających przytoczone fakty pod rygorem przegrania procesu. Sąd wziął również pod uwagę stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r. ( III CK 11/2005, LexPolonica nr 1625342), iż w procesie cywilnym strony mają obowiązek twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoliczności (faktów), które stosownie do art. 227 k.p.c. mogą być przedmiotem dowodu. Tzw. fakty negatywne mogą być dowodzone za pomocą dowodów faktów pozytywnych przeciwnych, których istnienie wyłącza twierdzoną okoliczność negatywną. W związku z tym w doktrynie przyjmuje się następujące reguły:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.