Sygn. akt II Ca 530/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2014r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Piotr Starosta (spr.) Sędziowie SO Irena Dobosiewicz SO Aurelia Pietrzak Protokolant sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa J. R. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu, VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Tucholi z dnia 6 maja 2013r. sygn. akt. VI C 57/13 oddala apelację. Na oryginale właściwy podpis II Ca 530/13 UZASADNIENIE Powód, J. R., wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 12.987,49 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 7 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia AC samochodu osobowego marki T. (...), który w dniu 4 marca 2011 roku uległ uszkodzeniu na skutek wypadku. Pozwany z tego tytułu wypłacił odszkodowanie w kwocie 10.565 złotych, wskazując, że wartość pojazdu przed zdarzeniem to kwota 51.100 złotych i z uwagi na zakres uszkodzeń naprawa jest ekonomicznie nieuzasadniona. Po zweryfikowaniu żądania powoda, pozwany przyznał odszkodowanie w łącznej kwocie 12.365 złotych, z czym powód się nie zgadza. Powód wyjaśnił, że kwotę swojego roszczenia obliczył poprzez pomniejszenie z kwoty skalkulowanych przez pozwanego, najniższych kosztów naprawy w wysokości 25.352,49 złotych, kwotę już otrzymanego odszkodowania w wysokości 12.365 złotych. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc, iż powód nie wykazał zasadności swojego roszczenia, pozwany zaś stosownie do postanowień umowy AC, łączącej strony, ustalił wartość pojazdu w dacie szkody według katalogu E., jako wskazanego w treści umowy. Powód w toku procesu rozszerzył żądanie pozwu do kwoty 25.868,21 złotych, powołując się na treść opinii biegłego, który został powołany do sprawy (k. 128v akt). Wyrokiem z dnia 6 maja 2013 roku Sąd Rejonowy w Świeciu , VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tucholi zasądził od pozwanego (...) SA. z siedzibą w W. na rzecz powoda J. R. kwotę 13.479 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 7.04.2011 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.192,93 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu , nakazał zwrócić ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Świeciu na rzecz powoda kwotę 702,52 zł . Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje : W związku z uszkodzeniem w dniu 4 marca 2011 roku pojazdu marki T. (...), powód J. R. zgłosił szkodę pozwanemu,(...)S.A. w W., w dniu 7 marca 2011 roku, który przyjął co do zasady swoją -odpowiedzialność, na podstawie zawartej umowy AC. W toku likwidacji szkody pozwany ustalił i wypłacił powodowi kwotę odszkodowania w łącznej wysokości 12.365 złotych. Wypłata powyższego odszkodowania poprzedzona była dokonaniem przez pozwanego analizy kosztów naprawy. Pojazd powoda wyprodukowano w 2006 roku, powód był jego drugim właścicielem. Został on sprowadzony z Belgii, jako pojazd uszkodzony. Początkowo pojazd był eksploatowany w firmie powoda, po czym powód go wykupił i użytkował przez okres jednego roku. Powód obecnie nie jest już w posiadaniu pojazdu, został on przez niego sprzedany. Do dnia zdarzenia pojazd miał przebieg ponad 181 tysięcy kilometrów. Dla określenia kosztów naprawy pojazdu powoda należy przyjąć stawki roboczogodzin mechanika i lakiernika na poziomie co najmniej 50 złotych netto, co także przyjmował ubezpieczyciel w swoich kalkulacjach. Wartość pojazdu w dniu szkody wynosiła 55.400 złotych, według systemu I.. Wartość ta uwzględnia korekty dodatnie w postaci serwisowania pojazdu w (...), oraz te, które zostały przyjęte przez pozwanego w toku likwidacji szkody. Nie stosuje się korekty ujemnej w postaci tzw. importu prywatnego, albowiem nie dotyczy to aut starszych niż 5 lat i nie dotyczy aut, sprowadzanych z innych krajów Unii Europejskiej. Z uwagi na wcześniejsze uszkodzenia pojazdu i ich naprawę, zastosowano korektę ujemną przy wycenie wartości pojazdu. Numer VIN pojazdu powoda wskazywał, że w wyposażeniu standardowym posiadał on fotel kierowcy z elektryczną regulacją. Wydatek konieczny w celu naprawy pojazdu powoda, z uszkodzeń, które powstały w dniu 4 marca 2011 roku, według cen rynkowych to kwota 38.233,21 złotych brutto przy użyciu dostępnych części zamiennych według cen producenta, oraz kwota 25.844 złote przy wykorzystaniu cen części alternatywnych, tj. części zamiennych nowych, oferowanych na rynku przez podmioty niezwiązane z producentem pojazdu. Części takie gwarantują prawidłową jakość wymiany i przywrócenie wcześniejszych cech pojazdu. W oparciu o te ustalenia sąd pierwszej instancji zauważył , że roszczenie o świadczenia należne w ramach ustawowego ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została już dokonana, wysokość świadczeń obliczać należy na podstawie ustaleń co do zakresu uszkodzeń i technicznie uzasadnionych sposobów naprawy, przy przyjęciu przewidzianych kosztów niezbędnych materiałów i robocizny (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1988 roku, I CR 151/88, Lex nr 8894). Sąd Rejonowy podzielił pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 roku (sygn. akt III CZP 80/11, OSNC z 2012 roku, Nr 10, poz. 112). w; której wskazano, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Dopiero jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi. Zatem dla zasadność, lub nie roszczenia powoda, nie miało znaczenia to, że powód nie przedłożył żadnych rachunków z tytułu naprawy pojazdu, albowiem przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie racjonalnych kosztów naprawy pojazdu powoda marki T. (...), przy znanym stronom zakresie jego uszkodzeń, oraz ustalenie wartości pojazdu na dzień zdarzenia, powodującego szkodę w pojeździe, i tym samym ustalenie, czy w sprawie faktycznie winno dojść do ustalenia tzw. szkody całkowitej, o której mowa w § 22 pkt 8 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco (k. 45-50 akt). Sąd wskazał , iż zakres uszkodzeń pojazdu powoda, powstałych w dniu 4 marca 2011 roku nie był okolicznością sporną w tej sprawie, podnoszone zarzuty, co do wyceny pojazdu, a także wyceny kosztów naprawy, dotyczyły bowiem innych okoliczności w stanie faktycznym. W tej sprawie Sąd w zasadzie w całości podzielił opinię biegłego P. L. z dnia 18 grudnia 2012 roku w zakresie zarówno wartości pojazdu w dniu szkody, jak i wysokości kosztów naprawy pojazdu powoda, zarówno w zakresie stawek pracy mechanika i lakiernika, jak również w zakresie naprawy i rodzaju użytych do tego celu części w jednej z-dwóch-, zaproponowanych przez biegłego opcji. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów-pozwanego Sąd uznał , że biegły nie zaniżył stawki cen usług naprawczych, bo taki sam zarzut można było postawić wobec wyceny, którą sporządził pozwany w toku postępowania likwidacyjnego, a który także przyjmował kwotę 50 złotych netto. Wprawdzie biegły w drodze uzupełniającej opinii ustnej wskazał, że faktycznie stawki roboczogodziny pracy są wyższe, jednak skoro przyjął wskazaną w opinii, uznał tym samym, że mogą one zostać uwzględnione w tej sprawie, niejako uwzględniając intencje obu stron umowy. Nadto biorąc pod uwagę wiek auta powoda w dacie szkody, jego przebieg, okoliczności wcześniejszych napraw i uszkodzeń, co -wpływało na ogólny stan tego auta, a także fakt jego późniejszej sprzedaży osobie trzeciej, w ocenie Sądu było uzasadnione przyjęcie stawek, jak w opinii biegłego. Sąd nie zdecydował się dopuścić ponownego dowodu z opinii biegłego w tym zakresie, o co wnioskował pozwany, i co zdecydowało o przyjęciu ustalonej w sprawie stawki gdyż uznał , że przy ustaleniu kosztów naprawy należy wziąć pod uwagę ceny części alternatywnych. Przy tym przyjęciu, koszt naprawy wynoszący kwotę 25.844 złotych, uwzględniając nawet maksymalne stawki usług w kwocie 110 złotych (na taką maksymalną stawkę wskazywał biegły), po pierwsze, nie przekroczyłby 70 % wartości pojazdu, po drugie, w ten sposób powód mógłby uzyskać faktycznie wyższą kwotę odszkodowania, wynikającą z różnicy ustalonej w ten sposób kwoty z kwotą już wypłaconą. Powód nie wnosił zarzutów co do ustaleń biegłego w tym zakresie, nie wnosił o wyższą kwotę odszkodowania, niż wynikająca z opinii biegłego. zatem Sąd uznał za uzasadnione oparcie się na twierdzeniach biegłego w opinii, które zostały poparte treścią dokumentacji, zgromadzonej, w toku postępowania likwidacyjnego. Okoliczność ta podlegała zatem swobodnej ocenie dowodów, dokonanej przez Sąd w ramach art. 233 § 1 kpc. Odnośnie zarzutu oparcia ustaleń przez biegłego na innym systemie wyceny, niż E., Sąd podnosi, że z umowy w żadnym fragmencie nie wynika, że strony są związane systemem wyceny, który został zastosowany przy wycenie pojazdu w dniu podpisania umowy ubezpieczenia. Taki sposób interpretacji umowy, na jaki wskazywał pozwany, nie jest dopuszczalny, bowiem brak odpowiedniego zapisu w tym względzie. Co więcej, ogólne warunki umowy AC wskazują na dwie alternatywne metody wyceny - E. i A.. Rozdział VI owu, dotyczący ustalenia i zasad wypłaty odszkodowania powołuje się na oba alternatywne metody. Oznacza to, że w ramach likwidacji szkody można posługiwać się jednym z dwóch dopuszczalnych metod wyceny, co zapewne wymaga uzgodnienia stron. Biegły przy wycenie kosztów naprawy zastosował system A. (strona 3 opinii biegłego). Odnośnie wyceny wartości pojazdu biegły zastosował system l., uzasadniając to tym, iż system ten jest bardziej dokładny, uwzględnia więcej elementów, które mogą mieć wpływ na wartość (k. 128v akt). Sąd uwzględnił twierdzenia biegłego w tym zakresie i uznał, że wycena dokonana przez biegłego w ramach zastosowanych przez niego systemów była dopuszczalna. Inną sprawą jest to, iż pozwany nie uprawdopodobnił nawet, iż istniejące systemy kalkulacji kosztów różnią się między sobą w taki sposób, że wpływałoby to znacząco na wartości końcowe. Sąd, korzystając z własnej wiedzy, z racji orzekania w innych podobnych sprawach, nie stwierdza, aby taka okoliczność miała miejsce. Odnosząc się do dalszych zarzutów pozwanego, odnoszących się do zastosowania lub nie korekt, mających wpływ na wartość wyceny pojazdu, podnieść należy, że ewentualne wątpliwości w tym zakresie zostały wyjaśnione przez biegłego w drodze uzupełniającej opinii ustnej. Zdaniem biegłego serwisowanie pojazdu wynika z akt sprawy, albowiem pojazd powoda posiadał książkę serwisową, i fakt ten jako istotny został uwzględniony w dokumencie, zawierającym dane pojazdu (k. 28 akt). Dalej, biegły wskazał. że model pojazdu powoda w wyposażeniu standardowym posiadał fotel kierowcy z regulacją elektryczną, i zostało to odczytane z numeru VIN pojazdu powoda, z którym związana jest szczegółowa specyfikacja konkretnego pojazdu. Biegły wyjaśnił także, że nie funkcjonuje w obrocie na terenie UE pojęcie importu prywatnego, zaś pojazd powoda został sprowadzony z Belgii. Biegły uwzględnił także w swojej wycenie korektę ujemną z tytułu wcześniejszych uszkodzeń pojazdu, jak wskazał na poziomie minus 4 %, jak również na podstawie wyjaśnień powoda uwzględnił, że powód był drugim właścicielem pojazdu (k. 128v akt). Sąd dał wiarę tym twierdzeniom biegłego, podobnie jak treści jego opinii pisemnej, albowiem są one jasne, logiczne, poparte wiedzą specjalistyczną i zostały oparte na treści dokumentów, stanowiących dowód w sprawie. Tym samym zarzuty pozwanego Sąd uznał za nieuzasadnione, po części stanowiące także nieuzasadnioną polemikę z twierdzeniami biegłego. W związku z tym Sąd oddalił wniosek pozwanego o sporządzenie przez tego samego biegłego opinii uzupełniającej, jak również z opinii innego biegłego. Z powyższych względów Sąd uwzględnił wartość pojazdu powoda w dniu szkody na kwotę 55.400 złotych, zaś koszt naprawy na kwotę 25.844 złotych. W tej drugiej kwestii Sąd uznał za nieuzasadnione uwzględnienie przy wycenie kosztów naprawy części zamiennych według cen producenta, z uwagi na wiek pojazdu powoda, jego stan wynikający z dotychczasowego przebiegu, występujących wcześniej uszkodzeń i napraw. Sam powód wyjaśnił, że pojazd został sprowadzony jako uszkodzony. Nadto podnieść należy,-że powód obecnie nie jest już posiadaczem pojazdu, sprzedał go za kwotę 35.000 złotych (k. 67v akt). W ocenie Sądu wyliczenie kosztów naprawy przy użyciu części zamiennych według cen producenta, a tym samym w konsekwencji ustalenie wyższej kwoty odszkodowania. spowodowałoby w tych okolicznościach sprawy nieuzasadnione wzbogacenie po stronie powoda. W tym zakresie odwołać należy się do poglądu wyrażonego we wskazywanej wcześniej uchwale Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 80/11. Faktycznie w tym przypadku, zdaniem Sądu, przyjęcie kosztów związanych z cenami producenta, było ekonomicznie i celowo nieuzasadnione, mając na uwadze ustalenia odnoszące się do wcześniejszego stanu pojazdu i fakt jego zbycia przez powoda. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 13.479-złotych wraz z ustawowymi odsetkami zgodnie z żądaniem pozwu, na podstawie art. 822 kc. która to kwota wynika z różnicy kwoty ustalonej przez Sąd na podstawie opinii biegłego, a już wypłaconej w toku wcześniejszego postępowania likwidacyjnego (punkt 1 wyroku). W pozostałej części Sąd powództwo oddalił, jako nadmierne (punkt 2 wyroku). O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc, rozliczając poniesione przez strony koszty, w postaci uiszczonej opłaty sądowej i wynagrodzenia pełnomocników stron. stosownie do stopnia rozstrzygnięcia w sprawie (punkty 3 wyroku), i jednocześnie zwrócono powodowi resztę opłaty z uiszczonej zaliczki (punkt 4 wyroku). Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny w Tucholi w części tj. w zakresie pkt 1), 3) oraz pkt 4) i zarzucając : 1) naruszenie 65 § 2 k.c. w zw. z § 4 pkt 14) i 21), § 22 ust 1, 2, 3 pkt 2), 4, 5, 7, 8 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco dla klienta indywidualnego oraz małego lub średniego przedsiębiorcy ustalonych uchwałą nr (...)Zarządu (...)SA z dnia 11.03.2010 r. (dalej "owu") przez:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.